ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 14.85
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.85.1
शकुनस्तनयो वीरो गान्धाराणां महारथः ।
प्रत्युद्ययौ गुडाकेशं सैन्येन महता वृतः।
हस्त्यश्वरथयुक्तेन पताकाध्वजमालिना ॥ १४.८५.१ ॥
ਸ਼ਕੁਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਗੰਧਾਰਾਂ ਦਾ ਮਹਾਰਥੀ ਵੀਰ, ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਸਮੇਤ, ਝੰਡਿਆਂ, ਧੁਜਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਸੈਨਾ ਲੈ ਕੇ ਗੁੜਾਕੇਸ਼ (ਅਰਜੁਨ) ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
14.85.2
अमृष्यमाणास्ते योधा नृपस्य शकुनेर्वधम् ।
अभ्ययुः सहिताः पार्थं प्रगृहीतशरासनाः ॥ १४.८५.२ ॥
ਰਾਜਾ ਸ਼ਕੁਨੀ ਦੇ ਵਧ ਨੂੰ ਨਾ ਸਹਾਰ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਉਹ ਯੋਧੇ, ਧਨੁਸ਼ ਉੱਚੇ ਚੁੱਕ ਕੇ ਇਕੱਠੇ ਪਾਰਥ (ਅਰਜੁਨ) ਵੱਲ ਵਧੇ।
14.85.3
स तानुवाच धर्मात्मा बीभत्सुरपराजितः ।
युधिष्टिरस्य वचनं न च ते जगृहुर्हितम् ॥ १४.८५.३ ॥
ਧਰਮਾਤਮਾ, ਅਪਰਾਜਿਤ ਬੀਭਤਸੂ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ; ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਹਿਤਕਾਰੀ ਬਚਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ।
14.85.4
वार्यमाणास्तु पार्थेन सान्त्वपूर्वममर्षिताः ।
परिवार्य हयं जग्मुस्ततश्चुक्रोध पाण्डवः ॥ १४.८५.४ ॥
ਪਾਰਥ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਂਤਵਨਾ ਨਾਲ ਰੋਕਿਆ, ਪਰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਉਹ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧੇ; ਤਦ ਪਾਂਡਵ (ਅਰਜੁਨ) ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਇਆ।
14.85.5
ततः शिरांसि दीप्ताग्रैस्तेषां चिच्छेद पाण्डवः ।
क्षुरैर्गाण्डीवनिर्मुक्तैर्नातियत्नादिवार्जुनः ॥ १४.८५.५ ॥
ਤਦ ਪਾਂਡਵ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ ਗਾਂਡੀਵ ਤੋਂ ਛੱਡੇ ਚਮਕਦੇ ਨੋਕ ਵਾਲੇ ਕੁਰਪ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਵੱਢ ਦਿੱਤੇ; ਜਿਵੇਂ ਬਹੁਤ ਯਤਨ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ।
14.85.6
ते वध्यमानाः पार्थेनि हयमुत्सृज्य संप्रमात् ।
न्यवर्तन्त महाराज शरवर्षार्दिता भृशम् ॥ १४.८५.६ ॥
ਪਾਰਥ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਉਹ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਘਬਰਾਹਟ ਵਿੱਚ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਗਏ; ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਏ।
14.85.7
वितुद्यमानस्तैश्चापि गान्धारैः पाण्डुनन्दनः ।
आदिस्यादिश्य तेजस्वी परानेतानवारयत् ॥ १४.८५.७ ॥
ਗਾਂਧਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇਜਸਵੀ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੁਕਮ ਦੇ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ।
14.85.8
वध्यमानेषु तेष्वाजौ गान्धारेषु समन्ततः ।
स राजा शकुनेः पुत्रः पाण्डवं प्रत्यवारयत् ॥ १४.८५.८ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਗਾਂਧਾਰ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਸ਼ਕੁਨੀ ਦੇ ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਪਾਂਡਵ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕਿਆ।
14.85.9
तं युध्यमानं राजानं क्षत्रधर्मे व्यवस्थितम् ।
पार्थोऽब्रवीन्न मे वध्या राजानो राजसासनात् ॥ १४.८५.९ ॥
ਖ਼ਤਰੀ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਕੇ ਲੜ ਰਹੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪਾਰਥ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਨ।'
14.85.10
अलं युद्धेन ते वीर न तेऽस्त्वद्य पराजयः ।
इत्युक्तस्तदनादृत्य वाक्यमज्ञानमोहितः।
स शक्रसमकर्माणं समावाकिरदाशुगैः ॥ १४.८५.१० ॥
'ਵੀਰਾ, ਜੰਗ ਬਸ ਕਰ; ਅੱਜ ਤੇਰੀ ਹਾਰ ਨਾ ਹੋਵੇ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅਗਿਆਨ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਬੋਲ ਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆ ਕਰਕੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ।
14.85.11
तस्य् पार्थः शिरस्त्राणमर्धचन्द्रेण पत्रिणा ।
अपाहरदमेयात्मा जयद्रथशिरो यथा ॥ १४.८५.११ ॥
ਅਮੇਯਾਤਮਾ ਪਾਰਥ ਨੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਅਰਧਚੰਦਰ ਬਾਣ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ-ਬਚਾਓ ਜਯਦ੍ਰਥ ਦੇ ਸਿਰ ਵਾਂਗ ਉਡਾ ਦਿੱਤਾ।
14.85.12
तं दृष्ट्वा विस्मयं जग्मुर्गान्धाराः सर्व एव ते ।
इच्छता तेन न हतो राजेत्यपि च ते विदुः ॥ १४.८५.१२ ॥
ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਗਾਂਧਾਰ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ; ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜਾਣਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਇੱਛਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ ਸੀ।
14.85.13
गान्धारराजपुत्रस्तु पलायनकृतक्षणः ।
ययौ तैरेव सहितस्त्रस्तैः क्षुद्रमृगैरिव। ॥ १४.८५.१३ ॥
ਗਾਂਧਾਰ ਰਾਜੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭੱਜਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਕੇ, ਡਰੇ ਹੋਏ ਛੋਟੇ ਹਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਚਲਾ ਗਿਆ।
14.85.14
तेषां तु तरसा पार्थस्तत्रैव परिदावताम् ।
प्रजहारोत्तमाङ्गानि भल्लैः सन्नतपर्वभिः ॥ १४.८५.१४ ॥
ਪਾਰਥ ਨੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਭੱਜ ਰਹਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਝੁਕੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਵਾਲੇ ਭੱਲ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਢ ਦਿੱਤੇ।
14.85.15
उच्छ्रितांस्तु भुजान्केचिन्नाबुध्यन्त शरैर्हृतान् ।
शरैर्गाण्डीवनिर्मुक्तैः पृथुभिः पार्थचोदितैः ॥ १४.८५.१५ ॥
ਕੁਝ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਚੁੱਕੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਕੱਟੇ ਜਾਣ ਦਾ ਵੀ ਪਤਾ ਨਾ ਲੱਗਾ; ਗਾਂਡੀਵ ਤੋਂ ਛੱਡੇ ਪਾਰਥ ਦੇ ਚਲਾਏ ਚੌੜੇ ਤੀਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਲਿਆ।
14.85.16
सम्भ्रान्तनरनागाश्वमपतद्विद्रुतं बलम् ।
हतविद्रुतभूयिष्ठमावर्तत मुहुर्मुहुः ॥ १४.८५.१६ ॥
ਘਬਰਾਏ ਮਨੁੱਖਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੀ ਉਹ ਫ਼ੌਜ ਭੱਜਦੀ ਹੋਈ ਡਿੱਗ ਪਈ; ਬਹੁਤੀ ਮਾਰੀ ਗਈ ਤੇ ਭੱਜ ਰਹੀ ਉਹ ਫ਼ੌਜ ਵਾਰ ਵਾਰ ਮੁੜ ਆਉਂਦੀ ਸੀ।
14.85.17
नाभ्यदृस्यन्त वीरस्य केचिदग्रेऽग्र्यकर्मणः ।
रिपवः पात्यमाना वै ये सहेरन्महाशरान् ॥ १४.८५.१७ ॥
ਉਸ ਅਗ੍ਰਕਰਮੀ ਵੀਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵੱਡੇ ਤੀਰਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਵੈਰੀ ਡਿੱਗਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਆਏ।
14.85.18
ततो गान्धारराजस्य मन्त्रिवृद्धपुरःसरा ।
जननी निर्ययौ भीता पुरस्कृत्यार्घ्यमुत्तमम् ॥ १४.८५.१८ ॥
ਫਿਰ ਗਾਂਧਾਰ ਰਾਜੇ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਬਜ਼ੁਰਗ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਡਰੀ ਹੋਈ, ਉੱਤਮ ਅਰਘ ਅੱਗੇ ਰੱਖਕੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੀ।
14.85.19
सा न्यवारयदव्यग्रा तं पुत्रं युद्धदुर्मदम् ।
प्रसादयामास च तं जिष्णुमक्लिष्टकारिणम् ॥ १४.८५.१९ ॥
ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਯੁੱਧ-ਮਦ ਨਾਲ ਮਤਵਾਲੇ ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ, ਅਤੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ, ਸਹਿਜ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ।
14.85.20
तां पूजयित्वा बीभत्सुः प्रसादमकरोत्प्रभुः ।
शकुनेश्चापि तनयं सान्त्वयन्निदमब्रवीत् ॥ १४.८५.२० ॥
ਉਸ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਭੂ ਬੀਭਤਸੂ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕੀਤੀ; ਅਤੇ ਸ਼ਕੁਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੀ ਧੀਰਜ ਦਿੰਦਿਆਂ ਇਹ ਕਿਹਾ।
14.85.21
न मे प्रियं महाबाहो यत्ते बुद्धिरियं कृता ।
प्रतियोद्धुममित्रघ्न भ्रातैव त्वं ममानघ ॥ १४.८५.२१ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦਾ ਤੇਰਾ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ; ਹੇ ਵੈਰੀ-ਨਾਸ਼ਕ, ਹੇ ਨਿਰਮਲ, ਤੂੰ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਹੀ ਹੈਂ।
14.85.22
गान्धारीं मातरं स्मृत्वा धृतराष्ट्रकृतेन च ।
तेन जीवसि राजंस्त्वं निहतास्त्वनुगास्तव ॥ १४.८५.२२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਾਤਾ ਗਾਂਧਾਰੀ ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਕਰਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਹੀ ਤੂੰ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈਂ; ਤੇਰੇ ਅਨੁਚਰ ਤਾਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ।
14.85.23
मैवं भूः शाम्यतां वैरं मा तेऽभूद्बुद्धिरीदृशी ।
आगन्तव्यं परां चैत्रीमश्वमेधे नृपस्य नः ॥ १४.८५.२३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ; ਵੈਰ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਤੇਰੀ ਅਜਿਹੀ ਬੁੱਧੀ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਸਾਡੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਪਰਮ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
14.85.24
इत्युक्त्वाऽनुययौ पार्थो हयं तं कामचारिणम् ।
ते न्यवर्तन्त गान्धारा हतशिष्टाः स्वकं पुरम् ॥ १४.८५.२४ ॥
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਪਾਰਥ ਉਸ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ ਘੋੜੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗਿਆ; ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਚੇ ਗੰਧਾਰ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਨੂੰ ਪਰਤ ਗਏ।