Mahābhārata · Adhyāya 14.86
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.86.1
न्यवर्तत ततो वाजी येन नागाह्वयं पुरम् ।
तं निवृत्तं तु शुश्राव चारेणैव युधिष्ठिरः।
श्रुत्वाऽर्जुनं कुशलिनं स च हृष्टमनाऽभवत् ॥ १४.८६.१ ॥
Entonces el caballo regresó por el camino por el que había ido a la ciudad llamada Nāgāhvaya. Yudhiṣṭhira lo supo por un mensajero que volvía, y al oír que Arjuna estaba a salvo y bien, su corazón se alegró.
14.86.2
विजयस्य च तत्कर्म गान्धारविषये तदा ।
श्रुत्वा चान्येषु देशेषु स सुप्रीतोऽभवत्तदा ॥ १४.८६.२ ॥
Y al oír aquella hazaña de Vijaya (Arjuna) en la tierra de Gandhāra en aquel tiempo, y también en otras tierras, quedó muy complacido.
14.86.3
एतस्मिन्नेव काले तु द्वादशीं माघमासिकीम् ।
इष्टं गृहीत्वा नक्षत्रं धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ १४.८६.३ ॥
En este mismo tiempo, en el duodécimo día del mes de Māgha, habiendo tomado un asterismo propicio, el rey Yudhiṣṭhira (comenzó el rito).
14.86.4
समानीय महातेजाः सर्वान्भ्रातॄन्महीपतिः ।
भीमं च नकुलं चैव सहदेवं च कौरव ॥ १४.८६.४ ॥
El soberano de la tierra, de gran esplendor, habiendo llamado a todos sus hermanos — también a Bhīma, Nakula y Sahadeva — oh Kaurava.
14.86.5
प्रोवाचेदं वचः काले तदा धर्मभृतांवरः ।
आमन्त्र्य वदतां श्रेष्ठो भीमं प्रहरतां वरम् ॥ १४.८६.५ ॥
Entonces el mejor de los que sostienen el dharma, el primero de los oradores, pronunció esta palabra a su debido tiempo, dirigiéndose a Bhīma, el mejor de los guerreros.
14.86.6
आयाति भीमसेनासौ सहाश्वेन तवानुजः ।
यथा मे पुरुषाः प्राहुर्ये धनंजयसारिणः ॥ १४.८६.६ ॥
Oh Bhīmasena, tu hermano menor viene con el caballo, como me dijeron los hombres que siguen a Dhanaṃjaya.
14.86.7
उपस्थितश्च कालोऽयमभितो वर्तते हयः ।
माघी च पौर्णमासीयं मासः शेषो वृकोदर ॥ १४.८६.७ ॥
Ha llegado el momento, y el caballo está por todas partes. Oh Vṛkodara, esta es la luna llena de Māgha; el mes aún queda.
14.86.8
तत्प्रस्थाप्यन्तु विद्वांसो ब्राह्मणा वेदपारगाः ।
वाजिमेधार्थसिद्ध्यर्थं देशं पश्यन्तु यज्ञियम् ॥ १४.८६.८ ॥
Por tanto, que sean enviados brahmanes sabios, maestros de los Vedas, para examinar una región apta para el sacrificio, a fin de llevar a cabo el sacrificio del caballo.
14.86.9
इत्युक्तः स तु तच्चक्रे भीमो नृपतिशासनम् ।
हृष्टः श्रुत्वा गुडोकेशमायान्तं पुरुषर्षभम् ॥ १४.८६.९ ॥
Así exhortado, Bhīma cumplió la orden del rey; y al oír que Guḍākeśa (Arjuna) se acercaba, aquel toro entre los hombres se alegró.
14.86.10
ततो ययौ भीमसेनः प्राज्ञैः स्थपतिभिः सह ।
ब्राह्मणानग्रतः कृत्वा कुशलान्यज्ञकर्मणि ॥ १४.८६.१० ॥
Entonces Bhīmasena partió con sabios maestros constructores, poniendo a los brahmanes, diestros en la obra del sacrificio, al frente.
14.86.11
तं ससालचयं श्रीमत्सप्रतोलीसुघट्टितम् ।
मापयामास कौरव्यो यज्ञवाटं यताविधि ॥ १४.८६.११ ॥
El Kaurava hizo medir, según el rito, aquel espléndido recinto del sacrificio, con sus arboledas de sāla y sus bien ajustadas puertas.
14.86.12
प्रासादशतसम्बन्धं मणिप्रवरकुट्टिमम् ।
सदः स पत्नीसदनं साग्नीध्रमपि चोत्तरम्।
कारयामास विदिवद्धेमरत्नविभूषितम् ॥ १४.८६.१२ ॥
Hizo construir también el sadaḥ, la sala de asamblea con suelo de gemas selectas, conectada a cientos de palacios; la morada de las esposas y el recinto septentrional con el āgnīdhra; bien labrados y adornados con oro y gemas.
14.86.13
स्तंभान्कनकचित्रांश्च तोरणानि बृहन्ति च ।
यज्ञायतनदेशेशु दत्त्वा शुद्धं च काञ्चनम् ॥ १४.८६.१३ ॥
Habiendo dado, en los lugares de los recintos sacrificiales, columnas adornadas de oro y grandes arcos, y oro puro.
14.86.14
अन्तःपुराणां राज्ञां च नानादेशसमीयुषाम् ।
कारयामास धर्मात्मा तत्रतत्र यथाविधि ॥ १४.८६.१४ ॥
Para los reyes que habían llegado de diversos países y para sus aposentos interiores, el de alma justa hizo construir aquí y allá moradas según lo prescrito.
14.86.15
ब्राह्मणानां न वेश्मानि नानादेशसमीयुषाम् ।
कारयामास कौन्तेयो विधिवत्तान्यनेकशः ॥ १४.८६.१५ ॥
Para los brahmanes que habían llegado de diversos países, el hijo de Kuntī hizo construir aquellas casas de muchas maneras, según lo prescrito.
14.86.16
तथा सम्प्रेषयामास दूतान्नृपतिशासनात् ।
भीमसेनो महाबाहो राज्ञामक्लिष्टकर्मणाम् ॥ १४.८६.१६ ॥
Asimismo, por orden del rey, Bhīmasena envió mensajeros, oh de poderosos brazos, a los reyes de acciones sin esfuerzo.
14.86.17
ते प्रियार्थं कुरुपतेराययुर्नृपसत्तम ।
रत्नान्यनेकान्यादाय स्त्रियोऽश्वानायुधानि च ॥ १४.८६.१७ ॥
Llegaron para complacer al señor de los kurus, oh mejor de los reyes, trayendo muchas joyas, mujeres, caballos y armas.
14.86.18
तेषां निर्विशतां तेषु शिबिरेषु महात्मनाम् ।
नर्दतः सागरस्येव दिवस्पृगभवत्स्वनः ॥ १४.८६.१८ ॥
Mientras aquellos de gran alma habitaban en aquellos campamentos, surgió un sonido como el rugido del océano, que tocaba el cielo.
14.86.19
प्रत्युद्गम्य नमस्कृत्य ब्राह्मणांश्च न्यवेदयत् ॥ १४.८६.१९ ॥
Saliendo a su encuentro y postrándose, lo comunicó a los brahmanes.
14.86.20
तेषामभ्यागतानां च स राजा कुरुवर्धनः ।
व्यादिदेशान्नपानानि शय्याश्चाप्यतिमानुषाः ॥ १४.८६.२० ॥
Para aquellos huéspedes, aquel rey, acrecentador de los Kurus, ordenó alimentos, bebidas y lechos extraordinarios.
14.86.21
वाहनानां च विविधाः शालाः शालीक्षुगोरसैः ।
उपेता भरतश्रेष्ठो व्यादिदेश स धर्मराट् ॥ १४.८६.२१ ॥
Para las monturas, el mejor de los Bharatas, el rey Dharma, ordenó diversos establos provistos de arroz, caña de azúcar y productos lácteos.
14.86.22
वर्णाः पृथक्सन्निविष्टा ह्युत्तरोत्तरपूजिताः ।
तथा तस्मिन्महायज्ञे धर्मराजस्य धीमतः।
समाजग्मुर्मुनिगणा बहवो ब्रह्मवादिनः ॥ १४.८६.२२ ॥
Las castas se sentaban por separado, cada una más honrada que la anterior. Así también, en aquel gran sacrificio del sabio rey del dharma, se reunieron numerosos grupos de sabios y expositores del Veda.
14.86.23
ये च द्विजातिप्रवरास्तत्रासन्पृथिवीपते ।
समाजग्मुः सशिष्यांस्तान्प्रतिजग्राह कौरवः ॥ १४.८६.२३ ॥
Y los más eminentes de los dvijas que estaban allí, oh señor de la tierra, acudieron con sus discípulos; el Kaurava los recibió.
14.86.24
सर्वांश्च ताननुययौ यावदावसथान्प्रति ।
स्वयमेव महातेजा दंभं त्यक्त्वा युधिष्ठिरः ॥ १४.८६.२४ ॥
Y Yudhiṣṭhira, de gran esplendor, los acompañó a todos en persona hasta sus alojamientos, habiendo abandonado la soberbia.
14.86.25
ततः कृत्वा स्थपतयः शिल्पिनोऽन्ये च ये तदा ।
कृत्स्नं यज्ञविधिं राजन्धर्मराजे न्यवेदयन ॥ १४.८६.२५ ॥
Entonces los maestros constructores y los demás artesanos informaron a Dharmarāja de todo el rito del sacrificio, oh rey.
14.86.26
तच्छ्रुत्वा धर्मराजस्तु कृतं सर्वमतन्द्रितः ।
हृष्टरूपोऽभवद्राजन्सह भ्रातृभिरादृतः ॥ १४.८६.२६ ॥
Al oír esto, Dharmarāja, viendo que todo se había hecho sin desfallecer, se mostró alegre en el semblante, oh rey, honrado junto con sus hermanos.
14.86.27
तस्मिन्यज्ञे प्रवृत्ते तु वाग्मिनो हेतुवादिनः ।
हेतुवादान्बहूनाहुः परस्परजिगीषवः ॥ १४.८६.२७ ॥
Cuando aquel sacrificio estaba en marcha, los oradores elocuentes y los razonadores, deseosos de vencerse unos a otros, expusieron muchos argumentos.
14.86.28
ददृशुस्तं नृपतयो यज्ञस्य विधिमुत्तमम् ।
देवेन्द्रस्येव विहितं भीमसेनेन भारत ॥ १४.८६.२८ ॥
Los reyes vieron aquel excelente rito del sacrificio, dispuesto por Bhīmasena como por Indra, señor de los dioses, oh Bhārata.
14.86.29
ददृशुस्तोरणान्यत्र शातकुंभमयानि ते ।
शय्यासनविहारांश्च सुबहून्रत्नसंचयान् ॥ १४.८६.२९ ॥
Allí vieron puertas de arco hechas de oro, lechos, asientos y lugares de recreo, y muchísimos montones de joyas.
14.86.30
घटान्पात्रीः कटाहानि कलशान्वर्धमानकान् ।
न हि किञ्चिदसौवर्णमपश्यन्वसुधाधिपाः ॥ १४.८६.३० ॥
Tinajas, vasijas, calderos, cántaros y jarras altas: los señores de la tierra no vieron allí nada que no fuera de oro.
14.86.31
यूपांश्च शास्त्रपठितान्दारवान्हेमभूषितान् ।
उपक्लृप्तान्यथाकालं विधिवद्भूरिवर्चसः ॥ १४.८६.३१ ॥
Postes sacrificiales de madera, adornados con oro y prescritos por las escrituras, fueron dispuestos debidamente a su tiempo por aquellos de gran esplendor.
14.86.32
स्थलजाक जलजा ये च पशवः केचन प्रभो ।
सर्वानेव समानीतानपश्यंस्तत्र ते नृपाः ॥ १४.८६.३२ ॥
Oh señor, aquellos reyes vieron que todos los animales, tanto terrestres como acuáticos, habían sido reunidos allí.
14.86.33
गाश्चैव महिषीश्चैव तथा वृद्धस्त्रियोपि च ।
औदकानि च सत्वानि श्वापदानि वयांसि च ॥ १४.८६.३३ ॥
Vacas y búfalas, y también mujeres ancianas; criaturas acuáticas, bestias de presa y aves también estaban allí.
14.86.34
जरायुजाण्डजातानि स्वेदजान्युद्भिदानि च ।
पर्वतानूपजातानि भूतानि ददृशुश्च ते ॥ १४.८६.३४ ॥
También vieron los seres nacidos del útero, nacidos de huevos, nacidos del sudor, brotados de la tierra y nacidos de montañas y pantanos.
14.86.35
एवं प्रमुदितं सर्वं पशुगोधनधान्यतः ।
यज्ञवाटं नृपा दृष्ट्वा परं विस्मयमागताः ॥ १४.८६.३५ ॥
Al ver el recinto del sacrificio tan lleno de alegría, con ganado, reses, riquezas y grano por todas partes, los reyes quedaron profundamente asombrados.
14.86.36
अनिशं दीयते च स्म तत्र भोज्यं पृथग्विधम् ।
ब्राह्मणानां विशां चैव बहुमृष्टान्नमृद्धिमत् ॥ १४.८६.३६ ॥
Allí se daba sin cesar comida de muchas clases a los brahmanes y a la gente común: abundante, bien preparada y rica en grano.
14.86.37
पूर्णे शतसहस्रे तु विप्राणां तत्रि भुञ्जताम् ।
दुन्दुभिर्मेघनिर्घोषो मुहुर्मुहुरताड्यत।
विननादासकृच्चापि दिवसेदिवसे गते ॥ १४.८६.३७ ॥
Cuando cien mil brahmanes hubieron comido, un tambor de guerra que retumbaba como una nube fue golpeado una y otra vez, y día tras día seguía resonando repetidamente.
14.86.38
एवं स ववृते यज्ञो धर्मराजस्य धीमतः ।
अन्नस्य सुबहून्राजन्नुत्सर्गान्पर्वतोपमान्।
दधिकुल्याशअच ददृशुः सर्पिषश्च ह्रदाञ्जनाः ॥ १४.८६.३८ ॥
Así prosiguió el sacrificio del sabio rey del dharma. Oh rey, la gente vio allí muchos montones de comida como montañas, ríos de yogur y lagos de ghee.
14.86.39
जंबूद्वीपो हि सकलो नानजनपदायुतः ।
राजन्नदृस्यतैकस्थो राज्ञस्तस्य महामखे ॥ १४.८६.३९ ॥
Oh rey, todo el continente de Jambu, colmado de innumerables países, parecía reunido en un solo lugar en el gran sacrificio de aquel rey.
14.86.40
तत्र जातिसहस्राणि पुरुषाणां ततस्ततः ।
गृहीत्वा धमाजग्मुर्बहूनि भरतर्षभ ॥ १४.८६.४० ॥
De aquí y de allá llegaron muchos hombres de miles de pueblos, trayendo ofrendas, oh toro de los Bhāratas.
14.86.41
स्रग्विणश्तापि ते सर्वे सुमुष्टमणिकुण्डलाः ।
पर्यवेषन्द्विजातींस्ताञ्शतशोऽथ सहस्रशः ॥ १४.८६.४१ ॥
Todos ellos, con guirnaldas y pendientes de joyas bien pulidos, sirvieron a aquellos dvijas por cientos y por miles.
14.86.42
विविधान्यन्नपानानि पुरुषा येऽनुयायिनः ।
ते वै नृपोपभोज्यानि ब्राह्मणानां ददुश्च ह ॥ १४.८६.४२ ॥
Los hombres que eran sirvientes entregaron a los brahmanes diversos alimentos y bebidas, dignos de ser disfrutados por el rey.