Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 14.94

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

14.94.1

धर्मागतेन त्यागेन भगवन्सर्वमस्ति चेत् ।
एतन्मे सर्वमाचक्ष्व कुशलो ह्यसि भाषितुम् ॥ १४.९४.१ ॥

ହେ ଭଗବନ୍, ଧର୍ମରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ତ୍ୟାଗ ଦ୍ୱାରା ଯଦି ସବୁକିଛି ମିଳେ, ତେବେ ତାହା ସବୁ ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ; ଆପଣ କହିବାରେ ନିପୁଣ।

14.94.2

तस्योञ्छवृत्तेर्यद्वृत्तं सक्तुदाने फलं महत् ।
कथितं तु मम ब्रह्मंस्तथ्यमेतदसंशयम् ॥ १४.९४.२ ॥

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଉଞ୍ଛବୃତ୍ତି ଥିବା ତାଙ୍କର ଆଚରଣ ଏବଂ ସତ୍ତୁ ଦାନର ମହତ୍ ଫଳ ମୋତେ କୁହାଯାଇଛି; ଏହା ସତ୍ୟ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

14.94.3

कथं हि सर्वयज्ञेषु निश्चयः परमो भवेत् ।
एतदर्हसि मे वक्तुं निखिलेन द्विजर्षभ ॥ १४.९४.३ ॥

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ମଧ୍ୟରେ ପରମ ନିଶ୍ଚୟ କିପରି ହୋଇପାରେ? ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ ମୋତେ କହିବାକୁ ଆପଣ ଯୋଗ୍ୟ।

14.94.4

अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
अगस्त्यस्य महायज्ञे पुरावृत्तमरिंदम ॥ १४.९४.४ ॥

ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ଲୋକେ ଏହି ପୁରାତନ ଇତିହାସ କହନ୍ତି—ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ମହାଯଜ୍ଞର ପୂର୍ବ ବୃତ୍ତାନ୍ତ, ହେ ଶତ୍ରୁଦମନ।

14.94.5

पुराऽगस्त्यो महातेजा दीक्षां द्वादशवार्षिकीम् ।
प्रविवेश महाराज सर्वभूतहिते रतः ॥ १४.९४.५ ॥

ପୂର୍ବକାଳରେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ବାର ବର୍ଷର ଦୀକ୍ଷାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ହେ ମହାରାଜ; ସେ ସର୍ବଭୂତଙ୍କ ହିତରେ ନିରତ ଥିଲେ।

14.94.6

तत्राग्निकल्पा होतार आसन्सत्रे महात्मनः ।
मूलाहाराः फलाहाराश्चाश्मकुट्टा मरीचिपाः ॥ १४.९४.६ ॥

ସେଠାରେ ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ସତ୍ରରେ ଅଗ୍ନିସମ ହୋତାମାନେ ଥିଲେ—ମୂଳ ଖାଉଥିବା, ଫଳ ଖାଉଥିବା, ପଥରରେ କୁଟି ଖାଉଥିବା ଏବଂ କିରଣ ପାନ କରୁଥିବା।

14.94.7

परिपृष्टिका वैघसिकाः प्रसङ्ख्यानास्तथैव च ।
यतयो भिक्षवश्चात्र बभूवुः पर्यवस्थिताः ॥ १४.९४.७ ॥

ପରିପୃଷ୍ଟିକ, ବୈଘସିକ ଓ ପ୍ରସଙ୍ଖ୍ୟାନ, ସେପରି ଯତି ଓ ଭିକ୍ଷୁଗଣ ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।

14.94.8

सर्वे प्रत्यक्षधर्माणो जितक्रोधा जितेन्द्रियाः ।
दमे स्थिताश्च सर्वे ते हिंसादंभविवर्जिताः ॥ १४.९४.८ ॥

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଧର୍ମପରାୟଣ, କ୍ରୋଧଜୟୀ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ; ଦମରେ ସ୍ଥିର ଏବଂ ହିଂସା ଓ ଦମ୍ଭରହିତ ଥିଲେ।

14.94.9

वृत्ते शुद्धे स्थिता नित्यमिन्द्रियैश्चाप्यबाधिताः ।
उपातिष्ठन्त तं यज्ञं यजन्तस्ते महर्षयः ॥ १४.९४.९ ॥

ଶୁଦ୍ଧ ଆଚରଣରେ ସଦା ସ୍ଥିର, ଇନ୍ଦ୍ରିୟଦ୍ୱାରା ଅବାଧିତ ସେହି ମହର୍ଷିମାନେ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବାବେଳେ ସେହି ଯଜ୍ଞରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।

14.94.10

यथाशक्त्या भगवता तदन्नं समुपार्जितम् ।
तस्मिन्सत्रे तु यद्वृत्तं यद्योग्यं च तदाऽभवत् ॥ १४.९४.१० ॥

ଭଗବାନ ଯଥାଶକ୍ତି ସେହି ଅନ୍ନ ସଂଗ୍ରହ କଲେ; ସେହି ସତ୍ରରେ ଯାହା ଘଟିଲା ଏବଂ ଯାହା ଉଚିତ ଥିଲା, ତାହା ହିଁ ସେତେବେଳେ ହେଲା।

14.94.11

तथा ह्यनेकैर्मुनिभिर्महान्तः क्रतवः कृताः ।
एवंविधे त्वगस्त्यस्य वर्तमाने तथाऽध्वरे।
न ववर्ष सहस्राक्षस्तदा भरतसत्तम ॥ १४.९४.११ ॥

ଏହିପରି ଅନେକ ମୁନିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମହାଯଜ୍ଞ କରାଯାଇଥିଲା; କିନ୍ତୁ ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ, ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ସେହି ଯଜ୍ଞ ଚାଲୁଥିବା ବେଳେ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସହସ୍ରାକ୍ଷ ସେତେବେଳେ ବର୍ଷା କରିନଥିଲେ।

14.94.12

ततः कर्मान्तरे राजन्नगस्त्यस्य महात्मनः ।
कथेयमभिनिर्वृत्ता मुनीनां भावितात्मनाम् ॥ १४.९४.१२ ॥

ତା'ପରେ, ହେ ରାଜନ୍, କର୍ମ ମଧ୍ୟରେ ମହାତ୍ମା ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଏହି କଥା ଭାବିତାତ୍ମା ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଦ୍‌ଭବ ହେଲା।

14.94.13

अगस्त्यो यजमानोसौ ददात्यन्नं विमत्सरः ।
न च वर्षति पर्जन्यः कथमन्नं भविष्यति ॥ १४.९४.१३ ॥

ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଯଜ୍ଞ କରି ଈର୍ଷାରହିତ ଭାବେ ଅନ୍ନ ଦିଅନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ମେଘ ବର୍ଷା କରୁନାହିଁ। ତେବେ ଅନ୍ନ କିପରି ହେବ?

14.94.14

सत्रं चेदं महद्विप्रा मुनेर्द्वादशवार्षिकम् ।
न वर्षिष्यति देवश्च वर्षाण्येतानि द्वादश ॥ १४.९४.१४ ॥

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଗଣ, ମୁନିଙ୍କର ଏହି ମହାସତ୍ର ବାର ବର୍ଷର; ଦେବତା ଏହି ବାର ବର୍ଷ ବର୍ଷା କରିବେ ନାହିଁ।

14.94.15

एतद्भवन्तः संचिन्त्य महर्षेरस्य धीमतः ।
अगस्त्यस्यातितपसः कर्तुमर्हन्त्यनुग्रहम् ॥ १४.९४.१५ ॥

ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଓ ଅତିତପସ୍ବୀ ଏହି ମହର୍ଷି ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ବିଷୟରେ ଭଲଭାବେ ଚିନ୍ତା କରି ଆପଣମାନେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନୁଗ୍ରହ କରିବା ଉଚିତ।

14.94.16

इत्येवमुक्ते वचने ततोऽगस्त्यः प्रतापवान् ।
प्रोवाच वाक्यं स तदा प्रसाद्य शिरसा मुनीन् ॥ १४.९४.१६ ॥

ଏପରି କୁହାଗଲେ ପ୍ରତାପବାନ୍ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମୁନିମାନଙ୍କୁ ମସ୍ତକ ନତ କରି ପ୍ରସନ୍ନ କରି ସେତେବେଳେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

14.94.17

यदि द्वादशवर्षाणि न वर्षिष्यति वासवः ।
चिन्तायज्ञं करिष्यामि विधिरेष सनातनः ॥ १४.९४.१७ ॥

ଯଦି ବାସବ ବାର ବର୍ଷ ବର୍ଷା ନକରନ୍ତି, ତେବେ ମୁଁ ଚିନ୍ତାଯଜ୍ଞ କରିବି; ଏହା ସନାତନ ବିଧି।

14.94.18

यदि द्वादशवर्षाणि न वर्षिष्यति वासवः ।
स्पर्शयज्ञं करिष्यामि विधिरेष सनातनः ॥ १४.९४.१८ ॥

ଯଦି ବାସବ ବାର ବର୍ଷ ବର୍ଷା ନକରନ୍ତି, ତେବେ ମୁଁ ସ୍ପର୍ଶଯଜ୍ଞ କରିବି; ଏହା ସନାତନ ବିଧି।

14.94.19

यदि द्वादशवर्षाणि न वर्षिष्यति वासवः ।
व्यायामेनाहरिष्यामि यज्ञानेतान्यतव्रतः ॥ १४.९४.१९ ॥

ଯଦି ଇନ୍ଦ୍ର ବାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବର୍ଷା ନ କରନ୍ତି, ତେବେ ମୁଁ ବ୍ରତନିଷ୍ଠ ହୋଇ ପ୍ରୟାସରେ ଏହି ଯଜ୍ଞଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ପନ୍ନ କରିବି।

14.94.20

बीजयज्ञो मयाऽयं वै बहुवर्षसमाचितः ।
बीजैर्हितं करिष्यामि नात्र विघ्नो भविष्यति ॥ १४.९४.२० ॥

ବହୁ ବର୍ଷ ଧରି ସଞ୍ଚିତ ଏହି ବୀଜଯଜ୍ଞ ମୁଁ ବୀଜ ଦ୍ୱାରା ହିତକର ଭାବେ ସମ୍ପନ୍ନ କରିବି; ଏଥିରେ କୌଣସି ବିଘ୍ନ ହେବ ନାହିଁ।

14.94.21

नेदं शक्यं वृथा कर्तुं मम सत्रं कथञ्चन ।
वर्षिष्यतीह वा देवो नवा वर्षं भविष्यति ॥ १४.९४.२१ ॥

ମୋର ଏହି ସତ୍ର କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ବ୍ୟର୍ଥ କରାଯାଇ ପାରିବ ନାହିଁ; ଏଠାରେ ଦେବତା ବର୍ଷା କରନ୍ତୁ ବା ନ କରନ୍ତୁ, ବର୍ଷା ହେଉ ବା ନ ହେଉ।

14.94.22

अथवाऽभ्यर्थनामिन्द्रो न करिष्यति कामतः ।
स्वयमिन्द्रो भविष्यामि जीवयिष्यामि च प्रजाः ॥ १४.९४.२२ ॥

ଅଥବା ଇନ୍ଦ୍ର ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ସାଡ଼ା ନ ଦେଲେ, ମୁଁ ନିଜେ ଇନ୍ଦ୍ର ହୋଇ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ବଞ୍ଚାଇବି।

14.94.23

यो यदाहारजातश्च स तथैव भविष्यति ।
विशेषं चैव कर्तास्मि पुनः पुनरतीव हि ॥ १४.९४.२३ ॥

ଯେଉଁ ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ଅଛି ତାହା ସେହିପରି ହେବ; ମୁଁ ପୁନଃ ପୁନଃ ବିଶେଷ ଭାବେ ଅତ୍ୟଧିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବି।

14.94.24

अद्येह स्वर्णमभ्येतु यच्चान्यद्वसु दुर्लभम् ।
त्रिषु लोकेषु यच्चास्ति तदिहागम्यतां स्वयम् ॥ १४.९४.२४ ॥

ଆଜି ଏଠାକୁ ସୁନା ଆସୁ; ଅନ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ ଧନ, ତ୍ରିଲୋକରେ ଯାହା କିଛି ଅଛି ସବୁ ନିଜେ ଏଠାକୁ ଆସୁ।

14.94.25

दिव्याश्चाप्सरसां सङ्घा गन्धर्वाश्च सकिन्नराः ।
विश्वावसुश्च ये चान्ये तेऽप्युपासन्तु मे मखम् ॥ १४.९४.२५ ॥

ଦିବ୍ୟ ଅପ୍ସରାଙ୍କ ସଙ୍ଘ, କିନ୍ନର ସହିତ ଗନ୍ଧର୍ବ, ବିଶ୍ୱାବସୁ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋ ଯଜ୍ଞକୁ ଉପାସନା କରନ୍ତୁ।

14.94.26

उत्तरेभ्यः कुरुभ्यश्च यत्किंचिद्वसु विद्यते ।
सर्वं तदिह यज्ञेषु स्वयमेवोपतिष्ठतु ॥ १४.९४.२६ ॥

ଉତ୍ତର କୁରୁ ଓ କୁରୁମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଯାହା କିଛି ଧନ ଅଛି, ତାହା ସବୁ ଏଠାରେ ଯଜ୍ଞରେ ସ୍ୱୟଂ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅନ୍ତୁ।

14.94.27

स्वर्गः स्वर्गसदश्चैवक धर्मश्च स्वयमेव तु ।
इत्युक्ते सर्वमेवैतदभवत्तपसा मुनेः।
तस्य दीप्ताग्निमहसस्त्वगस्त्यस्यातितेजसः ॥ १४.९४.२७ ॥

ସ୍ୱର୍ଗ, ସ୍ୱର୍ଗସଦୃଶ (ସୁଖ) ଏବଂ ଧର୍ମ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱୟଂ ଆସନ୍ତୁ ବୋଲି କହିବାରୁ, ସେଇ ମୁନିଙ୍କ ତପର ବଳରେ ଏ ସବୁ ଘଟିଗଲା; ପ୍ରଦୀପ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି ତେଜସ୍ୱୀ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ।

14.94.28

ततस्ते मुनयो हृष्टा ददृशुस्तपसो बलम् ।
विस्मिता वचनं प्राहुरिदं सर्वे महार्थवत् ॥ १४.९४.२८ ॥

ତା'ପରେ ସେ ମୁନିମାନେ ହର୍ଷିତ ହେଲେ, ତପର ବଳ ଦେଖି ବିସ୍ମିତ ହେଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତେ ମିଳି ଏହି ମହାର୍ଥଭରା ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

14.94.29

प्रीताः स्म तव वाक्येन न त्विच्छामस्तपोवनम् ।
तैरेव यज्ञैस्तुष्टाः स्य न्यायेनेच्छामहे वयम् ॥ १४.९४.२९ ॥

ତୁମ ବାକ୍ୟରେ ଆମେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଛୁ; କିନ୍ତୁ ଆମେ ତପୋବନ ଚାହୁଁ ନାହୁଁ। ସେହି ଯଜ୍ଞରେ ହିଁ ଆମେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ; ନ୍ୟାୟାନୁସାରେ ଆମେ ଯଜ୍ଞକୁ ହିଁ ଇଚ୍ଛା କରୁ।

14.94.30

यज्ञं दीक्षां तथा होमान्यच्चान्यन्मृगयामहे ।
तयोस्संधर्षितैर्यज्ञैर्नान्यतो मृगयामहे ॥ १४.९४.३० ॥

ଯଜ୍ଞ, ଦୀକ୍ଷା, ସେହିପରି ହୋମ ଓ ଅନ୍ୟ ଯାହା ଅଛି, ତାହାକୁ ଆମେ ଖୋଜୁ। ସେ ଦୁଇଟିକୁ ମିଳାଇ ହୋଇଥିବା ଯଜ୍ଞରେ ହିଁ ଆମେ ଖୋଜୁ; ଅନ୍ୟ ପଥରୁ ନୁହେଁ।

14.94.31

न्यायेनोपार्जिताहाराः स्वकर्माभिरता वयम् ।
वेदांश्च ब्रह्मचर्येण न्यायतः प्रार्थयामहे ॥ १४.९४.३१ ॥

ନ୍ୟାୟରେ ଉପାର୍ଜିତ ଆହାରରେ ଆମେ ଜୀବନ ଧାରଣ କରୁ, ନିଜ କର୍ମରେ ରତ ଅଛୁ; ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ବେଦ ନ୍ୟାୟରେ ପାଇବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁ।

14.94.32

न्यायेनोत्तरकालं च गृहेभ्यो निःसृता वयम् ।
धर्मदृष्टैर्विधिद्वारैस्तपस्तप्स्यामहे वयम् ॥ १४.९४.३२ ॥

ନ୍ୟାୟରେ, ପରେ ଘରୁ ବାହାରି ଧର୍ମସମ୍ମତ ବିଧିରେ ଆମେ ତପ କରିବୁ।

14.94.33

भवतः सम्यगिष्टा तु बुद्धिर्हिसाविवर्जिता ।
एतामहिंसा यज्ञेषु ब्रूयास्त्वं सततं प्रभो ॥ १४.९४.३३ ॥

ଆପଣଙ୍କ ବୁଦ୍ଧି ଭଲ ଭାବେ ପ୍ରିୟ, ହିଂସାବିହୀନ; ହେ ପ୍ରଭୋ, ଯଜ୍ଞରେ ଆପଣ ସର୍ବଦା ଏହି ଅହିଂସାକୁ ହିଁ କହନ୍ତୁ।

14.94.34

प्रीतास्ततो भविष्यामो वयं तु द्विजसत्तम ।
विसर्जिताः समाप्तौ च सत्रादस्माद्व्रजामहे ॥ १४.९४.३४ ॥

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତେବେ ଆମେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେବୁ; ସମାପ୍ତିରେ ବିଦାୟ ପାଇ ଏହି ସତ୍ରରୁ ଚାଲିଯିବୁ।

14.94.35

तथा कथयतां तेषां देवराजः पुरंदरः ।
ववर्ष सुमहातेजा दृष्ट्वा तस्य तपोबलम् ॥ १४.९४.३५ ॥

ସେମାନେ ଏପରି କହୁଥିବା ବେଳେ, ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଦେବରାଜ ପୁରନ୍ଦର ସେମାନଙ୍କ ତପୋବଳ ଦେଖି ବର୍ଷା କଲେ।

14.94.36

आसमाप्तेश्च यज्ञस्य तस्यामितपराक्रमः ।
निकामवर्षी पर्जन्यो बभूव जनमेजय ॥ १४.९४.३६ ॥

ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ହେ ଜନମେଜୟ, ସେହି ଅମିତ ପରାକ୍ରମୀଙ୍କ ମେଘ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ବର୍ଷା କରିବାକୁ ଲାଗିଲା।

14.94.37

प्रसादयामास च तमगस्त्यं त्रिदशेश्वरः ।
स्वयमभ्येत्य राजर्षे पुरस्कृत्य बृहस्पतिम् ॥ १४.९४.३७ ॥

ଦେବତାମାନଙ୍କ ଅଧିପତି ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜେ ଆସି, ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ। ହେ ରାଜର୍ଷି!

14.94.38

ततो यज्ञसमाप्तौ तान्विससर्ज महामुनीन् ।
अगस्त्यः परमप्रीतः पूजयित्वा यथाविधि ॥ १४.९४.३८ ॥

ତାପରେ ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତ ହେଲେ, ପରମ ପ୍ରୀତ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଯଥାବିଧି ସେମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ସେହି ମହାମୁନିମାନଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଲେ।