Mahābhārata · Adhyāya 15.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.1.1
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।
देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्
प्राप्य पैतामहं राज्यं मम पूर्वपितामहाः ।
कथमासन्महाराजे धृतराष्ट्रे महात्मनि ॥ १५.१.१ ॥
Having bowed to Nārāyaṇa, and to Nara the best of men, to the goddess Sarasvatī and to Vyāsa, one should then recite the Jaya. How did my earlier grandfathers, having obtained the ancestral kingdom, fare under the great-souled great king Dhṛtarāṣṭra?
15.1.2
स तु राजा हतामात्यो हतपुत्रो निराश्रयः ।
कथमासीद्धतैश्वर्यो गान्धारी च तपस्विनी ॥ १५.१.२ ॥
That king, whose ministers were slain and whose sons were slain, left without support — how was he, deprived of his power? And how was the ascetic Gāndhārī?
15.1.3
कियन्तं चैव कालं ते मम पूर्वपितामहाः ।
स्थिता राज्ये महात्मानस्तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १५.१.३ ॥
For how long did my earlier grandfathers, the great-souled ones, remain in the kingdom? You ought to explain that to me.
15.1.4
प्राप्य राज्यं महात्मानः पाण्डवा हतशत्रवः ।
धृतराष्ट्रं पुरस्कृत्य पृथिवीं पर्यपालयन् ॥ १५.१.४ ॥
Having obtained the kingdom, the great-souled Pāṇḍavas, their enemies slain, placed Dhṛtarāṣṭra in front and fully protected the earth.
15.1.5
धृतराष्ट्रमुपातिष्ठद्विदुरः संजयस्तथा ।
वैश्यापुत्रश्च मेधावी युयुत्सुः कुरुसत्तम ॥ १५.१.५ ॥
Vidura and Sañjaya attended upon Dhṛtarāṣṭra, and likewise the wise Yuyutsu, son of a vaiśya woman — best of the Kurus.
15.1.6
पाण्डवाः सर्वकार्येषु पर्यपृच्चन्त तं नृपम् ।
चक्रुस्तेनाभ्यनुज्ञाता वर्षाणि दश पञ्च च ॥ १५.१.६ ॥
In all affairs the Pāṇḍavas consulted that king, and with his leave they carried on for fifteen years.
15.1.7
सदाऽभिगम्य ते वीराः पर्युपासन्त तं नृपम् ।
पादाभिवादनं कृत्वा धर्मिराजमते स्थिताः ॥ १५.१.७ ॥
Always approaching him, those heroes attended upon that king; bowing at his feet, they remained under the counsel of the king of dharma.
15.1.8
ते मूर्ध्नि समुपाघ्राताः सर्वकार्याणि चक्रिरे ।
कुन्तिभोजसुता चैव गान्धारीमन्ववर्तत ॥ १५.१.८ ॥
Having had their heads embraced, they performed all tasks; and Kuntī, the daughter of Kuntibhoja, attended upon Gāndhārī.
15.1.9
द्रौपदी च सुभद्रा च याश्चान्याः पाण्डवस्त्रियः ।
समां वृत्तिमवर्तन्त तयोः श्वश्र्वोर्यथाविधि ॥ १५.१.९ ॥
Draupadī, Subhadrā, and the other wives of the Pāṇḍavas conducted themselves equally toward those two mothers-in-law, according to rule.
15.1.10
शयनानि महार्हाणि वासांस्याभरणानि च ।
राजार्हाणि च सर्वाणि भक्ष्यभोज्यान्यनेकशः ॥ १५.१.१० ॥
Very precious beds, garments and ornaments, everything fit for a king, and many kinds of food and drink.
15.1.11
युधिष्ठिरो महाराज धृतराष्ट्रेऽभ्युपाहरत् ।
तथैव कुन्ती गान्धार्यां गुरुवृत्तिमवर्तत ॥ १५.१.११ ॥
Great king Yudhiṣṭhira offered everything to Dhṛtarāṣṭra; likewise Kuntī conducted herself toward Gāndhārī with the conduct due to elders.
15.1.12
विदुरः संजयश्चैव युयुत्सुश्चैव कौरव ।
उपासते स्म तं वृद्धं हतपुत्रं जनाधिपम् ॥ १५.१.१२ ॥
O Kaurava, Vidura, Sañjaya and Yuyutsu also attended upon that aged king whose sons had been slain.
15.1.13
श्यालो द्रोणस्य यश्चासीद्दयितो ब्राह्ममो महान् ।
स च तस्मिन्महेष्वासः कृपः समभवत्तदा ॥ १५.१.१३ ॥
Kṛpa, the brother-in-law of Droṇa and his beloved great brahmin, that great archer came to be there at that time.
15.1.14
व्यासश्च भगवान्नित्यमासांचक्रे नृपेण ह ।
कथाः कुर्वन्पुराणर्षिर्देवर्षिपितृरक्षसाम् ॥ १५.१.१४ ॥
And the venerable Vyāsa also constantly remained with the king, telling tales of the ancient sage concerning divine sages, forefathers and rākṣasas.
15.1.15
धर्मयुक्तानि कार्याणि व्यवहारान्वितानि च ।
धृतराष्ट्राभ्यनुज्ञातो विदुरस्तान्यकारयत् ॥ १५.१.१५ ॥
Affairs accordant with dharma and connected with legal proceedings, Vidura had carried out with Dhṛtarāṣṭra's authorization.
15.1.16
सामन्तेभ्यः प्रियाण्यस्य कार्याणि सुबहून्यपि ।
प्राप्यन्तेऽर्थेः सुलघुभिः सुनयाद्विदुरस्य वै ॥ १५.१.१६ ॥
From the vassal chiefs, even many of his cherished affairs were obtained by very easy means, through the good policy of Vidura indeed.
15.1.17
अकरोद्बन्धमोक्षं च वध्यानां मोक्षणं तथा ।
न च धर्मसुतो राजा कदाचित्किञ्चिदब्रवीत् ॥ १५.१.१७ ॥
He both released from bonds and freed those meant for execution; but the king, son of Dharma, never spoke anything at all.
15.1.18
विहारयात्रासु पुनः कुरुराजो युधिष्ठिरः ।
सर्वान्कामानुपस्थाप्य धृतराष्ट्रे न्यवेदयत् ॥ १५.१.१८ ॥
Again, on pleasure journeys, Yudhiṣṭhira, king of the Kurus, having provided all desires, reported them to Dhṛtarāṣṭra.
15.1.19
आरालिकाः सूपकारा रागषाडविकास्तथा ।
उपातिष्ठन्त राजानं धृतराष्ट्रं यथापुरम् ॥ १५.१.१९ ॥
Cooks, makers of broths, and makers of spiced drinks and sweets likewise attended upon the king Dhṛtarāṣṭra, as before.
15.1.20
वासांसि च महार्हाणि माल्यानि विविधानि च ।
उपाजह्रुर्यथाकालं धृतराष्ट्रस्य पाण्डवाः ॥ १५.१.२० ॥
The Pāṇḍavas brought to Dhṛtarāṣṭra, at the proper times, garments of great value and various garlands.
15.1.21
मैरेयमधुमांसानि पानकानि लघूनि च ।
चित्रान्भक्ष्यविकारांश्च चक्रुस्तस्य यथा पुरा ॥ १५.१.२१ ॥
They prepared for him, as formerly, maireya liquor, honey, meats, light drinks and various dishes of food.
15.1.22
ये चापि पृथिवीपालाः समाजग्मुस्ततस्ततः ।
उपातिष्ठन्त ते सर्वे कौरवेन्द्रं यथापुरा ॥ १५.१.२२ ॥
And all the protectors of the earth, the kings who had gathered here and there, attended upon the lord of the Kurus as before.
15.1.23
कुन्ती च द्रौपदी चैव सात्वती च यशस्विनी ।
उलूपी नागकन्या च देवी चित्राङ्गदा तथा ॥ १५.१.२३ ॥
Kuntī and Draupadī, the glorious Sātvatī, the serpent maiden Ulūpī, and the queen Citrāṅgadā likewise attended him.
15.1.24
धृष्टकेतोश्च भगिनी जरासन्धसुता तथा ।
एताश्चान्याश्च बह्व्यो वै योषितः पुरुषर्षभ।
किंकराः पर्युपातिष्ठन्सर्वाः सुबलजां तथा ॥ १५.१.२४ ॥
The sister of Dhṛṣṭaketu and the daughter of Jarāsandha, these and many other women, bull among men, attended on every side as servants; and the daughter of Subala likewise.
15.1.25
यथा पुत्रवियुक्तोऽयं न किञ्चिद्दुःखमाप्नुयात् ।
इति तानन्वशाद्भातॄन्नित्यमेव युधिष्ठिरः ॥ १५.१.२५ ॥
So that this one, parted from his son, might suffer no sorrow at all, Yudhiṣṭhira always instructed his brothers thus.
15.1.26
एवं ते धर्मराजस्य श्रुत्वा वचनमर्थवत् ।
सविशेषमवर्तन्ति भीममेकं तदा विना ॥ १५.१.२६ ॥
Having heard the meaningful words of the king of dharma, they then behaved with special regard, all except Bhīma alone.
15.1.27
न हि तत्तस्य वीरस्य हृदयादपसर्पति ।
धृतराष्ट्रस्य दुर्बुद्ध्या यद्वृत्तं द्यूतमण्डले ॥ १५.१.२७ ॥
That deed done in the dice-hall through the evil mind of Dhṛtarāṣṭra does not depart from that hero's heart.