ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 15.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.1.1
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।
देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्
प्राप्य पैतामहं राज्यं मम पूर्वपितामहाः ।
कथमासन्महाराजे धृतराष्ट्रे महात्मनि ॥ १५.१.१ ॥
ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ನರನಿಗೆ, ದೇವಿ ಸರಸ್ವತಿಗೆ, ವ್ಯಾಸರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನಂತರ 'ಜಯ'ವನ್ನು ಪಠಿಸಬೇಕು. ನನ್ನ ಪೂರ್ವಪಿತಾಮಹರು ಪೈತಾಮಹ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು, ಮಹಾತ್ಮ ಮಹಾರಾಜ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಇದ್ದರು?
15.1.2
स तु राजा हतामात्यो हतपुत्रो निराश्रयः ।
कथमासीद्धतैश्वर्यो गान्धारी च तपस्विनी ॥ १५.१.२ ॥
ಅಮಾತ್ಯರು ಹತರಾದ, ಪುತ್ರರು ಹತರಾದ, ಆಶ್ರಯವಿಲ್ಲದ ಆ ರಾಜ ಹೇಗಿದ್ದನು? ಐಶ್ವರ್ಯ ನಷ್ಟವಾದ ಅವನು ಮತ್ತು ತಪಸ್ವಿನಿ ಗಾಂಧಾರಿ ಹೇಗಿದ್ದರು?
15.1.3
कियन्तं चैव कालं ते मम पूर्वपितामहाः ।
स्थिता राज्ये महात्मानस्तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १५.१.३ ॥
ನನ್ನ ಪೂರ್ವಪಿತಾಮಹರಾದ ಮಹಾತ್ಮರು ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದರು? ಅದನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರಿಸುವುದು ಯುಕ್ತ.
15.1.4
प्राप्य राज्यं महात्मानः पाण्डवा हतशत्रवः ।
धृतराष्ट्रं पुरस्कृत्य पृथिवीं पर्यपालयन् ॥ १५.१.४ ॥
ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದ ಮಹಾತ್ಮ ಪಾಂಡವರು, ಶತ್ರುಗಳು ಹತರಾದವರಾಗಿ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಿದರು.
15.1.5
धृतराष्ट्रमुपातिष्ठद्विदुरः संजयस्तथा ।
वैश्यापुत्रश्च मेधावी युयुत्सुः कुरुसत्तम ॥ १५.१.५ ॥
ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದವರು ವಿದುರ ಮತ್ತು ಸಂಜಯ; ಹಾಗೆಯೇ ವೈಶ್ಯ ಪುತ್ರನಾದ ಮೇಧಾವಿ ಯುಯುತ್ಸುವೂ, ಓ ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.
15.1.6
पाण्डवाः सर्वकार्येषु पर्यपृच्चन्त तं नृपम् ।
चक्रुस्तेनाभ्यनुज्ञाता वर्षाणि दश पञ्च च ॥ १५.१.६ ॥
ಪಾಂಡವರು ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಆ ರಾಜನನ್ನು ಸಮಾಲೋಚಿಸಿದರು; ಅವನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಹದಿನೈದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಸಿದರು.
15.1.7
सदाऽभिगम्य ते वीराः पर्युपासन्त तं नृपम् ।
पादाभिवादनं कृत्वा धर्मिराजमते स्थिताः ॥ १५.१.७ ॥
ಸದಾ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಆ ವೀರರು ಆ ರಾಜನನ್ನು ಸೇವಿಸಿದರು; ಪಾದಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಧರ್ಮರಾಜನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ ನಿಂತರು.
15.1.8
ते मूर्ध्नि समुपाघ्राताः सर्वकार्याणि चक्रिरे ।
कुन्तिभोजसुता चैव गान्धारीमन्ववर्तत ॥ १५.१.८ ॥
ಅವರು ಅವನ ತಲೆಯನ್ನು ವಾಸನೆ ನೋಡಿ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು; ಕುಂತಿಭೋಜನ ಮಗಳಾದ ಕುಂತಿ ಗಾಂಧಾರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದಳು.
15.1.9
द्रौपदी च सुभद्रा च याश्चान्याः पाण्डवस्त्रियः ।
समां वृत्तिमवर्तन्त तयोः श्वश्र्वोर्यथाविधि ॥ १५.१.९ ॥
ದ್ರೌಪದಿ, ಸುಭದ್ರೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಪಾಂಡವ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಆ ಇಬ್ಬರು ಅತ್ತೆಯರೊಂದಿಗೆ ವಿಧಿಯಂತೆ ಸಮಾನ ನಡತೆ ತೋರಿದರು.
15.1.10
शयनानि महार्हाणि वासांस्याभरणानि च ।
राजार्हाणि च सर्वाणि भक्ष्यभोज्यान्यनेकशः ॥ १५.१.१० ॥
ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಹಾಸಿಗೆಗಳು, ವಸ್ತ್ರಗಳು, ಆಭರಣಗಳು, ರಾಜನಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಎಲ್ಲವೂ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ತಿಂಡಿ-ಊಟದ ಪದಾರ್ಥಗಳು.
15.1.11
युधिष्ठिरो महाराज धृतराष्ट्रेऽभ्युपाहरत् ।
तथैव कुन्ती गान्धार्यां गुरुवृत्तिमवर्तत ॥ १५.१.११ ॥
ಮಹಾರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಗೆ (ಎಲ್ಲವನ್ನೂ) ಅರ್ಪಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಕುಂತಿ ಗಾಂಧಾರಿಯೊಡನೆ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ತಕ್ಕ ನಡತೆಯಿಂದ ವರ್ತಿಸಿದಳು.
15.1.12
विदुरः संजयश्चैव युयुत्सुश्चैव कौरव ।
उपासते स्म तं वृद्धं हतपुत्रं जनाधिपम् ॥ १५.१.१२ ॥
ಓ ಕೌರವನೇ, ವಿದುರ, ಸಂಜಯ ಮತ್ತು ಯುಯುತ್ಸು ಕೂಡ ಆ ವೃದ್ಧನೂ ಪುತ್ರರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ರಾಜನೂ ಆದವನಿಗೆ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದರು.
15.1.13
श्यालो द्रोणस्य यश्चासीद्दयितो ब्राह्ममो महान् ।
स च तस्मिन्महेष्वासः कृपः समभवत्तदा ॥ १५.१.१३ ॥
ದ್ರೋಣರ ಸೋದರ ಮಾವ ಮತ್ತು ಅವರ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರ ಮಹಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾದ ಆ ಮಹಾಧನುರ್ಧರ ಕೃಪನು ಆಗ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟನಾದನು.
15.1.14
व्यासश्च भगवान्नित्यमासांचक्रे नृपेण ह ।
कथाः कुर्वन्पुराणर्षिर्देवर्षिपितृरक्षसाम् ॥ १५.१.१४ ॥
ಭಗವಾನ್ ವ್ಯಾಸರೂ ಸದಾ ರಾಜನೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದು, ಪುರಾಣರ್ಷಿಯಾಗಿ ದೇವರ್ಷಿಗಳು, ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು.
15.1.15
धर्मयुक्तानि कार्याणि व्यवहारान्वितानि च ।
धृतराष्ट्राभ्यनुज्ञातो विदुरस्तान्यकारयत् ॥ १५.१.१५ ॥
ಧರ್ಮಾನುಸಾರವಾದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರ ಸಂಬಂಧಿ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಅನುಮತಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿದುರನು ನಡೆಸಿದನು.
15.1.16
सामन्तेभ्यः प्रियाण्यस्य कार्याणि सुबहून्यपि ।
प्राप्यन्तेऽर्थेः सुलघुभिः सुनयाद्विदुरस्य वै ॥ १५.१.१६ ॥
ಸಾಮಂತರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಗಳೂ ವಿದುರನ ಉತ್ತಮ ನೀತಿಯಿಂದ ಬಹಳ ಸುಲಭ ಉಪಾಯಗಳಿಂದಲೇ ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
15.1.17
अकरोद्बन्धमोक्षं च वध्यानां मोक्षणं तथा ।
न च धर्मसुतो राजा कदाचित्किञ्चिदब्रवीत् ॥ १५.१.१७ ॥
ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದನು, ವಧೆಗೆ ಅರ್ಹರಾದವರನ್ನೂ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದನು; ಆದರೆ ಧರ್ಮಪುತ್ರನಾದ ರಾಜನು ಯಾವಾಗಲೂ ಏನನ್ನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ.
15.1.18
विहारयात्रासु पुनः कुरुराजो युधिष्ठिरः ।
सर्वान्कामानुपस्थाप्य धृतराष्ट्रे न्यवेदयत् ॥ १५.१.१८ ॥
ವಿಹಾರ ಯಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕುರುರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಎಲ್ಲ ಇಷ್ಟಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
15.1.19
आरालिकाः सूपकारा रागषाडविकास्तथा ।
उपातिष्ठन्त राजानं धृतराष्ट्रं यथापुरम् ॥ १५.१.१९ ॥
ಅಡುಗೆಯವರು, ಸಾರು ತಯಾರಿಸುವವರು ಮತ್ತು ರಾಗ-ಷಾಡವ ಪಾನೀಯ ತಯಾರಕರು ಹಿಂದಿನಂತೆಯೇ ರಾಜ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಸೇವೆಗೆ ಹಾಜರಾದರು.
15.1.20
वासांसि च महार्हाणि माल्यानि विविधानि च ।
उपाजह्रुर्यथाकालं धृतराष्ट्रस्य पाण्डवाः ॥ १५.१.२० ॥
ಪಾಂಡವರು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಮೂಲ್ಯ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಮಾಲೆಗಳನ್ನು ತಂದರು.
15.1.21
मैरेयमधुमांसानि पानकानि लघूनि च ।
चित्रान्भक्ष्यविकारांश्च चक्रुस्तस्य यथा पुरा ॥ १५.१.२१ ॥
ಮೈರೇಯ ಮದ್ಯ, ಜೇನು, ಮಾಂಸ, ಲಘು ಪಾನೀಯಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಭಕ್ಷ್ಯ ಭೋಜ್ಯಗಳನ್ನು ಅವನಿಗಾಗಿ ಹಿಂದಿನಂತೆಯೇ ತಯಾರಿಸಿದರು.
15.1.22
ये चापि पृथिवीपालाः समाजग्मुस्ततस्ततः ।
उपातिष्ठन्त ते सर्वे कौरवेन्द्रं यथापुरा ॥ १५.१.२२ ॥
ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿಂದಲೋ ಸೇರಿದ ಭೂಪಾಲಕ ರಾಜರೆಲ್ಲರೂ ಹಿಂದಿನಂತೆಯೇ ಕೌರವೇಂದ್ರನ ಸೇವೆಗೆ ಹಾಜರಾದರು.
15.1.23
कुन्ती च द्रौपदी चैव सात्वती च यशस्विनी ।
उलूपी नागकन्या च देवी चित्राङ्गदा तथा ॥ १५.१.२३ ॥
ಕುಂತಿ, ದ್ರೌಪದಿ, ಯಶಸ್ವಿನಿ ಸಾತ್ವತಿ, ನಾಗಕನ್ಯೆ ಉಲೂಪಿ ಮತ್ತು ದೇವಿ ಚಿತ್ರಾಂಗದೆ ಕೂಡ (ಸೇವೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು).
15.1.24
धृष्टकेतोश्च भगिनी जरासन्धसुता तथा ।
एताश्चान्याश्च बह्व्यो वै योषितः पुरुषर्षभ।
किंकराः पर्युपातिष्ठन्सर्वाः सुबलजां तथा ॥ १५.१.२४ ॥
ಧೃಷ್ಟಕೇತುವಿನ ತಂಗಿ, ಜರಾಸಂಧನ ಮಗಳು, ಇವರೂ ಇತರ ಅನೇಕ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ, ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಸೇವಕರಂತೆ ಸುತ್ತಲೂ ಹಾಜರಿದ್ದರು; ಸುಬಲನ ಮಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ.
15.1.25
यथा पुत्रवियुक्तोऽयं न किञ्चिद्दुःखमाप्नुयात् ।
इति तानन्वशाद्भातॄन्नित्यमेव युधिष्ठिरः ॥ १५.१.२५ ॥
ಪುತ್ರವಿಯೋಗ ಹೊಂದಿದ ಇವನು ಯಾವ ದುಃಖವನ್ನೂ ಹೊಂದಬಾರದೆಂದು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಸದಾ ತನ್ನ ಸಹೋದರರಿಗೆ ಹೀಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದನು.
15.1.26
एवं ते धर्मराजस्य श्रुत्वा वचनमर्थवत् ।
सविशेषमवर्तन्ति भीममेकं तदा विना ॥ १५.१.२६ ॥
ಧರ್ಮರಾಜನ ಈ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆಗ ಭೀಮನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದವರೆಲ್ಲರೂ ವಿಶೇಷ ಗೌರವದಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡರು.
15.1.27
न हि तत्तस्य वीरस्य हृदयादपसर्पति ।
धृतराष्ट्रस्य दुर्बुद्ध्या यद्वृत्तं द्यूतमण्डले ॥ १५.१.२७ ॥
ದ್ಯೂತಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ನಡೆದ ಆ ಘಟನೆ ಆ ವೀರನ ಹೃದಯದಿಂದ ದೂರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.