มหาภารตะ · อัธยายะ 15.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.1.1
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।
देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्
प्राप्य पैतामहं राज्यं मम पूर्वपितामहाः ।
कथमासन्महाराजे धृतराष्ट्रे महात्मनि ॥ १५.१.१ ॥
ข้าพเจ้าน้อมไหว้พระนารายณ์ และนระผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดาคน ทั้งพระเทวีสรัสวตี และฤๅษีวยาส แล้วจึงควรเปล่งเสียงชัย ขออภิวาทพระนารายณ์ ปู่ของข้าพเจ้าทั้งหลายรับราชสมบัติที่ตกทอดมาจากบรรพบุรุษ อยู่ใต้การปกครองของพระเจ้าธฤตราษฎร์ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ เป็นอย่างไรบ้าง
15.1.2
स तु राजा हतामात्यो हतपुत्रो निराश्रयः ।
कथमासीद्धतैश्वर्यो गान्धारी च तपस्विनी ॥ १५.१.२ ॥
พระราชานั้น อำมาตย์ถูกฆ่า บุตรถูกฆ่า ไร้ที่พึ่ง จะเป็นอย่างไร เมื่อสิ้นอำนาจแล้ว และพระนางคันธารีผู้บำเพ็ญตบะ จะเป็นอย่างไร
15.1.3
कियन्तं चैव कालं ते मम पूर्वपितामहाः ।
स्थिता राज्ये महात्मानस्तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १५.१.३ ॥
บรรดาปู่ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ของข้าพเจ้า ประทับอยู่ในราชสมบัตินานเท่าใด ท่านควรอธิบายเรื่องนั้นแก่ข้าพเจ้า
15.1.4
प्राप्य राज्यं महात्मानः पाण्डवा हतशत्रवः ।
धृतराष्ट्रं पुरस्कृत्य पृथिवीं पर्यपालयन् ॥ १५.१.४ ॥
บรรดาปาณฑพผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ เมื่อได้ราชสมบัติแล้ว ศัตรูก็ถูกปราบสิ้น ทั้งยกพระเจ้าธฤตราษฎร์ขึ้นเป็นประมุข แล้วปกครองแผ่นดินโดยทั่วถ้วน
15.1.5
धृतराष्ट्रमुपातिष्ठद्विदुरः संजयस्तथा ।
वैश्यापुत्रश्च मेधावी युयुत्सुः कुरुसत्तम ॥ १५.१.५ ॥
วิทุระและสัญชัยปรนนิบัติพระเจ้าธฤตราษฎร์ และยุยุตสุผู้ฉลาด บุตรของหญิงแพศย์ ก็เช่นกัน ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในเผ่ากุรุ
15.1.6
पाण्डवाः सर्वकार्येषु पर्यपृच्चन्त तं नृपम् ।
चक्रुस्तेनाभ्यनुज्ञाता वर्षाणि दश पञ्च च ॥ १५.१.६ ॥
ปาณฑพปรึกษาพระราชานั้นในกิจการทั้งปวง และได้รับอนุญาตจากพระองค์ ดำเนินกิจการต่อไปเป็นเวลาสิบห้าปี
15.1.7
सदाऽभिगम्य ते वीराः पर्युपासन्त तं नृपम् ।
पादाभिवादनं कृत्वा धर्मिराजमते स्थिताः ॥ १५.१.७ ॥
วีรบุรุษเหล่านั้นเข้าเฝ้าพระราชาอยู่เสมอ ปรนนิบัติพระองค์ ก้มกราบที่พระบาท แล้วประทับอยู่ใต้คำแนะนำของพระราชาผู้เป็นธรรมราชา
15.1.8
ते मूर्ध्नि समुपाघ्राताः सर्वकार्याणि चक्रिरे ।
कुन्तिभोजसुता चैव गान्धारीमन्ववर्तत ॥ १५.१.८ ॥
เมื่อได้รับการโอบศีรษะ ก็ทำกิจการทั้งปวง และพระนางกุนตีธิดาของกุนติโภชก็ปรนนิบัติพระนางคันธารี
15.1.9
द्रौपदी च सुभद्रा च याश्चान्याः पाण्डवस्त्रियः ।
समां वृत्तिमवर्तन्त तयोः श्वश्र्वोर्यथाविधि ॥ १५.१.९ ॥
พระนางเทราปทีและพระนางสุภัทรา รวมทั้งภรรยาอื่นๆ ของปาณฑพ ปฏิบัติต่อแม่สามีทั้งสองเสมอกันตามวิธีที่ควร
15.1.10
शयनानि महार्हाणि वासांस्याभरणानि च ।
राजार्हाणि च सर्वाणि भक्ष्यभोज्यान्यनेकशः ॥ १५.१.१० ॥
ที่นอนอันมีค่ายิ่ง เครื่องนุ่งห่มและเครื่องประดับ ทุกสิ่งที่สมควรแก่พระราชา และอาหารกับเครื่องดื่มหลายชนิด
15.1.11
युधिष्ठिरो महाराज धृतराष्ट्रेऽभ्युपाहरत् ।
तथैव कुन्ती गान्धार्यां गुरुवृत्तिमवर्तत ॥ १५.१.११ ॥
พระเจ้ายุธิษฐิระผู้ยิ่งใหญ่ถวายทุกสิ่งแก่พระเจ้าธฤตราษฎร์ ส่วนพระนางกุนตีก็ประพฤติต่อพระนางคันธารีด้วยความนอบน้อมอย่างที่พึงปฏิบัติต่อผู้อาวุโส
15.1.12
विदुरः संजयश्चैव युयुत्सुश्चैव कौरव ।
उपासते स्म तं वृद्धं हतपुत्रं जनाधिपम् ॥ १५.१.१२ ॥
ข้าแต่กาวรวะ วิทุระ สัญชัย และยุยุตสุ ก็ปรนนิบัติกษัตริย์ผู้เฒ่าที่บุตรถูกฆ่าไปแล้วนั้น
15.1.13
श्यालो द्रोणस्य यश्चासीद्दयितो ब्राह्ममो महान् ।
स च तस्मिन्महेष्वासः कृपः समभवत्तदा ॥ १५.१.१३ ॥
กฤปะผู้เป็นพี่เขยของโทรณะและเป็นพราหมณ์ผู้ยิ่งใหญ่ที่เป็นที่รัก นักธนูผู้ยิ่งใหญ่นั้นได้มาอยู่ที่นั่นในขณะนั้น
15.1.14
व्यासश्च भगवान्नित्यमासांचक्रे नृपेण ह ।
कथाः कुर्वन्पुराणर्षिर्देवर्षिपितृरक्षसाम् ॥ १५.१.१४ ॥
และพระวยาสผู้ทรงพระภาคก็ประทับอยู่กับพระราชาเป็นนิตย์ เล่าเรื่องของปุราณฤๅษีเกี่ยวกับเทวฤๅษี บรรพบุรุษ และรากษสทั้งหลาย
15.1.15
धर्मयुक्तानि कार्याणि व्यवहारान्वितानि च ।
धृतराष्ट्राभ्यनुज्ञातो विदुरस्तान्यकारयत् ॥ १५.१.१५ ॥
กิจการที่สอดคล้องกับธรรมและเกี่ยวข้องกับการพิจารณาคดี วิทุระให้จัดการตามที่ได้รับอนุญาตจากพระเจ้าธฤตราษฎร์
15.1.16
सामन्तेभ्यः प्रियाण्यस्य कार्याणि सुबहून्यपि ।
प्राप्यन्तेऽर्थेः सुलघुभिः सुनयाद्विदुरस्य वै ॥ १५.१.१६ ॥
แม้กิจการอันเป็นที่รักของพระองค์จำนวนมาก ก็ได้มาจากเจ้าเมืองขึ้นด้วยวิธีที่ง่ายดายยิ่ง เพราะนโยบายอันดีของวิทุระจริงๆ
15.1.17
अकरोद्बन्धमोक्षं च वध्यानां मोक्षणं तथा ।
न च धर्मसुतो राजा कदाचित्किञ्चिदब्रवीत् ॥ १५.१.१७ ॥
วิทุระทั้งปลดเปลื้องผู้ต้องพันธนาการและปล่อยผู้ที่ถูกกำหนดให้ประหาร แต่พระราชาผู้เป็นบุตรของธรรมไม่เคยตรัสสิ่งใดเลยสักครั้ง
15.1.18
विहारयात्रासु पुनः कुरुराजो युधिष्ठिरः ।
सर्वान्कामानुपस्थाप्य धृतराष्ट्रे न्यवेदयत् ॥ १५.१.१८ ॥
อีกครั้ง ในการเสด็จประพาสเพื่อความสำราญ พระเจ้ายุธิษฐิระกษัตริย์แห่งกุรุ จัดสิ่งที่ปรารถนาทั้งปวงถวาย แล้วกราบทูลพระเจ้าธฤตราษฎร์
15.1.19
आरालिकाः सूपकारा रागषाडविकास्तथा ।
उपातिष्ठन्त राजानं धृतराष्ट्रं यथापुरम् ॥ १५.१.१९ ॥
พ่อครัว ผู้ปรุงน้ำแกง และผู้ทำเครื่องดื่มปรุงเครื่องเทศกับขนม ปรนนิบัติพระราชาธฤตราษฎร์เช่นเดิม
15.1.20
वासांसि च महार्हाणि माल्यानि विविधानि च ।
उपाजह्रुर्यथाकालं धृतराष्ट्रस्य पाण्डवाः ॥ १५.१.२० ॥
ปาณฑพนำผ้านุ่งห่มอันมีค่ายิ่งและพวงมาลัยหลายชนิดมาถวายพระเจ้าธฤตราษฎร์ตามกาลอันควร
15.1.21
मैरेयमधुमांसानि पानकानि लघूनि च ।
चित्रान्भक्ष्यविकारांश्च चक्रुस्तस्य यथा पुरा ॥ १५.१.२१ ॥
พวกเขาจัดเตรียมสุราไมเรยะ น้ำผึ้ง เนื้อสัตว์ เครื่องดื่มเบาๆ และอาหารหลากชนิดไว้ให้พระองค์ดังเช่นเคยมาแต่ก่อน
15.1.22
ये चापि पृथिवीपालाः समाजग्मुस्ततस्ततः ।
उपातिष्ठन्त ते सर्वे कौरवेन्द्रं यथापुरा ॥ १५.१.२२ ॥
และกษัตริย์ผู้ปกป้องแผ่นดินทั้งปวง ผู้มาชุมนุมกันจากที่นั่นที่นี่ ต่างมาปรนนิบัติเจ้าแห่งเการพดังเช่นเคยมาแต่ก่อน
15.1.23
कुन्ती च द्रौपदी चैव सात्वती च यशस्विनी ।
उलूपी नागकन्या च देवी चित्राङ्गदा तथा ॥ १५.१.२३ ॥
กุนตี เทราปที สาตวตีผู้มีเกียรติ นาคกัญญาอุลูปี และพระนางจิตราङคทาก็ปรนนิบัติพระองค์เช่นกัน
15.1.24
धृष्टकेतोश्च भगिनी जरासन्धसुता तथा ।
एताश्चान्याश्च बह्व्यो वै योषितः पुरुषर्षभ।
किंकराः पर्युपातिष्ठन्सर्वाः सुबलजां तथा ॥ १५.१.२४ ॥
พระกนิษฐาของธฤษฏเกตุ และพระธิดาของชราสันธะ กับสตรีอื่นๆ อีกมากมาย ข้าแต่บุรุษสูงสุด ต่างปรนนิบัติรอบด้านดุจผู้รับใช้ และธิดาของสุพละก็เช่นกัน
15.1.25
यथा पुत्रवियुक्तोऽयं न किञ्चिद्दुःखमाप्नुयात् ।
इति तानन्वशाद्भातॄन्नित्यमेव युधिष्ठिरः ॥ १५.१.२५ ॥
เพื่อให้ผู้นี้ซึ่งพลัดพรากจากบุตรจะไม่ได้รับทุกข์ใดๆ เลย ยุธิษฐิระจึงได้สั่งสอนพี่น้องเหล่านั้นอยู่เสมอว่าดังนี้
15.1.26
एवं ते धर्मराजस्य श्रुत्वा वचनमर्थवत् ।
सविशेषमवर्तन्ति भीममेकं तदा विना ॥ १५.१.२६ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำอันมีความหมายของพระเจ้าธรรมราชดังนี้แล้ว พวกเขาจึงประพฤติด้วยความเคารพเป็นพิเศษ ยกเว้นภีมะเพียงผู้เดียวในเวลานั้น
15.1.27
न हि तत्तस्य वीरस्य हृदयादपसर्पति ।
धृतराष्ट्रस्य दुर्बुद्ध्या यद्वृत्तं द्यूतमण्डले ॥ १५.१.२७ ॥
เพราะเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในท้องพระโรงแห่งการพนันอันเกิดจากจิตใจชั่วของพระเจ้าธฤตราษฎร์นั้น ไม่เคยจากไปจากหัวใจของวีรบุรุษผู้นั้นเลย