ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 15.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.1.1
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।
देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्
प्राप्य पैतामहं राज्यं मम पूर्वपितामहाः ।
कथमासन्महाराजे धृतराष्ट्रे महात्मनि ॥ १५.१.१ ॥
ନାରାୟଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ ନରଙ୍କୁ, ଦେବୀ ସରସ୍ୱତୀ ଓ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ତା'ପରେ 'ଜୟ' ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ମୋ ପୂର୍ବ ପିତାମହମାନେ ପୈତାମହ ରାଜ୍ୟ ପାଇ ମହାତ୍ମା ମହାରାଜ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସମୟରେ କିପରି ଥିଲେ?
15.1.2
स तु राजा हतामात्यो हतपुत्रो निराश्रयः ।
कथमासीद्धतैश्वर्यो गान्धारी च तपस्विनी ॥ १५.१.२ ॥
ଯାହାର ଅମାତ୍ୟମାନେ ହତ, ପୁତ୍ରମାନେ ହତ, ଆଶ୍ରୟହୀନ ସେହି ରାଜା କିପରି ଥିଲେ? ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟହୀନ ସେ ଓ ତପସ୍ୱିନୀ ଗାନ୍ଧାରୀ କିପରି ଥିଲେ?
15.1.3
कियन्तं चैव कालं ते मम पूर्वपितामहाः ।
स्थिता राज्ये महात्मानस्तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १५.१.३ ॥
ମୋ ପୂର୍ବ ପିତାମହ ମହାତ୍ମାମାନେ କେତେ କାଳ ରାଜ୍ୟରେ ରହିଲେ? ତାହା ମୋତେ ବୁଝାଇବା ଆପଣଙ୍କର ଉଚିତ।
15.1.4
प्राप्य राज्यं महात्मानः पाण्डवा हतशत्रवः ।
धृतराष्ट्रं पुरस्कृत्य पृथिवीं पर्यपालयन् ॥ १५.१.४ ॥
ରାଜ୍ୟ ପାଇ ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡବମାନେ, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ହତ ହୋଇଥିଲେ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ପୃଥିବୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାଳନ କଲେ।
15.1.5
धृतराष्ट्रमुपातिष्ठद्विदुरः संजयस्तथा ।
वैश्यापुत्रश्च मेधावी युयुत्सुः कुरुसत्तम ॥ १५.१.५ ॥
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ସେବା କଲେ ବିଦୁର ଓ ସଞ୍ଜୟ; ସେହିପରି ବୈଶ୍ୟପୁତ୍ର ମେଧାବୀ ଯୁଯୁତ୍ସୁ ମଧ୍ୟ, ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ।
15.1.6
पाण्डवाः सर्वकार्येषु पर्यपृच्चन्त तं नृपम् ।
चक्रुस्तेनाभ्यनुज्ञाता वर्षाणि दश पञ्च च ॥ १५.१.६ ॥
ପାଣ୍ଡବମାନେ ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସେହି ରାଜାଙ୍କୁ ପରାମର୍ଶ ପଚାରୁଥିଲେ; ତାଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ ପନ୍ଦର ବର୍ଷ କାର୍ଯ୍ୟ ଚଲାଇଲେ।
15.1.7
सदाऽभिगम्य ते वीराः पर्युपासन्त तं नृपम् ।
पादाभिवादनं कृत्वा धर्मिराजमते स्थिताः ॥ १५.१.७ ॥
ସର୍ବଦା ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ସେହି ବୀରମାନେ ସେହି ରାଜାଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ; ପାଦରେ ପ୍ରଣାମ କରି ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ମତାନୁସାରେ ରହୁଥିଲେ।
15.1.8
ते मूर्ध्नि समुपाघ्राताः सर्वकार्याणि चक्रिरे ।
कुन्तिभोजसुता चैव गान्धारीमन्ववर्तत ॥ १५.१.८ ॥
ସେମାନେ ତାଙ୍କ ମସ୍ତକ ଆଘ୍ରାଣ କରି ସ୍ନେହରେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ; କୁନ୍ତିଭୋଜଙ୍କ କନ୍ୟା କୁନ୍ତୀ ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି ସେବା କଲେ।
15.1.9
द्रौपदी च सुभद्रा च याश्चान्याः पाण्डवस्त्रियः ।
समां वृत्तिमवर्तन्त तयोः श्वश्र्वोर्यथाविधि ॥ १५.१.९ ॥
ଦ୍ରୌପଦୀ, ସୁଭଦ୍ରା ଓ ଅନ୍ୟ ପାଣ୍ଡବ-ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସେହି ଦୁଇ ଶାଶୁଙ୍କ ପ୍ରତି ବିଧି ଅନୁସାରେ ସମାନ ଆଚରଣ କରୁଥିଲେ।
15.1.10
शयनानि महार्हाणि वासांस्याभरणानि च ।
राजार्हाणि च सर्वाणि भक्ष्यभोज्यान्यनेकशः ॥ १५.१.१० ॥
ଅତି ମୂଲ୍ୟବାନ ଶଯ୍ୟା, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅଳଙ୍କାର, ରାଜାଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟ ସବୁକିଛି ଏବଂ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଖାଦ୍ୟ-ଭୋଜ୍ୟ ପଦାର୍ଥ।
15.1.11
युधिष्ठिरो महाराज धृतराष्ट्रेऽभ्युपाहरत् ।
तथैव कुन्ती गान्धार्यां गुरुवृत्तिमवर्तत ॥ १५.१.११ ॥
ମହାରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ (ସବୁକିଛି) ଅର୍ପଣ କଲେ; ସେହିପରି କୁନ୍ତୀ ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କ ପ୍ରତି ଗୁରୁଜନୋଚିତ ଆଚରଣ କଲେ।
15.1.12
विदुरः संजयश्चैव युयुत्सुश्चैव कौरव ।
उपासते स्म तं वृद्धं हतपुत्रं जनाधिपम् ॥ १५.१.१२ ॥
ହେ କୌରବ, ବିଦୁର, ସଞ୍ଜୟ ଓ ଯୁଯୁତ୍ସୁ ମଧ୍ୟ ସେହି ବୃଦ୍ଧ, ପୁତ୍ରହୀନ ଜନାଧିପଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ।
15.1.13
श्यालो द्रोणस्य यश्चासीद्दयितो ब्राह्ममो महान् ।
स च तस्मिन्महेष्वासः कृपः समभवत्तदा ॥ १५.१.१३ ॥
ଯିଏ ଦ୍ରୋଣଙ୍କର ଶ୍ୟାଳ ଏବଂ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ମହାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ସେହି ମହାଧନୁର୍ଧର କୃପ ସେତେବେଳେ ସେଠାରେ ପ୍ରକଟ ହୋଇଥିଲେ।
15.1.14
व्यासश्च भगवान्नित्यमासांचक्रे नृपेण ह ।
कथाः कुर्वन्पुराणर्षिर्देवर्षिपितृरक्षसाम् ॥ १५.१.१४ ॥
ଭଗବାନ ବ୍ୟାସ ମଧ୍ୟ ସର୍ବଦା ରାଜାଙ୍କ ସହିତ ରହି, ପୁରାଣର୍ଷି ଭାବେ ଦେବର୍ଷି, ପିତୃ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ କଥା କହୁଥିଲେ।
15.1.15
धर्मयुक्तानि कार्याणि व्यवहारान्वितानि च ।
धृतराष्ट्राभ्यनुज्ञातो विदुरस्तान्यकारयत् ॥ १५.१.१५ ॥
ଧର୍ମାନୁକୂଳ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ବ୍ୟବହାର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ବିଦୁର କରାଇଥିଲେ।
15.1.16
सामन्तेभ्यः प्रियाण्यस्य कार्याणि सुबहून्यपि ।
प्राप्यन्तेऽर्थेः सुलघुभिः सुनयाद्विदुरस्य वै ॥ १५.१.१६ ॥
ସାମନ୍ତମାନଙ୍କଠାରୁ ତାଙ୍କର ଅନେକ ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ବିଦୁରଙ୍କ ଉତ୍ତମ ନୀତିରେ ଅତି ସହଜ ଉପାୟରେ ସିଦ୍ଧ ହୋଇଯାଉଥିଲା।
15.1.17
अकरोद्बन्धमोक्षं च वध्यानां मोक्षणं तथा ।
न च धर्मसुतो राजा कदाचित्किञ्चिदब्रवीत् ॥ १५.१.१७ ॥
ସେ ବନ୍ଧନ ମୁକ୍ତି ଓ ବଧ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ଦେଲେ; କିନ୍ତୁ ଧର୍ମପୁତ୍ର ରାଜା କେବେ କିଛି କହୁନଥିଲେ।
15.1.18
विहारयात्रासु पुनः कुरुराजो युधिष्ठिरः ।
सर्वान्कामानुपस्थाप्य धृतराष्ट्रे न्यवेदयत् ॥ १५.१.१८ ॥
ବିହାର ଯାତ୍ରାରେ ମଧ୍ୟ କୁରୁରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଜଣାଉଥିଲେ।
15.1.19
आरालिकाः सूपकारा रागषाडविकास्तथा ।
उपातिष्ठन्त राजानं धृतराष्ट्रं यथापुरम् ॥ १५.१.१९ ॥
ରୋଷେୟା, ସୂପ ପ୍ରସ୍ତୁତକାରୀ ଏବଂ ରାଗ-ଷାଡବ ପାନୀୟ ପ୍ରସ୍ତୁତକାରୀମାନେ ପୂର୍ବ ପରି ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସେବାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
15.1.20
वासांसि च महार्हाणि माल्यानि विविधानि च ।
उपाजह्रुर्यथाकालं धृतराष्ट्रस्य पाण्डवाः ॥ १५.१.२० ॥
ପାଣ୍ଡବମାନେ ଯଥାସମୟରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ମୂଲ୍ୟବାନ ବସ୍ତ୍ର ଓ ବିବିଧ ପ୍ରକାରର ମାଳା ଆଣିଲେ।
15.1.21
मैरेयमधुमांसानि पानकानि लघूनि च ।
चित्रान्भक्ष्यविकारांश्च चक्रुस्तस्य यथा पुरा ॥ १५.१.२१ ॥
ମୈରେୟ ମଦ୍ୟ, ମହୁ, ମାଂସ, ଲଘୁ ପାନୀୟ ଏବଂ ବିବିଧ ଭୋଜ୍ୟ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ପୂର୍ବ ପରି ତାଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲା।
15.1.22
ये चापि पृथिवीपालाः समाजग्मुस्ततस्ततः ।
उपातिष्ठन्त ते सर्वे कौरवेन्द्रं यथापुरा ॥ १५.१.२२ ॥
ଯେଉଁ ପୃଥିବୀ-ପାଳକ ରାଜାମାନେ ଚାରିଆଡ଼ୁ ଏକତ୍ର ହୋଇଥିଲେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ପୂର୍ବ ପରି କୌରବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସେବାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
15.1.23
कुन्ती च द्रौपदी चैव सात्वती च यशस्विनी ।
उलूपी नागकन्या च देवी चित्राङ्गदा तथा ॥ १५.१.२३ ॥
କୁନ୍ତୀ, ଦ୍ରୌପଦୀ, ଯଶସ୍ୱିନୀ ସାତ୍ୱତୀ, ନାଗକନ୍ୟା ଉଲୂପୀ ଏବଂ ଦେବୀ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦା ମଧ୍ୟ (ତାଙ୍କ ସେବାରେ ଥିଲେ)।
15.1.24
धृष्टकेतोश्च भगिनी जरासन्धसुता तथा ।
एताश्चान्याश्च बह्व्यो वै योषितः पुरुषर्षभ।
किंकराः पर्युपातिष्ठन्सर्वाः सुबलजां तथा ॥ १५.१.२४ ॥
ଧୃଷ୍ଟକେତୁଙ୍କ ଭଉଣୀ ଓ ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ କନ୍ୟା ମଧ୍ୟ, ଏମାନେ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ସ୍ତ୍ରୀ, ହେ ପୁରୁଷର୍ଷଭ, ସେବକ ରୂପେ ଚାରିଆଡ଼ୁ ସେବାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ; ସୁବଲଙ୍କ କନ୍ୟା ମଧ୍ୟ ସେପରି।
15.1.25
यथा पुत्रवियुक्तोऽयं न किञ्चिद्दुःखमाप्नुयात् ।
इति तानन्वशाद्भातॄन्नित्यमेव युधिष्ठिरः ॥ १५.१.२५ ॥
ପୁତ୍ରବିୟୋଗ ପାଇଥିବା ଏହି ଲୋକ ଯେପରି କୌଣସି ଦୁଃଖ ନ ପାଆନ୍ତି, ଏହିପରି ଭାବେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସର୍ବଦା ଭାଇମାନଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଉଥିଲେ।
15.1.26
एवं ते धर्मराजस्य श्रुत्वा वचनमर्थवत् ।
सविशेषमवर्तन्ति भीममेकं तदा विना ॥ १५.१.२६ ॥
ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ଏହି ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ସେତେବେଳେ ଭୀମଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ସମସ୍ତେ ବିଶେଷ ଆଦରରେ ଆଚରଣ କଲେ।
15.1.27
न हि तत्तस्य वीरस्य हृदयादपसर्पति ।
धृतराष्ट्रस्य दुर्बुद्ध्या यद्वृत्तं द्यूतमण्डले ॥ १५.१.२७ ॥
ଦ୍ୟୂତସଭାରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧିରୁ ଯାହା ଘଟିଥିଲା, ସେ ବୀରଙ୍କ ହୃଦୟରୁ ତାହା ଦୂର ହୁଏ ନାହିଁ।