महाभारत · अध्याय 15.15
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.15.1
विदुरेणैवमुक्तस्तु धृतराष्ट्रो जनाधिपः ।
प्रीतिमानभवद्राजन्राज्ञो जिष्णोश्च कर्मणा ॥ १५.१५.१ ॥
विदुराने असे सांगितल्यावर जनाधिप धृतराष्ट्र प्रसन्न झाला, हे राजा, राजा (युधिष्ठिर) आणि विजयी (अर्जुन) यांच्या कर्मामुळे.
15.15.2
ततोऽभिरूपान्भीष्माय ब्राह्मणानृषिसत्तमान् ।
पुत्रार्थे सुहृदां चैव स समीक्ष्य सहस्रशः ॥ १५.१५.२ ॥
नंतर भीष्मासाठी योग्य, ऋषिश्रेष्ठ ब्राह्मणांना, पुत्र आणि मित्रांसाठी, त्याने हजारोंच्या संख्येने पाहून (निवडले).
15.15.3
कारयित्वाऽन्नपानानि यानान्याच्छादनानि च ।
सुवर्णमणिरत्नानि दासीदासपरिच्छदान् ॥ १५.१५.३ ॥
अन्न-पाणी, वाहने, वस्त्रे, सोने, मणी-रत्ने, दासी-दास व परिवार तयार करवून (दिले).
15.15.4
कंबलानि च रत्नानि ग्रामान्क्षेत्रं तथा धनम् ।
सालङ्कारान्गजानश्वान्कन्याश्चैव वरस्त्रियः ॥ १५.१५.४ ॥
कांबळे, रत्ने, गावे, शेते, धन, अलंकृत हत्ती व घोडे, कन्या आणि उत्तम स्त्रिया (हेही दिले).
15.15.5
आदिश्यादिश्य सर्वेभ्यो ददौ स नृपसत्तमः ।
द्रोणं संकीर्त्य भीष्मं च सोमदत्तं च बाह्लिकम् ॥ १५.१५.५ ॥
त्या नृपश्रेष्ठाने सर्वांना वारंवार आज्ञा देऊन दिले; आणि द्रोण, भीष्म, सोमदत्त व बाह्लिक यांचे नाव घेऊन (त्यांनाही दिले).
15.15.6
दुर्योधनं च राजानं पुत्रांश्चैव पृथक्पृथक् ।
जयद्रथपुरोगांश्च सुहृदश्चापि सर्वशः ॥ १५.१५.६ ॥
राजा दुर्योधनाला, वेगवेगळ्या पुत्रांना आणि जयद्रथ ज्यांच्यात पुढे आहे अशा मित्रांना सर्व प्रकारे (दिले).
15.15.7
स श्राद्धयज्ञो ववृते बहुगोधनदक्षिणः ।
अनेकधनरत्नौघो युधिष्ठिरमते तदा ॥ १५.१५.७ ॥
तेव्हा युधिष्ठिराच्या इच्छेनुसार ते श्राद्धयज्ञ झाले; पुष्कळ गायी व धन दक्षिणा म्हणून दिले गेले, अनेक धने आणि रत्नांचा प्रवाह वाहिला.
15.15.8
अनिशं यत्र पुरुषा गणका लेखकास्तदा ।
युधिष्ठिरस्य वचनादपृच्छन्त स्म तं नृपम् ॥ १५.१५.८ ॥
जिथे सतत गणक आणि लेखक लोक होते, ते युधिष्ठिराच्या आज्ञेने तेव्हा त्या राजाला विचारत होते.
15.15.9
आज्ञापय किमेतेभ्यः प्रदेयं दीयतामिति ।
तदुपस्थितमेवात्र वचनान्ते ददुस्तदा ॥ १५.१५.९ ॥
"यांना काय द्यायचे ते आज्ञापा, द्यावे" असे म्हणून; बोलणे संपताच जे तेथे उपस्थित होते तेच त्यांनी तेव्हा दिले.
15.15.10
शते देये दशशतं सहस्रं चायुतं तथा ।
दीयते वचनाद्राज्ञः कुन्तीपुत्रस्य धीमतः ॥ १५.१५.१० ॥
शंभर द्यायचे असता हजार, आणि हजार द्यायचे असता दहा हजार दिले जात; बुद्धिमान कुंतीपुत्र राजाच्या वचनाने हे दिले जात होते.
15.15.11
एवं स वसुधाराभिर्वर्षमाणो नृपांबुदः ।
तप्रयामास विप्रांस्तान्वर्षन्भूमिमिवांबुदः ॥ १५.१५.११ ॥
अशा प्रकारे तो राजारूपी मेघ धनाच्या धारांचा वर्षाव करून त्या ब्राह्मणांना तृप्त करत होता, जसा मेघ पृथ्वीवर वर्षाव करतो.
15.15.12
ततोऽन्तन्तरमेवात्र सर्ववर्णान्महामते ।
अन्नपानरसौघेण प्लावयामास पार्थिवः ॥ १५.१५.१२ ॥
नंतर, त्यानंतर, हे महामते, तेथेच राजाने अन्न-पानाच्या रसप्रवाहाने सर्व वर्णांना तृप्त केले.
15.15.13
सवस्त्रधनरत्नौघो मृदङ्गनिनदस्वनः ।
गवाश्वमकरावर्तो नानारत्नमहाकरः ॥ १५.१५.१३ ॥
वस्त्रे, धन व रत्नांचे ओघ, मृदंगाचा निनाद घुमत असता, गाई व घोडे भोवऱ्यांसारखे, मकरांसारखे, अनेक रत्ने मोठ्या लाटांसारखी (वाहत होती)।
15.15.14
ग्रामाग्रहारद्वीपाढ्यो मणिहेमजलार्णवः ।
जगत्संप्लावयामास धृतराष्ट्रोडुपोद्धतः ॥ १५.१५.१४ ॥
गावे, अग्रहार व बेटांनी समृद्ध, मणी व सोन्याच्या जलाच्या सागरासारखे, धृतराष्ट्राने चंद्रासारखे उसळून जग संपूर्ण भरून टाकले.
15.15.15
एवं स पुत्रपौत्राणां पितॄणामात्मनस्तथा ।
गान्धार्याश्च महाराज प्रददावौर्द्वदेहिकम् ॥ १५.१५.१५ ॥
अशाप्रकारे त्याने पुत्र, नातू, पितर, स्वतःसाठी व गांधारीसाठी और्ध्वदैहिक दान दिले, हे महाराजा.
15.15.16
परिश्रान्तो यदासीत्स ददद्दानान्यनेकशः ।
निवर्तयामास तदा दानयज्ञं नराधिपः ॥ १५.१५.१६ ॥
अनेक प्रकारे दान देता देता तो थकला, तेव्हा त्या नराधिपाने दानयज्ञ थांबवला.
15.15.17
एवं स राजा कौरव्यश्चक्रे दानमहाक्रतुम् ।
नटनर्तकलास्याढ्यं बह्वन्नरसदक्षिणम् ॥ १५.१५.१७ ॥
अशाप्रकारे त्या कौरव राजाने नट, नर्तक, नृत्याने समृद्ध, विपुल अन्न, रस व दक्षिणा असलेला दानमहायज्ञ केला.
15.15.18
दशाहमेवं दानानि दत्त्वा राजांऽबिकासुतः ।
बभूव पुत्रपौत्राणामनृणो भरतर्षभ ॥ १५.१५.१८ ॥
अशाप्रकारे दहा दिवस दान देऊन अंबिकापुत्र राजा पुत्र व नातवांच्या ऋणातून मुक्त झाला, हे भरतर्षभा.