Mahābhārata · Adhyāya 15.17
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.17.1
ततः प्रासादहर्म्येषु वसुधायां च पार्थिव ।
नारीणां च नराणां च निःस्वनः सुमहानभूत् ॥ १५.१७.१ ॥
Entonces, oh rey, surgió en los palacios y mansiones y sobre la tierra un clamor muy grande de mujeres y hombres.
15.17.2
स राजा राजमार्गेण नृनारीसंकुलेन च ।
कथञ्चिन्निर्ययौ धीमान्वेपमानः कृताञ्जलिः ॥ १५.१७.२ ॥
Aquel sabio rey, con las manos juntas y temblando, logró de algún modo salir por la calle real atestada de hombres y mujeres.
15.17.3
स वर्धमानद्वारेणि निर्ययौ गजसाह्वयात् ।
विसर्जयामास च तं जनौघं स मुहुर्मुहुः ॥ १५.१७.३ ॥
Salió de Gajasāhvaya (Hāstinapura) por la puerta de Vardhamāna, y una y otra vez despidió a aquella multitud.
15.17.4
वनं गन्तुं च विदुरो राज्ञा सह कृतक्षणः ।
संजयश्च महामात्रः सूतो गावल्गणिस्तथा ॥ १५.१७.४ ॥
Vidura, dispuesto a ir al bosque con el rey, y asimismo el gran ministro Sañjaya y el auriga Gāvalgaṇi.
15.17.5
ककृपं निवर्तयामास युयुत्सुं च महारथम् ।
धृताराष्ट्रो महीपालः परिदाप्य युधिष्ठिरे ॥ १५.१७.५ ॥
El rey Dhṛtarāṣṭra hizo volver a Kṛpa y al gran auriga Yuyutsu, tras confiar el reino a Yudhiṣṭhira.
15.17.6
निवृत्ते पौरवर्गे च राजा सान्तःपुरस्तदा ।
धृतराष्ट्राभ्यनुज्ञातो निवर्तितुमियेष ह ॥ १५.१७.६ ॥
Cuando los ciudadanos se hubieron retirado, el rey, con su harén, permitido por Dhṛtarāṣṭra, deseó regresar.
15.17.7
सोब्रवीन्मातरं कुन्तीमुपेत्य भरतर्षभ ।
अहं राजानमन्विष्ये भवती विनिवर्तताम् ॥ १५.१७.७ ॥
Oh toro de los Bharatas, acercándose a su madre Kuntī, dijo: "Yo seguiré al rey; vos volved."
15.17.8
वधूपरिवृता राज्ञि नगरं गन्तुमर्हसि ।
राजा यात्वेष धर्मात्मा तपसे कृतनिश्चयः ॥ १५.१७.८ ॥
Oh reina, rodeada de tus nueras, conviene que vuelvas a la ciudad. Que se vaya este rey de alma justa, pues ha resuelto dedicarse a la austeridad.
15.17.9
इत्युक्ता धर्मराजेनि बाष्पव्याकुललोचना ।
जगामैव तदा कुन्ती गान्धारीं परिगृह्य ह ॥ १५.१७.९ ॥
Así interpelada por el rey de la justicia, Kuntī, con los ojos turbados por las lágrimas, tomó a Gāndhārī y se fue.
15.17.10
सहदेवे महाराज माऽप्रसादं कृथाः क्वचित् ।
एष मामनुरक्तो हि राजंस्त्वां चैव सर्वदा ॥ १५.१७.१० ॥
Oh gran rey, nunca muestres desagrado hacia Sahadeva. Él siempre ha sido devoto de mí y de ti.
15.17.11
कर्णं स्मरेथाः सततं सङ्ग्रामेष्वपलायिनम् ।
अवकीर्णो हि स मया वीरो दुष्प्रज्ञया तदा ॥ १५.१७.११ ॥
Recuerda siempre a Karṇa, que nunca huyó en las batallas. A ese héroe lo abandoné entonces por mi juicio insensato.
15.17.12
आयसं हृदयं नूनं मन्दाया मम पुत्रक ।
यत्सूर्यजमपश्यन्त्याः शतधा न विदीर्यते ॥ १५.१७.१२ ॥
Hijo mío, ciertamente mi corazón es de hierro, pues, desdichada como soy, no se rompe en cien pedazos aunque ya no veo al hijo del sol.
15.17.13
एवं गते तु किं शक्यं मया कर्तुमरिंदम ।
मम दोषोऽयमत्यर्थं ख्यापितो यन्न सूर्यजः ॥ १५.१७.१३ ॥
Puesto que así ha sucedido, ¿qué puedo hacer yo, oh subyugador de enemigos? Mi falta ha sido proclamada en extremo: que no revelé al hijo del Sol.
15.17.14
तन्निमित्तं महाबाहो दानं दद्यास्त्वमुत्तमम् ।
सदैव भ्रातृभिः सार्धं सूर्यजस्यारिमर्दन ॥ १५.१७.१४ ॥
Por tanto, oh de poderosos brazos, debes dar siempre, junto a tus hermanos, el supremo don en memoria del hijo del Sol, oh aplastador de enemigos.
15.17.15
द्रौपद्याश्च प्रिये नित्यं स्थातव्यमरिकर्शन ।
भीमसेनोऽर्जुनश्चैव नकुलश्च कुरूद्वह ॥ १५.१७.१५ ॥
Y, querido, siempre debes permanecer con Draupadī, oh subyugador de enemigos; y también con Bhīmasena, Arjuna y Nakula, oh el mejor de los Kurus.
15.17.16
समाधेयास्त्वया राजंस्त्वय्यद्य कुलधूर्गता ।
श्वश्रूश्वशुरयोः पादाञ्शुश्रूषन्ती वने त्वहम्।
गान्धारीसहिता वत्स्ये तापसी मलपङ्किनी ॥ १५.१७.१६ ॥
Oh rey, hoy la carga de la familia ha caído sobre ti, y debes sostenerla. Sirviendo a los pies de mi suegra y mi suegro, junto a Gāndhārī, viviré en el bosque como asceta, cubierta de suciedad.
15.17.17
एवमुक्तः स धर्मात्मा भ्रातृभिः सहितो वशी ।
विषादमगमद्धीमान्न च किञ्चिदुवाच ह ॥ १५.१७.१७ ॥
Así interpelado, aquel de alma justa, dominado y sabio, junto con sus hermanos, cayó en la aflicción y no dijo nada.
15.17.18
मुहूर्तमिव तु ध्यात्वा धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
उवाच मतारं दीनश्चिन्ताशोकपरायणः ॥ १५.१७.१८ ॥
Tras reflexionar un momento, el rey Yudhiṣṭhira, señor del dharma, afligido y entregado a la angustia y el dolor, habló a su madre.
15.17.19
किमिदं ते व्यवसितं नैवं त्वं वक्तुमर्हसि ।
न त्वामभ्यनुजानामि प्रसादं कर्तुमर्हसि ॥ १५.१७.१९ ॥
¿Qué es esta decisión tuya? No debes hablar así. No te doy mi consentimiento; debes concederme tu favor.
15.17.20
व्यचोदयः पुराऽस्माकमुत्साहं शुभदर्शने ।
विदुलाया वचोभिस्त्वं नास्मान्संत्यक्तुमर्हसि ॥ १५.१७.२० ॥
¡Oh tú, de aspecto auspicioso! Antes, con las palabras de Vidulā, nos infundiste ánimo; no debes ahora abandonarnos.
15.17.21
निहत्य पृथिवीपालान्राज्यं प्राप्तमिदं मया ।
तव प्रज्ञामुपश्रुत्य वासुदेवान्नरर्षभात् ॥ १५.१७.२१ ॥
Habiendo matado a los protectores de la tierra, obtuve este reino, habiendo escuchado tu consejo de Vāsudeva, el toro entre los hombres.
15.17.22
क्व सा बुद्धिरियं चाद्य भवत्या या श्रुता मया ।
क्षत्रधर्मे स्थितं त्यक्त्वा न प्रयातुमिहार्हसि ॥ १५.१७.२२ ॥
¿Dónde está hoy esa resolución tuya que escuché? Permaneciendo en el deber del guerrero, no debes abandonarla y marcharte de aquí.
15.17.23
अस्मानुत्सृज्य राज्यं च स्नुषाहीना यशस्विनि ।
कथं वत्स्यसि दुर्गेषु वनेष्वद्य प्रसीद मे ॥ १५.१७.२३ ॥
¡Oh gloriosa! Abandonándonos a nosotros y al reino, sin tus nueras, ¿cómo vivirás en los bosques inhóspitos? Ahora sé benévola conmigo.
15.17.24
इति बाष्पकला वाचः कुन्ती पुत्रस्य शृण्वती ।
जगामैवाश्रुपूर्णाक्षी भीमस्तामिदमब्रवीत् ॥ १५.१७.२४ ॥
Al oír estas palabras de su hijo ahogadas en lágrimas, Kuntī se marchó con los ojos llenos de lágrimas; entonces Bhīma le dijo esto.
15.17.25
यदा राज्यमिदं कुन्ति भोक्तव्यं पुत्रनिर्जितम् ।
प्राप्तव्या राजधर्माश्च तदेयं ते कुतो मतिः ॥ १५.१७.२५ ॥
Oh Kuntī, cuando este reino conquistado por tus hijos debe ser disfrutado y los deberes reales deben alcanzarse, ¿de dónde te viene esta intención?
15.17.26
किं वयं कारिताः पूर्वं भवत्या पृथिवीक्षयम् ।
कस्य हेतोः परित्यज्य वनं गन्तुमभीप्ससि ॥ १५.१७.२६ ॥
¿Por qué nos hiciste antes causar la destrucción de la tierra? ¿Por qué razón deseas abandonarnos e ir al bosque?
15.17.27
वनाच्चापि किमानीता भवत्या बालका वयम् ।
दुःखशोकसमाविष्टौ माद्रीपुत्राविमौ तथा ॥ १५.१७.२७ ॥
¿Por qué nos trajiste a nosotros, niños, desde el bosque, y también a estos dos hijos de Mādrī, abrumados de dolor y pena?
15.17.28
प्रसीद मातर्मा गास्त्वं वनमद्य यशस्विनि ।
श्रियं यौधिष्ठिरीं मातर्भुङ्क्ष्व पार्थबलार्जिताम् ॥ १५.१७.२८ ॥
Sé benévola, madre; no vayas hoy al bosque. Oh gloriosa madre, disfruta la fortuna de Yudhiṣṭhira, conquistada por el poder de los Pārthas.
15.17.29
इति सा निश्चितैवाशु वनवासकृततक्षणा ।
लालप्यतां बहुविधं पुत्राणां नाकरोद्वचः ॥ १५.१७.२९ ॥
Así, resuelta de inmediato y dispuesta a vivir en el bosque, no atendió la palabra de sus hijos, aunque le suplicaron de muchas maneras.
15.17.30
द्रौपदी चान्वयाच्छ्वश्रूं विषष्णवदना तदा ।
वनवासाय गच्छन्तीं रुदती भद्रया सह ॥ १५.१७.३० ॥
Entonces Draupadī, con el rostro abatido, siguió a su suegra que iba a vivir en el bosque, llorando junto a Bhadrā.
15.17.31
सा पुत्रान्रुदतः सर्वान्मुहुर्मुहुरवेक्षती ।
जगामैव महाप्राज्ञा वनाय कृतनिश्चया ॥ १५.१७.३१ ॥
Ella, de gran sabiduría y decidida, partió hacia el bosque mirando una y otra vez a todos sus hijos que lloraban.
15.17.32
अन्वयुः पाण्डवास्तां तु सभृत्यान्तःपुरास्तथा ।
ततः प्रमृज्य साऽश्रूणि पुत्रान्वचनमब्रवीत् ॥ १५.१७.३२ ॥
Los Pāṇḍavas la siguieron, junto con sus sirvientes y las mujeres del harén. Entonces, enjugando sus lágrimas, habló a sus hijos con estas palabras.