ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 15.17
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.17.1
ततः प्रासादहर्म्येषु वसुधायां च पार्थिव ।
नारीणां च नराणां च निःस्वनः सुमहानभूत् ॥ १५.१७.१ ॥
ଏପରେ ପ୍ରାସାଦ ଓ ହର୍ମ୍ୟରେ ଏବଂ ପୃଥିବୀରେ, ହେ ରାଜନ୍, ନାରୀ ଓ ନରଙ୍କର ଅତି ମହାନ କୋଳାହଳ ଉଠିଲା।
15.17.2
स राजा राजमार्गेण नृनारीसंकुलेन च ।
कथञ्चिन्निर्ययौ धीमान्वेपमानः कृताञ्जलिः ॥ १५.१७.२ ॥
ସେଇ ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାଜା ନରନାରୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜପଥ ଦେଇ ହାତ ଯୋଡ଼ି, କମ୍ପମାନ ହୋଇ କୌଣସିମତେ ବାହାରି ଗଲେ।
15.17.3
स वर्धमानद्वारेणि निर्ययौ गजसाह्वयात् ।
विसर्जयामास च तं जनौघं स मुहुर्मुहुः ॥ १५.१७.३ ॥
ସେ ଗଜସାହ୍ୱୟରୁ ବର୍ଦ୍ଧମାନ ଦ୍ୱାର ଦେଇ ବାହାରି ଗଲେ ଏବଂ ସେହି ଜନସମୂହକୁ ବାରମ୍ବାର ବିଦାୟ ଦେଲେ।
15.17.4
वनं गन्तुं च विदुरो राज्ञा सह कृतक्षणः ।
संजयश्च महामात्रः सूतो गावल्गणिस्तथा ॥ १५.१७.४ ॥
ବନକୁ ଯିବା ପାଇଁ ବିଦୁର ରାଜାଙ୍କ ସହିତ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ; ମହାମାତ୍ୟ ସଞ୍ଜୟ ଓ ସୂତ ଗାବଲ୍ଗଣି ମଧ୍ୟ ସେପରି।
15.17.5
ककृपं निवर्तयामास युयुत्सुं च महारथम् ।
धृताराष्ट्रो महीपालः परिदाप्य युधिष्ठिरे ॥ १५.१७.५ ॥
ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର କୃପ ଓ ମହାରଥୀ ଯୁଯୁତ୍ସୁଙ୍କୁ ଫେରାଇ ପଠାଇଲେ; ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କରି।
15.17.6
निवृत्ते पौरवर्गे च राजा सान्तःपुरस्तदा ।
धृतराष्ट्राभ्यनुज्ञातो निवर्तितुमियेष ह ॥ १५.१७.६ ॥
ନଗରବାସୀ ଫେରିବା ପରେ, ରାଜା ଅନ୍ତଃପୁର ସହିତ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ ଫେରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ।
15.17.7
सोब्रवीन्मातरं कुन्तीमुपेत्य भरतर्षभ ।
अहं राजानमन्विष्ये भवती विनिवर्तताम् ॥ १५.१७.७ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ମାତା କୁନ୍ତୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ କହିଲା, "ମୁଁ ରାଜାଙ୍କର ଅନୁସରଣ କରିବି; ଆପଣ ଫେରନ୍ତୁ।"
15.17.8
वधूपरिवृता राज्ञि नगरं गन्तुमर्हसि ।
राजा यात्वेष धर्मात्मा तपसे कृतनिश्चयः ॥ १५.१७.८ ॥
ହେ ରାଣୀ, ପୁତ୍ରବଧୂମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ଆପଣ ନଗରକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍। ଏହି ଧର୍ମାତ୍ମା ରାଜା ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ କରିଛନ୍ତି; ସେ ଯାଆନ୍ତୁ।
15.17.9
इत्युक्ता धर्मराजेनि बाष्पव्याकुललोचना ।
जगामैव तदा कुन्ती गान्धारीं परिगृह्य ह ॥ १५.१७.९ ॥
ଧର୍ମରାଜ ଏପରି କହିବାରୁ, ଲୁହରେ ବ୍ୟାକୁଳ ଆଖିରେ କୁନ୍ତୀ ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କୁ ଧରି ସେତେବେଳେ ଚାଲିଗଲେ।
15.17.10
सहदेवे महाराज माऽप्रसादं कृथाः क्वचित् ।
एष मामनुरक्तो हि राजंस्त्वां चैव सर्वदा ॥ १५.१७.१० ॥
ହେ ମହାରାଜ, ସହଦେବଙ୍କ ପ୍ରତି କେବେ ହେଁ ଅସନ୍ତୋଷ ଦେଖାଇବେ ନାହିଁ। ସେ ସର୍ବଦା ମୋ ପ୍ରତି ଓ ତୁମ ପ୍ରତି ଅନୁରକ୍ତ।
15.17.11
कर्णं स्मरेथाः सततं सङ्ग्रामेष्वपलायिनम् ।
अवकीर्णो हि स मया वीरो दुष्प्रज्ञया तदा ॥ १५.१७.११ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ କେବେ ହେଁ ପଛକୁ ନ ଫେରୁଥିବା କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ସର୍ବଦା ସ୍ମରଣ କରିବ। ସେହି ବୀରଙ୍କୁ ମୁଁ ସେତେବେଳେ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧିରେ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲି।
15.17.12
आयसं हृदयं नूनं मन्दाया मम पुत्रक ।
यत्सूर्यजमपश्यन्त्याः शतधा न विदीर्यते ॥ १५.१७.१२ ॥
ହେ ପୁତ୍ର, ନିଶ୍ଚୟ ମୋ ହୃଦୟ ଲୌହରେ ନିର୍ମିତ; କାରଣ ଅଭାଗିନୀ ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ରଙ୍କୁ ନ ଦେଖି ମଧ୍ୟ ତାହା ଶହେ ଖଣ୍ଡ ହୋଇ ଫାଟୁ ନାହିଁ।
15.17.13
एवं गते तु किं शक्यं मया कर्तुमरिंदम ।
मम दोषोऽयमत्यर्थं ख्यापितो यन्न सूर्यजः ॥ १५.१७.१३ ॥
ଏପରି ଘଟିବା ପରେ, ହେ ଶତ୍ରୁଦମନ, ମୁଁ ବର୍ତ୍ତମାନ କ'ଣ କରିପାରିବି? ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ରଙ୍କୁ (ପ୍ରକାଶ ନ କରିବା) ମୋର ଦୋଷ ବୋଲି ଅତ୍ୟଧିକ ଘୋଷିତ ହୋଇଛି।
15.17.14
तन्निमित्तं महाबाहो दानं दद्यास्त्वमुत्तमम् ।
सदैव भ्रातृभिः सार्धं सूर्यजस्यारिमर्दन ॥ १५.१७.१४ ॥
ତେଣୁ, ହେ ମହାବାହୁ, ସର୍ବଦା ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଳିତ ହୋଇ ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ରଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ଉତ୍ତମ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ, ହେ ଶତ୍ରୁମର୍ଦ୍ଦନ।
15.17.15
द्रौपद्याश्च प्रिये नित्यं स्थातव्यमरिकर्शन ।
भीमसेनोऽर्जुनश्चैव नकुलश्च कुरूद्वह ॥ १५.१७.१५ ॥
ପ୍ରିୟ, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ସହିତ ସର୍ବଦା ରହିବା ଉଚିତ, ହେ ଶତ୍ରୁକର୍ଷଣ। ଭୀମସେନ, ଅର୍ଜୁନ ଓ ନକୁଳଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟ, ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ।
15.17.16
समाधेयास्त्वया राजंस्त्वय्यद्य कुलधूर्गता ।
श्वश्रूश्वशुरयोः पादाञ्शुश्रूषन्ती वने त्वहम्।
गान्धारीसहिता वत्स्ये तापसी मलपङ्किनी ॥ १५.१७.१६ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଆଜି କୁଳଭାର ତୁମ ଉପରେ ପଡ଼ିଛି; ତାହା ତୁମକୁ ବହିବାକୁ ହେବ। ଶାଶୁ-ଶଶୁରଙ୍କ ପାଦସେବା କରି, ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କ ସହିତ ବନରେ ମଳିନ ଦେହରେ ତପସ୍ଵିନୀ ହୋଇ ମୁଁ ରହିବି।
15.17.17
एवमुक्तः स धर्मात्मा भ्रातृभिः सहितो वशी ।
विषादमगमद्धीमान्न च किञ्चिदुवाच ह ॥ १५.१७.१७ ॥
ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ, ଧର୍ମାତ୍ମା, ସଂଯମୀ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ସେ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ବିଷାଦରେ ମଗ୍ନ ହେଲେ ଏବଂ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ।
15.17.18
मुहूर्तमिव तु ध्यात्वा धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
उवाच मतारं दीनश्चिन्ताशोकपरायणः ॥ १५.१७.१८ ॥
କ୍ଷଣେ ଧ୍ୟାନ କରି, ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଦୀନ ହୋଇ, ଚିନ୍ତା ଓ ଶୋକରେ ମଗ୍ନ ହୋଇ ମାତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
15.17.19
किमिदं ते व्यवसितं नैवं त्वं वक्तुमर्हसि ।
न त्वामभ्यनुजानामि प्रसादं कर्तुमर्हसि ॥ १५.१७.१९ ॥
ତୁମ୍ଭର ଏହି ସଂକଳ୍ପ କ'ଣ? ତୁମେ ଏପରି କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ମୁଁ ତୁମକୁ ଅନୁମତି ଦେଉନାହିଁ; ତୁମେ ମୋ ପ୍ରତି କୃପା କରିବା ଉଚିତ।
15.17.20
व्यचोदयः पुराऽस्माकमुत्साहं शुभदर्शने ।
विदुलाया वचोभिस्त्वं नास्मान्संत्यक्तुमर्हसि ॥ १५.१७.२० ॥
ହେ ଶୁଭଦର୍ଶନେ! ପୂର୍ବେ ବିଦୁଲାର ବାକ୍ୟରେ ତୁମେ ଆମକୁ ଉତ୍ସାହ ଦେଇଥିଲ; ଏବେ ଆମକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
15.17.21
निहत्य पृथिवीपालान्राज्यं प्राप्तमिदं मया ।
तव प्रज्ञामुपश्रुत्य वासुदेवान्नरर्षभात् ॥ १५.१७.२१ ॥
ରାଜାମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ମୁଁ ଏହି ରାଜ୍ୟ ପାଇଛି; ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାସୁଦେବଙ୍କଠାରୁ ତୁମର ବୁଦ୍ଧି ଶୁଣି।
15.17.22
क्व सा बुद्धिरियं चाद्य भवत्या या श्रुता मया ।
क्षत्रधर्मे स्थितं त्यक्त्वा न प्रयातुमिहार्हसि ॥ १५.१७.२२ ॥
ମୁଁ ଶୁଣିଥିବା ତୁମର ସେ ବୁଦ୍ଧି ଆଜି କେଉଁଠି? କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମରେ ସ୍ଥିତ ରହି ତାହା ତ୍ୟାଗ କରି ଏଠାରୁ ଯିବା ତୁମ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ।
15.17.23
अस्मानुत्सृज्य राज्यं च स्नुषाहीना यशस्विनि ।
कथं वत्स्यसि दुर्गेषु वनेष्वद्य प्रसीद मे ॥ १५.१७.२३ ॥
ହେ ଯଶସ୍ୱିନୀ! ଆମକୁ ଓ ରାଜ୍ୟକୁ ଛାଡ଼ି, ପୁତ୍ରବଧୂ ବିନା, ଦୁର୍ଗମ ବନରେ ତୁମେ କେମିତି ରହିବ? ଏବେ ମୋ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅ।
15.17.24
इति बाष्पकला वाचः कुन्ती पुत्रस्य शृण्वती ।
जगामैवाश्रुपूर्णाक्षी भीमस्तामिदमब्रवीत् ॥ १५.१७.२४ ॥
ପୁତ୍ରଙ୍କର ଅଶ୍ରୁସିକ୍ତ ଏହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି କୁନ୍ତୀ ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଖିରେ ଚାଲିଗଲେ; ତବେ ଭୀମ ତାଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ।
15.17.25
यदा राज्यमिदं कुन्ति भोक्तव्यं पुत्रनिर्जितम् ।
प्राप्तव्या राजधर्माश्च तदेयं ते कुतो मतिः ॥ १५.१७.२५ ॥
ହେ କୁନ୍ତୀ, ତୁମ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜିତାଯାଇଥିବା ଏ ରାଜ୍ୟ ଭୋଗ କରିବାର ଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ରାଜଧର୍ମ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବାର ଯୋଗ୍ୟ ହେଲେ, ତୁମର ଏ ବୁଦ୍ଧି କେଉଁଠାରୁ ଆସିଲା?
15.17.26
किं वयं कारिताः पूर्वं भवत्या पृथिवीक्षयम् ।
कस्य हेतोः परित्यज्य वनं गन्तुमभीप्ससि ॥ १५.१७.२६ ॥
ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ ଆମକୁ ପୃଥିବୀର ବିନାଶ ପାଇଁ କାହିଁକି ପ୍ରବୃତ୍ତ କରାଇଲ? କେଉଁ କାରଣରୁ ଆମକୁ ଛାଡ଼ି ବନକୁ ଯିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ?
15.17.27
वनाच्चापि किमानीता भवत्या बालका वयम् ।
दुःखशोकसमाविष्टौ माद्रीपुत्राविमौ तथा ॥ १५.१७.२७ ॥
ତୁମେ ଆମ ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ଦୁଃଖ-ଶୋକରେ ଆବିଷ୍ଟ ମାଦ୍ରୀର ଏହି ଦୁଇ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ବନରୁ କାହିଁକି ଆଣିଥିଲ?
15.17.28
प्रसीद मातर्मा गास्त्वं वनमद्य यशस्विनि ।
श्रियं यौधिष्ठिरीं मातर्भुङ्क्ष्व पार्थबलार्जिताम् ॥ १५.१७.२८ ॥
ମାତା, ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅ; ଆଜି ତୁମେ ବନକୁ ଯାଅ ନାହିଁ। ହେ ଯଶସ୍ୱିନୀ ମାତା, ପାର୍ଥଙ୍କ ବଳରେ ଅର୍ଜିତ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଭୋଗ କର।
15.17.29
इति सा निश्चितैवाशु वनवासकृततक्षणा ।
लालप्यतां बहुविधं पुत्राणां नाकरोद्वचः ॥ १५.१७.२९ ॥
ଏହିପରି ସେ ଶୀଘ୍ର ନିଶ୍ଚୟ କରିସାରିଥିଲେ ଏବଂ ବନବାସ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିଲେ। ପୁତ୍ରମାନେ ଅନେକ ପ୍ରକାରେ ମିନତି କଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ସେମାନଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣିଲେ ନାହିଁ।
15.17.30
द्रौपदी चान्वयाच्छ्वश्रूं विषष्णवदना तदा ।
वनवासाय गच्छन्तीं रुदती भद्रया सह ॥ १५.१७.३० ॥
ସେତେବେଳେ ବିଷଣ୍ଣ ମୁଖରେ ଦ୍ରୌପଦୀ ମଧ୍ୟ ବନବାସକୁ ଯାଉଥିବା ଶାଶୁଙ୍କ ପଛେ ପଛେ ଭଦ୍ରା ସହିତ କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ଗଲେ।
15.17.31
सा पुत्रान्रुदतः सर्वान्मुहुर्मुहुरवेक्षती ।
जगामैव महाप्राज्ञा वनाय कृतनिश्चया ॥ १५.१७.३१ ॥
ସେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞା, ସଂକଳ୍ପବଦ୍ଧା ହୋଇ, କାନ୍ଦୁଥିବା ସମସ୍ତ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ଚାହିଁ ବନ ଆଡ଼କୁ ଚାଲିଗଲେ।
15.17.32
अन्वयुः पाण्डवास्तां तु सभृत्यान्तःपुरास्तथा ।
ततः प्रमृज्य साऽश्रूणि पुत्रान्वचनमब्रवीत् ॥ १५.१७.३२ ॥
ପାଣ୍ଡବମାନେ ସେବକ ଓ ଅନ୍ତଃପୁରର ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ତାଙ୍କ ପଛେ ପଛେ ଗଲେ। ତା'ପରେ ଲୁହ ପୋଛି ସେ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।