మహాభారతం · అధ్యాయం 15.17
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.17.1
ततः प्रासादहर्म्येषु वसुधायां च पार्थिव ।
नारीणां च नराणां च निःस्वनः सुमहानभूत् ॥ १५.१७.१ ॥
అప్పుడు రాజభవనాలలోనూ మేడలలోనూ, ఓ రాజా, భూమిపైనా స్త్రీలు, పురుషులు చేసిన అతి గొప్ప ధ్వని ఉద్భవించింది.
15.17.2
स राजा राजमार्गेण नृनारीसंकुलेन च ।
कथञ्चिन्निर्ययौ धीमान्वेपमानः कृताञ्जलिः ॥ १५.१७.२ ॥
ఆ జ్ఞానవంతుడైన రాజు స్త్రీపురుషులతో నిండిన రాజమార్గం గుండా చేతులు జోడించి, వణుకుతూ ఎలాగో బయటకు వెళ్ళాడు.
15.17.3
स वर्धमानद्वारेणि निर्ययौ गजसाह्वयात् ।
विसर्जयामास च तं जनौघं स मुहुर्मुहुः ॥ १५.१७.३ ॥
ఆయన గజసాహ్వయం (హస్తినాపురం) నుండి వర్ధమాన ద్వారం గుండా వెళ్ళి, ఆ జనసమూహాన్ని పదేపదే వెనక్కి పంపించాడు.
15.17.4
वनं गन्तुं च विदुरो राज्ञा सह कृतक्षणः ।
संजयश्च महामात्रः सूतो गावल्गणिस्तथा ॥ १५.१७.४ ॥
అడవికి వెళ్ళడానికి విదురుడు రాజుతో కలిసి సిద్ధమయ్యాడు; మహామాత్యుడు సంజయుడు, సూతుడు గావల్గణి కూడా అలాగే.
15.17.5
ककृपं निवर्तयामास युयुत्सुं च महारथम् ।
धृताराष्ट्रो महीपालः परिदाप्य युधिष्ठिरे ॥ १५.१७.५ ॥
రాజు ధృతరాష్ట్రుడు కృపుడిని, మహారథి యుయుత్సువును వెనక్కి పంపాడు; యుధిష్ఠిరునికి అప్పగించిన తరువాత.
15.17.6
निवृत्ते पौरवर्गे च राजा सान्तःपुरस्तदा ।
धृतराष्ट्राभ्यनुज्ञातो निवर्तितुमियेष ह ॥ १५.१७.६ ॥
పౌరజనం వెనక్కి వెళ్ళిన తరువాత, రాజు తన అంతఃపురంతో కలిసి ధృతరాష్ట్రుని అనుమతితో తిరిగి వెళ్లాలనుకున్నాడు.
15.17.7
सोब्रवीन्मातरं कुन्तीमुपेत्य भरतर्षभ ।
अहं राजानमन्विष्ये भवती विनिवर्तताम् ॥ १५.१७.७ ॥
ఓ భరతశ్రేష్ఠా, అతడు తల్లి కుంతి దగ్గరకు వెళ్లి ఇలా అన్నాడు: "నేను రాజును అనుసరిస్తాను; మీరు తిరిగి వెళ్లండి."
15.17.8
वधूपरिवृता राज्ञि नगरं गन्तुमर्हसि ।
राजा यात्वेष धर्मात्मा तपसे कृतनिश्चयः ॥ १५.१७.८ ॥
రాణీ, కోడళ్లతో చుట్టుముట్టబడి మీరు నగరానికి వెళ్లడం తగినది. ధర్మాత్ముడైన ఈ రాజు తపస్సుకు నిశ్చయించుకున్నాడు; అతడు వెళ్లనివ్వండి.
15.17.9
इत्युक्ता धर्मराजेनि बाष्पव्याकुललोचना ।
जगामैव तदा कुन्ती गान्धारीं परिगृह्य ह ॥ १५.१७.९ ॥
ధర్మరాజు ఇలా చెప్పగా, కన్నీటితో కలత చెందిన కళ్లతో కుంతి గాంధారిని పట్టుకుని అప్పుడు వెళ్లిపోయింది.
15.17.10
सहदेवे महाराज माऽप्रसादं कृथाः क्वचित् ।
एष मामनुरक्तो हि राजंस्त्वां चैव सर्वदा ॥ १५.१७.१० ॥
మహారాజా, సహదేవుని పట్ల ఎప్పుడూ అప్రసన్నత చూపకండి. అతడు ఎల్లప్పుడూ నా పట్ల, మీ పట్ల అనురక్తుడై ఉన్నాడు.
15.17.11
कर्णं स्मरेथाः सततं सङ्ग्रामेष्वपलायिनम् ।
अवकीर्णो हि स मया वीरो दुष्प्रज्ञया तदा ॥ १५.१७.११ ॥
యుద్ధాల్లో ఎన్నడూ వెనుదిరగని కర్ణుడిని నిరంతరం స్మరించు. ఆ వీరుణ్ణి నేను అప్పట్లో దుర్బుద్ధితో వదిలివేశాను.
15.17.12
आयसं हृदयं नूनं मन्दाया मम पुत्रक ।
यत्सूर्यजमपश्यन्त्याः शतधा न विदीर्यते ॥ १५.१७.१२ ॥
పుత్రుడా, నిశ్చయంగా నా హృదయం ఇనుముతో చేయబడింది; ఎందుకంటే అభాగ్యురాలనైన నేను సూర్యపుత్రుణ్ణి చూడకపోయినా అది వందముక్కలుగా పగలడం లేదు.
15.17.13
एवं गते तु किं शक्यं मया कर्तुमरिंदम ।
मम दोषोऽयमत्यर्थं ख्यापितो यन्न सूर्यजः ॥ १५.१७.१३ ॥
ఇలా జరిగిపోయాక, శత్రుదమనుడా, నేనేమి చేయగలను? సూర్యపుత్రుని (వెల్లడించకపోవడం) నా దోషమని ఎంతో ప్రకటించబడింది.
15.17.14
तन्निमित्तं महाबाहो दानं दद्यास्त्वमुत्तमम् ।
सदैव भ्रातृभिः सार्धं सूर्यजस्यारिमर्दन ॥ १५.१७.१४ ॥
కావున, మహాబాహుడా, ఎల్లప్పుడూ నీ సోదరులతో కలిసి సూర్యపుత్రుని కోసం ఉత్తమ దానాన్ని ఇవ్వాలి, శత్రుమర్దనా.
15.17.15
द्रौपद्याश्च प्रिये नित्यं स्थातव्यमरिकर्शन ।
भीमसेनोऽर्जुनश्चैव नकुलश्च कुरूद्वह ॥ १५.१७.१५ ॥
ప్రియుడా, ద్రౌపదితో ఎల్లప్పుడూ ఉండాలి, శత్రుకర్షణా. భీమసేనుడు, అర్జునుడు, నకులుడు కూడా, కురువంశశ్రేష్ఠుడా.
15.17.16
समाधेयास्त्वया राजंस्त्वय्यद्य कुलधूर्गता ।
श्वश्रूश्वशुरयोः पादाञ्शुश्रूषन्ती वने त्वहम्।
गान्धारीसहिता वत्स्ये तापसी मलपङ्किनी ॥ १५.१७.१६ ॥
రాజా, నేడు కులభారం నీపై పడింది; దానిని నీవు స్వీకరించాలి. అత్తమామల పాదాలను సేవిస్తూ, గాంధారితో కలిసి, మురికి పట్టిన తాపసినిగా అడవిలో నివసిస్తాను.
15.17.17
एवमुक्तः स धर्मात्मा भ्रातृभिः सहितो वशी ।
विषादमगमद्धीमान्न च किञ्चिदुवाच ह ॥ १५.१७.१७ ॥
ఇలా చెప్పబడగా, ధర్మాత్ముడూ, ఇంద్రియనిగ్రహం కలవాడూ, బుద్ధిమంతుడూ అయిన అతడు సోదరులతో కలిసి విషాదంలో మునిగి ఏమీ మాట్లాడలేదు.
15.17.18
मुहूर्तमिव तु ध्यात्वा धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
उवाच मतारं दीनश्चिन्ताशोकपरायणः ॥ १५.१७.१८ ॥
క్షణకాలం ధ్యానించిన తర్వాత, ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడు, దీనుడై, చింత మరియు శోకంలో మునిగి, తల్లితో మాట్లాడాడు.
15.17.19
किमिदं ते व्यवसितं नैवं त्वं वक्तुमर्हसि ।
न त्वामभ्यनुजानामि प्रसादं कर्तुमर्हसि ॥ १५.१७.१९ ॥
నీ ఈ నిర్ణయం ఏమిటి? నువ్వు ఇలా చెప్పకూడదు. నీకు నేను అనుమతి ఇవ్వను; నాపై దయ చూపాలి.
15.17.20
व्यचोदयः पुराऽस्माकमुत्साहं शुभदर्शने ।
विदुलाया वचोभिस्त्वं नास्मान्संत्यक्तुमर्हसि ॥ १५.१७.२० ॥
శుభదర్శనీ! పూర్వం విదులా మాటలతో నువ్వు మాకు ఉత్సాహం ఇచ్చావు; ఇప్పుడు మమ్మల్ని విడిచిపెట్టకూడదు.
15.17.21
निहत्य पृथिवीपालान्राज्यं प्राप्तमिदं मया ।
तव प्रज्ञामुपश्रुत्य वासुदेवान्नरर्षभात् ॥ १५.१७.२१ ॥
రాజులను సంహరించి ఈ రాజ్యాన్ని నేను పొందాను; నీ ఉపదేశాన్ని, నరశ్రేష్ఠుడైన వాసుదేవుని నుండి విని.
15.17.22
क्व सा बुद्धिरियं चाद्य भवत्या या श्रुता मया ।
क्षत्रधर्मे स्थितं त्यक्त्वा न प्रयातुमिहार्हसि ॥ १५.१७.२२ ॥
నేను విన్న నీ ఆ బుద్ధి ఇప్పుడు ఎక్కడ? క్షత్రధర్మంలో నిలిచి ఉండి దాన్ని వదిలి ఇక్కడినుండి వెళ్ళకూడదు.
15.17.23
अस्मानुत्सृज्य राज्यं च स्नुषाहीना यशस्विनि ।
कथं वत्स्यसि दुर्गेषु वनेष्वद्य प्रसीद मे ॥ १५.१७.२३ ॥
ఓ యశస్విని! మమ్మల్నీ రాజ్యాన్నీ విడిచి, కోడళ్ళు లేకుండా, కష్టమైన అడవుల్లో నువ్వు ఎలా ఉంటావు? ఇప్పుడు నాపై దయ చూపు.
15.17.24
इति बाष्पकला वाचः कुन्ती पुत्रस्य शृण्वती ।
जगामैवाश्रुपूर्णाक्षी भीमस्तामिदमब्रवीत् ॥ १५.१७.२४ ॥
కుమారుడి కన్నీటితో కూడిన ఈ మాటలను వింటూ కుంతి, కన్నీళ్ళతో నిండిన కళ్ళతో వెళ్ళిపోయింది; అప్పుడు భీముడు ఆమెతో ఇలా అన్నాడు.
15.17.25
यदा राज्यमिदं कुन्ति भोक्तव्यं पुत्रनिर्जितम् ।
प्राप्तव्या राजधर्माश्च तदेयं ते कुतो मतिः ॥ १५.१७.२५ ॥
ఓ కుంతీ, నీ పుత్రులచే జయించబడిన ఈ రాజ్యం అనుభవించదగినది, రాజధర్మాలు పొందదగినవి అయినప్పుడు, నీకు ఈ ఆలోచన ఎక్కడినుండి వచ్చింది?
15.17.26
किं वयं कारिताः पूर्वं भवत्या पृथिवीक्षयम् ।
कस्य हेतोः परित्यज्य वनं गन्तुमभीप्ससि ॥ १५.१७.२६ ॥
పూర్వం నీవు మమ్మల్ని భూమి వినాశానికి ఎందుకు ప్రేరేపించావు? ఏ కారణంతో మమ్మల్ని విడిచి అడవికి వెళ్లాలని కోరుకుంటున్నావు?
15.17.27
वनाच्चापि किमानीता भवत्या बालका वयम् ।
दुःखशोकसमाविष्टौ माद्रीपुत्राविमौ तथा ॥ १५.१७.२७ ॥
నీవు మమ్మల్ని, దుఃఖశోకములలో మునిగిన మాద్రి యొక్క ఈ ఇద్దరు కుమారులను అడవి నుండి ఎందుకు తీసుకువచ్చావు?
15.17.28
प्रसीद मातर्मा गास्त्वं वनमद्य यशस्विनि ।
श्रियं यौधिष्ठिरीं मातर्भुङ्क्ष्व पार्थबलार्जिताम् ॥ १५.१७.२८ ॥
తల్లీ, ప్రసన్నురాలవు కమ్ము; ఈ రోజు అడవికి వెళ్లకు. ఓ యశస్వినీ, పార్థుల బలంతో సంపాదించబడిన యుధిష్ఠిరుని సంపదను అనుభవించు.
15.17.29
इति सा निश्चितैवाशु वनवासकृततक्षणा ।
लालप्यतां बहुविधं पुत्राणां नाकरोद्वचः ॥ १५.१७.२९ ॥
ఈ విధంగా ఆమె వెంటనే నిశ్చయించుకుని అడవిలో నివసించడానికి సిద్ధమైంది. కుమారులు అనేక విధాలుగా ప్రార్థించినా ఆమె వారి మాటను చేయలేదు.
15.17.30
द्रौपदी चान्वयाच्छ्वश्रूं विषष्णवदना तदा ।
वनवासाय गच्छन्तीं रुदती भद्रया सह ॥ १५.१७.३० ॥
అప్పుడు విషణ్ణ వదనంతో ద్రౌపది కూడా అడవికి వెళ్తున్న తన అత్తగారిని భద్రతో కలిసి ఏడుస్తూ అనుసరించింది.
15.17.31
सा पुत्रान्रुदतः सर्वान्मुहुर्मुहुरवेक्षती ।
जगामैव महाप्राज्ञा वनाय कृतनिश्चया ॥ १५.१७.३१ ॥
ఆమె, మహాప్రజ్ఞ, నిశ్చయించుకున్నదై, ఏడుస్తున్న కుమారులందరినీ మళ్లీ మళ్లీ చూస్తూ అడవికి వెళ్లింది.
15.17.32
अन्वयुः पाण्डवास्तां तु सभृत्यान्तःपुरास्तथा ।
ततः प्रमृज्य साऽश्रूणि पुत्रान्वचनमब्रवीत् ॥ १५.१७.३२ ॥
పాండవులు ఆమెను అనుసరించారు, సేవకులతో మరియు అంతఃపుర స్త్రీలతో కలిసి. అప్పుడు ఆమె కన్నీళ్లు తుడుచుకొని కుమారులతో ఈ మాట చెప్పింది.