মহাভারত · অধ্যায় 15.34
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.34.1
ततो निशायां प्राप्तायां कृतसायाह्निकक्रियाः ।
व्यासमभ्यगमन्सर्वे ये तत्रासन्समागताः ॥ १५.३४.१ ॥
তারপর রাত্রি উপস্থিত হলে, সায়ংকালীন ক্রিয়া সম্পন্ন করে, সেখানে সমবেত সকলে ব্যাসের কাছে গেলেন।
15.34.2
धृतराष्ट्रस्तु धर्मात्मा पाण्डवैः सहितस्तदा ।
शुचिरेकमनाः सार्धमृषिभिस्तैरुपाविशत् ॥ १५.३४.२ ॥
তখন ধর্মাত্মা ধৃতরাষ্ট্র পাণ্ডবদের সঙ্গে, শুচি ও একাগ্রচিত্তে, সেই ঋষিদের সঙ্গে উপবেশন করলেন।
15.34.3
गान्धार्या सह नार्यस्तु सहिताः समुपाविशन् ।
पौरजानपदश्चापि जनः सर्वो यथा वयः ॥ १५.३४.३ ॥
গান্ধারীর সঙ্গে নারীরাও একত্রে উপবেশন করলেন; নগর ও জনপদের সব মানুষও বয়সানুসারে বসলেন।
15.34.4
ततो व्यासो महातेजाः पुण्यं भागीरथीजलम् ।
अवतीर्याजुहावाथ सँर्वाल्लोकान्महामुनिः ॥ १५.३४.४ ॥
তারপর মহাতেজা ব্যাস পবিত্র ভাগীরথীর জলে নেমে সকল লোককে আহ্বান করলেন—সেই মহামুনি।
15.34.5
पाण्डवानां च ये योधाः कौरवाणां च सर्वशः ।
राजानश्च महाभागा नानादेशनिवासिनः।
प्रतीक्ष्य तस्थुस्ते सर्वे तेषामागमनं प्रति ॥ १५.३४.५ ॥
পাণ্ডব ও কৌরবদের যে সব যোদ্ধা ছিলেন, এবং নানা দেশের বাসিন্দা মহাভাগ্যবান রাজারা—তাঁরা সকলে তাঁদের আগমনের প্রতীক্ষায় দাঁড়িয়ে রইলেন।
15.34.6
ततः सुतुमुलः शब्दो जलान्ते जनमेजय ।
प्रादुरासीद्यथायोगं कुरुपाण्डवसेनयोः ॥ १५.३४.६ ॥
তারপর, হে জনমেজয়, জলের ধারে কুরু ও পাণ্ডব সেনাদের মধ্যে অতি ভয়ংকর শব্দ যথাযথভাবে জেগে উঠল।
15.34.7
ततस्ते पार्थिवाः सर्वे भीष्मद्रोणपुरोगमाः ।
ससैन्याः सलिलात्तस्मात्समुत्तस्थुः सहस्रशः ॥ १५.३४.७ ॥
তখন ভীষ্ম ও দ্রোণকে অগ্রে রেখে সেই সব রাজা সসৈন্যে সেই জল থেকে হাজারে হাজারে উঠে দাঁড়ালেন।
15.34.8
विराटद्रुपदौ चैव सहपुत्रौ ससैनिकौ ।
द्रौपदेयाश्च सौभद्रो राक्षसश्च घटोत्कचः ॥ १५.३४.८ ॥
বিরাট ও দ্রুপদ পুত্র ও সৈন্যসহ, দ্রৌপদীর পুত্রগণ, সৌভদ্র এবং রাক্ষস ঘটোৎকচও (উঠে দাঁড়ালেন)।
15.34.9
कर्णदुर्योधनौ चैव शकुनिश्च महारथः ।
दुःशासनादयश्चैव धार्तराष्ट्रा महाबलाः ॥ १५.३४.९ ॥
কর্ণ ও দুর্যোধন, মহারথ শকুনি, দুঃশাসন প্রভৃতি এবং মহাবলী ধৃতরাষ্ট্রের পুত্রগণও (উঠে দাঁড়ালেন)।
15.34.10
जारासन्धिर्भगदत्तो जलसन्धश्च वीर्यवान् ।
भूरिश्रवाः शलः शल्यो वृषसेनश्च सानुजः ॥ १५.३४.१० ॥
জরাসন্ধের পুত্র, ভগদত্ত, বীর্যবান জলসন্ধ, ভূরিশ্রবা, শল, শল্য, এবং কনিষ্ঠ ভ্রাতাসহ বৃষসেন (উঠে দাঁড়ালেন)।
15.34.11
लक्ष्मणो राजपुत्रश्च धृष्टद्युम्नस्सहात्मजः ।
शिखण्डिपुत्राः सर्वे च धृष्टकेतुश्च सानुज ॥ १५.३४.११ ॥
রাজপুত্র লক্ষ্মণ, পুত্রসহ ধৃষ্টদ্যুম্ন, শিখণ্ডীর সকল পুত্র এবং কনিষ্ঠ ভ্রাতাসহ ধৃষ্টকেতু (উঠে দাঁড়ালেন)।
15.34.12
अचलो वृषकश्चैव राक्षसश्चाप्यलायुधः ।
बाह्लिकः सोमदत्तश्च चेकितानश्च पार्थिवः ॥ १५.३४.१२ ॥
অচল ও বৃষক, রাক্ষস অলায়ুধও, বাহ্লীক, সোমদত্ত এবং রাজা চেকিতান (উঠে দাঁড়ালেন)।
15.34.13
एते चान्ये च बहवो बहुत्वाद्ये न कीर्तिताः ।
सर्वे भासुरदेहास्ते समुत्तस्थुर्जलात्ततः ॥ १५.३४.१३ ॥
এঁরা ও আরও বহু, সংখ্যাধিক্যের কারণে যাঁদের নাম উল্লেখ করা হয়নি, সকলেই উজ্জ্বল দেহে তখন জল থেকে উঠে দাঁড়ালেন।
15.34.14
यस्य् वीरस्य यो वेषो यो ध्वजो यच्च वाहनम् ।
यद्वर्म यत्प्रहरणं तेन तेन स दृश्यते ॥ १५.३४.१४ ॥
যে বীরের যে বেশ, যে ধ্বজ, যে বাহন, যে বর্ম ও যে অস্ত্র ছিল, সেই সেই রূপেই তিনি দৃষ্ট হলেন।
15.34.15
दिव्यांबरधराः सर्वे सर्वे भ्राजिष्णुकुण्डलाः ।
निर्वैरा निरहङ्कारा विगतक्रोधमत्सराः ॥ १५.३४.१५ ॥
সকলেই দিব্য বস্ত্র পরিহিত, সকলের কুণ্ডল উজ্জ্বল। তাঁরা বৈরহীন, অহংকারহীন, ক্রোধ ও ঈর্ষা থেকে মুক্ত।
15.34.16
गन्धर्वैरुपगीयन्तः स्तूयमानाश्च बन्दिभिः ।
दिव्यमाल्यस्रजोपेतास्तथा दिव्याप्सरोवृताः ॥ १५.३४.१६ ॥
গন্ধর্বদের দ্বারা গীত হচ্ছিলেন, বন্দীদের দ্বারা স্তুত হচ্ছিলেন, দিব্য মালা ধারণ করেছিলেন এবং দিব্য অপ্সরাদের দ্বারা পরিবেষ্টিত ছিলেন।
15.34.17
धृतराष्ट्रस्य च तदा दिव्यं चक्षुर्नराधिप ।
मुनिः सत्यवतीपुत्रः प्रीतः प्रादात्तपोबलात् ॥ १५.३४.१७ ॥
হে নরাধিপ! তখন সত্যবতীর পুত্র মুনি সন্তুষ্ট হয়ে তাঁর তপোবলে ধৃতরাষ্ট্রকে দিব্য চক্ষু প্রদান করলেন।
15.34.18
दिव्यज्ञानबलोपेता गान्धारी च यशस्विनी ।
ददर्श पुत्रांस्तान्सर्वान्ये चान्येऽपि मृघे हताः ॥ १५.३४.१८ ॥
দিব্য জ্ঞান ও শক্তিসম্পন্না যশস্বিনী গান্ধারী তাঁর সেই সকল পুত্রকে দেখলেন, আর যুদ্ধে নিহত অন্যদেরও দেখলেন।
15.34.19
तदद्भुतमचिन्त्यं च सुमहद्रोमहर्षमम् ।
विस्मितः स जनः सर्वो ददर्शानिमिषेक्षणः ॥ १५.३४.१९ ॥
সেই অদ্ভুত, অচিন্তনীয় ও অত্যন্ত রোমাঞ্চকর দৃশ্য দেখে সকল লোক বিস্মিত হয়ে নিষ্পলক নয়নে তাকিয়ে রইল।
15.34.20
तदुत्सवमहोदग्रं हृष्टनारीनराकुलम् ।
आश्चर्यभूतं ददृशे चित्रं पटगतं यथा ॥ १५.३४.२० ॥
আনন্দিত নারী-পুরুষে পরিপূর্ণ সেই মহা উৎসব বস্ত্রে আঁকা চিত্রের মতো আশ্চর্যরূপে দেখা গেল।
15.34.21
धृतराष्ट्रस्तु तान्सर्वान्पश्यन्दिव्येन चक्षुषा ।
मुमुदे भरतश्रेष्ठ प्रसादात्तस्य वै मुनेः ॥ १५.३४.२१ ॥
হে ভরতশ্রেষ্ঠ! ধৃতরাষ্ট্র দিব্য চক্ষে তাঁদের সকলকে দেখে সেই মুনির কৃপায় আনন্দিত হলেন।