महाभारत · अध्याय 15.34
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.34.1
ततो निशायां प्राप्तायां कृतसायाह्निकक्रियाः ।
व्यासमभ्यगमन्सर्वे ये तत्रासन्समागताः ॥ १५.३४.१ ॥
फिर रात आने पर, सायंकालीन कर्म पूरे करके, वहाँ जितने लोग एकत्र थे, वे सब व्यास के पास गए।
15.34.2
धृतराष्ट्रस्तु धर्मात्मा पाण्डवैः सहितस्तदा ।
शुचिरेकमनाः सार्धमृषिभिस्तैरुपाविशत् ॥ १५.३४.२ ॥
तब धर्मात्मा धृतराष्ट्र पाण्डवों सहित, पवित्र और एकाग्र मन से, उन ऋषियों के साथ बैठ गए।
15.34.3
गान्धार्या सह नार्यस्तु सहिताः समुपाविशन् ।
पौरजानपदश्चापि जनः सर्वो यथा वयः ॥ १५.३४.३ ॥
गान्धारी के साथ स्त्रियाँ भी एकत्र होकर बैठीं, और नगर तथा जनपद के सब लोग भी आयु के क्रम के अनुसार बैठ गए।
15.34.4
ततो व्यासो महातेजाः पुण्यं भागीरथीजलम् ।
अवतीर्याजुहावाथ सँर्वाल्लोकान्महामुनिः ॥ १५.३४.४ ॥
तब महातेजस्वी व्यास ने पवित्र भागीरथी के जल में उतरकर सब लोकों का आह्वान किया, वे महामुनि।
15.34.5
पाण्डवानां च ये योधाः कौरवाणां च सर्वशः ।
राजानश्च महाभागा नानादेशनिवासिनः।
प्रतीक्ष्य तस्थुस्ते सर्वे तेषामागमनं प्रति ॥ १५.३४.५ ॥
पाण्डवों और कौरवों के जो योद्धा थे, तथा नाना देशों के निवासी महाभाग राजा थे, वे सब उनके आगमन की प्रतीक्षा करते हुए खड़े रहे।
15.34.6
ततः सुतुमुलः शब्दो जलान्ते जनमेजय ।
प्रादुरासीद्यथायोगं कुरुपाण्डवसेनयोः ॥ १५.३४.६ ॥
तब हे जनमेजय, जल के तट पर कुरु और पाण्डव सेनाओं में यथायोग्य रूप से एक अत्यंत घोर कोलाहल उठ खड़ा हुआ।
15.34.7
ततस्ते पार्थिवाः सर्वे भीष्मद्रोणपुरोगमाः ।
ससैन्याः सलिलात्तस्मात्समुत्तस्थुः सहस्रशः ॥ १५.३४.७ ॥
तब भीष्म और द्रोण के नेतृत्व में वे सब राजा अपनी सेनाओं सहित उस जल से हज़ारों की संख्या में उठ खड़े हुए।
15.34.8
विराटद्रुपदौ चैव सहपुत्रौ ससैनिकौ ।
द्रौपदेयाश्च सौभद्रो राक्षसश्च घटोत्कचः ॥ १५.३४.८ ॥
विराट और द्रुपद भी अपने पुत्रों और सैनिकों सहित, द्रौपदी के पुत्र, सौभद्र (अभिमन्यु) और राक्षस घटोत्कच भी।
15.34.9
कर्णदुर्योधनौ चैव शकुनिश्च महारथः ।
दुःशासनादयश्चैव धार्तराष्ट्रा महाबलाः ॥ १५.३४.९ ॥
कर्ण और दुर्योधन भी, महारथी शकुनि, दुःशासन आदि, और महाबली धृतराष्ट्र के पुत्र भी।
15.34.10
जारासन्धिर्भगदत्तो जलसन्धश्च वीर्यवान् ।
भूरिश्रवाः शलः शल्यो वृषसेनश्च सानुजः ॥ १५.३४.१० ॥
जरासंध का पुत्र, भगदत्त, पराक्रमी जलसंध, भूरिश्रवा, शल, शल्य, और अपने छोटे भाई सहित वृषसेन।
15.34.11
लक्ष्मणो राजपुत्रश्च धृष्टद्युम्नस्सहात्मजः ।
शिखण्डिपुत्राः सर्वे च धृष्टकेतुश्च सानुज ॥ १५.३४.११ ॥
राजपुत्र लक्ष्मण, अपने पुत्र सहित धृष्टद्युम्न, शिखण्डी के सभी पुत्र, और अपने छोटे भाई सहित धृष्टकेतु भी।
15.34.12
अचलो वृषकश्चैव राक्षसश्चाप्यलायुधः ।
बाह्लिकः सोमदत्तश्च चेकितानश्च पार्थिवः ॥ १५.३४.१२ ॥
अचल और वृषक, राक्षस अलायुध भी, बाह्लीक, सोमदत्त, और राजा चेकितान भी।
15.34.13
एते चान्ये च बहवो बहुत्वाद्ये न कीर्तिताः ।
सर्वे भासुरदेहास्ते समुत्तस्थुर्जलात्ततः ॥ १५.३४.१३ ॥
ये और अन्य बहुत से, जिनका नाम उनकी अधिकता के कारण नहीं लिया गया, वे सभी तेजस्वी शरीर वाले होकर तब जल से उठ खड़े हुए।
15.34.14
यस्य् वीरस्य यो वेषो यो ध्वजो यच्च वाहनम् ।
यद्वर्म यत्प्रहरणं तेन तेन स दृश्यते ॥ १५.३४.१४ ॥
जिस वीर का जो वेश, जो ध्वज, जो वाहन, जो कवच और जो शस्त्र था, उसी-उसी रूप में वह दिखाई देता था।
15.34.15
दिव्यांबरधराः सर्वे सर्वे भ्राजिष्णुकुण्डलाः ।
निर्वैरा निरहङ्कारा विगतक्रोधमत्सराः ॥ १५.३४.१५ ॥
सभी दिव्य वस्त्र धारण किए हुए थे, सभी के कुण्डल चमक रहे थे, वे वैर से रहित, अहंकार से रहित और क्रोध व ईर्ष्या से मुक्त थे।
15.34.16
गन्धर्वैरुपगीयन्तः स्तूयमानाश्च बन्दिभिः ।
दिव्यमाल्यस्रजोपेतास्तथा दिव्याप्सरोवृताः ॥ १५.३४.१६ ॥
गन्धर्वों द्वारा गाए जाते हुए और बन्दियों (स्तुतिपाठकों) द्वारा स्तुति किए जाते हुए, दिव्य मालाओं से युक्त, तथा दिव्य अप्सराओं से घिरे हुए।
15.34.17
धृतराष्ट्रस्य च तदा दिव्यं चक्षुर्नराधिप ।
मुनिः सत्यवतीपुत्रः प्रीतः प्रादात्तपोबलात् ॥ १५.३४.१७ ॥
हे नरेश! तब धृतराष्ट्र को सत्यवती के पुत्र मुनि (व्यास) ने प्रसन्न होकर अपने तपोबल से दिव्य नेत्र प्रदान किया।
15.34.18
दिव्यज्ञानबलोपेता गान्धारी च यशस्विनी ।
ददर्श पुत्रांस्तान्सर्वान्ये चान्येऽपि मृघे हताः ॥ १५.३४.१८ ॥
दिव्य ज्ञान और शक्ति से युक्त यशस्विनी गान्धारी ने अपने उन सभी पुत्रों को देखा, और जो अन्य लोग भी युद्ध में मारे गए थे उन्हें भी देखा।
15.34.19
तदद्भुतमचिन्त्यं च सुमहद्रोमहर्षमम् ।
विस्मितः स जनः सर्वो ददर्शानिमिषेक्षणः ॥ १५.३४.१९ ॥
वह अद्भुत, अचिन्त्य और अत्यन्त रोमांचकारी दृश्य देखकर सभी लोग विस्मित हो गए और अपलक नेत्रों से उसे देखते रहे।
15.34.20
तदुत्सवमहोदग्रं हृष्टनारीनराकुलम् ।
आश्चर्यभूतं ददृशे चित्रं पटगतं यथा ॥ १५.३४.२० ॥
वह महान उत्सव, हर्षित स्त्री-पुरुषों से भरा हुआ, आश्चर्यमय दिखाई दिया, मानो वस्त्र पर अंकित कोई चित्र हो।
15.34.21
धृतराष्ट्रस्तु तान्सर्वान्पश्यन्दिव्येन चक्षुषा ।
मुमुदे भरतश्रेष्ठ प्रसादात्तस्य वै मुनेः ॥ १५.३४.२१ ॥
हे भरतश्रेष्ठ! धृतराष्ट्र उन सबको दिव्य चक्षु से देखते हुए उस मुनि की कृपा से सचमुच प्रसन्न हो उठे।