Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 15.37

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

15.37.1

अदृष्ट्वा तु नृपः पुत्रान्दर्शनं प्रतिलब्धवान् ।
ऋषेः प्रसादात्पुत्राणां स्वरूपाणां कुरूद्वह ॥ १५.३७.१ ॥

राजाने पुत्रांना न पाहताच ऋषींच्या कृपेने त्यांचे दर्शन मिळवले, हे कुरुश्रेष्ठा.

15.37.2

स राजा राजधर्मांश्च ब्रह्मोपनिषदं तथा ।
अवाप्तवान्नरश्रेष्ठो बुद्धिनिश्चयमेव च। ॥ १५.३७.२ ॥

त्या राजाने राजधर्म, ब्रह्मोपनिषदाचे रहस्य आणि बुद्धीचा निश्चय हेही प्राप्त केले, हे नरश्रेष्ठा.

15.37.3

विदुरश्च महाप्राज्ञो ययौ सिद्धिं तपोबलात् ।
धृतराष्ट्रः समासाद्य व्यासं चैव तपस्विनम् ॥ १५.३७.३ ॥

महाप्राज्ञ विदुराने तपोबलाने सिद्धी मिळवली; धृतराष्ट्र तपस्वी व्यासांजवळ पोहोचला.

15.37.4

ममापि वरदो व्यासो दर्शयेत्पितरं यदि ।
तद्रूपवेषवयसं श्रद्दध्यां सर्वमेव तत् ॥ १५.३७.४ ॥

वरदाता व्यासांनी मलाही माझ्या वडिलांना त्याच रूपात, वेषात आणि वयात दाखवले, तर हे सर्व मी निश्चित विश्वासाने मानीन.

15.37.5

प्रियं मे स्यात्कृतार्थश्च स्यामहं कृतनिश्चयः ।
प्रसादादृषिमुख्यस्य मम कामः समृद्ध्यताम् ॥ १५.३७.५ ॥

हे मला प्रिय होईल आणि दृढनिश्चयी होऊन मी कृतार्थ होईन. प्रमुख ऋषींच्या कृपेने माझी इच्छा पूर्ण होवो.

15.37.6

इत्युक्तवचने तस्मिन्नृपे व्यासः प्रतापवान् ।
प्रसादमकरोद्धीमानानयच्च परिक्षितम् ॥ १५.३७.६ ॥

राजाने असे म्हटल्यावर प्रतापी आणि बुद्धिमान व्यासांनी कृपा केली आणि परीक्षिताला आणलेही.

15.37.7

ततस्तद्रूपवयसमागतं नृपतिं दिवः ।
श्रीमन्तं पितरं राजा ददर्श स परीक्षितम् ॥ १५.३७.७ ॥

नंतर राजाने स्वर्गातून आलेल्या, रूप व तारुण्याने युक्त अशा तेजस्वी पिता परीक्षिताला पाहिले.

15.37.8

शमीकं च महात्मानं पुत्रं तं चास्य शृङ्गिणम् ।
अमात्या ये च निहता राज्ञस्तांश्च ददर्श ह ॥ १५.३७.८ ॥

महात्मा शमीक, त्याचा पुत्र शृंगी आणि राजाचे जे अमात्य मारले गेले होते, त्यांनाही त्याने पाहिले.

15.37.9

ततः सोवभृथे राजा मुदितो जनमेजयः ।
पितरं स्नापयामास स्वयं सस्नौ च पार्थिवः ॥ १५.३७.९ ॥

नंतर अवभृथ स्नानाच्या वेळी आनंदित झालेल्या राजा जनमेजयाने पित्याला स्नान घातले आणि स्वतःही स्नान केले.

15.37.10

परीक्षिदपि तत्रैव बभूव स तिरोहितः ।
स्नात्वा स नृपतिर्विप्रमास्तीकमिदमब्रवीत्।
यायावरकुलोत्पन्नं जरत्कारुसुतं तदा ॥ १५.३७.१० ॥

परीक्षितही तेथेच अदृश्य झाला. स्नान करून राजा यायावर कुलात जन्मलेल्या जरत्कारूच्या पुत्र त्या ब्राह्मण आस्तीकाला असे म्हणाला.

15.37.11

आस्तीक विविधाश्चर्यो यज्ञेऽयमिति मे मतिः ।
यदद्यायं पिता प्राप्तो मम शोकप्रणाशनः ॥ १५.३७.११ ॥

हे आस्तीका! हा यज्ञ अनेक आश्चर्यांनी भरलेला आहे असे माझे मत आहे; आज माझ्या शोकाचा नाश करणारे माझे पिता येथे आले आहेत.

15.37.12

ऋषिर्द्वैपायनो यत्र पुराणस्तपसो निधिः ।
यज्ञे कुरुकुलश्रेष्ठ तस्य लोकावुभौ जितौ ॥ १५.३७.१२ ॥

हे कुरुकुलश्रेष्ठा! तपाचा निधी असलेले पुरातन ऋषी द्वैपायन यज्ञात जेथे आहेत, तेथे त्यांचे दोन्ही लोक जिंकले गेले आहेत.

15.37.13

श्रुतं विचित्रमाख्यानं त्वया पाण्डवनन्दन ।
सर्पाश्च भस्मसान्नीता गताश्च पदवीं पितुः ॥ १५.३७.१३ ॥

हे पाण्डवनंदना, तुम्ही हे विचित्र आख्यान ऐकले; सर्प भस्मसात झाले आणि आपल्या पित्याच्या मार्गाला गेले.

15.37.14

कथंचित्तक्षको मुक्तः सत्यत्वात्तव पार्थिव ।
ऋषयः पूजिताः सर्वे गतिर्दृष्टा महात्मनः ॥ १५.३७.१४ ॥

हे राजा, तुझ्या सत्यामुळे तक्षक कसाबसा मुक्त झाला; सर्व ऋषींचा सन्मान झाला आणि महात्म्यांची गती दिसली.

15.37.15

प्राप्तः सुविपुलो धर्मः श्रुत्वा पापविनाशनम् ।
विमुक्तो हृदयग्रन्थिरुदारजनदर्शनात् ॥ १५.३७.१५ ॥

पापनाशक हे ऐकल्याने अपार धर्म प्राप्त होतो; उदार लोकांच्या दर्शनाने हृदयाची गाठ सुटते.

15.37.16

ये च पक्षधरा धर्मे सद्वृत्तरुचयश्च ये ।
यान्दृष्ट्वा हीयते पापं तेभ्यः कार्या नमस्क्रिया ॥ १५.३७.१६ ॥

जे धर्माचे पक्षधर आहेत आणि सदाचारात रुची ठेवतात, ज्यांना पाहिल्याने पाप घटते, त्यांना नमस्कार करावा.

15.37.17

एतच्छ्रुत्वा द्विजश्रेष्ठात्स राजा जनमेजयः ।
पूजयामास तमृषिमनुमान्य पुनःपुनः ॥ १५.३७.१७ ॥

हे ऐकून राजा जनमेजयाने त्या द्विजश्रेष्ठांकडून, त्या ऋषींची वारंवार अनुमती घेऊन, त्यांची पूजा केली.

15.37.18

पप्रच्छ तमृषि चापि वैशम्पायनमच्युतम् ।
कथावशेषं धर्मज्ञो वनवासस्य सत्तम ॥ १५.३७.१८ ॥

धर्मज्ञ, हे सत्तमा, त्याने त्या ऋषी वैशंपायन अच्युताला वनवासाची उर्वरित कथा विचारली.