મહાભારત · અધ્યાય 15.41
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.41.1
नासौ वृथाऽग्निना दग्धो यथा तत्र श्रुतं मया ।
वैचित्रवीर्यो नृपतिर्न ते शोच्यो नराधिप ॥ १५.४१.१ ॥
હે નરાધિપ, ત્યાં મેં સાંભળ્યા પ્રમાણે, વિચિત્રવીર્યનો તે રાજા વ્યર્થ અગ્નિથી બળ્યો નથી; તમારે તેના માટે શોક ન કરવો જોઈએ.
15.41.2
वनं प्रविशतानेन वायुभक्षेण धीमता ।
अग्नयः कारयित्वेष्टिमुत्सृष्टा इति नः श्रुतम् ॥ १५.४१.२ ॥
વાયુનું ભક્ષણ કરનાર તે બુદ્ધિમાને વનમાં પ્રવેશતી વખતે યજ્ઞ કરાવીને અગ્નિઓનો ત્યાગ કર્યો, એમ અમે સાંભળ્યું છે.
15.41.3
याजकास्तु ततस्तस्य तानग्नीन्निर्जने वने ।
समुत्सृज्य यथाकामं जग्मुर्भरतसत्तम ॥ १५.४१.३ ॥
પછી તેના યાજકો તે અગ્નિઓને નિર્જન વનમાં છોડીને ઇચ્છા પ્રમાણે ચાલ્યા ગયા, હે ભરતશ્રેષ્ઠ.
15.41.4
स विवृद्धस्तदा वह्निर्वने तस्मिन्नभूत्किल ।
तेन तद्वनमादीप्तमिति ते तापसाऽब्रुवन् ॥ १५.४१.४ ॥
ત્યારે તે અગ્નિ તે વનમાં વધી ગયો; તેનાથી તે વન સળગી ઊઠ્યું, એમ તે તાપસોએ કહ્યું.
15.41.5
स राजा जाह्नवीतीरे यथा ते कथितं मया ।
तेनाग्निना समायुक्तः स्वेनैव भरतर्षभ ॥ १५.४१.५ ॥
મેં તને કહ્યું તેમ, તે રાજા ગંગાકાંઠે તે અગ્નિ સાથે, પોતાના જ અગ્નિ સાથે સંયુક્ત થયો, હે ભરતર્ષભ.
15.41.6
एवमावेदयामासुर्मुनयस्ते ममानघ ।
ये ते भागीरथीतीरे मया दृष्टा युधिष्ठिर ॥ १५.४१.६ ॥
હે નિષ્પાપ યુધિષ્ઠિર, ભાગીરથીના કાંઠે મેં જોયેલા તે મુનિઓએ મને આ પ્રમાણે જણાવ્યું.
15.41.7
एवं स्वेनाग्निना राजा समायुक्तो महीपते ।
मा शोचिथास्त्वं नृपतिं गतः स परमां गतिम् ॥ १५.४१.७ ॥
આ રીતે રાજા પોતાના જ અગ્નિ સાથે સંયુક્ત થયા. હે મહીપતિ, એ રાજા માટે શોક ન કરો; તેઓ પરમ ગતિ પામ્યા છે.
15.41.8
गुरुशुश्रूषया चैव जननी ते जनाधिप ।
प्राप्ता सुमहतीं सिद्धिमिति मे नात्र संशयः ॥ १५.४१.८ ॥
હે જનાધિપ, ગુરુસેવાથી તમારી માતાએ અતિ મહાન સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરી છે; એમાં મને કોઈ સંશય નથી.
15.41.9
कर्तुमर्हसि राजेन्द्र तेषां त्वमुदकक्रियाम् ।
भ्रातृभिः सहितः सर्वैरेतदत्र विधीयताम् ॥ १५.४१.९ ॥
હે રાજેન્દ્ર, તેમના માટે તમારે ઉદકક્રિયા કરવી જોઈએ; બધા ભાઈઓ સાથે અહીં આ વિધિ થવી જોઈએ.
15.41.10
ततः स पृथिवीपालः पाण्डवानां धुरंधरः ।
निर्ययौ सहसोदर्यः सदारश्च नरर्षभः ॥ १५.४१.१० ॥
પછી તે પૃથ્વીપાલ, પાંડવોમાં ધુરંધર, નરશ્રેષ્ઠ પોતાના ભાઈઓ અને પત્નીઓ સાથે નીકળ્યા.
15.41.11
पौरजानपदाश्चैव राजभक्तिपुरस्कृताः ।
गङ्गां प्रजग्मुरभितो वाससैकेन संवृताः ॥ १५.४१.११ ॥
નગરજનો અને ગ્રામજનો પણ રાજભક્તિને આગળ રાખીને, એક જ વસ્ત્રથી ઢંકાઈને ચારે બાજુથી ગંગા તરફ ગયા.
15.41.12
ततोऽवगाह्य सलिले सर्वे तु कुरुपुङ्गवाः ।
युयुत्सुमग्रतः कृत्वा ददुस्तोयं महात्मने ॥ १५.४१.१२ ॥
પછી બધા કુરુશ્રેષ્ઠોએ પાણીમાં સ્નાન કરીને, યુયુત્સુને આગળ રાખીને તે મહાત્માને જળ અર્પણ કર્યું.
15.41.13
गान्धार्याश्च पृथायाश्च विधिवन्नामगोत्रतः ।
शाचं निवर्तयन्तस्ते तत्रोषुर्नगराद्बहिः ॥ १५.४१.१३ ॥
ગાંધારી અને પૃથાનાં નામ-ગોત્ર લઈ વિધિપૂર્વક શૌચકર્મ કરતાં તેઓ ત્યાં નગરની બહાર રહ્યા.
15.41.14
प्रेषयामास स नरान्विधिज्ञानाप्तकारिणः ।
गङ्गाद्वारं कुरुश्रेष्ठो यत्र दग्धोऽभवन्नृपः। ॥ १५.४१.१४ ॥
કુરુશ્રેષ્ઠે વિધિ જાણનારા અને વિશ્વાસુ માણસોને ગંગાદ્વાર મોકલ્યા, જ્યાં તે રાજા બળ્યા હતા.
15.41.15
तत्रैव तेषां तुल्यानि गङ्गाद्वारेऽन्वशात्तदा ।
कर्तव्यानीति पुरुषान्दत्तदेयान्महीपतिः ॥ १५.४१.१५ ॥
ત્યારે ગંગાદ્વાર પર જ તેમના માટે સમાન કર્મો કરવા, 'દાન આપવા યોગ્ય માણસો આ કરે' એમ તે મહીપતિએ આજ્ઞા કરી.
15.41.16
द्वादशेऽहनि तेभ्यः स कृतशौचो नराधिपः ।
ददौ श्राद्धानि विधिवद्दक्षइणावन्ति पाण्डवः ॥ १५.४१.१६ ॥
બારમા દિવસે તે પાંડવ રાજાએ શૌચકર્મ પૂર્ણ કરી તેમના માટે વિધિપૂર્વક શ્રાદ્ધો કર્યાં અને દક્ષિણા આપી.
15.41.17
धृतराष्ट्रं समुद्दिश्य ददौ स पृथिवीपतिः ।
सुवर्णं रजतं गाश्च शय्याश्च सुमहाधनाः ॥ १५.४१.१७ ॥
ધૃતરાષ્ટ્રના ઉદ્દેશ્યથી તે પૃથ્વીપતિએ સોનું, ચાંદી, ગાયો અને અતિ મૂલ્યવાન શય્યાઓ આપી.
15.41.18
गान्धार्याश्चैव तेजस्वी पृथायाश्च पृथक्पृथक् ।
सङ्कीर्त्य नामनी राजा ददौ दानमनुत्तमम् ॥ १५.४१.१८ ॥
તેજસ્વી રાજાએ ગાંધારી અને પૃથાનાં નામ અલગ અલગ ઉચ્ચારીને ઉત્તમ દાન આપ્યું.
15.41.19
यो यदिच्छति यावच्च तावत्स लभते द्विजः ।
शयनं भोजनं यानं मणिरत्नमथो धनम् ॥ १५.४१.१९ ॥
જે દ્વિજ જે ઇચ્છતો અને જેટલું ઇચ્છતો, તેટલું તે પામતો — શયન, ભોજન, વાહન, મણિરત્ન અને ધન.
15.41.20
यानमाच्छादनं भोगान्दासीश्च समलङ्कृताः ।
ददौ राजा समुद्दिश्य तयोर्मात्रोर्महीपतिः ॥ १५.४१.२० ॥
વાહનો, વસ્ત્રો, ભોગસામગ્રી અને શણગારેલી દાસીઓ — તે બે માતાઓના ઉદ્દેશે રાજાએ દાન આપ્યું.
15.41.21
ततः स पृथिवीपालो दत्त्वा श्राद्धान्यनेकशः ।
प्रविवेश पुनर्धीमान्नगरं वारणाह्वयम् ॥ १५.४१.२१ ॥
પછી તે પૃથ્વીપાલકે અનેક વાર શ્રાદ્ધો આપીને, બુદ્ધિમાન એવો તે ફરી વારણાવત નગરમાં પ્રવેશ્યો.
15.41.22
ते चापि राजवचनात्पुरुषा ये गताऽभवन् ।
सङ्कल्प्य तेषां कुल्यानि पुनः प्रत्यागमंस्ततः ॥ १५.४१.२२ ॥
રાજાની આજ્ઞાથી ગયેલા તે પુરુષો પણ તેમના કુળોનો નિશ્ચય કરીને પછી પાછા આવ્યા.
15.41.23
माल्यैर्गन्धैश्च विविधैरर्चयित्वा यथाविधि ।
कुल्यानि तेषां संयोज्य तदाचख्युर्महीपतेः ॥ १५.४१.२३ ॥
વિવિધ માળાઓ અને સુગંધોથી વિધિપૂર્વક પૂજીને, તેમના કુળો જોડીને, ત્યારે તેમણે રાજાને નિવેદન કર્યું.
15.41.24
समाश्वास्य तु राजानं धर्मात्मानं युधिष्ठिरम् ।
नारदोप्यगमत्प्रीतः परमर्षिर्यथोप्सितम् ॥ १५.४१.२४ ॥
ધર્માત્મા રાજા યુધિષ્ઠિરને આશ્વાસન આપીને, પરમર્ષિ નારદ પણ પ્રસન્ન થઈને જેમ ઇચ્છ્યું તેમ ગયા.
15.41.25
एवं वर्षाण्यतीतानि धृतराष्ट्रस्य धीमतः ।
वनवासे तथा त्रीणि नगरे दशपञ्च च ॥ १५.४१.२५ ॥
આ રીતે બુદ્ધિમાન ધૃતરાષ્ટ્રના વનવાસમાં ત્રણ અને નગરમાં પંદર વર્ષ વીત્યાં.
15.41.26
हतपुत्रस्य सङ्ग्रामे दानानि ददतः सदा ।
ज्ञातिसम्बन्धिमित्राणां भ्रातॄणां स्वजनस्य च ॥ १५.४१.२६ ॥
યુદ્ધમાં પુત્રો ગુમાવ્યા છતાં જે સદા જ્ઞાતિ, સંબંધી, મિત્રો, ભાઈઓ અને સ્વજનોને દાન આપતા.
15.41.27
युधिष्ठिरस्तु नृपतिर्नातिप्रीतमनास्तदा ।
धारयामास तद्राज्यं निहतज्ञातिबान्धवः ॥ १५.४१.२७ ॥
પરંતુ રાજા યુધિષ્ઠિર ત્યારે મનમાં બહુ પ્રસન્ન ન હતા; મરાયેલા જ્ઞાતિ અને બાંધવોને ગુમાવીને તેમણે તે રાજ્ય ધારણ કર્યું.