มหาภารตะ · อัธยายะ 15.41
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.41.1
नासौ वृथाऽग्निना दग्धो यथा तत्र श्रुतं मया ।
वैचित्रवीर्यो नृपतिर्न ते शोच्यो नराधिप ॥ १५.४१.१ ॥
ข้าแต่จอมคน พระเจ้าวิจิตรวีรยะผู้เป็นกษัตริย์นั้น มิได้ถูกไฟเผาอย่างไร้ประโยชน์ ดังที่ข้าได้ฟังมาที่นั่น พระองค์ไม่ควรเศร้าโศกถึงพระองค์
15.41.2
वनं प्रविशतानेन वायुभक्षेण धीमता ।
अग्नयः कारयित्वेष्टिमुत्सृष्टा इति नः श्रुतम् ॥ १५.४१.२ ॥
เราได้ยินมาว่า เมื่อผู้มีปัญญาผู้กินลมนั้นเข้าไปในป่า ท่านได้ให้ประกอบพิธียัญและปล่อยให้เพลิงศักดิ์สิทธิ์ดับไป
15.41.3
याजकास्तु ततस्तस्य तानग्नीन्निर्जने वने ।
समुत्सृज्य यथाकामं जग्मुर्भरतसत्तम ॥ १५.४१.३ ॥
ต่อมา บรรดาโหตฤผู้ประกอบพิธีของท่านได้ทิ้งไฟเหล่านั้นไว้ในป่าอันเปลี่ยวร้าง แล้วไปตามที่ตนปรารถนา ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในวงศ์ภรต
15.41.4
स विवृद्धस्तदा वह्निर्वने तस्मिन्नभूत्किल ।
तेन तद्वनमादीप्तमिति ते तापसाऽब्रुवन् ॥ १५.४१.४ ॥
ไฟนั้นได้ลุกโชนใหญ่ขึ้นในป่านั้น และป่านั้นก็ถูกไฟเผาไหม้ ฤๅษีเหล่านั้นจึงกล่าวดังนี้
15.41.5
स राजा जाह्नवीतीरे यथा ते कथितं मया ।
तेनाग्निना समायुक्तः स्वेनैव भरतर्षभ ॥ १५.४१.५ ॥
ดังที่ข้าได้เล่าแก่ท่านแล้ว พระเจ้าแผ่นดินองค์นั้นริมฝั่งแม่น้ำคงคา ได้ถูกไฟนั้น ไฟของพระองค์เองนั่นแหละ ข้าแต่ผู้ประเสริฐแห่งวงศ์ภรต
15.41.6
एवमावेदयामासुर्मुनयस्ते ममानघ ।
ये ते भागीरथीतीरे मया दृष्टा युधिष्ठिर ॥ १५.४१.६ ॥
ฤๅษีเหล่านั้นที่ข้าได้เห็นริมฝั่งแม่น้ำภาคีรถี ได้กราบทูลข้าดังนี้ ข้าแต่ยุธิษฐิระผู้ปราศจากมลทิน
15.41.7
एवं स्वेनाग्निना राजा समायुक्तो महीपते ।
मा शोचिथास्त्वं नृपतिं गतः स परमां गतिम् ॥ १५.४१.७ ॥
พระราชาจึงได้รวมเข้ากับไฟของพระองค์เอง ข้าแต่เจ้าแผ่นดิน อย่าเศร้าโศกถึงพระราชาเลย พระองค์ได้ไปถึงคติอันสูงสุดแล้ว
15.41.8
गुरुशुश्रूषया चैव जननी ते जनाधिप ।
प्राप्ता सुमहतीं सिद्धिमिति मे नात्र संशयः ॥ १५.४१.८ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งประชาชน มารดาของท่านก็ได้บรรลุความสำเร็จอันยิ่งใหญ่ เพราะการปรนนิบัติผู้ใหญ่ ในเรื่องนี้ข้าไม่มีความสงสัยเลย
15.41.9
कर्तुमर्हसि राजेन्द्र तेषां त्वमुदकक्रियाम् ।
भ्रातृभिः सहितः सर्वैरेतदत्र विधीयताम् ॥ १५.४१.९ ॥
ข้าแต่ราชาผู้ประเสริฐ ท่านควรประกอบพิธีถวายน้ำแก่ท่านเหล่านั้น ขอให้ท่านจัดการเรื่องนี้ที่นี่ร่วมกับพี่น้องทั้งหมดเถิด
15.41.10
ततः स पृथिवीपालः पाण्डवानां धुरंधरः ।
निर्ययौ सहसोदर्यः सदारश्च नरर्षभः ॥ १५.४१.१० ॥
ครั้งนั้น ผู้พิทักษ์แผ่นดินผู้นั้น ผู้แบกรับภาระสูงสุดในหมู่ปาณฑพ ผู้เป็นวัวในหมู่มนุษย์ ได้ออกเดินทางพร้อมด้วยพี่น้องและภรรยาทั้งหลาย
15.41.11
पौरजानपदाश्चैव राजभक्तिपुरस्कृताः ।
गङ्गां प्रजग्मुरभितो वाससैकेन संवृताः ॥ १५.४१.११ ॥
ชาวเมืองและชาวชนบท ด้วยความจงรักภักดีต่อพระราชาเป็นที่ตั้ง ได้ไปยังแม่น้ำคงคาจากทุกทิศ โดยแต่ละคนห่อตัวด้วยผ้าผืนเดียว
15.41.12
ततोऽवगाह्य सलिले सर्वे तु कुरुपुङ्गवाः ।
युयुत्सुमग्रतः कृत्वा ददुस्तोयं महात्मने ॥ १५.४१.१२ ॥
ครั้งนั้น บรรดาวัวในหมู่กุรุทั้งหมด หลังจากอาบน้ำในกระแสน้ำแล้ว ได้ตั้งยุยุตสุไว้ข้างหน้า แล้วถวายน้ำแด่ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่นั้น
15.41.13
गान्धार्याश्च पृथायाश्च विधिवन्नामगोत्रतः ।
शाचं निवर्तयन्तस्ते तत्रोषुर्नगराद्बहिः ॥ १५.४१.१३ ॥
ท่านเหล่านั้นได้เอ่ยนามและสกุลของพระนางคานธารีและพระนางปฤถา ทำพิธีชำระตามระเบียบ แล้วพำนักอยู่ที่นั่นนอกเมือง
15.41.14
प्रेषयामास स नरान्विधिज्ञानाप्तकारिणः ।
गङ्गाद्वारं कुरुश्रेष्ठो यत्र दग्धोऽभवन्नृपः। ॥ १५.४१.१४ ॥
กุรุผู้ประเสริฐนั้นได้ส่งคนที่ไว้ใจได้ผู้รู้พิธีกรรมไปยังคงคาทวาร ซึ่งเป็นที่พระราชาถูกเผา
15.41.15
तत्रैव तेषां तुल्यानि गङ्गाद्वारेऽन्वशात्तदा ।
कर्तव्यानीति पुरुषान्दत्तदेयान्महीपतिः ॥ १५.४१.१५ ॥
ครั้งนั้น ณ คงคาทวารนั่นเอง เจ้าแผ่นดินได้สั่งให้ทำพิธีอันเท่าเทียมกันให้แก่ท่านเหล่านั้น โดยกล่าวว่า ให้บุรุษผู้สมควรถวายทานทำพิธีเถิด
15.41.16
द्वादशेऽहनि तेभ्यः स कृतशौचो नराधिपः ।
ददौ श्राद्धानि विधिवद्दक्षइणावन्ति पाण्डवः ॥ १५.४१.१६ ॥
ในวันที่สิบสอง พระราชาปาณฑพผู้ชำระตนเสร็จแล้ว ได้ประกอบพิธีศราทธแก่ท่านเหล่านั้นตามระเบียบ และถวายทักษิณา
15.41.17
धृतराष्ट्रं समुद्दिश्य ददौ स पृथिवीपतिः ।
सुवर्णं रजतं गाश्च शय्याश्च सुमहाधनाः ॥ १५.४१.१७ ॥
เจ้าแผ่นดินได้มุ่งถึงพระธฤตราษฎร์ แล้วถวายทองคำ เงิน โค และที่นอนอันมีค่ามาก
15.41.18
गान्धार्याश्चैव तेजस्वी पृथायाश्च पृथक्पृथक् ।
सङ्कीर्त्य नामनी राजा ददौ दानमनुत्तमम् ॥ १५.४१.१८ ॥
พระราชาผู้รุ่งเรือง เมื่อเอ่ยพระนามของพระนางคานธารีและพระนางปฤถาแยกกันไป ได้ถวายทานอันประเสริฐยิ่ง
15.41.19
यो यदिच्छति यावच्च तावत्स लभते द्विजः ।
शयनं भोजनं यानं मणिरत्नमथो धनम् ॥ १५.४१.१९ ॥
พราหมณ์ผู้เกิดสองครั้งได้รับสิ่งที่ตนปรารถนา และเท่าที่ตนปรารถนา คือที่นอน อาหาร ยานพาหนะ อัญมณีและรัตนะ และทรัพย์สมบัติ
15.41.20
यानमाच्छादनं भोगान्दासीश्च समलङ्कृताः ।
ददौ राजा समुद्दिश्य तयोर्मात्रोर्महीपतिः ॥ १५.४१.२० ॥
พระราชาเจ้าแผ่นดินได้ถวายยานพาหนะ ผ้านุ่งห่ม สิ่งเสพสุข และทาสีผู้ประดับประดาแล้ว โดยมุ่งให้แก่พระมารดาทั้งสองของพระองค์
15.41.21
ततः स पृथिवीपालो दत्त्वा श्राद्धान्यनेकशः ।
प्रविवेश पुनर्धीमान्नगरं वारणाह्वयम् ॥ १५.४१.२१ ॥
จากนั้น พระราชาผู้ปกครองแผ่นดินนั้นได้ประกอบศราทธพิธีหลายครั้ง แล้วพระองค์ผู้ปัญญาเฉียบแหลมก็เสด็จเข้าไปในนครที่เรียกว่าวารณาวตอีกครั้ง
15.41.22
ते चापि राजवचनात्पुरुषा ये गताऽभवन् ।
सङ्कल्प्य तेषां कुल्यानि पुनः प्रत्यागमंस्ततः ॥ १५.४१.२२ ॥
บุรุษเหล่านั้นที่ไปตามพระบัญชาของพระราชา ก็ได้กลับมาอีกเช่นกัน หลังจากกำหนดสายตระกูลของสตรีเหล่านั้นแล้ว
15.41.23
माल्यैर्गन्धैश्च विविधैरर्चयित्वा यथाविधि ।
कुल्यानि तेषां संयोज्य तदाचख्युर्महीपतेः ॥ १५.४१.२३ ॥
เมื่อได้บูชาพวกเขาตามพิธีด้วยพวงมาลัย เครื่องหอม และเครื่องบูชาต่าง ๆ แล้ว และได้ระบุสายตระกูลของพวกเขาแล้ว จึงได้กราบทูลแด่พระราชาผู้เป็นจ้าวแห่งแผ่นดิน
15.41.24
समाश्वास्य तु राजानं धर्मात्मानं युधिष्ठिरम् ।
नारदोप्यगमत्प्रीतः परमर्षिर्यथोप्सितम् ॥ १५.४१.२४ ॥
ฝ่ายนารท ผู้เป็นฤๅษีผู้สูงสุด ได้ปลอบโยนพระเจ้ายุธิษฐิระผู้มีจิตใจชอบธรรม แล้วก็เสด็จจากไปด้วยความยินดี ตามที่พระองค์ปรารถนา
15.41.25
एवं वर्षाण्यतीतानि धृतराष्ट्रस्य धीमतः ।
वनवासे तथा त्रीणि नगरे दशपञ्च च ॥ १५.४१.२५ ॥
ปีต่าง ๆ ได้ผ่านไปเช่นนี้สำหรับพระธฤตราษฎร์ผู้มีปัญญา คือสามปีในการอยู่ในป่า และสิบห้าปีในนคร
15.41.26
हतपुत्रस्य सङ्ग्रामे दानानि ददतः सदा ।
ज्ञातिसम्बन्धिमित्राणां भ्रातॄणां स्वजनस्य च ॥ १५.४१.२६ ॥
แม้บุตรของพระองค์จะถูกสังหารในสงคราม พระองค์ก็ยังประทานทานแก่ญาติพี่น้อง ผู้เกี่ยวข้องทางสายโลหิต มิตรสหาย พี่น้อง และคนในตระกูลของตนอยู่เสมอ
15.41.27
युधिष्ठिरस्तु नृपतिर्नातिप्रीतमनास्तदा ।
धारयामास तद्राज्यं निहतज्ञातिबान्धवः ॥ १५.४१.२७ ॥
ฝ่ายพระเจ้ายุธิษฐิระ ผู้เป็นพระราชา มีพระทัยไม่ค่อยยินดีในครั้งนั้น ทรงดำรงราชอาณาจักรนั้นไว้ โดยที่ญาติและเครือญาติของพระองค์ถูกสังหารไปแล้ว