ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 15.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.5.1
युधिष्ठिर महाबाहो कुरुनन्दनः ।
धृतराष्ट्रो महातेजास्तत्कुरुष्वाविचारयन् ॥ १५.५.१ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਕੁਰੂਬੰਸ਼ ਦੇ ਅਨੰਦ! ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ (ਜੋ ਕਿਹਾ ਹੈ), ਬਿਨਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤੇ ਉਹੀ ਕਰੋ।
15.5.2
अयं हि वृद्धो नृपतिर्हतपुत्रो विशेषतः ।
नेदं कृच्छ्रं चिरतरं सहेदिति मतिर्मम ॥ १५.५.२ ॥
ਇਹ ਬਜ਼ੁਰਗ ਰਾਜਾ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜਿਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ, ਏਨੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇਹ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਸਹਿ ਸਕਦਾ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ।
15.5.3
गान्धारी च महाभागा प्राज्ञा करुणवेदिनी ।
पुत्रशोकं महाराज धैर्येणोद्वहते भृशम् ॥ १५.५.३ ॥
ਮਹਾਭਾਗਾ, ਪ੍ਰਾਗਿਆਵਾਨ, ਕਰੁਣਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਾਲੀ ਗਾਂਧਾਰੀ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਪੁੱਤਰ-ਸ਼ੋਕ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਹਿੰਦੀ ਹੈ।
15.5.4
अहमप्येतदेव त्वां ब्रवीमि कुरु मे वचः ।
अनुज्ञां लभतां राजा मां वृथेह मरिष्यति ॥ १५.५.४ ॥
ਮੈਂ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਇਹੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ—ਮੇਰਾ ਬਚਨ ਮੰਨ। ਰਾਜਾ ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਹ ਇੱਥੇ ਵਿਅਰਥ ਮਰ ਜਾਵੇਗਾ।
15.5.5
स्वस्थो भवत्वयं धीमान्वनेषु मधुगन्धिषु ।
राजर्षीणां पुराणानामनुयातु गतिं नृपः। ॥ १५.५.५ ॥
ਇਹ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਰਾਜਾ ਸ਼ਹਿਦ-ਸੁਗੰਧ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਖੀ ਰਹੇ; ਪੁਰਾਤਨ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਮਾਰਗ ਤੇ ਚੱਲੇ।
15.5.6
इत्युक्तः स तदा राजा व्यासेनाद्भुतकर्मणा ।
प्रत्युवाच महातेजा धर्मराजो महामुनिम् ॥ १५.५.६ ॥
ਅਦਭੁਤ ਕਰਮ ਵਾਲੇ ਵਿਆਸ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਮੁਨੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
15.5.7
भगवानेव नो मान्यो भगवानेव नो गुरुः ।
भगवानस्य राज्यस्य कुलस्य च परायणम् ॥ १५.५.७ ॥
ਭਗਵਾਨ ਹੀ ਸਾਡੇ ਮਾਣਯੋਗ ਹਨ, ਭਗਵਾਨ ਹੀ ਸਾਡੇ ਗੁਰੂ ਹਨ। ਇਸ ਰਾਜ ਅਤੇ ਕੁਲ ਦਾ ਆਸਰਾ ਭਗਵਾਨ ਹੀ ਹਨ।
15.5.8
अहं तु पुत्रो भगवन्पिता राजा गुरुश्च मे ।
निदेशवती च पितुः पुत्रो भवति धर्मतः ॥ १५.५.८ ॥
ਮੈਂ ਤਾਂ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ, ਹੇ ਭਗਵਨ; ਰਾਜਾ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਹਨ। ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੁੱਤਰ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਧੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
15.5.9
इत्युक्तः स तु तं प्राह व्यासो वेदविदांवरः ।
युधिष्ठिरं महातेजाः पुनरेव महाकविः ॥ १५.५.९ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਮਹਾਕਵੀ ਵਿਆਸ ਨੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨੂੰ ਫਿਰ ਕਿਹਾ।
15.5.10
एवमेतन्महाभाग यथा वदसिं भारत ।
राजाऽयं वृद्धतां प्राप्तः प्रमाणे परमे स्थितः ॥ १५.५.१० ॥
ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤੂੰ ਜਿਵੇਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈਂ ਇਹ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਜਾ ਬੁਢਾਪੇ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ।
15.5.11
सोयं मयाऽभ्यनुज्ञातस्त्वथा च पृथिवीपतिः ।
करोतु स्वमभिप्रायं मा स्म विघ्नकरो भव ॥ १५.५.११ ॥
ਇਹ ਪ੍ਰਿਥਵੀਪਤੀ ਮੇਰੇ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਆਗਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਕਰਨ; ਤੂੰ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਨਾ ਬਣ।
15.5.12
एष एव परो धर्मो राजर्षीणां युधिष्ठिर ।
समरे वा भवेन्मृत्युर्वने वा विधिपूर्वकम् ॥ १५.५.१२ ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ, ਇਹੀ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਪਰਮ ਧਰਮ ਹੈ: ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮੌਤ ਹੋਵੇ।
15.5.13
पित्रा तु तव राजेन्द्र पाण्डुना पृथिवीक्षिता ।
शिष्यभूतेन राजाऽयं गुरुवत्पर्युपासितः ॥ १५.५.१३ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ! ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਪਾਂਡੂ ਨੇ, ਚੇਲਾ ਬਣ ਕੇ ਇਸ ਰਾਜੇ ਦੀ ਗੁਰੂ ਵਾਂਗ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।
15.5.14
क्रतुभिर्दक्षिणावद्भी रत्नपर्वतशोभितैः ।
महद्भिरिष्टं गौर्भुक्ता प्रजाश्च परिपालिताः ॥ १५.५.१४ ॥
ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਸਹਿਤ ਮਹਾਨ ਯੱਗ ਕਰਕੇ, ਰਤਨ-ਪਰਬਤਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਧਰਤੀ ਭੋਗ ਕੇ, ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।
15.5.15
पुत्रसंस्यं च विपुलं राज्यं विप्रोषिते त्वयि ।
त्रयोदशसमा भुक्तं दत्तं च विविधं वसु ॥ १५.५.१५ ॥
ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਬਨਵਾਸ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਤੇਰਾਂ ਸਾਲ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰਾਜ ਭੋਗਿਆ ਅਤੇ ਵਿਵਿਧ ਧਨ ਦਾਨ ਕੀਤਾ।
15.5.16
त्वया चायं नरव्याघ्र गुरुशुश्रूषयाऽनघ ।
आराधितः स भृत्येन गान्धारी च यशस्विनी ॥ १५.५.१६ ॥
ਹੇ ਨਿਰਪਾਪ ਨਰਵਿਆਘਰ! ਗੁਰੂ-ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਤੂੰ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ; ਸੇਵਕ ਨਾਲ ਇਹ ਅਤੇ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਗਾਂਧਾਰੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ।
15.5.17
अनुजानीहि पितरं समयोऽस्म तपोविधौ ।
न मन्युर्विद्यते चास्य सुसूक्ष्मोऽपि युधिष्ठिर ॥ १५.५.१७ ॥
ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਆਗਿਆ ਲੈ; ਇਹ ਤਪ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ। ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ! ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਸੂਖਮ ਗੁੱਸਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
15.5.18
एतावदुक्त्वा वचनमनुमान्य च पार्थिवम् ।
तथाऽस्त्विति च तेनोक्तः कौतेयेन ययौ वनम् ॥ १५.५.१८ ॥
ਇੰਨਾ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, 'ਇਵੇਂ ਹੀ ਹੋਵੇ' ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਉਹ ਬਨ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
15.5.19
गते भगवति व्यासे राजा पाण्डुसुतस्तदा ।
प्रोवाच पितरं वृद्धं मन्दंमन्दमिवानतः ॥ १५.५.१९ ॥
ਭਗਵਾਨ ਵਿਆਸ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਝੁਕ ਕੇ ਬੁੱਢੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਧੀਮੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ।
15.5.20
यदाह भगवान्व्यासो यच्चापि भवतो मतम् ।
यथाऽऽह च महेष्वासः कृपो विदुर एव च ॥ १५.५.२० ॥
ਭਗਵਾਨ ਵਿਆਸ ਨੇ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਅਤੇ ਜੋ ਤੁਹਾਡਾ ਮਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀ ਕ੍ਰਿਪ ਅਤੇ ਵਿਦੁਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਉਹੀ।
15.5.21
युयुत्सुः संजयश्चैव तत्कर्तास्म्यहमञ्जसा ।
सर्व एव हि मान्या मे कुलस्य हि हितैषिणः ॥ १५.५.२१ ॥
ਯੁਯੁਤਸੂ ਅਤੇ ਸੰਜੈ ਵੀ — ਉਹ ਮੈਂ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਕਰਾਂਗਾ। ਕੁਲ ਦੇ ਹਿਤੈਸ਼ੀ ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਮਾਣਯੋਗ ਹਨ।
15.5.22
इदं तु याचे नृपते त्वामहं शिरसा नतः ।
क्रियतां तावदाहारस्ततो गच्छाश्रमं प्रति ॥ १५.५.२२ ॥
ਪਰ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਥੋਂ ਇਹ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ: ਪਹਿਲਾਂ ਭੋਜਨ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਜਾਓ।