మహాభారతం · అధ్యాయం 15.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.5.1
युधिष्ठिर महाबाहो कुरुनन्दनः ।
धृतराष्ट्रो महातेजास्तत्कुरुष्वाविचारयन् ॥ १५.५.१ ॥
ఓ మహాబాహు యుధిష్ఠిరా, కురువంశానందమా! మహాతేజస్వి ధృతరాష్ట్రుడు (చెప్పినదాన్ని) ఆలోచించకుండా అలాగే చేయి.
15.5.2
अयं हि वृद्धो नृपतिर्हतपुत्रो विशेषतः ।
नेदं कृच्छ्रं चिरतरं सहेदिति मतिर्मम ॥ १५.५.२ ॥
ఈ వృద్ధ రాజు, ముఖ్యంగా కుమారులు హతులైన వాడు, ఇంత సుదీర్ఘ కష్టాన్ని భరించలేడని నా అభిప్రాయం.
15.5.3
गान्धारी च महाभागा प्राज्ञा करुणवेदिनी ।
पुत्रशोकं महाराज धैर्येणोद्वहते भृशम् ॥ १५.५.३ ॥
మహాభాగ, ప్రజ్ఞావతి, కరుణను అనుభవించే గాంధారి, మహారాజా, పుత్రశోకాన్ని ధైర్యంతో ఎంతో భరిస్తోంది.
15.5.4
अहमप्येतदेव त्वां ब्रवीमि कुरु मे वचः ।
अनुज्ञां लभतां राजा मां वृथेह मरिष्यति ॥ १५.५.४ ॥
నేను కూడా నీతో ఇదే చెబుతున్నాను—నా మాట చేయి. రాజు నా అనుమతి పొందనివ్వు; లేకపోతే అతడు ఇక్కడ వృథాగా మరణిస్తాడు.
15.5.5
स्वस्थो भवत्वयं धीमान्वनेषु मधुगन्धिषु ।
राजर्षीणां पुराणानामनुयातु गतिं नृपः। ॥ १५.५.५ ॥
ఈ బుద్ధిమంతుడైన రాజు మధుగంధభరితమైన అడవులలో శాంతంగా ఉండుగాక; పురాతన రాజర్షుల మార్గాన్ని అనుసరించుగాక.
15.5.6
इत्युक्तः स तदा राजा व्यासेनाद्भुतकर्मणा ।
प्रत्युवाच महातेजा धर्मराजो महामुनिम् ॥ १५.५.६ ॥
అద్భుతకర్ముడైన వ్యాసుడు ఇలా చెప్పగా, మహాతేజస్వి ధర్మరాజు ఆ మహామునికి సమాధానమిచ్చాడు.
15.5.7
भगवानेव नो मान्यो भगवानेव नो गुरुः ।
भगवानस्य राज्यस्य कुलस्य च परायणम् ॥ १५.५.७ ॥
భగవానుడే మాకు గౌరవనీయులు, భగవానుడే మా గురువు. ఈ రాజ్యానికీ కులానికీ భగవానుడే ఆశ్రయం.
15.5.8
अहं तु पुत्रो भगवन्पिता राजा गुरुश्च मे ।
निदेशवती च पितुः पुत्रो भवति धर्मतः ॥ १५.५.८ ॥
నేను కుమారుడను, భగవన్; రాజు నాకు తండ్రి మరియు గురువు. ధర్మం ప్రకారం కుమారుడు తండ్రి ఆజ్ఞకు లోబడి ఉంటాడు.
15.5.9
इत्युक्तः स तु तं प्राह व्यासो वेदविदांवरः ।
युधिष्ठिरं महातेजाः पुनरेव महाकविः ॥ १५.५.९ ॥
ఇలా చెప్పబడినప్పుడు, వేదవేత్తలలో శ్రేష్ఠుడు, మహాతేజస్వి, మహాకవి వ్యాసుడు యుధిష్ఠిరునితో మళ్లీ అన్నాడు.
15.5.10
एवमेतन्महाभाग यथा वदसिं भारत ।
राजाऽयं वृद्धतां प्राप्तः प्रमाणे परमे स्थितः ॥ १५.५.१० ॥
మహాభాగా, భారతా, నీవు చెప్పినట్లే ఇది. ఈ రాజు వృద్ధాప్యాన్ని పొంది, పరమ ప్రమాణంలో నిలిచి ఉన్నాడు.
15.5.11
सोयं मयाऽभ्यनुज्ञातस्त्वथा च पृथिवीपतिः ।
करोतु स्वमभिप्रायं मा स्म विघ्नकरो भव ॥ १५.५.११ ॥
ఈ భూపతి నాచేతా నీచేతా అనుమతి పొందినవాడు. ఆయన తన అభిప్రాయాన్ని నెరవేర్చనీ; నీవు విఘ్నం కలిగించేవాడవు కాకు.
15.5.12
एष एव परो धर्मो राजर्षीणां युधिष्ठिर ।
समरे वा भवेन्मृत्युर्वने वा विधिपूर्वकम् ॥ १५.५.१२ ॥
యుధిష్ఠిరా, ఇదే రాజర్షులకు పరమ ధర్మం: యుద్ధంలో లేదా అడవిలో, విధి ప్రకారం మరణం కలగాలి.
15.5.13
पित्रा तु तव राजेन्द्र पाण्डुना पृथिवीक्षिता ।
शिष्यभूतेन राजाऽयं गुरुवत्पर्युपासितः ॥ १५.५.१३ ॥
ఓ రాజేంద్రా! నీ తండ్రి, భూమిని పాలించిన పాండు, శిష్యుడిగా ఉండి ఈ రాజును గురువులా సేవించాడు.
15.5.14
क्रतुभिर्दक्षिणावद्भी रत्नपर्वतशोभितैः ।
महद्भिरिष्टं गौर्भुक्ता प्रजाश्च परिपालिताः ॥ १५.५.१४ ॥
దక్షిణలతో కూడిన గొప్ప యజ్ఞాలు చేసి, రత్నపర్వతాలతో శోభిల్లిన భూమిని అనుభవించి, ప్రజలను రక్షించాడు.
15.5.15
पुत्रसंस्यं च विपुलं राज्यं विप्रोषिते त्वयि ।
त्रयोदशसमा भुक्तं दत्तं च विविधं वसु ॥ १५.५.१५ ॥
నీవు ప్రవాసంలో ఉన్నప్పుడు, పదమూడు సంవత్సరాలు కుమారుల కోసమైన విశాల రాజ్యాన్ని అనుభవించి, వివిధ ధనాన్ని దానం చేశాడు.
15.5.16
त्वया चायं नरव्याघ्र गुरुशुश्रूषयाऽनघ ।
आराधितः स भृत्येन गान्धारी च यशस्विनी ॥ १५.५.१६ ॥
ఓ నిష్పాప నరవ్యాఘ్రా! గురుసేవతో నీవు ఇతనిని సంతోషపరిచావు; సేవకునిచే ఇతడు, యశస్విని గాంధారి కూడా ప్రసన్నులయ్యారు.
15.5.17
अनुजानीहि पितरं समयोऽस्म तपोविधौ ।
न मन्युर्विद्यते चास्य सुसूक्ष्मोऽपि युधिष्ठिर ॥ १५.५.१७ ॥
నీ తండ్రి అనుమతి కోరు; ఇది తపస్సు చేసే సమయం. ఓ యుధిష్ఠిరా! అతనిలో సూక్ష్మమైన కోపం కూడా లేదు.
15.5.18
एतावदुक्त्वा वचनमनुमान्य च पार्थिवम् ।
तथाऽस्त्विति च तेनोक्तः कौतेयेन ययौ वनम् ॥ १५.५.१८ ॥
ఇంతవరకు చెప్పి, రాజు నుండి అనుమతి తీసుకొని, 'అలాగే కానివ్వు' అని కుంతీపుత్రుడు చెప్పగా, అతడు అడవికి వెళ్ళాడు.
15.5.19
गते भगवति व्यासे राजा पाण्डुसुतस्तदा ।
प्रोवाच पितरं वृद्धं मन्दंमन्दमिवानतः ॥ १५.५.१९ ॥
భగవంతుడైన వ్యాసుడు వెళ్ళిపోయిన తరువాత, పాండు కుమారుడైన రాజు వినయంగా వంగి, వృద్ధుడైన తండ్రితో మెల్లగా పలికాడు.
15.5.20
यदाह भगवान्व्यासो यच्चापि भवतो मतम् ।
यथाऽऽह च महेष्वासः कृपो विदुर एव च ॥ १५.५.२० ॥
భగవంతుడైన వ్యాసుడు చెప్పినది, మీ అభిప్రాయం, మహాధనుర్ధారి కృపుడు, విదురుడు చెప్పినది అదే.
15.5.21
युयुत्सुः संजयश्चैव तत्कर्तास्म्यहमञ्जसा ।
सर्व एव हि मान्या मे कुलस्य हि हितैषिणः ॥ १५.५.२१ ॥
యుయుత్సువు, సంజయుడు కూడా — దానిని నేను సులభంగా చేస్తాను. కులహితులందరూ నాకు గౌరవనీయులే.
15.5.22
इदं तु याचे नृपते त्वामहं शिरसा नतः ।
क्रियतां तावदाहारस्ततो गच्छाश्रमं प्रति ॥ १५.५.२२ ॥
కానీ రాజా, తల వంచి నిన్ను నేను ఇదే కోరుతున్నాను: ముందుగా భోజనం చేయి, తరువాత ఆశ్రమానికి వెళ్ళు.