Mahābhārata · Adhyāya 15.8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.8.1
सन्धिविग्रहमप्यत्र पश्येथा राजसत्तम ।
द्वियोनिं विविधोपायं बहुकल्पं युधिष्ठिर ॥ १५.८.१ ॥
Oh, mejor de los reyes, Yudhiṣṭhira, aquí debes considerar tanto la paz como la guerra, que tienen dos orígenes, diversos medios y muchas alternativas.
15.8.2
कौरव्य पर्युपासीथाः स्थित्वा द्वैविध्यमात्मनः ।
तुष्टपुष्टजनः शत्रुरर्थवानिति च स्मरेत् ॥ १५.८.२ ॥
Oh descendiente de Kuru, permaneciendo en tu postura dual debes esperar, y recordar que el enemigo tiene un pueblo contento y bien alimentado y es rico.
15.8.3
पर्युपासनकाले तु विपरीतं विधीयते ।
आमर्दकाले राजेन्द्र व्यवसायस्ततोऽपरः ॥ १५.८.३ ॥
Oh señor de reyes, en el tiempo de la espera se prescribe lo contrario; en el tiempo del ataque, después de eso, se sigue otro curso de acción.
15.8.4
व्यसनं भेदनं चैव शत्रूणां कारयेत्ततः ।
कर्षणं भीषणं चैव युद्धे चैव बहुक्षयम् ॥ १५.८.४ ॥
Luego se debe provocar calamidad y división entre los enemigos, y causar un hostigamiento aterrador y gran destrucción en la batalla.
15.8.5
प्रयास्यमानो नृपतिस्त्रिविधं परिचिन्तयेत् ।
आत्मनश्चैव शत्रोश्च शक्तिं शास्त्रविशारदः ॥ १५.८.५ ॥
Un rey a punto de marchar debe considerar cuidadosamente tres cosas: la fuerza de sí mismo y la del enemigo; un rey versado en los tratados debe hacerlo así.
15.8.6
उत्साहप्रभुशक्तिभ्यां मन्त्रशक्त्या च भारत ।
उपपन्नो नृपो यायाद्विपरीतं च वर्जयेत् ॥ १५.८.६ ॥
Oh descendiente de Bharata, un rey dotado de energía, poder soberano y poder de consejo debe marchar, y evitar lo contrario.
15.8.7
आददीत बलं राजा मौलं मित्रबलं तथा ।
अटवीबलं भृतं चैव तता श्रेणीबलं प्रभो ॥ १५.८.७ ॥
El rey debe tomar la fuerza de las tropas hereditarias, de los aliados, también de las tropas de la selva, las mercenarias y, oh señor, las de los gremios.
15.8.8
मित्रामित्रबलं राजन्न्यायाद्वृद्ध्युदये धृतः ।
तत्र मित्रबलं राजन्मौलं चैव विशिष्यते।
श्रेणीबलं भृतं चैव तुल्ये एवेति मे मतिः ॥ १५.८.८ ॥
Oh rey, en tiempos de crecimiento y auge, la fuerza de amigos y enemigos se considera según el principio. Oh rey, entre ellas, la fuerza de los aliados y la de las tropas hereditarias se distinguen especialmente, y la de las tropas de gremios y la de las mercenarias son iguales; tal es mi opinión.
15.8.9
तथाऽऽचारबलं चैव परस्परसमं नृप ।
विज्ञेयं बलकालेषु राज्ञा काल उपस्थिते ॥ १५.८.९ ॥
Asimismo, la fuerza de la conducta es igual entre ellas, oh rey. En los momentos de emplear la fuerza, cuando llega el tiempo, el rey debe comprenderlo.
15.8.10
आपदश्चापि बोद्धव्या बहुरूपा नराधिप ।
भवन्ति राज्ञा कौरव्य यास्ताः पृथगतः शृणु ॥ १५.८.१० ॥
Oh señor de los hombres, también las calamidades deben entenderse como de muchas formas. Oh descendiente de Kuru, escucha separadamente aquellas que caen sobre el rey.
15.8.11
विकल्पा बहुधा राजन्नापदां पाण्डुनन्दन ।
सामादिभिरुपन्यस्य गमयेत्तान्नृपः सदा ॥ १५.८.११ ॥
Oh rey, las alternativas ante las calamidades son muchas, oh hijo de Pāṇḍu. Aplicando la conciliación y los demás medios, el rey debe siempre superarlas.
15.8.12
यात्रां गच्छेद्बलैर्युक्तो राजा षड्भिः परंतप ।
युक्तश्च देशकालाभ्यां बलैरात्मगुणैस्तथा ॥ १५.८.१२ ॥
Oh atormentador de enemigos, el rey debe emprender la campaña dotado de las seis fuerzas; y, acorde con el lugar y el tiempo, dotado también de sus tropas y de sus propias cualidades.
15.8.13
हृष्टपुष्टबलो गच्छेद्राजा वृद्ध्युदये रतः ।
अकृशश्चाप्यथो यायादनृतावपि पाण्डव ॥ १५.८.१३ ॥
Oh hijo de Pāṇḍu, un rey feliz, bien alimentado y fuerte, dedicado al auge de la prosperidad, debe marchar; sin debilitarse, puede marchar incluso fuera de temporada.
15.8.14
तूणाश्मानं वाजिरथप्रवाहां ।
ध्वजद्रुमैः संवृतकूलरोधसम्।
पदातिनागैर्बहुकर्दमां नदीं ।
सपत्नानाशे नृपतिः प्रयोजयेत् ॥ १५.८.१४ ॥
Con la esperanza de vencer a sus enemigos, el rey debe emplear aquel río, que tiene barcas y piedras, un flujo de caballos y carros, estandartes como árboles, orillas cubiertas por ellos, lleno de soldados de a pie y elefantes, y muy fangoso.
15.8.15
अथोपपत्त्या शकटं पद्मवज्रं च भारत ।
उशना वेद यच्छास्त्रं तत्रैतद्विहितं विभो ॥ १५.८.१५ ॥
Oh descendiente de Bharata, ahora, por razonamiento, existen también las formaciones del carro y del loto-rayo; esto está prescrito en el tratado que conoce Uśanas, oh poderoso.
15.8.16
चारयित्वा परबलं कृत्वा स्वबलदर्शनम् ।
स्वभूमौ योजयेद्युद्धं परभूमौ तथैव च ॥ १५.८.१६ ॥
Tras enviar espías para observar el ejército enemigo y mostrar el poder del propio ejército, debe trabar batalla en su propio terreno, y de igual modo en terreno enemigo.
15.8.17
बलं प्रसादयेद्राजा निक्षिपेद्बलनो नरान् ।
ज्ञात्वा स्वविषयं तत्र सामादिभिरुपक्रमेत् ॥ १५.८.१७ ॥
El rey debe ganarse a su ejército y colocar allí a hombres fuertes; conociendo su propio dominio, debe comenzar allí con la conciliación y los demás recursos.
15.8.18
सर्वथैव महाराज शरीरं धारयेदिह ।
प्रेत्य चेह च कर्तव्यमात्मनिःश्रेयसं परम् ॥ १५.८.१८ ॥
Oh gran rey, de todos modos hay que mantener el cuerpo aquí; después de la muerte y también aquí, se debe hacer lo que es el supremo bien propio.
15.8.19
एवं कुर्वञ्शुभा वाचो लोकेऽस्मिञ्शृणु ते नृप ।
प्रेत्य स्वर्गमवाप्नोति प्रजा धर्मेणि पालयन् ॥ १५.८.१९ ॥
Actuando así, oh rey, escucha en este mundo: quien protege a sus súbditos con dharma alcanza el cielo tras la muerte.
15.8.20
एवं त्वया कुरुश्रेष्ठ वर्तितव्यं प्रजासु वै ।
उभयोर्लोकयोस्तात प्राप्तये नित्यमेव हि ॥ १५.८.२० ॥
Así, mejor de los Kurus, debes conducirte entre tus súbditos, hijo querido; para alcanzar ambos mundos, este es siempre el camino.
15.8.21
भीष्मेण सर्वमुक्तोसि कृष्णेन विदुरेण च ।
मयाऽप्यवश्यं वक्तव्यं प्रीत्या ते नृपसत्तम ॥ १५.८.२१ ॥
Bhīṣma, Kṛṣṇa y Vidura te lo han dicho todo; sin embargo, mejor de los reyes, por afecto yo también debo decirte algo.
15.8.22
एतत्सर्वं यथान्यायं कुर्वीथा भूरिदक्षिण ।
प्रियस्तथा प्रजानां त्वं स्वर्गे सुखमवाप्स्यसि ॥ १५.८.२२ ॥
Oh tú, dador de abundantes ofrendas, haz todo esto según la justicia; así serás querido por tus súbditos y alcanzarás la felicidad en el cielo.
15.8.23
अश्वमेधसहस्रेण यो यजेत्पृथिवीपतिः ।
पालयेद्वाऽपि धर्मेणि प्रजास्तुल्यं फलं लभेत् ॥ १५.८.२३ ॥
El señor de la tierra que realiza mil sacrificios del caballo, o quien protege a sus súbditos con dharma, obtiene un fruto igual.