ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 15.8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.8.1
सन्धिविग्रहमप्यत्र पश्येथा राजसत्तम ।
द्वियोनिं विविधोपायं बहुकल्पं युधिष्ठिर ॥ १५.८.१ ॥
ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಇಲ್ಲಿ ನೀನು ಸಂಧಿ ಮತ್ತು ವಿಗ್ರಹ ಎರಡನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು; ಅವು ಎರಡು ಮೂಲಗಳುಳ್ಳವು, ಅನೇಕ ಉಪಾಯಗಳುಳ್ಳವು, ಅನೇಕ ಕಲ್ಪನೆಗಳುಳ್ಳವು.
15.8.2
कौरव्य पर्युपासीथाः स्थित्वा द्वैविध्यमात्मनः ।
तुष्टपुष्टजनः शत्रुरर्थवानिति च स्मरेत् ॥ १५.८.२ ॥
ಕುರುವಂಶಜನೇ, ನಿನ್ನ ದ್ವೈಧ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಕಾಯಬೇಕು; ಶತ್ರುವು ತೃಪ್ತರೂ ಪುಷ್ಟರೂ ಆದ ಜನರುಳ್ಳವನು, ಧನವಂತನು ಎಂದು ನೆನಪಿಡಬೇಕು.
15.8.3
पर्युपासनकाले तु विपरीतं विधीयते ।
आमर्दकाले राजेन्द्र व्यवसायस्ततोऽपरः ॥ १५.८.३ ॥
ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ಕಾಯುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ವಿಧಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಆಕ್ರಮಣದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದರ ನಂತರ ಮತ್ತೊಂದು ನಿರ್ಧಾರ ಅನುಸರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
15.8.4
व्यसनं भेदनं चैव शत्रूणां कारयेत्ततः ।
कर्षणं भीषणं चैव युद्धे चैव बहुक्षयम् ॥ १५.८.४ ॥
ನಂತರ ಶತ್ರುಗಳಲ್ಲಿ ಆಪತ್ತು ಮತ್ತು ಭೇದವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬೇಕು; ಭಯಂಕರವಾದ ಪೀಡನೆಯನ್ನೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ನಾಶವನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಕು.
15.8.5
प्रयास्यमानो नृपतिस्त्रिविधं परिचिन्तयेत् ।
आत्मनश्चैव शत्रोश्च शक्तिं शास्त्रविशारदः ॥ १५.८.५ ॥
ಪ್ರಯಾಣಿಸಲಿರುವ ರಾಜನು ಮೂರು ವಿಧದಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಬೇಕು — ತನ್ನ ಮತ್ತು ಶತ್ರುವಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು; ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾದ ರಾಜನು ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಬೇಕು.
15.8.6
उत्साहप्रभुशक्तिभ्यां मन्त्रशक्त्या च भारत ।
उपपन्नो नृपो यायाद्विपरीतं च वर्जयेत् ॥ १५.८.६ ॥
ಭರತವಂಶಜನೇ, ಉತ್ಸಾಹ, ಪ್ರಭುಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ರಾಜನು ಪ್ರಯಾಣಿಸಬೇಕು; ಅದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದುದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.
15.8.7
आददीत बलं राजा मौलं मित्रबलं तथा ।
अटवीबलं भृतं चैव तता श्रेणीबलं प्रभो ॥ १५.८.७ ॥
ರಾಜನು ಮೌಲ, ಮಿತ್ರ, ಅಟವೀ, ಭೃತ ಮತ್ತು ಓ ಪ್ರಭೂ, ಶ್ರೇಣೀ ಬಲಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಬೇಕು.
15.8.8
मित्रामित्रबलं राजन्न्यायाद्वृद्ध्युदये धृतः ।
तत्र मित्रबलं राजन्मौलं चैव विशिष्यते।
श्रेणीबलं भृतं चैव तुल्ये एवेति मे मतिः ॥ १५.८.८ ॥
ರಾಜನೇ, ಏಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಉದಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ಅಮಿತ್ರರ ಬಲವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾನುಸಾರ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಾಜನೇ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಿತ್ರಬಲ ಮತ್ತು ಮೌಲ ಬಲ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದವು; ಶ್ರೇಣೀ ಬಲ ಮತ್ತು ಭೃತ ಬಲ ಸಮಾನವೆಂಬುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
15.8.9
तथाऽऽचारबलं चैव परस्परसमं नृप ।
विज्ञेयं बलकालेषु राज्ञा काल उपस्थिते ॥ १५.८.९ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಆಚಾರ ಬಲವೂ ಪರಸ್ಪರ ಸಮಾನವಾದುದು, ಓ ನೃಪ. ಬಲ ಪ್ರಯೋಗದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಸಮಯ ಬಂದಾಗ ರಾಜನು ಇದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
15.8.10
आपदश्चापि बोद्धव्या बहुरूपा नराधिप ।
भवन्ति राज्ञा कौरव्य यास्ताः पृथगतः शृणु ॥ १५.८.१० ॥
ಓ ನರಾಧಿಪ, ಆಪತ್ತುಗಳೂ ಹಲವು ರೂಪಗಳುಳ್ಳವು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಓ ಕೌರವ್ಯ, ರಾಜನಿಗೆ ಬರುವ ಅವುಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕೇಳು.
15.8.11
विकल्पा बहुधा राजन्नापदां पाण्डुनन्दन ।
सामादिभिरुपन्यस्य गमयेत्तान्नृपः सदा ॥ १५.८.११ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಆಪತ್ತುಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರಗಳು ಹಲವು ವಿಧದವು, ಓ ಪಾಂಡುನಂದನ. ಸಾಮಾದಿ ಉಪಾಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ರಾಜನು ಸದಾ ಅವುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಬೇಕು.
15.8.12
यात्रां गच्छेद्बलैर्युक्तो राजा षड्भिः परंतप ।
युक्तश्च देशकालाभ्यां बलैरात्मगुणैस्तथा ॥ १५.८.१२ ॥
ಓ ಪರಂತಪ, ರಾಜನು ಆರು ವಿಧದ ಬಲಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ ಯಾತ್ರೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕು. ದೇಶ ಮತ್ತು ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಬಲಗಳಿಂದಲೂ ತನ್ನ ಗುಣಗಳಿಂದಲೂ ಕೂಡಿದವನಾಗಿರಬೇಕು.
15.8.13
हृष्टपुष्टबलो गच्छेद्राजा वृद्ध्युदये रतः ।
अकृशश्चाप्यथो यायादनृतावपि पाण्डव ॥ १५.८.१३ ॥
ಓ ಪಾಂಡವನೇ, ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಬಲದಿಂದ ಕೂಡಿದ ರಾಜನು, ಏಳಿಗೆಯ ಉದಯದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ ಯಾತ್ರೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಕ್ಷೀಣನಾಗದೆ, ಋತುವಲ್ಲದ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಹೊರಡಬಹುದು.
15.8.14
तूणाश्मानं वाजिरथप्रवाहां ।
ध्वजद्रुमैः संवृतकूलरोधसम्।
पदातिनागैर्बहुकर्दमां नदीं ।
सपत्नानाशे नृपतिः प्रयोजयेत् ॥ १५.८.१४ ॥
ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ಆಶೆಯಿಂದ ರಾಜನು ಆ ನದಿಯನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು; ದೋಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲುಗಳಿರುವ, ಕುದುರೆ-ರಥಗಳ ಪ್ರವಾಹವಿರುವ, ಮರಗಳಂತೆ ಧ್ವಜಗಳಿರುವ, ತೀರಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದ, ಕಾಲಾಳು-ಆನೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಬಹಳ ಕೆಸರಿರುವ ನದಿ ಅದು.
15.8.15
अथोपपत्त्या शकटं पद्मवज्रं च भारत ।
उशना वेद यच्छास्त्रं तत्रैतद्विहितं विभो ॥ १५.८.१५ ॥
ಭರತವಂಶದವನೇ, ಈಗ ಯುಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಕಟ ಮತ್ತು ಪದ್ಮ-ವಜ್ರ ವ್ಯೂಹಗಳೂ ಇವೆ; ಉಶನಸ್ ತಿಳಿದ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ, ಓ ಪ್ರಭುವೇ.
15.8.16
चारयित्वा परबलं कृत्वा स्वबलदर्शनम् ।
स्वभूमौ योजयेद्युद्धं परभूमौ तथैव च ॥ १५.८.१६ ॥
ಶತ್ರು ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಗೂಢಚಾರರ ಮೂಲಕ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ತನ್ನ ಸೈನ್ಯದ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡಿ, ತನ್ನ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಶತ್ರು ನೆಲದಲ್ಲಿಯೂ.
15.8.17
बलं प्रसादयेद्राजा निक्षिपेद्बलनो नरान् ।
ज्ञात्वा स्वविषयं तत्र सामादिभिरुपक्रमेत् ॥ १५.८.१७ ॥
ರಾಜನು ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸಂತೃಪ್ತಗೊಳಿಸಬೇಕು, ಬಲಶಾಲಿ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಬೇಕು; ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದು ಅಲ್ಲಿ ಸಾಮ ಮೊದಲಾದ ಉಪಾಯಗಳಿಂದ ಆರಂಭಿಸಬೇಕು.
15.8.18
सर्वथैव महाराज शरीरं धारयेदिह ।
प्रेत्य चेह च कर्तव्यमात्मनिःश्रेयसं परम् ॥ १५.८.१८ ॥
ಓ ಮಹಾರಾಜನೇ, ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ದೇಹವನ್ನು ಕಾಪಾಡಬೇಕು; ಮರಣಾನಂತರ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿಯೂ ಆತ್ಮದ ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
15.8.19
एवं कुर्वञ्शुभा वाचो लोकेऽस्मिञ्शृणु ते नृप ।
प्रेत्य स्वर्गमवाप्नोति प्रजा धर्मेणि पालयन् ॥ १५.८.१९ ॥
ಹೀಗೆ ಶುಭವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಓ ರಾಜನೇ, ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕೇಳು: ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಧರ್ಮದಿಂದ ಪಾಲಿಸುವವನು ಮರಣದ ನಂತರ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
15.8.20
एवं त्वया कुरुश्रेष्ठ वर्तितव्यं प्रजासु वै ।
उभयोर्लोकयोस्तात प्राप्तये नित्यमेव हि ॥ १५.८.२० ॥
ಹೀಗೆಯೇ, ಕುರುವಂಶ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನೀನು ಪ್ರಜೆಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು; ಓ ಮಗನೇ, ಎರಡೂ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸದಾ ಇದೇ ಮಾರ್ಗ.
15.8.21
भीष्मेण सर्वमुक्तोसि कृष्णेन विदुरेण च ।
मयाऽप्यवश्यं वक्तव्यं प्रीत्या ते नृपसत्तम ॥ १५.८.२१ ॥
ಭೀಷ್ಮ, ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ವಿದುರ ನಿನಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ; ಓ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನಾನೂ ನಿನಗೆ ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕು.
15.8.22
एतत्सर्वं यथान्यायं कुर्वीथा भूरिदक्षिण ।
प्रियस्तथा प्रजानां त्वं स्वर्गे सुखमवाप्स्यसि ॥ १५.८.२२ ॥
ಓ ಭೂರಿದಕ್ಷಿಣನೇ, ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಾನುಸಾರ ಮಾಡು; ಹೀಗೆ ನೀನು ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸುಖ ಪಡೆಯುವೆ.
15.8.23
अश्वमेधसहस्रेण यो यजेत्पृथिवीपतिः ।
पालयेद्वाऽपि धर्मेणि प्रजास्तुल्यं फलं लभेत् ॥ १५.८.२३ ॥
ಸಾವಿರ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಭೂಪತಿ, ಅಥವಾ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಧರ್ಮದಿಂದ ಪಾಲಿಸುವವನು, ಇಬ್ಬರೂ ಸಮಾನ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.