മഹാഭാരതം · അധ്യായം 15.8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.8.1
सन्धिविग्रहमप्यत्र पश्येथा राजसत्तम ।
द्वियोनिं विविधोपायं बहुकल्पं युधिष्ठिर ॥ १५.८.१ ॥
രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ യുധിഷ്ഠിരാ, ഇവിടെ നീ സന്ധിയും വിഗ്രഹവും പരിഗണിക്കണം; അവ രണ്ട് ഉറവിടങ്ങളുള്ളവയും പല ഉപായങ്ങളുള്ളവയും പല കല്പനകളുള്ളവയുമാണ്.
15.8.2
कौरव्य पर्युपासीथाः स्थित्वा द्वैविध्यमात्मनः ।
तुष्टपुष्टजनः शत्रुरर्थवानिति च स्मरेत् ॥ १५.८.२ ॥
കുരുവംശജനേ, നിന്റെ ദ്വൈധസ്ഥിതിയിൽ നിന്നുകൊണ്ട് കാത്തിരിക്കണം; ശത്രു സന്തുഷ്ടരും പുഷ്ടരുമായ ജനങ്ങളുള്ളവനും ധനവാനുമാണെന്ന് ഓർക്കണം.
15.8.3
पर्युपासनकाले तु विपरीतं विधीयते ।
आमर्दकाले राजेन्द्र व्यवसायस्ततोऽपरः ॥ १५.८.३ ॥
രാജേന്ദ്രാ, കാത്തിരിപ്പിന്റെ കാലത്ത് അതിന് വിപരീതമായ വിധി പറയപ്പെടുന്നു; ആക്രമണകാലത്ത് അതിനുശേഷം മറ്റൊരു തീരുമാനം സ്വീകരിക്കപ്പെടുന്നു.
15.8.4
व्यसनं भेदनं चैव शत्रूणां कारयेत्ततः ।
कर्षणं भीषणं चैव युद्धे चैव बहुक्षयम् ॥ १५.८.४ ॥
പിന്നീട് ശത്രുക്കളിൽ ആപത്തും ഭിന്നതയും ഉണ്ടാക്കണം; ഭയങ്കരമായ പീഡനവും യുദ്ധത്തിൽ വലിയ നാശവും വരുത്തണം.
15.8.5
प्रयास्यमानो नृपतिस्त्रिविधं परिचिन्तयेत् ।
आत्मनश्चैव शत्रोश्च शक्तिं शास्त्रविशारदः ॥ १५.८.५ ॥
യാത്ര പുറപ്പെടാനിരിക്കുന്ന രാജാവ് മൂന്നു വിധത്തിൽ ചിന്തിക്കണം — സ്വന്തം ശക്തിയും ശത്രുവിന്റെ ശക്തിയും; ശാസ്ത്രവിശാരദനായ രാജാവ് അങ്ങനെ ചെയ്യണം.
15.8.6
उत्साहप्रभुशक्तिभ्यां मन्त्रशक्त्या च भारत ।
उपपन्नो नृपो यायाद्विपरीतं च वर्जयेत् ॥ १५.८.६ ॥
ഭാരതാ, ഉത്സാഹം, പ്രഭുശക്തി, മന്ത്രശക്തി എന്നിവയോടുകൂടിയ രാജാവ് യാത്ര ചെയ്യണം; അതിനു വിപരീതമായതിനെ വർജിക്കണം.
15.8.7
आददीत बलं राजा मौलं मित्रबलं तथा ।
अटवीबलं भृतं चैव तता श्रेणीबलं प्रभो ॥ १५.८.७ ॥
രാജാവ് മൗലബലം, മിത്രബലം, അടവീബലം, ഭൃതബലം, ഹേ പ്രഭോ, ശ്രേണീബലം എന്നിവ സ്വീകരിക്കണം.
15.8.8
मित्रामित्रबलं राजन्न्यायाद्वृद्ध्युदये धृतः ।
तत्र मित्रबलं राजन्मौलं चैव विशिष्यते।
श्रेणीबलं भृतं चैव तुल्ये एवेति मे मतिः ॥ १५.८.८ ॥
രാജാവേ, വളർച്ചയും ഉദയവും ഉള്ള കാലത്ത് മിത്ര-അമിത്ര ബലങ്ങൾ ന്യായപ്രകാരം പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു. രാജാവേ, അവയിൽ മിത്രബലവും മൗലബലവും വിശിഷ്ടമാണ്; ശ്രേണീബലവും ഭൃതബലവും തുല്യമാണെന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം.
15.8.9
तथाऽऽचारबलं चैव परस्परसमं नृप ।
विज्ञेयं बलकालेषु राज्ञा काल उपस्थिते ॥ १५.८.९ ॥
അതുപോലെ ആചാരബലവും പരസ്പരം തുല്യമാണ്, ഹേ നൃപാ. ബലപ്രയോഗത്തിന്റെ കാലങ്ങളിൽ, കാലം വന്നെത്തുമ്പോൾ രാജാവ് ഇത് അറിയണം.
15.8.10
आपदश्चापि बोद्धव्या बहुरूपा नराधिप ।
भवन्ति राज्ञा कौरव्य यास्ताः पृथगतः शृणु ॥ १५.८.१० ॥
ഹേ നരാധിപ, ആപത്തുകളും പലവിധ രൂപങ്ങളുള്ളവയാണെന്ന് അറിയണം. ഹേ കൗരവ്യ, രാജാവിന് സംഭവിക്കുന്നവയെ വെവ്വേറെ കേൾക്കൂ.
15.8.11
विकल्पा बहुधा राजन्नापदां पाण्डुनन्दन ।
सामादिभिरुपन्यस्य गमयेत्तान्नृपः सदा ॥ १५.८.११ ॥
രാജാവേ, ആപത്തുകൾക്കുള്ള പരിഹാരങ്ങൾ പലവിധമാണ്, ഹേ പാണ്ഡുനന്ദന. സാമാദി ഉപായങ്ങൾ പ്രയോഗിച്ച് രാജാവ് എപ്പോഴും അവയെ മറികടക്കണം.
15.8.12
यात्रां गच्छेद्बलैर्युक्तो राजा षड्भिः परंतप ।
युक्तश्च देशकालाभ्यां बलैरात्मगुणैस्तथा ॥ १५.८.१२ ॥
ഹേ പരന്തപ, രാജാവ് ആറ് ബലങ്ങളോടുകൂടി യാത്രയ്ക്ക് പോകണം. ദേശത്തിനും കാലത്തിനും യോജിച്ച്, ബലങ്ങളാലും സ്വന്തം ഗുണങ്ങളാലും കൂടിയവനായിരിക്കണം.
15.8.13
हृष्टपुष्टबलो गच्छेद्राजा वृद्ध्युदये रतः ।
अकृशश्चाप्यथो यायादनृतावपि पाण्डव ॥ १५.८.१३ ॥
പാണ്ഡവാ, സന്തോഷവും പുഷ്ടിയും ബലവുമുള്ള രാജാവ്, അഭിവൃദ്ധിയുടെ ഉദയത്തിൽ മുഴുകി യാത്ര ചെയ്യണം; ക്ഷീണിക്കാതെ, ഋതുവല്ലാത്ത കാലത്തും പുറപ്പെടാം.
15.8.14
तूणाश्मानं वाजिरथप्रवाहां ।
ध्वजद्रुमैः संवृतकूलरोधसम्।
पदातिनागैर्बहुकर्दमां नदीं ।
सपत्नानाशे नृपतिः प्रयोजयेत् ॥ १५.८.१४ ॥
ശത്രുക്കളെ തോൽപ്പിക്കാനുള്ള പ്രതീക്ഷയിൽ രാജാവ് ആ നദിയെ ഉപയോഗിക്കണം; തോണികളും കല്ലുകളുമുള്ള, കുതിരകളുടെയും രഥങ്ങളുടെയും പ്രവാഹമുള്ള, മരങ്ങൾ പോലെ കൊടികളുള്ള, തീരങ്ങൾ മൂടിയ, കാലാളുകളും ആനകളും നിറഞ്ഞ, ഏറെ ചേറുള്ള നദി അത്.
15.8.15
अथोपपत्त्या शकटं पद्मवज्रं च भारत ।
उशना वेद यच्छास्त्रं तत्रैतद्विहितं विभो ॥ १५.८.१५ ॥
ഭാരതാ, ഇനി യുക്തിപൂർവം ശകട വ്യൂഹവും പദ്മ-വജ്ര വ്യൂഹവുമുണ്ട്; ഉശനസ്സ് അറിയുന്ന ശാസ്ത്രത്തിൽ ഇത് വിധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, പ്രഭോ.
15.8.16
चारयित्वा परबलं कृत्वा स्वबलदर्शनम् ।
स्वभूमौ योजयेद्युद्धं परभूमौ तथैव च ॥ १५.८.१६ ॥
ശത്രുസേനയെ ചാരന്മാരെ അയച്ച് പരിശോധിച്ച്, സ്വന്തം സേനയെ പ്രദർശിപ്പിച്ച്, സ്വന്തം ഭൂമിയിൽ യുദ്ധം ചെയ്യണം; അതുപോലെ ശത്രുഭൂമിയിലും.
15.8.17
बलं प्रसादयेद्राजा निक्षिपेद्बलनो नरान् ।
ज्ञात्वा स्वविषयं तत्र सामादिभिरुपक्रमेत् ॥ १५.८.१७ ॥
രാജാവ് സേനയെ പ്രസാദിപ്പിക്കണം, ശക്തരായ മനുഷ്യരെ അവിടെ നിയോഗിക്കണം; സ്വന്തം രാജ്യം അറിഞ്ഞ് അവിടെ സാമം മുതലായ ഉപായങ്ങളാൽ ആരംഭിക്കണം.
15.8.18
सर्वथैव महाराज शरीरं धारयेदिह ।
प्रेत्य चेह च कर्तव्यमात्मनिःश्रेयसं परम् ॥ १५.८.१८ ॥
മഹാരാജാവേ, എല്ലാ വിധത്തിലും ഇവിടെ ശരീരം നിലനിർത്തണം; മരണശേഷവും ഇവിടെയും ആത്മാവിന്റെ പരമശ്രേയസ്സ് ചെയ്യണം.
15.8.19
एवं कुर्वञ्शुभा वाचो लोकेऽस्मिञ्शृणु ते नृप ।
प्रेत्य स्वर्गमवाप्नोति प्रजा धर्मेणि पालयन् ॥ १५.८.१९ ॥
ഇങ്ങനെ ശുഭവചനങ്ങൾ അനുസരിച്ച്, രാജാവേ, ഈ ലോകത്തിൽ കേൾക്കുക: പ്രജകളെ ധർമ്മത്തോടെ പാലിക്കുന്നവൻ മരണശേഷം സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കുന്നു.
15.8.20
एवं त्वया कुरुश्रेष्ठ वर्तितव्यं प्रजासु वै ।
उभयोर्लोकयोस्तात प्राप्तये नित्यमेव हि ॥ १५.८.२० ॥
ഇങ്ങനെതന്നെ, കുരുശ്രേഷ്ഠാ, നീ പ്രജകളുടെ ഇടയിൽ പെരുമാറണം; പ്രിയനേ, ഇരു ലോകങ്ങളും നേടുന്നതിന് എപ്പോഴും ഇതാണ് വഴി.
15.8.21
भीष्मेण सर्वमुक्तोसि कृष्णेन विदुरेण च ।
मयाऽप्यवश्यं वक्तव्यं प्रीत्या ते नृपसत्तम ॥ १५.८.२१ ॥
ഭീഷ്മരും കൃഷ്ണനും വിദുരനും നിന്നോട് എല്ലാം പറഞ്ഞുകഴിഞ്ഞു; നൃപശ്രേഷ്ഠാ, സ്നേഹത്താൽ എനിക്കും നിന്നോട് പറയേണ്ടതുണ്ട്.
15.8.22
एतत्सर्वं यथान्यायं कुर्वीथा भूरिदक्षिण ।
प्रियस्तथा प्रजानां त्वं स्वर्गे सुखमवाप्स्यसि ॥ १५.८.२२ ॥
ഹേ ഭൂരിദക്ഷിണാ, ഇതെല്ലാം ന്യായപ്രകാരം ചെയ്യുക; ഇങ്ങനെ നീ പ്രജകൾക്ക് പ്രിയനായി സ്വർഗ്ഗത്തിൽ സുഖം നേടും.
15.8.23
अश्वमेधसहस्रेण यो यजेत्पृथिवीपतिः ।
पालयेद्वाऽपि धर्मेणि प्रजास्तुल्यं फलं लभेत् ॥ १५.८.२३ ॥
ആയിരം അശ്വമേധയാഗങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന ഭൂപതി, അല്ലെങ്കിൽ പ്രജകളെ ധർമ്മത്തോടെ പാലിക്കുന്നവൻ, ഇരുവരും തുല്യഫലം നേടുന്നു.