Mahābhārata · Adhyāya 17.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
17.3.1
ततः सन्नादयञ्शक्रो दिवं भूमिं च सर्वशः ।
रथेनोपययौ पार्थमारोहेत्यब्रवीच्च तम् ॥ १७.३.१ ॥
Entonces Śakra, haciendo resonar el cielo y la tierra por todas partes, se acercó a Pārtha con su carro y le dijo: "Sube."
17.3.2
स्वभ्रातॄन्पतितान्दृष्ट्वा धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
अब्रवीच्छोकसंतप्तः सहस्राक्षमिदं वचः ॥ १७.३.२ ॥
Al ver caídos a sus hermanos, Yudhiṣṭhira, rey del dharma, atormentado por el dolor, dirigió estas palabras al de mil ojos.
17.3.3
भ्रातरः पतिता मेऽत्र गच्छेयुस्ते मया सह ।
न विना भ्रातृभिः स्वर्गमिच्छे गन्तुं सुरेश्वर ॥ १७.३.३ ॥
Que mis hermanos caídos vengan conmigo. Oh señor de los dioses, no deseo ir al cielo sin mis hermanos.
17.3.4
सुकुमारी सुखार्हा च राजपुत्री पुरंदर ।
साऽस्माभिः सह गच्छेत तद्भवाननुमन्यताम् ॥ १७.३.४ ॥
Oh Purandara, la delicada princesa, digna de felicidad, debe ir con nosotros; que vuestra señoría lo consienta.
17.3.5
भ्रातॄन्द्रक्ष्यसि स्वर्गे त्वमग्रतस्त्रिदिवं गतान् ।
कृष्णया सहितान्सर्वान्मा शुचो भरतर्षभ ॥ १७.३.५ ॥
Verás a tus hermanos que han ido delante de ti al cielo, a todos ellos junto con Kṛṣṇā. No te aflijas, toro de los Bharatas.
17.3.6
निक्षिप्य मानुषं देहं गतास्ते भरतर्षभ ।
अनेन त्वं शरीरेण स्वर्गं गन्ता न संशयः ॥ १७.३.६ ॥
Habiendo dejado sus cuerpos humanos, han partido, toro de los Bharatas. Con este mismo cuerpo irás al cielo; no hay duda.
17.3.7
अयं श्वा भूतभव्येश भक्तो मां नित्यमेव ह ।
स गच्छेत मया सार्धमानृशंस्या हि मे मतिः ॥ १७.३.७ ॥
Oh señor de lo que fue y de lo que será, este perro siempre me ha sido devoto. Que vaya conmigo, pues mi intención es la compasión.
17.3.8
अमर्त्यत्वं मत्समत्वं च राज-
ञ्श्रियं कृत्स्नां महतीं चैव सिद्धिम्।
संप्राप्तोद्य स्वर्गसुखानि च त्वं ।
त्यज श्वानं नात्र नृशंसमस्ति ॥ १७.३.८ ॥
Oh rey, hoy has alcanzado la inmortalidad, la igualdad conmigo, la gloria completa y grande, la perfección y los gozos del cielo. Abandona al perro; aquí no hay crueldad.
17.3.9
अनार्यमार्येणि सहस्रनेत्र ।
शक्यं कर्तुं दुष्करमेतदार्य।
मा मे श्रिया सङ्गमनं तयाऽस्तु ।
यस्याः कृते भक्तजनं त्यजेयम् ॥ १७.३.९ ॥
Oh de mil ojos, es difícil para un noble hacer una acción innoble, oh noble. Que yo nunca me una a esa gloria por cuyo motivo abandonaría a un devoto.
17.3.10
स्वर्गे लोके श्ववतां नास्ति धिष्ण्य-
मिष्टापूर्तं क्रोधवशा हरन्ति।
ततो विचार्यि क्रियतां धर्मराज ।
त्यज श्वानं नात्र नृशंसमस्ति। ॥ १७.३.१० ॥
En el mundo celestial no hay lugar para quienes tienen perros; los dominados por la ira se llevan el fruto del sacrificio y la caridad. Por tanto, oh rey del dharma, reflexiona y actúa. Abandona al perro; aquí no hay crueldad.
17.3.11
भक्तत्यागं प्राहुरत्यन्तपापं ।
तुल्यं लोके ब्रह्मवध्याकृतेन।
तस्मान्नाहं जातु कथञ्चनाद्य ।
त्यक्ष्याम्येनं स्वसुखार्थी महेन्द्रः ॥ १७.३.११ ॥
Se dice que abandonar a un devoto es un pecado sumamente grave en el mundo, igual que matar a un brahmán. Por eso no lo abandonaré hoy de ninguna manera, aunque Mahendra, que busca su propia felicidad, lo desee.
17.3.12
भीतं भक्तं नान्यदस्तीति चार्तं ।
प्राप्तं क्षीणं रक्षणे प्राणलिप्सुम्।
प्राणत्यागादप्यहं नैव मोक्तुं ।
यतेयं वै नित्यमेतद्व्रतं मे ॥ १७.३.१२ ॥
Ni siquiera a costa de mi vida abandonaré jamás a quien tiene miedo, es devoto, no tiene otro refugio, está afligido, llega fatigado buscando protección y desea vivir; este es mi voto constante, y siempre me esforzaré por cumplirlo.
17.3.13
शुना दृष्टं क्रोधवशा हरन्ति ।
यद्दत्तमिष्टं विवृतमथो हुतं च।
तस्माच्छुनस्त्यागमिमं कुरुष्व ।
शुनस्त्यागात्प्राप्स्यसे देवलोकम् ॥ १७.३.१३ ॥
Lo que el perro ha visto, quienes se rigen por la ira lo arrebatan: lo dado, lo sacrificado, lo ofrecido abiertamente y también lo ofrecido en el fuego. Por tanto, abandona a este perro; al abandonar al perro alcanzarás el mundo de los dioses.
17.3.14
त्यक्त्वा भ्रातॄन्दयितां चापि कृष्णां ।
प्राप्तो लोकः कर्मणा स्वेन वीर।
श्वानं चैनं न त्यजसे कथं नु ।
त्यागं कृत्स्नं चास्थितो मुह्यसेऽद्य ॥ १७.३.१४ ॥
Habiendo abandonado a tus hermanos e incluso a tu amada Kṛṣṇā, oh héroe, alcanzaste el mundo por tu propia acción; ¿por qué, entonces, no abandonas a este perro? Habiendo adoptado la renuncia total, ¿por qué te confundes hoy?
17.3.15
न विद्यते संधिरथापि विग्रहो ।
मृतैर्मर्त्यैरिति लोकेषु निष्ठा।
न ते मया जीवयितुं हि शक्या-
स्ततस्त्यागस्तेषु कृतो न जीवताम् ॥ १७.३.१५ ॥
En los mundos esta es la creencia firme: no hay reconciliación ni conflicto con los muertos y con los mortales. No puedo hacerlos revivir por ti; por eso fueron ellos los abandonados, no los que viven.
17.3.16
प्रतिप्रदानं शरणागतस्य ।
स्त्रिया वधो ब्राह्मणस्वापहारः।
मित्रद्रोहस्तानि चत्वारि शक्र ।
भक्तत्यागश्चैव समो मतो मे ॥ १७.३.१६ ॥
Devolver a quien busca refugio, matar a una mujer, robar la riqueza de un brahmán, traicionar a un amigo y abandonar a quien depende de uno: oh Śakra, estos cuatro son, a mi juicio, iguales.
17.3.17
तद्धर्मराजस्य वचो निशम्य ।
धर्मस्वरूपी भगवानुवाच।
युधिष्ठिरं प्रीतियुक्तो नरेन्द्रं ।
श्लक्ष्णैर्वाक्यैः संस्तवसंप्रयुक्तैः ॥ १७.३.१७ ॥
Habiendo escuchado aquellas palabras del rey del dharma, el bienaventurado, cuya forma es el dharma, complacido, habló al rey Yudhiṣṭhira con palabras suaves y llenas de alabanza.
17.3.18
अभिजातोसि राजेन्द्र पितुर्वृत्तेन मेधया ।
अनुक्रोशेनि चानेन सर्वभूतेषु भारत ॥ १७.३.१८ ॥
Eres de noble linaje, oh señor de reyes, por la conducta de tu padre, por tu sabiduría y por esta compasión hacia todos los seres, oh Bhārata.
17.3.19
पुरा द्वैतवने चासि मया पुत्र परीक्षितः ।
पानीयार्थे पराक्रान्ता यत्र ते भ्रातरो हताः ॥ १७.३.१९ ॥
Hijo, antes, en el bosque Dvaita, te puse a prueba, cuando tus hermanos, habiéndose adelantado en busca de agua, fueron muertos.
17.3.20
भीमार्जुनौ परित्यज्य यत्र त्वं भ्रातरावुभौ ।
मात्रोः साम्यमभीप्सन्वै नकुलं जीवमिच्छसि ॥ १७.३.२० ॥
Allí, habiendo abandonado a Bhīma y Arjuna, tus dos hermanos, deseando igualdad entre las dos madres, deseaste la vida de Nakula.
17.3.21
अयं श्वा भक्त इत्येवं त्यक्तो देवरथस्त्वया ।
तस्मात्स्वर्गे न ते तुल्यः कश्चिदस्ति नराधिपः ॥ १७.३.२१ ॥
Diciendo: 'Este perro es mi devoto', abandonaste el carro divino; por tanto, oh señor de los hombres, en el cielo no hay nadie igual a ti.
17.3.22
अतस्तवाक्षया लोकाः स्वशरीरेण भारत ।
प्राप्तोसि भरतश्रेष्ठ दिव्यां गतिमनुत्तमाम् ॥ १७.३.२२ ॥
Por eso, oh Bhārata, con tu propio cuerpo has alcanzado mundos imperecederos. Oh mejor de los Bharatas, has alcanzado un destino divino y supremo.
17.3.23
ततो धर्मश्च शक्रश्च मरुतश्चाश्विनावपि ।
देवा देवर्षयश्चैव रथमारोप्य पाण्डवम् ॥ १७.३.२३ ॥
Entonces Dharma, Śakra, los Marutas, también los Aśvin, los dioses y los sabios divinos, habiendo subido al Pāṇḍava al carro.
17.3.24
प्रययुः स्वैर्विमानैस्ते सिद्धाः कामविहारिणः ।
सर्वे विरजसः पुण्याः पुण्यवाग्बुद्धिकर्मिणः ॥ १७.३.२४ ॥
Aquellos siddhas que vagan a voluntad partieron en sus propios carros celestes; todos eran sin mancha y puros, cuyas palabras, mente y acciones eran meritorias.
17.3.25
स तं रथं समास्थाय राजा कुरुकुलोद्वहः ।
ऊर्ध्वमाचक्रमे शीघ्रं तेजसाऽऽवृत्यरोदसी ॥ १७.३.२५ ॥
Aquel rey, sostén del linaje kuru, subiendo a aquel carro, ascendió rápidamente hacia arriba, cubriendo cielo y tierra con su esplendor.
17.3.26
ततो देवनिकाय्यस्थो नारदः सर्वलोकवित् ।
उवाचोच्चैस्तदा वाक्यं बृहद्वादी बृहत्तपाः ॥ १७.३.२६ ॥
Entonces Nārada, de pie en la asamblea de los dioses, conocedor de todos los mundos, gran orador y de gran austeridad, pronunció en voz alta estas palabras.
17.3.27
येऽपि राजर्षयः पूर्वे ते चापि समुपस्थिताः ।
कीति प्रच्छाद्य तेषां वै कुरुराजोऽधितिष्ठति ॥ १७.३.२७ ॥
Los reyes sabios de antaño también están aquí presentes; habiendo eclipsado su fama, el rey kuru se alza por encima de ellos.
17.3.28
लोकानावृत्य यशसा तेजसा वृत्तसंपदा ।
स्वशरीरेण सम्प्राप्तं नान्यं शुश्रम पाण्डवात् ॥ १७.३.२८ ॥
Habiendo cubierto los mundos con fama, esplendor y la riqueza de la buena conducta, no hemos oído de nadie más que el Pāṇḍava que llegó con su propio cuerpo.
17.3.29
तेजांसि यानि दृष्टानि भूमिष्ठेन त्वया विभो ।
वेश्मानि भुवि देवानां पश्यामूनि सहस्रशः ॥ १७.३.२९ ॥
¡Oh poderoso! Contempla ahora por miles las moradas radiantes de los dioses que viste estando sobre la tierra.
17.3.30
नारदस्य वचः श्रुत्वा राजा वचनमब्रवीत् ।
भ्रातॄनपश्यन्धर्मात्मा स्वपक्षांश्चैव पार्थिवान् ॥ १७.३.३० ॥
Al oír las palabras de Nārada, el rey de alma justa, al no ver a sus hermanos ni a los reyes de su bando, pronunció estas palabras.
17.3.31
शुभं वा यदि वा पापं भ्रातॄणां स्थानमद्य मे ।
तदेव प्राप्तुमिच्छामि लोकान्यान्न कामये ॥ १७.३.३१ ॥
Sea buena o mala la morada de mis hermanos, que hoy sea también la mía. Solo eso deseo alcanzar, no los mundos que no anhelo.
17.3.32
राज्ञस्तु वचनं श्रुत्वा देवराजः पुरंदरः ।
आनृशंस्यसमायुक्तं प्रत्युवाच युधिष्ठिरम् ॥ १७.३.३२ ॥
Al oír las palabras del rey, Indra, rey de los dioses, Purandara, respondió a Yudhiṣṭhira, dotado de compasión.
17.3.33
स्थानेऽस्मिन्वस राजेन्द्र कर्मभिर्निर्जिते शुभैः ।
किं त्वं मानुष्यकं स्नेहमद्यापि परिकर्षसि ॥ १७.३.३३ ॥
¡Oh señor de reyes, habita en este lugar ganado por buenas obras! ¿Por qué arrastras aún hoy este afecto humano?
17.3.34
सिद्धिं प्राप्तोसि परमां यता नान्यः पुमान्क्वचित् ।
नैव ते भ्रातरः स्थानं सम्प्राप्ताः कुरुनन्दन ॥ १७.३.३४ ॥
Has alcanzado la suprema perfección, que ningún otro hombre logró jamás por su esfuerzo. Oh alegría de los Kurus, tus hermanos aún no han llegado a su morada.
17.3.35
अद्यापि मानुषो भावः स्पृशते त्वां नराधिप ।
स्वर्गोऽयं पश्य देवर्षीन्सिद्धांश्च त्रिदिवालयान् ॥ १७.३.३५ ॥
Oh señor de los hombres, el sentimiento humano aún te toca. Este es el cielo; mira a los sabios divinos, a los perfectos y a los moradores de los tres cielos.
17.3.36
युधिष्ठिरस्तु देवेन्द्रमेवंवादिनमीश्वरम् ।
पुनरेवाब्रवीद्धीमानिदं वचनमर्थवत् ॥ १७.३.३६ ॥
Pero el sabio Yudhiṣṭhira volvió a dirigir estas palabras llenas de sentido al señor Indra, que así había hablado.
17.3.37
तैर्विना नोत्सहे वस्तुमिह दैत्यनिबर्हण ।
गन्तुमिच्छामि तत्राहं यत्र मे भ्रातरो गताः ॥ १७.३.३७ ॥
Oh destructor de los daitya, no estoy dispuesto a morar aquí sin ellos. Deseo ir al lugar al que han ido mis hermanos.
17.3.38
यत्र सा बृहती श्यामा बुद्धिसत्त्वगुणान्विता ।
द्रौपदी योषितांश्रेष्ठा यत्र चैव सुता मम ॥ १७.३.३८ ॥
Allí donde está ella, la majestuosa Draupadī de tez oscura, dotada de inteligencia y virtudes, la mejor de las mujeres; y donde también están mis hijos.