ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 2.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.1.1
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।
देवीं सरस्वतीं चैवततो जयमुदीरयेत् ॥ २.१.१ ॥
ನಾರಾಯಣನಿಗೆ, ನರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ನರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ದೇವಿ ಸರಸ್ವತಿಗೂ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನಂತರ ಜಯವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು.
2.1.2
अर्जुनो जयतां श्रेष्ठो मोचयित्वा मयं तदा ।
किं चकार महातेजास्तन्मे ब्रूहि द्विजोत्तम ॥ २.१.२ ॥
ವಿಜಯಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಅರ್ಜುನನು ಆಗ ಮಯನನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಏನು ಮಾಡಿದನು? ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.
2.1.3
शृणु राजन्नवहितश्चरितं पूर्वकस्य ते ।
मोक्षयित्वा मयं तत्र पार्थः शस्त्रभृतां वरः ॥ २.१.३ ॥
ರಾಜನೇ, ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತದಿಂದ ಕೇಳು. ನಿನ್ನ ಪೂರ್ವಜನ ಆ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು — ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಪಾರ್ಥನು ಅಲ್ಲಿ ಮಯನನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು.
2.1.4
गाण्डिवं कार्मुकश्रेष्ठं तूणी चाक्षयसायकौ ।
दिव्यान्यस्त्राणि राजेन्द्र दुर्लभानि नृपैर्भुवि ॥ २.१.४ ॥
ಗಾಂಡೀವ, ಬಿಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದದ್ದು, ಅಕ್ಷಯ ಬಾಣಗಳ ಎರಡು ಬತ್ತಳಿಕೆಗಳು; ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜರಿಗೆ ದುರ್ಲಭವಾದ ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಗಳು.
2.1.5
रथध्वजपताकाश्च श्वेताश्वांश्च स वीर्यवान् ।
एतानि पावकात्प्राप्य मुदा परमया युतः।
तस्थौ पार्थो महावीर्यस्तदा सह मयेन सः ॥ २.१.५ ॥
ರಥದ ಧ್ವಜ ಮತ್ತು ಪತಾಕೆಗಳು, ಬಿಳಿಯ ಕುದುರೆಗಳು — ಇವನ್ನು ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಪಡೆದು, ಅತಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಪಾರ್ಥನು, ಮಹಾವೀರನು, ಆಗ ಮಯನೊಂದಿಗೆ ನಿಂತನು.
2.1.6
ततोऽब्रवीन्मयः पार्थं वासुदेवस्य सन्निधौ ।
पाण्डवेन परित्रातस्तत्कृतं प्रत्यनुस्मरन् ॥ २.१.६ ॥
ಆಗ ಮಯನು ವಾಸುದೇವನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಥನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು — ಪಾಂಡವನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಅವನು ಮಾಡಿದ ಆ ಉಪಕಾರವನ್ನು ನೆನೆಯುತ್ತಾ.
2.1.7
प्राञ्जलिः श्लक्ष्णया वाचा पूजयित्वा पुनः पुनः ।
अस्माच्च कृष्णात्सङ्क्रुद्धात्पावकाच्च दिधक्षतः ॥ २.१.७ ॥
ಕೈಮುಗಿದು, ಮೃದುವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಪದೇ ಪದೇ ಗೌರವಿಸುತ್ತಾ, ಈ ಕೋಪಗೊಂಡ ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ಮತ್ತು ದಹಿಸಲು ಬಯಸಿದ ಬೆಂಕಿಯಿಂದ (ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದೆ).
2.1.8
त्वया त्रातोऽस्मि कौन्तेय ब्रूहि किं करवाणि ते ।
अहं हि विश्वकर्मा वै असुराणां परन्तप ॥ २.१.८ ॥
ಕೌಂತೇಯ, ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದೆ; ಹೇಳು, ನಿನಗಾಗಿ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ? ನಾನೇ ಅಸುರರ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ, ಶತ್ರುನಾಶಕನೇ.
2.1.9
तस्मात्ते विस्मयं किञ्चित्कुर्यामन्यैः सुदुष्करम् ॥ २.१.९ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ, ಇತರರಿಗೆ ಮಾಡಲು ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಕರವಾದ ಏನನ್ನಾದರೂ ನಿನಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯ ತರುವಂತೆ ನಾನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
2.1.10
एवमुक्तो महावीर्यः पार्थो मायाविदं मयम् ।
ध्यात्वा मुहूर्तं कौन्तेयः प्रहसन्वाक्यमब्रवीत् ॥ २.१.१० ॥
ಮಾಯಾವಿಯಾದ ಮಯನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿ ಪಾರ್ಥನು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಯೋಚಿಸಿ, ನಗುತ್ತಾ ಈ ಮಾತನ್ನಾಡಿದನು.
2.1.11
कृतमेव त्वया सर्वं स्वस्ति गच्छ महाऽसुर ।
प्रीतिमान्भव मे नित्यं प्रीतिमन्तो वयं च ते ॥ २.१.११ ॥
ನೀನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಈಗಾಗಲೇ ಮಾಡಿದ್ದೀಯೆ. ಓ ಮಹಾಸುರನೇ, ಶುಭವಾಗಲಿ, ಹೋಗು. ಸದಾ ನನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರೀತಿಯುಳ್ಳವನಾಗಿರು; ನಾವೂ ನಿನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರೀತಿಯುಳ್ಳವರಾಗಿದ್ದೇವೆ.
2.1.12
प्रोपकारादर्थं हि नादास्यामीति मे व्रतम् ।
युक्तमेतत्त्वयि विभो यदात्थ पुरुषर्षभ ॥ २.१.१२ ॥
ಪರೋಪಕಾರದಿಂದ ನಾನು ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಫಲವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದೇ ನನ್ನ ವ್ರತ. ಓ ವಿಭೋ, ಓ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನೀನು ಹೇಳಿದ್ದು ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ.
2.1.13
प्रीतिपूर्वमहं किञ्चित्कर्तुमिच्छामि तेऽर्जुन ।
अहं हि विश्वकर्मा वै दानवानां महाकविः ॥ २.१.१३ ॥
ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನಾನು ನಿನಗಾಗಿ ಏನಾದರೂ ಮಾಡಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ, ಅರ್ಜುನ. ನಾನೇ ದಾನವರ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಮಹಾಕವಿ.
2.1.14
सोऽहं वै त्वत्कृते किञ्चित्कर्तुमिच्छामि पाण्डव ।
दानवानां पुरा पार्थ प्रासादा हि मया कृताः ॥ २.१.१४ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನಿನಗಾಗಿ ಏನಾದರೂ ಮಾಡಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ, ಪಾಂಡವ. ಹಿಂದೆ ದಾನವರ ಅರಮನೆಗಳನ್ನು ನಾನೇ ಕಟ್ಟಿದ್ದೆ, ಪಾರ್ಥ.
2.1.15
रम्याणि सुखगर्भाणि भोगाढ्यानि सहस्रशः ।
उद्यानानि च रम्याणि सरांसि विविधानि च ॥ २.१.१५ ॥
ಸುಖಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಭೋಗ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಸಾವಿರಾರು ರಮ್ಯ ಭವನಗಳು; ರಮ್ಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸರೋವರಗಳು.
2.1.16
विचित्राणि च वस्त्राणि कामगानि रथानि च ।
नगराणि विशालानि साट्टप्राकारवन्ति च ॥ २.१.१६ ॥
ವಿಚಿತ್ರ ವಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಚಲಿಸುವ ರಥಗಳು; ಗೋಪುರ ಮತ್ತು ಕೋಟೆಗಳುಳ್ಳ ವಿಶಾಲ ನಗರಗಳು.
2.1.17
वाहनानि च मुख्यानि विचित्राणि सहस्रशः ।
बिलानि रमणीयानि सुखयुक्तानि वै भृशम्।
एते कृता मया तस्मादिच्छामि फल्गुन ॥ २.१.१७ ॥
ಸಾವಿರಾರು ಶ್ರೇಷ್ಠ, ವಿಚಿತ್ರ ವಾಹನಗಳು; ರಮ್ಯವಾದ, ಅತ್ಯಂತ ಸುಖಕರವಾದ ಭೂಗರ್ಭ ಭವನಗಳು. ಇವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ನಾನೇ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಫಲ್ಗುನ, ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
2.1.18
प्राणकृच्छ्राद्विनिर्मुक्तमात्मानं मन्यसे मया ।
एवं गते न शक्ष्यामि किञ्चित्कारयितुं त्वया ॥ २.१.१८ ॥
ನನ್ನಿಂದ ನೀನು ಪ್ರಾಣಾಪಾಯದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಿರುವೆ. ಇಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಿನ್ನಿಂದ ಏನನ್ನೂ ಮಾಡಿಸಲಾರೆ.
2.1.19
न चापि तव सङ्कल्पं मोघमिच्छामि दानव ।
कृष्णस्य क्रियतां किञ्चित्तथा प्रतिकृतं मयि ॥ २.१.१९ ॥
ಓ ದಾನವನೇ, ನಿನ್ನ ಸಂಕಲ್ಪ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಲಿ ಎಂದು ನಾನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕೃಷ್ಣನಿಗಾಗಿ ಏನಾದರೂ ಮಾಡಲಿ; ಹಾಗೆಯೇ ನನಗೂ ಪ್ರತ್ಯುಪಕಾರ ಮಾಡಲಿ.
2.1.20
चोदितो वासुदेवस्तु मयं प्रति नरर्षभ ।
मुहूर्तमिव सन्दध्यौ किमयं चोद्यतामिति ॥ २.१.२० ॥
ಓ ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಮಯನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾದ ವಾಸುದೇವನು ಕ್ಷಣಕಾಲ ಯೋಚಿಸಿದನು—'ಈಗ ಏನು ಮಾಡಲು ಇವನಿಗೆ ಹೇಳಬೇಕು?' ಎಂದು.
2.1.21
ततो विचिन्त्य मनसा लोकनाथः प्रजापितः ।
चोदयामास तं कृष्णः सभा वै क्रियतामिति ॥ २.१.२१ ॥
ಆಗ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸಿ ಲೋಕನಾಥ ಪ್ರಜಾಪತಿಯಾದ ಕೃಷ್ಣನು ಅವನಿಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು—'ಸಭೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಿ' ಎಂದು.
2.1.22
यदि त्वं कर्तुकामोऽसि प्रियं शिल्पवतां वर ।
धर्मराजस्य दयितां यादृशीमिह मन्यसे ॥ २.१.२२ ॥
ಓ ಶಿಲ್ಪಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸುವಂತೆ ಧರ್ಮರಾಜನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಸಭೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಬಯಸಿದರೆ—
2.1.23
यां क्रियां नानुकुर्युस्ते मानवाः प्रेक्ष्य विष्ठिताः ।
मनुष्यलोके सकले तादृशीं कुरु वै सभाम् ॥ २.१.२३ ॥
ನೋಡಿದರೂ ಮನುಷ್ಯರು ಅನುಕರಿಸಲಾಗದ, ಮನುಷ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ತದಲ್ಲಿಯೂ ಅಂತಹ ಸಭೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸು.
2.1.24
यत्र द्विव्यानभिप्रायान्पश्येम विहितांस्त्वया ।
आसुरान्मानुपांश्चैव तादृशीं कुरु वै सभाम् ॥ २.१.२४ ॥
ಅಲ್ಲಿ ನಿನ್ನಿಂದ ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದಿವ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು, ಅಸುರರ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ನಾವು ನೋಡುವಂತೆ—ಅಂತಹ ಸಭೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸು.
2.1.25
प्रतिगृह्य तु तद्वाक्यं सम्प्रहृष्टो मयस्तदा ।
विमानप्रतिमां चक्रे पाण्डवस्य शुभां सभाम् ॥ २.१.२५ ॥
ಆ ಮಾತನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಮಯನು ಆಗ ಬಹಳ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು, ಪಾಂಡವರಿಗಾಗಿ ವಿಮಾನದಂತಹ ಸುಂದರ ಸಭಾಗೃಹವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.
2.1.26
ततः कृष्णश्च पार्थश्च धर्मराजे युधिष्ठिरे ।
सर्वमेतत्समावेद्य दर्शयामासतुर्मयम् ॥ २.१.२६ ॥
ನಂತರ ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನರು ಧರ್ಮರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿಸಿ ಮಯನನ್ನು ಅವನಿಗೆ ತೋರಿಸಿದರು.
2.1.27
तस्मै युधिष्ठिरः पूजां यथार्हमकरोत्तदा ।
स तु तां प्रतिजग्राह मयः सत्कृत्य भारत ॥ २.१.२७ ॥
ಆಗ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಅವನಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಗೌರವವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದನು; ಭಾರತ, ಮಯನು ಆ ಸತ್ಕಾರವನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು.
2.1.28
स पूर्वदेवचरितं तदा तत्र विशाम्पते ।
कथयामास दैतेयः पाण्डुपुत्रेषु भारत ॥ २.१.२८ ॥
ಜನಾಧಿಪತಿಯೇ, ಅಲ್ಲಿ ಆ ದೈತ್ಯನು ಪಾಂಡು ಪುತ್ರರಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ದೇವತೆಗಳ ಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು, ಭಾರತ.
2.1.29
स कालं कञ्चिदाश्वस्य विश्वकर्मा विचिन्त्य तु ।
सभां प्रचकमे कर्तुं पाण्डवानां महात्मनाम् ॥ २.१.२९ ॥
ಅವನು ಕೆಲಕಾಲ ವಿಶ್ರಮಿಸಿ, ವಿಶ್ವಕರ್ಮನಂತೆ ಯೋಚಿಸಿ, ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಪಾಂಡವರಿಗಾಗಿ ಸಭೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.
2.1.30
अभिप्रायेण पार्थानां कृष्णस्य च महात्मनः ।
पुण्येऽहनि महातेजाः कृतकौतुकमङ्गलः ॥ २.१.३० ॥
ಪಾರ್ಥರ ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮ ಕೃಷ್ಣನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ, ಶುಭದಿನದಂದು ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯು ಮಂಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು.
2.1.31
तर्पयित्वा द्विजश्रेष्ठान्पायसेन सहस्रशः ।
धनं बहुविधं दत्त्वा तेभ्य एव च वीर्यवान्
सर्वर्तुगुणसम्पन्नां दिव्यरूपां मनोरमाम्। ॥ २.१.३१ ॥
ಆ ವೀರ್ಯವಂತನು ಸಾವಿರಾರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಪಾಯಸದಿಂದ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿ, ಅವರಿಗೇ ಬಹುವಿಧದ ಧನವನ್ನು ನೀಡಿದನು; ಸರ್ವ ಋತುಗಳ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ದಿವ್ಯ ರೂಪದ, ಮನೋಹರವಾದ (ಸಭೆಯನ್ನು) ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.
2.1.32
दशकिष्कुसहस्रां तां मापयामास सर्वतः ॥ २.१.३२ ॥
ಅದನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಕಿಷ್ಕು ಅಳತೆಯಿಂದ ಅಳೆಸಿದನು.