มหาภารตะ · อัธยายะ 2.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.1.1
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।
देवीं सरस्वतीं चैवततो जयमुदीरयेत् ॥ २.१.१ ॥
ข้าพเจ้าน้อมไหว้พระนารายณ์ และนระผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์ ทั้งพระเทวีสรัสวตีด้วย แล้วจึงควรประกาศชัยชนะ
2.1.2
अर्जुनो जयतां श्रेष्ठो मोचयित्वा मयं तदा ।
किं चकार महातेजास्तन्मे ब्रूहि द्विजोत्तम ॥ २.१.२ ॥
อรชุนผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้มีชัย ได้ทำสิ่งใดหลังจากปลดปล่อยมายแล้ว โปรดเล่าเรื่องนั้นแก่ข้าพเจ้า โอ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ทวิชาติ
2.1.3
शृणु राजन्नवहितश्चरितं पूर्वकस्य ते ।
मोक्षयित्वा मयं तत्र पार्थः शस्त्रभृतां वरः ॥ २.१.३ ॥
โอ พระราชา จงตั้งใจฟังการกระทำของบรรพบุรุษของท่าน ที่ปารถะผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ถืออาวุธ ได้ปลดปล่อยมายในครานั้น
2.1.4
गाण्डिवं कार्मुकश्रेष्ठं तूणी चाक्षयसायकौ ।
दिव्यान्यस्त्राणि राजेन्द्र दुर्लभानि नृपैर्भुवि ॥ २.१.४ ॥
คันธนู คาณฑีวะ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่คันธนู และภาชนะใส่ลูกศรสองใบที่มีลูกศรไม่มีวันหมด โอ จอมราชา ทั้งอาวุธทิพย์อันหาได้ยากยิ่งในหมู่กษัตริย์บนแผ่นดิน
2.1.5
रथध्वजपताकाश्च श्वेताश्वांश्च स वीर्यवान् ।
एतानि पावकात्प्राप्य मुदा परमया युतः।
तस्थौ पार्थो महावीर्यस्तदा सह मयेन सः ॥ २.१.५ ॥
ธงและธงทิวของรถศึก และม้าขาวทั้งหลาย เมื่อได้รับสิ่งเหล่านี้จากกองไฟ ปารถะผู้ทรงพลังอำนาจ เต็มเปี่ยมด้วยความยินดีอย่างยิ่ง ผู้วีรบุรุษผู้ยิ่งใหญ่ จึงยืนอยู่ที่นั่นพร้อมกับมายในครานั้น
2.1.6
ततोऽब्रवीन्मयः पार्थं वासुदेवस्य सन्निधौ ।
पाण्डवेन परित्रातस्तत्कृतं प्रत्यनुस्मरन् ॥ २.१.६ ॥
ครานั้นมายได้กล่าวกับปารถะ ต่อหน้าวาสุเทพ ผู้ได้รับการช่วยเหลือจากปาณฑพ และระลึกถึงบุญคุณที่ได้รับ
2.1.7
प्राञ्जलिः श्लक्ष्णया वाचा पूजयित्वा पुनः पुनः ।
अस्माच्च कृष्णात्सङ्क्रुद्धात्पावकाच्च दिधक्षतः ॥ २.१.७ ॥
ด้วยฝ่ามือประนมและถ้อยคำอ่อนหวาน ยกย่องท่านซ้ำแล้วซ้ำเล่า (มายกล่าวว่า) ท่านได้ช่วยข้าพเจ้าให้พ้นจากกฤษณะผู้โกรธเกรี้ยวนี้ และจากไฟที่ปรารถนาจะเผาข้าพเจ้า
2.1.8
त्वया त्रातोऽस्मि कौन्तेय ब्रूहि किं करवाणि ते ।
अहं हि विश्वकर्मा वै असुराणां परन्तप ॥ २.१.८ ॥
โอ พระโอรสของกุนตี ท่านได้ช่วยข้าพเจ้าไว้แล้ว จงบอกข้าพเจ้าว่าข้าพเจ้าจะทำอะไรให้ท่านได้ ข้าพเจ้าคือวิศวกรรมแห่งพวกอสูร โอ ผู้เผาผลาญศัตรู
2.1.9
तस्मात्ते विस्मयं किञ्चित्कुर्यामन्यैः सुदुष्करम् ॥ २.१.९ ॥
เพราะฉะนั้น ข้าพเจ้าจะสร้างสิ่งหนึ่งให้ท่านต้องตะลึง สิ่งที่คนอื่นทำได้ยากยิ่ง
2.1.10
एवमुक्तो महावीर्यः पार्थो मायाविदं मयम् ।
ध्यात्वा मुहूर्तं कौन्तेयः प्रहसन्वाक्यमब्रवीत् ॥ २.१.१० ॥
เมื่อมายผู้รู้วิชามายากล่าวเช่นนั้น ปารถะผู้ทรงพลังอำนาจ พระโอรสของกุนตี ได้ครุ่นคิดอยู่ชั่วครู่ แล้วจึงยิ้มและกล่าวถ้อยคำเหล่านี้
2.1.11
कृतमेव त्वया सर्वं स्वस्ति गच्छ महाऽसुर ।
प्रीतिमान्भव मे नित्यं प्रीतिमन्तो वयं च ते ॥ २.१.११ ॥
ท่านได้ทำทุกสิ่งไปแล้ว จงไปด้วยความสวัสดี โอ อสูรผู้ยิ่งใหญ่ ขอให้ท่านมีไมตรีต่อข้าพเจ้าเสมอไป และพวกเราก็มีไมตรีต่อท่านเช่นกัน
2.1.12
प्रोपकारादर्थं हि नादास्यामीति मे व्रतम् ।
युक्तमेतत्त्वयि विभो यदात्थ पुरुषर्षभ ॥ २.१.१२ ॥
ข้าพเจ้ามีปณิธานว่าจะไม่รับรางวัลใดเพื่อการทำความดีแก่ผู้อื่น โอ ผู้ทรงพลัง โอ วีรบุรุษในหมู่มนุษย์ สิ่งที่ท่านกล่าวนั้นเหมาะสมกับท่านแล้ว
2.1.13
प्रीतिपूर्वमहं किञ्चित्कर्तुमिच्छामि तेऽर्जुन ।
अहं हि विश्वकर्मा वै दानवानां महाकविः ॥ २.१.१३ ॥
ด้วยความรักใคร่ ข้าพเจ้าปรารถนาจะทำสิ่งหนึ่งให้ท่าน อรชุน เพราะข้าพเจ้าคือวิศวกรรมแห่งพวกทานพ กวีผู้ยิ่งใหญ่และช่างฝีมือ
2.1.14
सोऽहं वै त्वत्कृते किञ्चित्कर्तुमिच्छामि पाण्डव ।
दानवानां पुरा पार्थ प्रासादा हि मया कृताः ॥ २.१.१४ ॥
เพราะฉะนั้น ข้าพเจ้าปรารถนาจะทำสิ่งหนึ่งให้ท่าน โอ พระโอรสของปาณฑุ โอ ปารถะ เมื่อนานมาแล้ว ข้าพเจ้าได้สร้างปราสาทของพวกทานพ
2.1.15
रम्याणि सुखगर्भाणि भोगाढ्यानि सहस्रशः ।
उद्यानानि च रम्याणि सरांसि विविधानि च ॥ २.१.१५ ॥
ที่พักอาศัยอันงดงามนับพันแห่ง เต็มไปด้วยความสุขและมั่งคั่งด้วยเครื่องเพลิดเพลิน สวนอันงดงาม และทะเลสาบหลากหลายชนิด
2.1.16
विचित्राणि च वस्त्राणि कामगानि रथानि च ।
नगराणि विशालानि साट्टप्राकारवन्ति च ॥ २.१.१६ ॥
เครื่องนุ่งห่มอันวิจิตร และรถที่เคลื่อนไปได้ตามใจปรารถนา นครใหญ่โตพร้อมหอคอยและกำแพงป้อม
2.1.17
वाहनानि च मुख्यानि विचित्राणि सहस्रशः ।
बिलानि रमणीयानि सुखयुक्तानि वै भृशम्।
एते कृता मया तस्मादिच्छामि फल्गुन ॥ २.१.१७ ॥
พาหนะชั้นเลิศและวิจิตรนับพัน และถ้ำใต้ดินอันน่ารื่นรมย์ เต็มไปด้วยความสบายอย่างยิ่ง ทั้งหมดนี้ข้าพเจ้าได้สร้างขึ้น เพราะฉะนั้น โอ ผู้เกิดในฤดูฟัลคุนะ ข้าพเจ้าปรารถนาจะทำสิ่งหนึ่งให้ท่าน
2.1.18
प्राणकृच्छ्राद्विनिर्मुक्तमात्मानं मन्यसे मया ।
एवं गते न शक्ष्यामि किञ्चित्कारयितुं त्वया ॥ २.१.१८ ॥
ท่านเห็นว่าตนพ้นจากภัยต่อชีวิตแล้วเพราะข้าพเจ้า เมื่อเป็นเช่นนี้ ข้าพเจ้าจะไม่สามารถให้ท่านทำสิ่งใดให้ข้าพเจ้าได้
2.1.19
न चापि तव सङ्कल्पं मोघमिच्छामि दानव ।
कृष्णस्य क्रियतां किञ्चित्तथा प्रतिकृतं मयि ॥ २.१.१९ ॥
โอ ทานพ ข้าพเจ้าก็ไม่ปรารถนาให้ความตั้งใจของท่านสูญเปล่า ขอให้ทำสิ่งหนึ่งเพื่อกฤษณะ และให้มีการตอบแทนบุญคุณต่อข้าพเจ้าด้วยเช่นกัน
2.1.20
चोदितो वासुदेवस्तु मयं प्रति नरर्षभ ।
मुहूर्तमिव सन्दध्यौ किमयं चोद्यतामिति ॥ २.१.२० ॥
โอ ผู้ประเสริฐในหมู่มนุษย์ วาสุเทพถูกมายกระตุ้น จึงครุ่นคิดอยู่ชั่วครู่ว่า "ควรสั่งให้เขาทำอะไรดีในบัดนี้"
2.1.21
ततो विचिन्त्य मनसा लोकनाथः प्रजापितः ।
चोदयामास तं कृष्णः सभा वै क्रियतामिति ॥ २.१.२१ ॥
ครั้นแล้ว เมื่อพิจารณาในใจ กฤษณะ ผู้เป็นเจ้าแห่งโลกทั้งหลาย ผู้เป็นประชาบดี ตรัสสั่งเขาว่า จงสร้างห้องประชุมเถิด
2.1.22
यदि त्वं कर्तुकामोऽसि प्रियं शिल्पवतां वर ।
धर्मराजस्य दयितां यादृशीमिह मन्यसे ॥ २.१.२२ ॥
ดูก่อนผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ช่างฝีมือ หากท่านประสงค์จะสร้างห้องประชุมอันเป็นที่รักของพระธรรมราชา ตามที่ท่านเห็นว่าเหมาะสมในที่นี้
2.1.23
यां क्रियां नानुकुर्युस्ते मानवाः प्रेक्ष्य विष्ठिताः ।
मनुष्यलोके सकले तादृशीं कुरु वै सभाम् ॥ २.१.२३ ॥
จงสร้างห้องประชุมเช่นนั้นในโลกมนุษย์ทั้งหมด จนมนุษย์ทั้งหลายเมื่อได้เห็นแล้วจะไม่อาจเลียนแบบการสร้างนั้นได้เลย
2.1.24
यत्र द्विव्यानभिप्रायान्पश्येम विहितांस्त्वया ।
आसुरान्मानुपांश्चैव तादृशीं कुरु वै सभाम् ॥ २.१.२४ ॥
จงสร้างห้องประชุมเช่นนั้น ซึ่งในที่นั้นเราจะได้เห็นแบบแปลนอันเป็นทิพย์ที่ท่านได้จัดทำไว้ พร้อมทั้งแบบแปลนของอสูรและของมนุษย์ด้วย
2.1.25
प्रतिगृह्य तु तद्वाक्यं सम्प्रहृष्टो मयस्तदा ।
विमानप्रतिमां चक्रे पाण्डवस्य शुभां सभाम् ॥ २.१.२५ ॥
ครั้นรับคำขอนั้นแล้ว มยะก็ปลาบปลื้มยินดียิ่งนัก จึงได้สร้างห้องประชุมอันงดงามให้แก่บรรดาปาณฑพ ประดุจวิมานทิพย์
2.1.26
ततः कृष्णश्च पार्थश्च धर्मराजे युधिष्ठिरे ।
सर्वमेतत्समावेद्य दर्शयामासतुर्मयम् ॥ २.१.२६ ॥
ครั้นนั้น กฤษณะและอรชุน เมื่อได้กราบทูลเรื่องทั้งหมดนี้แก่พระยุธิษฐิระผู้เป็นพระธรรมราชาแล้ว ก็ทรงแนะนำมยะให้ได้รู้จัก
2.1.27
तस्मै युधिष्ठिरः पूजां यथार्हमकरोत्तदा ।
स तु तां प्रतिजग्राह मयः सत्कृत्य भारत ॥ २.१.२७ ॥
พระยุธิษฐิระจึงทรงถวายการต้อนรับแก่มยะตามสมควรในขณะนั้น ดูก่อนพระภารตะ มยะก็รับการต้อนรับนั้นด้วยความเคารพ
2.1.28
स पूर्वदेवचरितं तदा तत्र विशाम्पते ।
कथयामास दैतेयः पाण्डुपुत्रेषु भारत ॥ २.१.२८ ॥
ดูก่อนพระเจ้าแผ่นดิน ณ ที่นั้น ไดตยะผู้นั้นได้เล่าเรื่องราวของเทพเจ้าในกาลก่อนแก่บรรดาโอรสของปาณฑุ ดูก่อนพระภารตะ
2.1.29
स कालं कञ्चिदाश्वस्य विश्वकर्मा विचिन्त्य तु ।
सभां प्रचकमे कर्तुं पाण्डवानां महात्मनाम् ॥ २.१.२९ ॥
มยะพักผ่อนอยู่ครู่หนึ่ง และครุ่นคิดเหมือนพระวิศวกรรม แล้วจึงเริ่มสร้างห้องประชุมให้แก่บรรดาปาณฑพผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่
2.1.30
अभिप्रायेण पार्थानां कृष्णस्य च महात्मनः ।
पुण्येऽहनि महातेजाः कृतकौतुकमङ्गलः ॥ २.१.३० ॥
ตามความประสงค์ของบรรดาปารถและของพระกฤษณะผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ในวันอันเป็นมงคล ผู้มีเดชรุ่งโรจน์ยิ่งได้ประกอบพิธีมงคลและพิธีเฉลิมฉลอง
2.1.31
तर्पयित्वा द्विजश्रेष्ठान्पायसेन सहस्रशः ।
धनं बहुविधं दत्त्वा तेभ्य एव च वीर्यवान्
सर्वर्तुगुणसम्पन्नां दिव्यरूपां मनोरमाम्। ॥ २.१.३१ ॥
หลังจากเลี้ยงพราหมณ์ผู้ประเสริฐนับพันด้วยข้าวปายาส และให้ทรัพย์สมบัติหลายชนิดแก่พวกเขาแล้ว ผู้ทรงพลังนั้นได้ให้สร้างห้องประชุมที่ประกอบด้วยคุณลักษณะของทุกฤดูกาล มีรูปทิพย์ และน่ายินดีแก่จิตใจ
2.1.32
दशकिष्कुसहस्रां तां मापयामास सर्वतः ॥ २.१.३२ ॥
เขาให้วัดห้องนั้นโดยรอบ ให้มีขนาดหนึ่งหมื่นกิษกุ