ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 2.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.1.1
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।
देवीं सरस्वतीं चैवततो जयमुदीरयेत् ॥ २.१.१ ॥
ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଏବଂ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ନରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଦେବୀ ସରସ୍ବତୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଣାମ କରି, ତା'ପରେ ଜୟ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍।
2.1.2
अर्जुनो जयतां श्रेष्ठो मोचयित्वा मयं तदा ।
किं चकार महातेजास्तन्मे ब्रूहि द्विजोत्तम ॥ २.१.२ ॥
ବିଜୟୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅର୍ଜୁନ ସେତେବେଳେ ମୟଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରି କ'ଣ କଲେ? ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ତାହା ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।
2.1.3
शृणु राजन्नवहितश्चरितं पूर्वकस्य ते ।
मोक्षयित्वा मयं तत्र पार्थः शस्त्रभृतां वरः ॥ २.१.३ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ମନୋଯୋଗ ସହ ଶୁଣ — ତୁମ ପୂର୍ବଜଙ୍କର ସେହି ଚରିତ୍ର, ଯେଉଁଠି ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାର୍ଥ ମୟଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କଲେ।
2.1.4
गाण्डिवं कार्मुकश्रेष्ठं तूणी चाक्षयसायकौ ।
दिव्यान्यस्त्राणि राजेन्द्र दुर्लभानि नृपैर्भुवि ॥ २.१.४ ॥
ଗାଣ୍ଡୀବ, ଧନୁଷ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବଂ ଅକ୍ଷୟ ବାଣ ଥିବା ଦୁଇଟି ତୂଣୀର; ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ପୃଥିବୀରେ ରାଜାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁର୍ଲଭ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରସବୁ।
2.1.5
रथध्वजपताकाश्च श्वेताश्वांश्च स वीर्यवान् ।
एतानि पावकात्प्राप्य मुदा परमया युतः।
तस्थौ पार्थो महावीर्यस्तदा सह मयेन सः ॥ २.१.५ ॥
ରଥର ଧ୍ୱଜ ଓ ପତାକା, ଏବଂ ଧଳା ଘୋଡ଼ାସବୁ — ଏସବୁ ଅଗ୍ନିଠାରୁ ପାଇ, ପରମ ହର୍ଷରେ ଯୁକ୍ତ ସେହି ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ପାର୍ଥ, ମହାବୀର, ସେତେବେଳେ ମୟଙ୍କ ସହ ଠିଆ ହେଲେ।
2.1.6
ततोऽब्रवीन्मयः पार्थं वासुदेवस्य सन्निधौ ।
पाण्डवेन परित्रातस्तत्कृतं प्रत्यनुस्मरन् ॥ २.१.६ ॥
ତା'ପରେ ମୟ ବାସୁଦେବଙ୍କ ସନ୍ନିଧାନରେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ କହିଲେ — ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ହୋଇ, ସେ କରିଥିବା ସେହି ଉପକାର ସ୍ମରଣ କରି।
2.1.7
प्राञ्जलिः श्लक्ष्णया वाचा पूजयित्वा पुनः पुनः ।
अस्माच्च कृष्णात्सङ्क्रुद्धात्पावकाच्च दिधक्षतः ॥ २.१.७ ॥
ହାତ ଯୋଡ଼ି, ମଧୁର ବାଣୀରେ ବାରମ୍ବାର ସମ୍ମାନ ଦେଇ (ମୟ କହିଲା) ଏହି କ୍ରୁଦ୍ଧ କୃଷ୍ଣ ଓ ଦହନ ଇଚ୍ଛୁକ ଅଗ୍ନିଠାରୁ (ଆପଣ ମୋତେ ରକ୍ଷା କଲେ)।
2.1.8
त्वया त्रातोऽस्मि कौन्तेय ब्रूहि किं करवाणि ते ।
अहं हि विश्वकर्मा वै असुराणां परन्तप ॥ २.१.८ ॥
ହେ କୌନ୍ତେୟ, ଆପଣ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି; କୁହନ୍ତୁ, ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ କ'ଣ କରିବି? ମୁଁ ହିଁ ଅସୁରମାନଙ୍କର ବିଶ୍ୱକର୍ମା, ହେ ପରନ୍ତପ।
2.1.9
तस्मात्ते विस्मयं किञ्चित्कुर्यामन्यैः सुदुष्करम् ॥ २.१.९ ॥
ତେଣୁ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର ଏପରି କିଛି ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ସୃଷ୍ଟି କରିବି ଯାହା ଆପଣଙ୍କୁ ବିସ୍ମିତ କରିବ।
2.1.10
एवमुक्तो महावीर्यः पार्थो मायाविदं मयम् ।
ध्यात्वा मुहूर्तं कौन्तेयः प्रहसन्वाक्यमब्रवीत् ॥ २.१.१० ॥
ମାୟାବିଦ୍ ମୟଙ୍କୁ ଏହିପରି କୁହାଗଲେ, ମହାବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ପାର୍ଥ (ଅର୍ଜୁନ) କ୍ଷଣେ ଚିନ୍ତା କରି ହସି ହସି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
2.1.11
कृतमेव त्वया सर्वं स्वस्ति गच्छ महाऽसुर ।
प्रीतिमान्भव मे नित्यं प्रीतिमन्तो वयं च ते ॥ २.१.११ ॥
ଆପଣ ସବୁକିଛି ପୂର୍ବରୁ କରିସାରିଛନ୍ତି। ହେ ମହାସୁର, ମଙ୍ଗଳ ହେଉ, ଯାଆନ୍ତୁ। ସର୍ବଦା ମୋ ପ୍ରତି ପ୍ରୀତିମାନ ରହନ୍ତୁ; ଆମେ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରତି ପ୍ରୀତିମାନ।
2.1.12
प्रोपकारादर्थं हि नादास्यामीति मे व्रतम् ।
युक्तमेतत्त्वयि विभो यदात्थ पुरुषर्षभ ॥ २.१.१२ ॥
ପରୋପକାର ପାଇଁ ମୁଁ କୌଣସି ପ୍ରତିଦାନ ଗ୍ରହଣ କରିବି ନାହିଁ, ଏହା ହିଁ ମୋର ବ୍ରତ। ହେ ବିଭୁ, ହେ ପୁରୁଷର୍ଷଭ, ଆପଣ ଯାହା କହିଲେ ତାହା ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ।
2.1.13
प्रीतिपूर्वमहं किञ्चित्कर्तुमिच्छामि तेऽर्जुन ।
अहं हि विश्वकर्मा वै दानवानां महाकविः ॥ २.१.१३ ॥
ହେ ଅର୍ଜୁନ, ପ୍ରୀତିବଶତଃ ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ କିଛି କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ। ମୁଁ ହିଁ ଦାନବମାନଙ୍କର ବିଶ୍ୱକର୍ମା ଓ ମହାକବି।
2.1.14
सोऽहं वै त्वत्कृते किञ्चित्कर्तुमिच्छामि पाण्डव ।
दानवानां पुरा पार्थ प्रासादा हि मया कृताः ॥ २.१.१४ ॥
ଅତଏବ ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ କିଛି କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ହେ ପାଣ୍ଡବ। ପୂର୍ବରେ ଦାନବମାନଙ୍କର ପ୍ରାସାଦ ମୁଁ ହିଁ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲି, ହେ ପାର୍ଥ।
2.1.15
रम्याणि सुखगर्भाणि भोगाढ्यानि सहस्रशः ।
उद्यानानि च रम्याणि सरांसि विविधानि च ॥ २.१.१५ ॥
ସୁଖରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଭୋଗସମ୍ପଦରେ ସମୃଦ୍ଧ ହଜାର ହଜାର ରମ୍ୟ ପ୍ରାସାଦ; ରମ୍ୟ ଉଦ୍ୟାନ ଓ ବିବିଧ ସରୋବର।
2.1.16
विचित्राणि च वस्त्राणि कामगानि रथानि च ।
नगराणि विशालानि साट्टप्राकारवन्ति च ॥ २.१.१६ ॥
ବିଚିତ୍ର ବସ୍ତ୍ର ଓ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଚାଲୁଥିବା ରଥ; ଅଟାଳିକା ଓ ପ୍ରାକାରଯୁକ୍ତ ବିଶାଳ ନଗର।
2.1.17
वाहनानि च मुख्यानि विचित्राणि सहस्रशः ।
बिलानि रमणीयानि सुखयुक्तानि वै भृशम्।
एते कृता मया तस्मादिच्छामि फल्गुन ॥ २.१.१७ ॥
ହଜାର ହଜାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବିଚିତ୍ର ବାହନ; ରମ୍ୟ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁଖଦ ଭୂଗର୍ଭ କକ୍ଷ। ଏ ସବୁ ମୁଁ ନିର୍ମାଣ କରିଛି; ଅତଏବ, ହେ ଫାଲ୍ଗୁନ, ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
2.1.18
प्राणकृच्छ्राद्विनिर्मुक्तमात्मानं मन्यसे मया ।
एवं गते न शक्ष्यामि किञ्चित्कारयितुं त्वया ॥ २.१.१८ ॥
ମୋ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ପ୍ରାଣସଂକଟରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛ ବୋଲି ଭାବୁଛ। ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ମୁଁ ତୁମଠାରୁ କିଛି କରାଇ ପାରିବି ନାହିଁ।
2.1.19
न चापि तव सङ्कल्पं मोघमिच्छामि दानव ।
कृष्णस्य क्रियतां किञ्चित्तथा प्रतिकृतं मयि ॥ २.१.१९ ॥
ହେ ଦାନବ, ତୁମର ସଂକଳ୍ପ ବ୍ୟର୍ଥ ହେଉ ଏହା ମୁଁ ଚାହେଁ ନାହିଁ। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଇଁ କିଛି କରାଯାଉ, ଏବଂ ମୋ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ସେପରି ପ୍ରତ୍ୟୁପକାର କରାଯାଉ।
2.1.20
चोदितो वासुदेवस्तु मयं प्रति नरर्षभ ।
मुहूर्तमिव सन्दध्यौ किमयं चोद्यतामिति ॥ २.१.२० ॥
ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ବାସୁଦେବ କ୍ଷଣେ ଚିନ୍ତା କଲେ—'ଏବେ ଏହାକୁ କ'ଣ କରିବାକୁ କହିବି?'
2.1.21
ततो विचिन्त्य मनसा लोकनाथः प्रजापितः ।
चोदयामास तं कृष्णः सभा वै क्रियतामिति ॥ २.१.२१ ॥
ତା'ପରେ ମନରେ ଚିନ୍ତା କରି ଲୋକନାଥ ପ୍ରଜାପତି କୃଷ୍ଣ ତାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ—'ସଭା ନିର୍ମିତ ହେଉ।'
2.1.22
यदि त्वं कर्तुकामोऽसि प्रियं शिल्पवतां वर ।
धर्मराजस्य दयितां यादृशीमिह मन्यसे ॥ २.१.२२ ॥
ହେ ଶିଳ୍ପୀଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ଏଠାରେ ଯେପରି ଭାବୁଛ ସେପରି ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ପ୍ରିୟ ସଭା ନିର୍ମାଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କର ଯଦି—
2.1.23
यां क्रियां नानुकुर्युस्ते मानवाः प्रेक्ष्य विष्ठिताः ।
मनुष्यलोके सकले तादृशीं कुरु वै सभाम् ॥ २.१.२३ ॥
ଦେଖିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଯାହାର ଅନୁକରଣ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ସମଗ୍ର ମନୁଷ୍ୟଲୋକରେ ସେପରି ସଭା ନିର୍ମାଣ କର।
2.1.24
यत्र द्विव्यानभिप्रायान्पश्येम विहितांस्त्वया ।
आसुरान्मानुपांश्चैव तादृशीं कुरु वै सभाम् ॥ २.१.२४ ॥
ଯେଉଁଠାରେ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ଦିବ୍ୟ ଅଭିପ୍ରାୟ, ଅସୁର ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଅଭିପ୍ରାୟ ଆମେ ଦେଖିପାରିବା—ସେପରି ସଭା ନିର୍ମାଣ କର।
2.1.25
प्रतिगृह्य तु तद्वाक्यं सम्प्रहृष्टो मयस्तदा ।
विमानप्रतिमां चक्रे पाण्डवस्य शुभां सभाम् ॥ २.१.२५ ॥
ସେହି ବାକ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରି ମୟ ସେତେବେଳେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ଏବଂ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିମାନ ସଦୃଶ ଏକ ସୁନ୍ଦର ସଭା ନିର୍ମାଣ କଲେ।
2.1.26
ततः कृष्णश्च पार्थश्च धर्मराजे युधिष्ठिरे ।
सर्वमेतत्समावेद्य दर्शयामासतुर्मयम् ॥ २.१.२६ ॥
ତା'ପରେ କୃଷ୍ଣ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଏ ସବୁ ଜଣାଇ ମୟଙ୍କୁ ଦେଖାଇଲେ।
2.1.27
तस्मै युधिष्ठिरः पूजां यथार्हमकरोत्तदा ।
स तु तां प्रतिजग्राह मयः सत्कृत्य भारत ॥ २.१.२७ ॥
ସେତେବେଳେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କୁ ଯଥୋଚିତ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ; ହେ ଭାରତ, ମୟ ସେହି ସମ୍ମାନ ଆଦରପୂର୍ବକ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
2.1.28
स पूर्वदेवचरितं तदा तत्र विशाम्पते ।
कथयामास दैतेयः पाण्डुपुत्रेषु भारत ॥ २.१.२८ ॥
ହେ ଜନପତି, ସେତେବେଳେ ସେଠାରେ ସେହି ଦୈତ୍ୟ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ପୂର୍ବକାଳୀନ ଦେବତାଙ୍କ ଚରିତ୍ର କହିଲେ, ହେ ଭାରତ।
2.1.29
स कालं कञ्चिदाश्वस्य विश्वकर्मा विचिन्त्य तु ।
सभां प्रचकमे कर्तुं पाण्डवानां महात्मनाम् ॥ २.१.२९ ॥
ସେ କିଛି ସମୟ ବିଶ୍ରାମ କରି, ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ପରି ଚିନ୍ତା କରି ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସଭା ନିର୍ମାଣ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
2.1.30
अभिप्रायेण पार्थानां कृष्णस्य च महात्मनः ।
पुण्येऽहनि महातेजाः कृतकौतुकमङ्गलः ॥ २.१.३० ॥
ପାର୍ଥମାନଙ୍କ ଓ ମହାତ୍ମା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ, ଶୁଭ ଦିନରେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ମଙ୍ଗଳ ବିଧି ସମ୍ପନ୍ନ କଲେ।
2.1.31
तर्पयित्वा द्विजश्रेष्ठान्पायसेन सहस्रशः ।
धनं बहुविधं दत्त्वा तेभ्य एव च वीर्यवान्
सर्वर्तुगुणसम्पन्नां दिव्यरूपां मनोरमाम्। ॥ २.१.३१ ॥
ସେଇ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ହଜାର ହଜାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପାୟସରେ ତୃପ୍ତ କଲେ, ଓ ସେମାନଙ୍କୁ ହିଁ ବହୁବିଧ ଧନ ଦାନ କଲେ; ସର୍ବ ଋତୁର ଗୁଣରେ ସମ୍ପନ୍ନ, ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଓ ମନୋହର (ସଭା) ନିର୍ମାଣ କରାଇଲେ।
2.1.32
दशकिष्कुसहस्रां तां मापयामास सर्वतः ॥ २.१.३२ ॥
ସେ ସେହି (ସଭା)କୁ ସବୁ ଦିଗରୁ ଦଶ ହଜାର କିଷ୍କୁ ମାପରେ ମପାଇଲେ।