മഹാഭാരതം · അധ്യായം 2.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.1.1
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।
देवीं सरस्वतीं चैवततो जयमुदीरयेत् ॥ २.१.१ ॥
നാരായണനെയും നരന്മാരിൽ ഉത്തമനായ നരനെയും നമസ്കരിച്ച്, ദേവി സരസ്വതിയെയും വന്ദിച്ച ശേഷം, ജയം ഉച്ചരിക്കണം.
2.1.2
अर्जुनो जयतां श्रेष्ठो मोचयित्वा मयं तदा ।
किं चकार महातेजास्तन्मे ब्रूहि द्विजोत्तम ॥ २.१.२ ॥
ജേതാക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അർജുനൻ അപ്പോൾ മയനെ മോചിപ്പിച്ച ശേഷം എന്തു ചെയ്തു? ഓ ദ്വിജോത്തമാ, അത് എന്നോട് പറയൂ.
2.1.3
शृणु राजन्नवहितश्चरितं पूर्वकस्य ते ।
मोक्षयित्वा मयं तत्र पार्थः शस्त्रभृतां वरः ॥ २.१.३ ॥
രാജാവേ, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക. നിന്റെ പൂർവ്വികന്റെ ആ ചരിത്രം — ആയുധധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ പാർത്ഥൻ അവിടെ മയനെ മോചിപ്പിച്ച കഥ.
2.1.4
गाण्डिवं कार्मुकश्रेष्ठं तूणी चाक्षयसायकौ ।
दिव्यान्यस्त्राणि राजेन्द्र दुर्लभानि नृपैर्भुवि ॥ २.१.४ ॥
ഗാണ്ഡീവം, വില്ലുകളിൽ ഉത്തമം, അക്ഷയമായ അമ്പുകളുള്ള രണ്ട് ആവനാഴികൾ; രാജേന്ദ്രാ, ഭൂമിയിൽ രാജാക്കന്മാർക്ക് ദുർലഭമായ ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങൾ.
2.1.5
रथध्वजपताकाश्च श्वेताश्वांश्च स वीर्यवान् ।
एतानि पावकात्प्राप्य मुदा परमया युतः।
तस्थौ पार्थो महावीर्यस्तदा सह मयेन सः ॥ २.१.५ ॥
രഥത്തിന്റെ ധ്വജവും പതാകകളും, വെളുത്ത കുതിരകളും — ഇവയെ അഗ്നിയിൽ നിന്നു ലഭിച്ച്, അതിമഹത്തായ സന്തോഷത്തോടെ കൂടിയ ആ വീര്യവാൻ പാർത്ഥൻ, മഹാവീരൻ, അപ്പോൾ മയനോടൊപ്പം നിന്നു.
2.1.6
ततोऽब्रवीन्मयः पार्थं वासुदेवस्य सन्निधौ ।
पाण्डवेन परित्रातस्तत्कृतं प्रत्यनुस्मरन् ॥ २.१.६ ॥
അപ്പോൾ മയൻ വാസുദേവന്റെ സന്നിധിയിൽ പാർത്ഥനോട് പറഞ്ഞു — പാണ്ഡവനാൽ രക്ഷിക്കപ്പെട്ടവനായി, അവൻ ചെയ്ത ആ ഉപകാരം ഓർത്തുകൊണ്ട്.
2.1.7
प्राञ्जलिः श्लक्ष्णया वाचा पूजयित्वा पुनः पुनः ।
अस्माच्च कृष्णात्सङ्क्रुद्धात्पावकाच्च दिधक्षतः ॥ २.१.७ ॥
കൈകൂപ്പി, മൃദുവായ വാക്കുകളാൽ വീണ്ടും വീണ്ടും വണങ്ങി, ഈ കോപിച്ച കൃഷ്ണനിൽനിന്നും ദഹിപ്പിക്കാനൊരുങ്ങിയ അഗ്നിയിൽനിന്നും (നീ എന്നെ രക്ഷിച്ചു).
2.1.8
त्वया त्रातोऽस्मि कौन्तेय ब्रूहि किं करवाणि ते ।
अहं हि विश्वकर्मा वै असुराणां परन्तप ॥ २.१.८ ॥
കൗന്തേയ, നീ എന്നെ രക്ഷിച്ചു; പറയൂ, നിനക്കായി ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം? ഞാൻ തന്നെയാണ് അസുരന്മാരുടെ വിശ്വകർമ്മാവ്, ശത്രുനാശകനേ.
2.1.9
तस्मात्ते विस्मयं किञ्चित्कुर्यामन्यैः सुदुष्करम् ॥ २.१.९ ॥
അതിനാൽ, മറ്റുള്ളവർക്ക് ചെയ്യാൻ അത്യന്തം ദുഷ്കരമായ എന്തെങ്കിലും നിനക്ക് വിസ്മയം നൽകുംവിധം ഞാൻ ചെയ്യും.
2.1.10
एवमुक्तो महावीर्यः पार्थो मायाविदं मयम् ।
ध्यात्वा मुहूर्तं कौन्तेयः प्रहसन्वाक्यमब्रवीत् ॥ २.१.१० ॥
മായാവിദ്യ അറിയുന്ന മയനോട് ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ, മഹാവീര്യനായ പാർത്ഥൻ ഒരു നിമിഷം ചിന്തിച്ച് പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
2.1.11
कृतमेव त्वया सर्वं स्वस्ति गच्छ महाऽसुर ।
प्रीतिमान्भव मे नित्यं प्रीतिमन्तो वयं च ते ॥ २.१.११ ॥
നീ എല്ലാം ഇതിനകം ചെയ്തുകഴിഞ്ഞു. ഓ മഹാസുരാ, ശുഭമായി പോകൂ. എപ്പോഴും എന്നോട് പ്രീതിയുള്ളവനായിരിക്കൂ; ഞങ്ങളും നിന്നോട് പ്രീതിയുള്ളവരാണ്.
2.1.12
प्रोपकारादर्थं हि नादास्यामीति मे व्रतम् ।
युक्तमेतत्त्वयि विभो यदात्थ पुरुषर्षभ ॥ २.१.१२ ॥
മറ്റുള്ളവർക്ക് ഉപകാരം ചെയ്യുന്നതിൽനിന്ന് ഞാൻ പ്രതിഫലം സ്വീകരിക്കില്ല എന്നതാണ് എന്റെ വ്രതം. ഓ വിഭോ, ഓ പുരുഷർഷഭാ, നീ പറഞ്ഞത് നിനക്ക് യോജിച്ചതാണ്.
2.1.13
प्रीतिपूर्वमहं किञ्चित्कर्तुमिच्छामि तेऽर्जुन ।
अहं हि विश्वकर्मा वै दानवानां महाकविः ॥ २.१.१३ ॥
സ്നേഹപൂർവ്വം ഞാൻ നിനക്കായി എന്തെങ്കിലും ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, അർജുനാ. ഞാനാണ് ദാനവരുടെ വിശ്വകർമ്മാവും മഹാകവിയും.
2.1.14
सोऽहं वै त्वत्कृते किञ्चित्कर्तुमिच्छामि पाण्डव ।
दानवानां पुरा पार्थ प्रासादा हि मया कृताः ॥ २.१.१४ ॥
അതിനാൽ ഞാൻ നിനക്കായി എന്തെങ്കിലും ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, പാണ്ഡവാ. പണ്ട് ദാനവരുടെ കൊട്ടാരങ്ങൾ ഞാനാണ് നിർമ്മിച്ചത്, പാർത്ഥാ.
2.1.15
रम्याणि सुखगर्भाणि भोगाढ्यानि सहस्रशः ।
उद्यानानि च रम्याणि सरांसि विविधानि च ॥ २.१.१५ ॥
സുഖങ്ങൾ നിറഞ്ഞ, ഭോഗസമൃദ്ധമായ ആയിരക്കണക്കിന് മനോഹര മന്ദിരങ്ങൾ; മനോഹരമായ ഉദ്യാനങ്ങളും വിവിധതരം തടാകങ്ങളും.
2.1.16
विचित्राणि च वस्त्राणि कामगानि रथानि च ।
नगराणि विशालानि साट्टप्राकारवन्ति च ॥ २.१.१६ ॥
വിചിത്രമായ വസ്ത്രങ്ങളും ഇച്ഛാനുസരണം സഞ്ചരിക്കുന്ന രഥങ്ങളും; അട്ടാലികളും പ്രാകാരങ്ങളും ഉള്ള വിശാലമായ നഗരങ്ങളും.
2.1.17
वाहनानि च मुख्यानि विचित्राणि सहस्रशः ।
बिलानि रमणीयानि सुखयुक्तानि वै भृशम्।
एते कृता मया तस्मादिच्छामि फल्गुन ॥ २.१.१७ ॥
ആയിരക്കണക്കിന് ശ്രേഷ്ഠവും വിചിത്രവുമായ വാഹനങ്ങൾ; മനോഹരവും അത്യന്തം സുഖദായകവുമായ ഭൂഗർഭ അറകൾ. ഇവയെല്ലാം ഞാൻ നിർമ്മിച്ചതാണ്; അതിനാൽ, ഫൽഗുനാ, ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
2.1.18
प्राणकृच्छ्राद्विनिर्मुक्तमात्मानं मन्यसे मया ।
एवं गते न शक्ष्यामि किञ्चित्कारयितुं त्वया ॥ २.१.१८ ॥
എന്നാൽ നീ പ്രാണാപായത്തിൽനിന്ന് എന്നാൽ മോചിതനായി എന്ന് കരുതുന്നു. ഇങ്ങനെയിരിക്കെ നിന്നെക്കൊണ്ട് ഒന്നും ചെയ്യിക്കാൻ ഞാൻ കഴിയില്ല.
2.1.19
न चापि तव सङ्कल्पं मोघमिच्छामि दानव ।
कृष्णस्य क्रियतां किञ्चित्तथा प्रतिकृतं मयि ॥ २.१.१९ ॥
ദാനവാ, നിന്റെ സങ്കല്പം വ്യർഥമാകണമെന്ന് ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. കൃഷ്ണനുവേണ്ടി എന്തെങ്കിലും ചെയ്യപ്പെടട്ടെ; അതുപോലെ എനിക്കും പ്രത്യുപകാരം ചെയ്യപ്പെടട്ടെ.
2.1.20
चोदितो वासुदेवस्तु मयं प्रति नरर्षभ ।
मुहूर्तमिव सन्दध्यौ किमयं चोद्यतामिति ॥ २.१.२० ॥
നരശ്രേഷ്ഠാ, മയനാൽ പ്രേരിതനായ വാസുദേവൻ ഒരു നിമിഷം ചിന്തിച്ചു—'ഇപ്പോൾ എന്ത് ചെയ്യാൻ ഇവനോട് പറയണം?' എന്ന്.
2.1.21
ततो विचिन्त्य मनसा लोकनाथः प्रजापितः ।
चोदयामास तं कृष्णः सभा वै क्रियतामिति ॥ २.१.२१ ॥
അനന്തരം മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച് ലോകനാഥനും പ്രജാപതിയുമായ കൃഷ്ണൻ അവനോട് നിർദ്ദേശിച്ചു—'സഭ നിർമ്മിക്കപ്പെടട്ടെ' എന്ന്.
2.1.22
यदि त्वं कर्तुकामोऽसि प्रियं शिल्पवतां वर ।
धर्मराजस्य दयितां यादृशीमिह मन्यसे ॥ २.१.२२ ॥
ശില്പികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, ഇവിടെ നീ കരുതുന്നതുപോലെ ധർമ്മരാജാവിന് പ്രിയമായ സഭ നിർമ്മിക്കാൻ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ—
2.1.23
यां क्रियां नानुकुर्युस्ते मानवाः प्रेक्ष्य विष्ठिताः ।
मनुष्यलोके सकले तादृशीं कुरु वै सभाम् ॥ २.१.२३ ॥
കണ്ടിട്ടും മനുഷ്യർക്ക് അനുകരിക്കാൻ കഴിയാത്ത, മനുഷ്യലോകം മുഴുവനുമുള്ള സഭ നീ നിർമ്മിക്കുക.
2.1.24
यत्र द्विव्यानभिप्रायान्पश्येम विहितांस्त्वया ।
आसुरान्मानुपांश्चैव तादृशीं कुरु वै सभाम् ॥ २.१.२४ ॥
അവിടെ നിന്റെ നിർമ്മിതമായ ദിവ്യ രൂപകല്പനകളും അസുരന്മാരുടെയും മനുഷ്യരുടെയും രൂപകല്പനകളും ഞങ്ങൾക്ക് കാണാൻ കഴിയുന്ന, അത്തരം സഭ നിർമ്മിക്കുക.
2.1.25
प्रतिगृह्य तु तद्वाक्यं सम्प्रहृष्टो मयस्तदा ।
विमानप्रतिमां चक्रे पाण्डवस्य शुभां सभाम् ॥ २.१.२५ ॥
ആ വാക്ക് സ്വീകരിച്ച മയൻ അപ്പോൾ അതീവ സന്തോഷവാനായി, പാണ്ഡവർക്കായി വിമാനത്തിനു സമാനമായ മനോഹരമായ ഒരു സഭ നിർമ്മിച്ചു.
2.1.26
ततः कृष्णश्च पार्थश्च धर्मराजे युधिष्ठिरे ।
सर्वमेतत्समावेद्य दर्शयामासतुर्मयम् ॥ २.१.२६ ॥
പിന്നീട് കൃഷ്ണനും അർജുനനും ധർമ്മരാജാവായ യുധിഷ്ഠിരനോട് ഇതെല്ലാം അറിയിച്ച് മയനെ അദ്ദേഹത്തിന് കാണിച്ചുകൊടുത്തു.
2.1.27
तस्मै युधिष्ठिरः पूजां यथार्हमकरोत्तदा ।
स तु तां प्रतिजग्राह मयः सत्कृत्य भारत ॥ २.१.२७ ॥
അപ്പോൾ യുധിഷ്ഠിരൻ അദ്ദേഹത്തിന് അർഹമായ ബഹുമാനം നൽകി; ഭാരതാ, മയൻ ആ സത്കാരം ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചു.
2.1.28
स पूर्वदेवचरितं तदा तत्र विशाम्पते ।
कथयामास दैतेयः पाण्डुपुत्रेषु भारत ॥ २.१.२८ ॥
ജനപതേ, അവിടെവച്ച് ആ ദൈത്യൻ പാണ്ഡുപുത്രന്മാരോട് പൂർവദേവന്മാരുടെ ചരിത്രം പറഞ്ഞു, ഭാരതാ.
2.1.29
स कालं कञ्चिदाश्वस्य विश्वकर्मा विचिन्त्य तु ।
सभां प्रचकमे कर्तुं पाण्डवानां महात्मनाम् ॥ २.१.२९ ॥
അദ്ദേഹം കുറച്ചുനേരം വിശ്രമിച്ച ശേഷം, വിശ്വകർമ്മാവിനെപ്പോലെ ആലോചിച്ച് മഹാത്മാക്കളായ പാണ്ഡവർക്കായി സഭ നിർമ്മിക്കാൻ തുടങ്ങി.
2.1.30
अभिप्रायेण पार्थानां कृष्णस्य च महात्मनः ।
पुण्येऽहनि महातेजाः कृतकौतुकमङ्गलः ॥ २.१.३० ॥
പാർത്ഥന്മാരുടെയും മഹാത്മാവായ കൃഷ്ണന്റെയും അഭിപ്രായപ്രകാരം, ശുഭദിനത്തിൽ മഹാതേജസ്വിയായ അദ്ദേഹം മംഗളകർമ്മങ്ങൾ നടത്തി.
2.1.31
तर्पयित्वा द्विजश्रेष्ठान्पायसेन सहस्रशः ।
धनं बहुविधं दत्त्वा तेभ्य एव च वीर्यवान्
सर्वर्तुगुणसम्पन्नां दिव्यरूपां मनोरमाम्। ॥ २.१.३१ ॥
ആ വീര്യവാൻ ആയിരക്കണക്കിന് ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണരെ പായസം കൊണ്ട് തൃപ്തരാക്കി, അവർക്കുതന്നെ പലവിധ ധനം നൽകി; സർവ ഋതുക്കളുടെയും ഗുണങ്ങൾ നിറഞ്ഞ, ദിവ്യരൂപവും മനോഹരവുമായ (സഭ) നിർമ്മിച്ചു.
2.1.32
दशकिष्कुसहस्रां तां मापयामास सर्वतः ॥ २.१.३२ ॥
അതിനെ എല്ലാ വശങ്ങളിലും പതിനായിരം കിഷ്കു അളവിൽ അളപ്പിച്ചു.