มหาภารตะ · อัธยายะ 2.10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.10.1
सभा वैश्रवणी राजञ्शतयोजनमायता ।
विस्तीर्णा सप्ततिश्चैव योजनानि सितप्रभा ॥ २.१०.१ ॥
ข้าแต่พระราชา ท้องพระโรงของท้าววैश्रवณะ ยาวหนึ่งร้อยโยชน์ และกว้างเจ็ดสิบโยชน์ เปล่งแสงขาวโพลน
2.10.2
तपसा निर्जिता राजन्स्वयं वैश्रवणेन सा ।
शशिप्रभा प्रावरणा कैलासशिखरोपमा ॥ २.१०.२ ॥
ข้าแต่พระราชา ท้องพระโรงนั้นท้าววैश्रवณะทรงได้มาด้วยตบะของพระองค์เอง มีแสงดุจจันทร์ มีม่านคลุมดุจยอดเขาไกรลาส
2.10.3
गुह्यकैरुह्यमाना सा खे विषक्तेव शोभते ।
दिव्या हेममयैरुच्चैः प्रासादैरुपशोभिता ॥ २.१०.३ ॥
ท้องพระโรงนั้นถูกคุยกะที่หามไปโดยคุยกะทั้งหลาย ดูดุจลอยแขวนอยู่กลางอากาศ เป็นทิพย์ ประดับด้วยปราสาทสูงทำด้วยทองคำ
2.10.4
महारत्नवती चित्रा दिव्यगन्धा मनोरमा ।
सिताभ्रशिखराकारा प्लवमानेव दृश्यते। ॥ २.१०.४ ॥
ท้องพระโรงนั้นเต็มไปด้วยอัญมณีอันยิ่งใหญ่ วิจิตรงดงาม มีกลิ่นหอมทิพย์ น่ารื่นรมย์ใจ ดูเหมือนลอยอยู่ มีรูปทรงดุจยอดเมฆขาว
2.10.5
दिव्या हेममयै रङ्गैर्विद्युद्भिरिव चित्रिता ।
तस्यां वैश्रवणो राजा विचित्राभरणाम्बरः ॥ २.१०.५ ॥
ท้องพระโรงทิพย์ซึ่งทำด้วยทองคำนั้น ถูกประดับด้วยสีทิพย์ดุจสายฟ้า ในนั้นมีพระเจ้าท้าววैश्रवณะประทับอยู่ ทรงฉลองพระองค์และเครื่องประดับอันวิจิตรหลากสี
2.10.6
स्त्रीसहस्रैर्वृतः श्रीमानास्ते ज्वलितकुण्डलः ।
सह पत्न्या महाराज ऋद्ध्या सह विराजते। ॥ २.१०.६ ॥
ท้าววैश्रवณะผู้รุ่งเรืองประทับอยู่ท่ามกลางนางในนับพัน สวมตุ้มหูที่ส่องประกาย ข้าแต่มหาราชา พระองค์ทรงรุ่งโรจน์พร้อมด้วยพระชายาและความมั่งคั่ง
2.10.7
सर्वाभरणभूषिण्या वपुष्मत्या धनेश्वरः ।
दिवाकरनिभे पुण्ये दिव्यास्तरणसंवृते।
दिव्यपादोपधाने च निषण्णः परमासने ॥ २.१०.७ ॥
ท้าวธเนศวรผู้เป็นเจ้าแห่งทรัพย์ มีพระวรกายงดงาม ประดับด้วยเครื่องอาภรณ์ทุกชนิด ประทับบนพระที่นั่งอันสูงสุด สว่างดุจพระอาทิตย์ บริสุทธิ์ คลุมด้วยผ้าปูทิพย์ มีที่รองพระบาททิพย์
2.10.8
मन्दाराणामुदाराणां वनानि परिलोडयन् ।
सौगन्धीकवनानां च गन्धं गन्धवहो वहन् ॥ २.१०.८ ॥
ลมที่พัดกลิ่นหอม พัดพาความหอมจากป่าเซาคันธิกะ ทำให้ป่ามันทารอันประเสริฐไหวสะเทือน
2.10.9
नलिन्याश्चालकाख्याया नन्दनस्य वनस्य च ।
शीतो हृदयसंह्लादी वायुस्तमुपसेवते ॥ २.१०.९ ॥
ลมเย็นที่ชื่นใจ มาจากสระบัวที่ชื่อว่าอลกา และจากป่านันทนะ มาคอยปรนนิบัติพระองค์
2.10.10
तत्र देवाः सगन्धर्वा गणैरप्सरसां वृताः ।
दिव्यतानैर्महाराज गायन्तिस्म सभागताः ॥ २.१०.१० ॥
ที่นั่น เหล่าเทพและคันธรรพ์ซึ่งมาประชุมในท้องพระโรง ล้อมรอบด้วยหมู่อัปสร ข้าแต่มหาราชา กำลังขับขานด้วยทำนองทิพย์
2.10.11
मिश्रकेशी च रम्भा च चित्रसेना शुचिस्मिता ।
चारुनेत्रा घृताची च मेनका पुञ्जिकस्थला ॥ २.१०.११ ॥
มิศรเกศี รัมภา จิตรเสนา ผู้มีรอยยิ้มบริสุทธิ์ ฆฤตาจี ผู้มีดวงตางดงาม เมนกา และปุญชิกัสถลา
2.10.12
विश्वाची सहजन्या च प्रम्लोचा उर्वशी ॥ २.१०.१२ ॥
วิศวาจี สหชันยา ปรัมโลจา และอุรวศี
2.10.13
वर्गा च सौरभेयी च समीची बुद्बुदा लता ।
एताः सहस्रशश्चान्या नृत्तगीतविशारदाः ॥ २.१०.१३ ॥
วรรคา เสารเภยี สมีจี พุทพุทา และลตา เหล่านี้และอัปสรอื่นอีกนับพัน ชำนาญในการร่ายรำและขับร้อง
2.10.14
उपतिष्ठन्ति धनदं गन्धर्वाप्सरसां गणाः ।
अनिशं दिव्यवादित्रैर्नृत्तगीतैश्च स सभा ॥ २.१०.१४ ॥
หมู่คันธรรพ์และอัปสรเข้าเฝ้าท้าวธนทะไม่ขาดสาย ด้วยดนตรีทิพย์ การร่ายรำ และการขับร้อง ท้องพระโรงนั้นก็เป็นเช่นนั้น
2.10.15
अशून्या रुचिरा भाति गन्धर्वाप्सरसां गणैः ।
किन्नरा नाम गन्धर्वा नरा नाम तथाऽपरे ॥ २.१०.१५ ॥
ท้องพระโรงอันงดงามนั้นไม่เคยว่างเปล่า สว่างไสวด้วยหมู่คันธรรพ์และอัปสร มีคันธรรพ์ที่เรียกว่ากินนร และคันธรรพ์ที่เรียกว่านร และอื่น ๆ
2.10.16
माणिभद्रोऽथ धनदः श्वेतभद्रश्च गुह्यकः ।
कशेरको गण्डकण्डूः प्रद्योतश्च महाबलः ॥ २.१०.१६ ॥
มณิภัทร ธนทะ ศเวตภัทร และคุหยกะ กศเรกะ คัณฑกัณฑุ และปรัทโยตะผู้มีกำลังมหาศาล
2.10.17
कुस्तम्बरुः पिशाचश्च गजकर्णो विशालकः ।
वराहकर्णस्ताम्रौष्ठः फलकक्षः फलोदकः ॥ २.१०.१७ ॥
กุสตัมพรุ ปิศาจ คชกรรณะ วิศาลกะ วราหกรรณะ ตามรโอษฐะ ผลกักษะ และผโลทกะ
2.10.18
हंसचूडः शइखावर्तो हेमनेत्रो विभीषणः ।
पुष्पाननः पिङ्गलकः शोणितोदः प्रवालकः ॥ २.१०.१८ ॥
หังสจูฑะ ศังขาวรรตะ เหมเนตระ วิภีษณะ ปุษปานนะ ปิงคลกะ โศณิโตทะ และปรวาลกะ
2.10.19
वृक्षवास्यनिकेतश्च चीरवासाश्च भारत ।
एते चान्ये च बहवो यक्षाः शतसहस्रशः ॥ २.१०.१९ ॥
ข้าแต่ภารตะ ยักษ์ที่อาศัยอยู่ในต้นไม้และนุ่งห่มผ้าเปลือกไม้ เหล่านี้และยักษ์อื่นอีกมากมายนับแสนนับหมื่น
2.10.20
सदा भगवती लक्ष्मीस्तत्रैव नलकूबरः ।
अहं च बहुशस्तस्यां भवन्त्यन्ये च मद्विधाः ॥ २.१०.२० ॥
พระลักษมีผู้ทรงพระภคะประทับอยู่ที่นั่นเป็นนิตย์ และนลกูพระก็อยู่ที่นั่นด้วย เราเองก็มักไปอยู่ที่นั่นบ่อยครั้ง และผู้อื่นที่เป็นเช่นเรา
2.10.21
ब्रह्मर्षयो भवन्त्यत्र तथा देवर्षयोऽपरे ।
क्रव्यादाश्च तथैवान्ये गन्धर्वाश्च महाबलाः ॥ २.१०.२१ ॥
ที่นี่มีฤๅษีผู้เป็นพราหมณ์อาศัยอยู่ และมีฤๅษีเทพอื่น ๆ เช่นเดียวกัน ทั้งรากษสผู้กินเนื้อ และคนธรรพ์อื่น ๆ ผู้มีกำลังมหาศาล
2.10.22
उपासते महात्मानं तस्यां धनदमीश्वरम् ।
भगवान्भूतसङ्घैश्च वृतः शतसहस्रशः ॥ २.१०.२२ ॥
ที่นั่นพวกเขาปรนนิบัติท้าวกุเวร ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ผู้ประทานทรัพย์ ผู้เป็นใหญ่ และพระผู้เป็นเจ้าผู้ทรงพระคุณ ล้อมรอบด้วยหมู่ภูตนับร้อยนับพัน
2.10.23
उमापतिः पशुपतिः शूलभृद्भगनेत्रहा ।
त्र्यम्बको राजशार्दूल देवी च विगतक्लमा ॥ २.१०.२३ ॥
พระผู้เป็นใหญ่แห่งพระอุมา เจ้าแห่งสัตว์ ผู้ทรงตรีศูล ผู้ทำลายพระเนตรของภค ผู้มีสามพระเนตร โอ ราชสีห์ในหมู่กษัตริย์ และเทวีผู้ปราศจากความเหน็ดเหนื่อยก็อยู่ที่นั่นด้วย
2.10.24
वामनैर्विकटैः कुब्जैः क्षतजाक्षैर्महारवैः ।
मेदोमांसाशनैरुग्रैरुग्रधन्वा महाबलः ॥ २.१०.२४ ॥
พร้อมด้วยคนแคระ ผู้น่าเกลียด คนหลังค่อม ผู้มีดวงตาแดงดั่งเลือด ผู้คำรามเสียงดัง ผู้กินมันและเนื้อ ผู้ดุร้าย ผู้มีธนูดุร้าย ผู้มีกำลังมหาศาลก็อยู่ที่นั่น
2.10.25
नानाप्रहरणैरुग्रैर्वातैरिव महाजवैः ।
वृतः सखायमन्वास्ते सदैव धनदं नृप ॥ २.१०.२५ ॥
ล้อมรอบด้วยอาวุธดุร้ายหลากชนิด และด้วยสหายผู้เร็วดั่งลม เขาปรนนิบัติสหายของตนคือผู้ประทานทรัพย์อยู่เสมอ โอ กษัตริย์
2.10.26
प्रहृष्टाः शतशश्चान्ये बहुशः सपरिच्छदाः ।
गन्धर्वाणां च पतयो विश्वावसुर्हहा हुहूः ॥ २.१०.२६ ॥
ยังมีอีกนับร้อยที่ปีติยินดีพร้อมด้วยบริวาร และเจ้าแห่งคนธรรพ์ได้แก่ วิศวาวสุ หหะ และหุหู
2.10.27
तुम्बुरुः प्रवतश्चैव शैलूषश्च तथाऽपरः ।
चित्रसेनश्च गीतज्ञस्तथा चित्ररथोपि च ॥ २.१०.२७ ॥
ตุมบุรุ ปรวตะ และศิลูษะ และอีกองค์หนึ่ง จิตรเสนผู้รู้จักเพลง และจิตรรถด้วย
2.10.28
एते चान्ये च गन्धर्वा धनेश्वरमुपासते ।
विद्याधराधिपश्चैव चक्रधर्मा सहानुजैः ॥ २.१०.२८ ॥
คนธรรพ์เหล่านี้และคนธรรพ์อื่น ๆ ปรนนิบัติเจ้าแห่งทรัพย์ และจักรธรรมา เจ้าแห่งวิทยาธร พร้อมกับน้องชายทั้งหลายของตนก็ปรนนิบัติเช่นกัน
2.10.29
उपाचरति तत्र स्म धनानामीश्वरं प्रभुम् ।
किन्नराः शतशस्तत्र धनानामीश्वरं प्रभुम् ॥ २.१०.२९ ॥
ที่นั่นเขาปรนนิบัติเจ้าแห่งทรัพย์ ผู้เป็นนาย ที่นั่นกินนรนับร้อยก็ปรนนิบัติเจ้าแห่งทรัพย์ ผู้เป็นนาย
2.10.30
आसते चापि राजानो भगदत्तपुरोगमाः ।
द्रुमः किम्पुरुषेशश्च उपास्ते धनदेश्वरम् ॥ २.१०.३० ॥
กษัตริย์ทั้งหลายซึ่งมีพระภคทัตตะเป็นผู้นำก็ประทับอยู่ที่นั่นเช่นกัน และทรุมะ เจ้าแห่งกิมปุรุษ ปรนนิบัติเจ้าแห่งผู้ประทานทรัพย์
2.10.31
राक्षसाधिपतिश्चैव महेन्द्रो गन्धमादनः ।
सह यक्षैः सगन्धर्वैः सह सर्वैर्निशाचरैः ॥ २.१०.३१ ॥
เจ้าแห่งรากษส มเหนทระ และคันธมาทนะ พร้อมด้วยยักษ์ คนธรรพ์ และบรรดานักท่องราตรีทั้งปวง
2.10.32
विभीषणश्च धर्मिष्ठ उपास्ते भ्रातरं प्रभुम् ।
हिमवान्पारियात्रश्च विन्ध्यकैलासमन्दराः ॥ २.१०.३२ ॥
วิภีษณะผู้เคร่งในธรรมปรนนิบัติพี่ชายผู้เป็นใหญ่ หิมวาน ปาริยาตร วินธยะ ไกลาสะ และมันทระด้วย
2.10.33
मलयो दर्दुरश्चैव महेन्द्रो गन्धमादनः ।
इन्द्रकीलः सुनाभश्च तथा दिव्यौ च पर्वतौ ॥ २.१०.३३ ॥
มลยะ ทารทุระ มเหนทระ และคันธมาทนะ อินทรกีละ สุนาภะ และภูเขาทิพย์ทั้งสองด้วย
2.10.34
एते चान्ये च बहवः सर्वे मेरुपुरोगमाः ।
उपासते महात्मानं धनानामीश्वरं प्रभुम् ॥ २.१०.३४ ॥
เหล่านี้และอื่น ๆ อีกมากมาย มีเมรุเป็นผู้นำ ล้วนปรนนิบัติผู้เป็นใหญ่ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ เจ้าแห่งทรัพย์
2.10.35
नन्दीश्वरश्च भगवान्महाकालस्तथैव च ।
शङ्कुकर्णमुखाः सर्वे दिव्याः पारिषदास्तथा ॥ २.१०.३५ ॥
นันทีศวระ และพระผู้ทรงพระคุณมหากาละก็เช่นกัน และบริวารทิพย์ทั้งปวงมีศังกุกรรณเป็นหัวหน้า
2.10.36
काष्ठः कुटी मुखो दन्ती विजयश्च तपोधिकः ।
श्वेतश्च वृषभस्तत्र नर्दन्नास्ते महाबलः ॥ २.१०.३६ ॥
กาษฐะ กุฏี มุขะ ทันตี วิชยะ ตโปธิกะ เศวตะ และวฤษภะ ผู้มีกำลังมหาศาล ผู้คำรามอยู่ที่นั่น
2.10.37
धनदं राक्षसाश्चान्ये पिशाचाश्च उपासते ।
पारिषदैः परिवृतमुपायान्तं महेश्वरम् ॥ २.१०.३७ ॥
รากษสและอื่น ๆ และปิศาจทั้งหลายปรนนิบัติธนท่าน และพระมเหศวรผู้ยิ่งใหญ่กำลังเสด็จมา ล้อมรอบด้วยบริวารของพระองค์
2.10.38
सदा हि देवदेवेशं शिवं त्रैलोक्यभावनम् ।
प्रणम्य मूर्ध्ना पौलस्त्यो बहुरूपमुमापतिम् ॥ २.१०.३८ ॥
ปุลัสตยะ ผู้เป็นบุตรของ (กุเวร) ย่อมก้มศีรษะคารวะพระศิวะอยู่เสมอ ผู้เป็นเจ้าแห่งเทพทั้งหลาย เป็นผู้สร้างสามโลก ผู้เป็นเจ้าแห่งพระอุมาผู้มีรูปหลากหลาย
2.10.39
ततोऽभ्यनुज्ञां सम्प्राप्य महादेवाद्धनेश्वरः ।
आस्ते कदाचिद्भगवान्भवो धनपतेः सखा ॥ २.१०.३९ ॥
ต่อมา เมื่อได้รับอนุญาตจากพระมหาเทพแล้ว เจ้าแห่งทรัพย์ก็บางครั้งประทับอยู่ที่นั่น พระภวะผู้ทรงพระคุณ สหายของเจ้าแห่งทรัพย์ ก็ประทับอยู่ที่นั่นด้วย
2.10.40
निधिप्रवरमुख्यौ च शङ्खपद्मौ धनेश्वरौ ।
सर्वान्निधीन्प्रगृह्याथ उपास्तां वै धनेश्वरम् ॥ २.१०.४० ॥
ศังขะและปัทมะ ทั้งสองเป็นเจ้าแห่งทรัพย์ ประเสริฐที่สุดในบรรดาขุมทรัพย์ เมื่อรับขุมทรัพย์ทั้งปวงไปแล้ว ก็ปรนนิบัติเจ้าแห่งทรัพย์
2.10.41
सा सभा तादृशी रम्या मया दृष्टान्तरिक्षगा ।
पितामहसभां राजन्कीर्तयिष्ये निबोध ताम् ॥ २.१०.४१ ॥
สภานั้นงดงามไม่แพ้กัน ข้าพเจ้าได้เห็นสภานั้นลอยอยู่บนท้องฟ้า ข้าแต่พระราชา ข้าพเจ้าจะพรรณนาสภาของพระปิตามหะ ขอพระองค์โปรดฟังเถิด