മഹാഭാരതം · അധ്യായം 2.10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.10.1
सभा वैश्रवणी राजञ्शतयोजनमायता ।
विस्तीर्णा सप्ततिश्चैव योजनानि सितप्रभा ॥ २.१०.१ ॥
രാജാവേ! വൈശ്രവണന്റെ ആ സഭ നൂറു യോജന നീളവും എഴുപതു യോജന വീതിയുമുള്ളതാണ്; വെണ്മയുള്ള പ്രഭയാൽ ശോഭിക്കുന്നു.
2.10.2
तपसा निर्जिता राजन्स्वयं वैश्रवणेन सा ।
शशिप्रभा प्रावरणा कैलासशिखरोपमा ॥ २.१०.२ ॥
രാജാവേ! ആ സഭ വൈശ്രവണൻ തന്റെ തപസ്സിനാൽ സ്വയം നേടിയതാണ്; ചന്ദ്രപ്രഭയും കൈലാസശിഖരത്തിന്റെ ആവരണവുമുള്ളതാണ്.
2.10.3
गुह्यकैरुह्यमाना सा खे विषक्तेव शोभते ।
दिव्या हेममयैरुच्चैः प्रासादैरुपशोभिता ॥ २.१०.३ ॥
ഗുഹ്യകർ വഹിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്ന ആ സഭ ആകാശത്ത് തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്നതുപോലെ ശോഭിക്കുന്നു; ദിവ്യവും ഉയർന്ന സ്വർണ്ണമാളികകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമാണ്.
2.10.4
महारत्नवती चित्रा दिव्यगन्धा मनोरमा ।
सिताभ्रशिखराकारा प्लवमानेव दृश्यते। ॥ २.१०.४ ॥
മഹാരത്നങ്ങൾ നിറഞ്ഞതും അദ്ഭുതകരവും ദിവ്യസുഗന്ധമുള്ളതും മനോഹരവുമായ ആ സഭ വെൺമേഘശിഖരത്തിന്റെ ആകൃതിയിൽ ഒഴുകുന്നതുപോലെ കാണപ്പെടുന്നു.
2.10.5
दिव्या हेममयै रङ्गैर्विद्युद्भिरिव चित्रिता ।
तस्यां वैश्रवणो राजा विचित्राभरणाम्बरः ॥ २.१०.५ ॥
സ്വർണ്ണനിർമ്മിതവും ദിവ്യവർണ്ണങ്ങളാലും മിന്നലുകളാൽ ചിത്രീകരിച്ചതുപോലെയുമുള്ള ആ സഭയിൽ രാജാവായ വൈശ്രവണൻ വിചിത്രമായ ആഭരണങ്ങളും വസ്ത്രങ്ങളും ധരിച്ചിരിക്കുന്നു.
2.10.6
स्त्रीसहस्रैर्वृतः श्रीमानास्ते ज्वलितकुण्डलः ।
सह पत्न्या महाराज ऋद्ध्या सह विराजते। ॥ २.१०.६ ॥
ആയിരക്കണക്കിന് സ്ത്രീകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ജ്വലിക്കുന്ന കുണ്ഡലങ്ങൾ ധരിച്ച ശ്രീമാനായ വൈശ്രവണൻ ഇരിക്കുന്നു; മഹാരാജാവേ! ഭാര്യയോടും ഐശ്വര്യത്തോടുംകൂടി അദ്ദേഹം ശോഭിക്കുന്നു.
2.10.7
सर्वाभरणभूषिण्या वपुष्मत्या धनेश्वरः ।
दिवाकरनिभे पुण्ये दिव्यास्तरणसंवृते।
दिव्यपादोपधाने च निषण्णः परमासने ॥ २.१०.७ ॥
എല്ലാ ആഭരണങ്ങളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട, തേജസ്സുള്ള ശരീരമുള്ള പത്നിയോടൊപ്പം ധനേശ്വരനായ കുബേരൻ സൂര്യതുല്യമായ, പുണ്യമായ, ദിവ്യമായ വിരിപ്പുകളാൽ മൂടപ്പെട്ട, ദിവ്യമായ പാദപീഠമുള്ള പരമാസനത്തിൽ ഇരിക്കുന്നു.
2.10.8
मन्दाराणामुदाराणां वनानि परिलोडयन् ।
सौगन्धीकवनानां च गन्धं गन्धवहो वहन् ॥ २.१०.८ ॥
മന്ദാരവൃക്ഷങ്ങളുടെ ഉത്തമവനങ്ങളെ ഇളക്കി, സൗഗന്ധികവനങ്ങളുടെ സുഗന്ധം വഹിച്ചുകൊണ്ട് സുഗന്ധവാഹിയായ കാറ്റ് വീശുന്നു.
2.10.9
नलिन्याश्चालकाख्याया नन्दनस्य वनस्य च ।
शीतो हृदयसंह्लादी वायुस्तमुपसेवते ॥ २.१०.९ ॥
അലകാ എന്ന താമരക്കുളത്തിൽനിന്നും നന്ദനവനത്തിൽനിന്നും വരുന്ന, തണുത്തതും ഹൃദയത്തെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നതുമായ കാറ്റ് അവനെ സേവിക്കുന്നു.
2.10.10
तत्र देवाः सगन्धर्वा गणैरप्सरसां वृताः ।
दिव्यतानैर्महाराज गायन्तिस्म सभागताः ॥ २.१०.१० ॥
അവിടെ സഭയിൽ ഒത്തുകൂടിയ ദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും അപ്സരസ്സുകളുടെ സംഘങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, മഹാരാജാവേ, ദിവ്യമായ രാഗങ്ങളിൽ പാടിക്കൊണ്ടിരുന്നു.
2.10.11
मिश्रकेशी च रम्भा च चित्रसेना शुचिस्मिता ।
चारुनेत्रा घृताची च मेनका पुञ्जिकस्थला ॥ २.१०.११ ॥
മിശ്രകേശി, രംഭ, പവിത്രമായ പുഞ്ചിരിയുള്ള ചിത്രസേന, സുന്ദരനേത്രയായ ഘൃതാചി, മേനക, പുഞ്ജികസ്ഥല.
2.10.12
विश्वाची सहजन्या च प्रम्लोचा उर्वशी ॥ २.१०.१२ ॥
വിശ്വാചി, സഹജന്യ, പ്രമ്ലോച, ഉർവശി.
2.10.13
वर्गा च सौरभेयी च समीची बुद्बुदा लता ।
एताः सहस्रशश्चान्या नृत्तगीतविशारदाः ॥ २.१०.१३ ॥
വർഗ, സൗരഭേയി, സമീചി, ബുദ്ബുദ, ലത എന്നിവരും ആയിരക്കണക്കിന് മറ്റ് അപ്സരസ്സുകളും, നൃത്തഗീതങ്ങളിൽ നിപുണരായവർ.
2.10.14
उपतिष्ठन्ति धनदं गन्धर्वाप्सरसां गणाः ।
अनिशं दिव्यवादित्रैर्नृत्तगीतैश्च स सभा ॥ २.१०.१४ ॥
ഗന്ധർവരും അപ്സരസ്സുകളുടെ ഗണങ്ങളും ദിവ്യവാദ്യങ്ങളോടും നൃത്തഗീതങ്ങളോടും കൂടി ഇടവിടാതെ ധനദനായ കുബേരനെ ഉപാസിക്കുന്നു; ആ സഭയും അങ്ങനെയാണ്.
2.10.15
अशून्या रुचिरा भाति गन्धर्वाप्सरसां गणैः ।
किन्नरा नाम गन्धर्वा नरा नाम तथाऽपरे ॥ २.१०.१५ ॥
ഗന്ധർവ-അപ്സരസ്സുകളുടെ ഗണങ്ങളാൽ ഒരിക്കലും ശൂന്യമാകാത്ത മനോഹര സഭ പ്രകാശിക്കുന്നു; അവിടെ കിന്നരന്മാർ എന്ന ഗന്ധർവന്മാരും നരന്മാർ എന്ന ഗന്ധർവന്മാരും മറ്റുള്ളവരുമുണ്ട്.
2.10.16
माणिभद्रोऽथ धनदः श्वेतभद्रश्च गुह्यकः ।
कशेरको गण्डकण्डूः प्रद्योतश्च महाबलः ॥ २.१०.१६ ॥
മണിഭദ്രൻ, പിന്നെ ധനദൻ, ശ്വേതഭദ്രൻ, ഗുഹ്യകൻ, കശേരകൻ, ഗണ്ഡകണ്ഡു, മഹാബലനായ പ്രദ്യോതൻ.
2.10.17
कुस्तम्बरुः पिशाचश्च गजकर्णो विशालकः ।
वराहकर्णस्ताम्रौष्ठः फलकक्षः फलोदकः ॥ २.१०.१७ ॥
കുസ്തംബരു, പിശാചൻ, ഗജകർണൻ, വിശാലകൻ, വരാഹകർണൻ, താമ്രൗഷ്ഠൻ, ഫലകക്ഷൻ, ഫലോദകൻ.
2.10.18
हंसचूडः शइखावर्तो हेमनेत्रो विभीषणः ।
पुष्पाननः पिङ्गलकः शोणितोदः प्रवालकः ॥ २.१०.१८ ॥
ഹംസചൂഡൻ, ശംഖാവർത്തൻ, ഹേമനേത്രൻ, വിഭീഷണൻ, പുഷ്പാനനൻ, പിംഗളകൻ, ശോണിതോദൻ, പ്രവാളകൻ.
2.10.19
वृक्षवास्यनिकेतश्च चीरवासाश्च भारत ।
एते चान्ये च बहवो यक्षाः शतसहस्रशः ॥ २.१०.१९ ॥
വൃക്ഷവാസികളും വല്ക്കലവസ്ത്രധാരികളുമായ, ഹേ ഭാരത, ഇവരും മറ്റനേകം യക്ഷന്മാരും നൂറായിരങ്ങളായുണ്ട്.
2.10.20
सदा भगवती लक्ष्मीस्तत्रैव नलकूबरः ।
अहं च बहुशस्तस्यां भवन्त्यन्ये च मद्विधाः ॥ २.१०.२० ॥
അവിടെ എപ്പോഴും ഭഗവതിയായ ലക്ഷ്മി ഉണ്ട്; അവിടെത്തന്നെ നളകൂബരനും. ഞാനും അവിടെ പലപ്പോഴും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്, എന്നെപ്പോലുള്ള മറ്റുള്ളവരും.
2.10.21
ब्रह्मर्षयो भवन्त्यत्र तथा देवर्षयोऽपरे ।
क्रव्यादाश्च तथैवान्ये गन्धर्वाश्च महाबलाः ॥ २.१०.२१ ॥
ഇവിടെ ബ്രഹ്മർഷിമാരുണ്ട്; അതുപോലെ മറ്റു ദേവർഷിമാരും, മാംസഭോജികളായ രാക്ഷസരും മറ്റുള്ളവരും, മഹാബലരായ ഗന്ധർവന്മാരും.
2.10.22
उपासते महात्मानं तस्यां धनदमीश्वरम् ।
भगवान्भूतसङ्घैश्च वृतः शतसहस्रशः ॥ २.१०.२२ ॥
അവിടെ മഹാത്മാവും ധനദാതാവുമായ ഈശ്വരനെ (കുബേരനെ) ഉപാസിക്കുന്നു; ഭഗവാനും നൂറായിരം ഭൂതഗണങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
2.10.23
उमापतिः पशुपतिः शूलभृद्भगनेत्रहा ।
त्र्यम्बको राजशार्दूल देवी च विगतक्लमा ॥ २.१०.२३ ॥
ഉമാപതി, പശുപതി, ത്രിശൂലധാരി, ഭഗന്റെ കണ്ണുകൾ നശിപ്പിച്ചവൻ, ത്ര്യംബകൻ; ഹേ രാജശാർദൂല, ദേവിയും ക്ഷീണമില്ലാത്തവളായി (അവിടെയുണ്ട്).
2.10.24
वामनैर्विकटैः कुब्जैः क्षतजाक्षैर्महारवैः ।
मेदोमांसाशनैरुग्रैरुग्रधन्वा महाबलः ॥ २.१०.२४ ॥
വാമനർ, വികടർ, കൂനന്മാർ, ചോരക്കണ്ണുള്ളവർ, മഹാനാദം ചെയ്യുന്നവർ, കൊഴുപ്പും മാംസവും ഭക്ഷിക്കുന്ന ഉഗ്രന്മാരോടൊപ്പം—ഉഗ്രധന്വാവ്, മഹാബലൻ (അവിടെയുണ്ട്).
2.10.25
नानाप्रहरणैरुग्रैर्वातैरिव महाजवैः ।
वृतः सखायमन्वास्ते सदैव धनदं नृप ॥ २.१०.२५ ॥
പലതരം ഭയങ്കരായുധങ്ങളോടും കാറ്റുപോലെ അതിവേഗമുള്ള സേനയോടും ചുറ്റപ്പെട്ട്, ഹേ രാജാവേ, അവൻ എപ്പോഴും സമ്പത്തിന്റെ ദാതാവായ കുബേരന്റെ അരികിൽ കഴിയുന്നു.
2.10.26
प्रहृष्टाः शतशश्चान्ये बहुशः सपरिच्छदाः ।
गन्धर्वाणां च पतयो विश्वावसुर्हहा हुहूः ॥ २.१०.२६ ॥
സന്തോഷഭരിതരായ നൂറുകണക്കിന് മറ്റുള്ളവരും, പരിവാരങ്ങളോടൊപ്പം, ഗന്ധർവ്വന്മാരുടെ നാഥന്മാരായ വിശ്വാവസുവും ഹാഹയും ഹുഹുവും.
2.10.27
तुम्बुरुः प्रवतश्चैव शैलूषश्च तथाऽपरः ।
चित्रसेनश्च गीतज्ञस्तथा चित्ररथोपि च ॥ २.१०.२७ ॥
തുംബുരു, പ്രവതൻ, ശൈലൂഷൻ, മറ്റൊരുവനും, സംഗീതജ്ഞനായ ചിത്രസേനനും, ചിത്രരഥനും.
2.10.28
एते चान्ये च गन्धर्वा धनेश्वरमुपासते ।
विद्याधराधिपश्चैव चक्रधर्मा सहानुजैः ॥ २.१०.२८ ॥
ഇവരും മറ്റു ഗന്ധർവ്വന്മാരും ധനേശ്വരനായ കുബേരനെ ഉപാസിക്കുന്നു; വിദ്യാധരാധിപനായ ചക്രധർമ്മനും അനുജന്മാരോടൊപ്പം.
2.10.29
उपाचरति तत्र स्म धनानामीश्वरं प्रभुम् ।
किन्नराः शतशस्तत्र धनानामीश्वरं प्रभुम् ॥ २.१०.२९ ॥
അവിടെ അവൻ ധനങ്ങളുടെ ഈശ്വരനായ പ്രഭുവിനെ സേവിക്കുന്നു; അവിടെ നൂറുകണക്കിന് കിന്നരന്മാരും ധനങ്ങളുടെ ഈശ്വരനായ പ്രഭുവിനെ സേവിക്കുന്നു.
2.10.30
आसते चापि राजानो भगदत्तपुरोगमाः ।
द्रुमः किम्पुरुषेशश्च उपास्ते धनदेश्वरम् ॥ २.१०.३० ॥
ഭഗദത്തൻ മുൻനിരയിലുള്ള രാജാക്കന്മാരും അവിടെ ഇരിക്കുന്നു; കിമ്പുരുഷന്മാരുടെ നാഥനായ ദ്രുമനും ധനദന്റെ ഈശ്വരനായ കുബേരനെ ഉപാസിക്കുന്നു.
2.10.31
राक्षसाधिपतिश्चैव महेन्द्रो गन्धमादनः ।
सह यक्षैः सगन्धर्वैः सह सर्वैर्निशाचरैः ॥ २.१०.३१ ॥
രാക്ഷസാധിപനും മഹേന്ദ്രനും ഗന്ധമാദനനും യക്ഷന്മാരോടും ഗന്ധർവന്മാരോടും സർവ്വ നിശാചരന്മാരോടുമൊപ്പം.
2.10.32
विभीषणश्च धर्मिष्ठ उपास्ते भ्रातरं प्रभुम् ।
हिमवान्पारियात्रश्च विन्ध्यकैलासमन्दराः ॥ २.१०.३२ ॥
അത്യന്തം ധർമ്മിഷ്ഠനായ വിഭീഷണൻ തന്റെ സഹോദരനായ പ്രഭുവിനെ സേവിക്കുന്നു; ഹിമവാനും പാരിയാത്രവും വിന്ധ്യനും കൈലാസവും മന്ദരവും.
2.10.33
मलयो दर्दुरश्चैव महेन्द्रो गन्धमादनः ।
इन्द्रकीलः सुनाभश्च तथा दिव्यौ च पर्वतौ ॥ २.१०.३३ ॥
മലയം, ദർദുരം, മഹേന്ദ്രം, ഗന്ധമാദനം, ഇന്ദ്രകീലം, സുനാഭം, രണ്ടു ദിവ്യപർവ്വതങ്ങളും.
2.10.34
एते चान्ये च बहवः सर्वे मेरुपुरोगमाः ।
उपासते महात्मानं धनानामीश्वरं प्रभुम् ॥ २.१०.३४ ॥
ഇവരും മറ്റു പലരും മേരുവിനെ മുന്നിൽ നിർത്തിയ എല്ലാവരും മഹാത്മാവും ധനേശ്വരനുമായ പ്രഭുവിനെ സേവിക്കുന്നു.
2.10.35
नन्दीश्वरश्च भगवान्महाकालस्तथैव च ।
शङ्कुकर्णमुखाः सर्वे दिव्याः पारिषदास्तथा ॥ २.१०.३५ ॥
നന്ദീശ്വരനും ഭഗവാൻ മഹാകാലനും, ശങ്കുകർണ്ണൻ മുഖ്യരായ എല്ലാ ദിവ്യപാർഷദന്മാരും അതുപോലെ.
2.10.36
काष्ठः कुटी मुखो दन्ती विजयश्च तपोधिकः ।
श्वेतश्च वृषभस्तत्र नर्दन्नास्ते महाबलः ॥ २.१०.३६ ॥
കാഷ്ഠൻ, കുടി, മുഖൻ, ദന്തി, വിജയൻ, തപോധികൻ, ശ്വേതൻ, വൃഷഭൻ—അവിടെ ഗർജിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന മഹാബലൻ.
2.10.37
धनदं राक्षसाश्चान्ये पिशाचाश्च उपासते ।
पारिषदैः परिवृतमुपायान्तं महेश्वरम् ॥ २.१०.३७ ॥
ധനദനെ രാക്ഷസന്മാരും മറ്റുള്ളവരും പിശാചുക്കളും ഉപാസിക്കുന്നു. തന്റെ പാരിഷദന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് വരുന്ന മഹേശ്വരനെ.
2.10.38
सदा हि देवदेवेशं शिवं त्रैलोक्यभावनम् ।
प्रणम्य मूर्ध्ना पौलस्त्यो बहुरूपमुमापतिम् ॥ २.१०.३८ ॥
എപ്പോഴും ദേവദേവേശനും ത്രിലോകസൃഷ്ടാവുമായ ശിവനെ, ബഹുരൂപനും ഉമാപതിയുമായവനെ പൗലസ്ത്യൻ (കുബേരൻ) ശിരസ്സു നമിച്ചു വണങ്ങുന്നു.
2.10.39
ततोऽभ्यनुज्ञां सम्प्राप्य महादेवाद्धनेश्वरः ।
आस्ते कदाचिद्भगवान्भवो धनपतेः सखा ॥ २.१०.३९ ॥
പിന്നീട് മഹാദേവനിൽ നിന്ന് അനുമതി നേടി ധനേശ്വരൻ (കുബേരൻ) ചിലപ്പോൾ വസിക്കുന്നു; ധനപതിയുടെ സഖാവായ ഭഗവാൻ ഭവനും.
2.10.40
निधिप्रवरमुख्यौ च शङ्खपद्मौ धनेश्वरौ ।
सर्वान्निधीन्प्रगृह्याथ उपास्तां वै धनेश्वरम् ॥ २.१०.४० ॥
നിധികളിൽ പ്രധാനികളായ ശംഖനും പദ്മനും എന്ന രണ്ടു ധനേശ്വരന്മാരും എല്ലാ നിധികളും എടുത്ത് ധനേശ്വരനെ ഉപാസിച്ചു.
2.10.41
सा सभा तादृशी रम्या मया दृष्टान्तरिक्षगा ।
पितामहसभां राजन्कीर्तयिष्ये निबोध ताम् ॥ २.१०.४१ ॥
ആ സഭ അത്തരത്തിലുള്ളതും മനോഹരവുമാണ്; ഞാൻ ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നത് കണ്ടു. രാജാവേ, പിതാമഹന്റെ സഭയെ ഞാൻ വർണിക്കാം; അത് കേൾക്കുക.