Mahābhārata · Adhyāya 2.12
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.12.1
प्रायशो राजलोकस्ते कथितो वदतां वर ।
वैवस्वतसभायां तु यथा वदसि मे प्रभो ॥ २.१२.१ ॥
Mejor de los oradores, me has descrito en su mayoría el mundo de los reyes; pero, oh señor, cuéntame como hablas de la asamblea de Vaivasvata.
2.12.2
वरुणस्य सभायां तु नागास्ते कथिता विभो ।
दैत्येन्द्राश्चापि भूयिष्ठाः सरितः सागरास्तथा ॥ २.१२.२ ॥
En la asamblea de Varuṇa, oh poderoso, me describiste a los nāgas; y a los señores de los daityas en gran número, así como los ríos y los océanos.
2.12.3
तथा धनपतेर्यक्षा गुह्यका राक्षसास्तथा ।
गन्धर्वाप्सरसश्चैव भगवांश्च वृषध्वजः ॥ २.१२.३ ॥
Igualmente los yakṣas, guhyakas y rākṣasas del señor de la riqueza; también los gandharvas y apsarases, y el bienaventurado señor de la bandera del toro.
2.12.4
पितामहसभायां तु कथितास्ते महर्षभः ।
सर्वे देवनिकायाश्च सर्वशास्त्राणि वैव ह ॥ २.१२.४ ॥
En la asamblea del abuelo, oh gran toro entre los sabios, describiste todas las clases de dioses y, en verdad, todas las escrituras.
2.12.5
शक्रस्य तु सभायां तु देवाः सङ्कीर्तिता मुने ।
उद्देशतश्च गन्धर्वा विविधाश्च महर्षयः ॥ २.१२.५ ॥
En la asamblea de Śakra, oh sabio, fueron recitados los dioses; en resumen, también los gandharvas y diversos grandes sabios.
2.12.6
एक एव तु राजर्षिर्हरिश्चन्द्रो महामुने ।
कथितस्ते सभायां वै देवेन्द्रस्य महात्मनः ॥ २.१२.६ ॥
Oh gran sabio, solo el rey sabio Hariścandra fue descrito por ti en la asamblea del magnánimo señor de los dioses, Indra.
2.12.7
किं कर्म तेनाचरितं तपो वा नियतव्रत ।
येनासौ सह शक्रेण स्पर्धदे सुमहायशाः ॥ २.१२.७ ॥
¿Qué acción realizó, o qué austeridad practicó, oh de votos firmes, por la cual aquel de gran fama rivalizaba con Indra?
2.12.8
पितृलोकगतश्चैव त्वया विप्र पिता मम ।
दृष्टः पाण्डुर्महाभागः कथं वाऽपि समागतः ॥ २.१२.८ ॥
¡Oh brahmán! ¿Viste a mi padre, el bienaventurado Pāṇḍu, que ha ido al mundo de los antepasados? ¿Cómo llegó a encontrarse contigo?
2.12.9
किमुक्तवांश्च भगवंस्तन्ममाचक्ष्व सुव्रत ।
त्वत्तः श्रोतुं सर्वमिदं परं कौतूहलं हि मे ॥ २.१२.९ ॥
¡Oh venerable! ¿Qué dijo él? Cuéntamelo, oh de buenos votos; siento gran curiosidad por escuchar todo esto de ti.
2.12.10
यन्मां पृच्छसि राजेन्द्र हरिश्चन्द्रं प्रति प्रभो ।
तत्तेऽहं सम्प्रवक्ष्यामि माहात्म्यं तस्य धीमतः ॥ २.१२.१० ॥
Oh señor de los reyes, oh poderoso, te contaré plenamente la grandeza de aquel sabio Hariścandra, por quien me preguntas.
2.12.11
इक्ष्वाकूणां कुले जातस्त्रिशङ्कुर्नाम पार्थिवः ।
अयोध्याधिपतिर्वीरो विश्वामित्रेण संस्थितः ॥ २.१२.११ ॥
En el linaje de los Ikṣvākus nació un rey llamado Triśaṅku, héroe y señor de Ayodhyā, a quien estableció Viśvāmitra.
2.12.12
तस्य सत्यवती नाम पत्नी केकयवंशजा ।
तस्यां गर्भः समभवद्धर्मेण कुरुनन्दन ॥ २.१२.१२ ॥
Su esposa se llamaba Satyavatī, nacida en el linaje de los Kekaya; y en ella, oh gozo de los Kuru, se formó un embrión por dharma.
2.12.13
सा च काले महाभागा राजन्मासं प्रविश्य च ।
कुमारं जनयामास हरिश्चन्द्रमकल्मषम्।
स वै राजा हरिश्चन्द्रस्त्रैशङ्कव इति स्मृतः ॥ २.१२.१३ ॥
Y a su debido tiempo, oh rey, aquella mujer dichosa, cumplido el mes, dio a luz a un hijo sin mancha llamado Hariścandra. Aquel rey Hariścandra es recordado como hijo de Triśaṅku.
2.12.14
स राजा बलवानासीत्सम्राट् सर्वमहीक्षिताम् ।
तस्य सर्वे महीपालाः शासनावनताः स्थिताः ॥ २.१२.१४ ॥
Aquel rey era poderoso, emperador de todos los soberanos de la tierra. Todos sus reyes permanecían inclinados ante su mando.
2.12.15
तेनैकं रथमास्थाय जैत्रं हेमविभूषितम् ।
शस्त्रप्रतापेन जिता द्वीपाः सप्त जनेश्वर ॥ २.१२.१५ ॥
Montando un solo carro victorioso adornado de oro, conquistó las siete islas con el poder de sus armas, oh señor de los hombres.
2.12.16
स निर्जित्य महीं कृत्स्नां सशैलवनकाननाम् ।
आजहार महाराज राजसूयं महाक्रतुम् ॥ २.१२.१६ ॥
Tras conquistar toda la tierra con sus montañas, bosques y arboledas, celebró, oh gran rey, el gran sacrificio llamado Rājasūya.
2.12.17
तस्य सर्वे महीपाला धनान्याजह्रुराज्ञया ।
द्विजानां परिवेष्टारस्तस्मिन्यज्ञे च तेऽभवन् ॥ २.१२.१७ ॥
Por su orden, todos sus reyes trajeron riquezas, y en aquel sacrificio se convirtieron en servidores de comida para los brahmanes.
2.12.18
समाप्तयज्ञो विधिवद्धरिश्चन्द्रः प्रतापवान् ।
अभिषिक्तश्च शुशुभे साम्राज्येन नराधिपः ॥ २.१२.१८ ॥
Habiendo completado el sacrificio según la regla, el poderoso Hariścandra, ungido con la soberanía imperial, resplandeció como señor de los hombres.
2.12.19
राजसूयेऽभिषिक्तश्च समाप्तवरदक्षिणे ॥ २.१२.१९ ॥
Consagrado en el sacrificio Rājasūya, habiéndose completado las mejores ofrendas y honorarios.
2.12.20
प्रादाच्च द्रविणं प्रीत्या याचकानां नरेश्वरः ।
यथोक्तवन्तस्ते तस्मिंस्ततः पञ्चगुणाधिकम् ॥ २.१२.२० ॥
El señor de los hombres dio riquezas con alegría a los suplicantes, cinco veces más de lo que habían pedido.
2.12.21
अतर्पयच्च विविधैर्वसुभिर्ब्राह्मणांस्तदा ।
प्रसर्पकाले सम्प्राप्ते नानादिग्भ्यः समागतान् ॥ २.१२.२१ ॥
Entonces satisfizo a los brahmanes con diversas riquezas, y también a los reunidos de diversas direcciones cuando llegó el momento de la dispersión de la fiesta.
2.12.22
भक्ष्यभोज्यैश्च विविधैर्यथाकामपुरस्कृतैः ।
रत्नौघतर्पितैस्तुष्टैर्द्विजैश्च समुदाहृतम्।
तेजस्वी च यशस्वी च नृपेभ्योऽभ्यधिकोऽभवत् । ॥ २.१२.२२ ॥
Los nacidos dos veces, satisfechos y contentos con diversos alimentos y bebidas preparados según el deseo de cada uno, y con montones de joyas, lo proclamaron; se volvió resplandeciente y famoso, más exaltado que los demás reyes.
2.12.23
एतस्मात्कारणाद्राजन्हरिश्चन्द्रो विराजते ।
तेभ्यो राजसहस्रेभ्यस्तद्विद्वि भरतर्षभ ॥ २.१२.२३ ॥
Por esta razón, oh rey, Hariścandra resplandece por encima de aquellos miles de reyes; sabedlo, oh toro de los Bharatas.
2.12.24
समाप्य च हरिश्चन्द्रो महायज्ञं प्रतापवान् ।
अभिषिक्तश्च शुशुभे साम्राज्येन नराधिप ॥ २.१२.२४ ॥
Habiendo completado el gran sacrificio, el poderoso Hariścandra, consagrado con la soberanía universal, oh señor de los hombres, resplandeció.
2.12.25
ये चान्ये च महीपाला राजसूयं महाक्रतुम् ।
यजन्ते ते सहेन्द्रेण मोदन्ते भरतर्षभ। ॥ २.१२.२५ ॥
Y los otros reyes que realizan el gran sacrificio Rājasūya se regocijan junto con Indra, oh toro de los Bharatas.
2.12.26
ये चापि नि नं प्राप्ताः सङ्ग्रामेष्वपलायिनः ।
ते तत्सदनम् ताद्य मोन्दते भरतर्षभ ॥ २.१२.२६ ॥
Y quienes, sin huir en las batallas, han alcanzado aquella morada, allí se regocijan, oh toro de los Bharatas. (Parte del texto es ilegible en la fuente.)
2.12.27
तपसा ये च तीव्रेण त्यजन्तीह कलेवरम् ।
ते तत्स्थानं समासाद्य श्रीमन्तो भान्ति नित्यशः ॥ २.१२.२७ ॥
Quienes aquí abandonan el cuerpo mediante una austeridad intensa, habiendo alcanzado aquel lugar, resplandecen siempre en gloria.
2.12.28
पिता च त्वाऽऽह कौन्तेय पाण्डुः कौरवनन्दन ।
हरिश्चन्द्रे श्रियं दृष्ट्वा नृपतौ जातविस्मयः ॥ २.१२.२८ ॥
Tu padre Pāṇḍu también te habló, oh hijo de Kuntī, deleite de los Kurus, quien, al ver el esplendor del rey Hariścandra, se llenó de asombro.
2.12.29
विज्ञाय मानुषं लोकमायान्तं मां नराधिप ।
प्रोवाच प्रणतो भूत्वा वदेथास्त्वं युधिष्ठिरम् ॥ २.१२.२९ ॥
Sabiendo que yo venía al mundo humano, oh señor de los hombres, se inclinó y dijo: "Debes hablar a Yudhiṣṭhira."
2.12.30
समर्थोऽसि महीं जेतुं भ्रातरस्ते स्थिता वशे ।
राजसूयं क्रतुश्रेष्ठमहारस्वेति भारत ॥ २.१२.३० ॥
Eres capaz de conquistar la tierra; tus hermanos están bajo tu control. Realiza el Rājasūya, el mejor de los sacrificios, oh Bhārata, así dijo. (Una lectura es incierta en la fuente.)
2.12.31
त्वयीष्टवति पुत्रेऽहं हरिश्चन्द्रवदाशु वै ।
मोदिष्ये बहुलाः शश्वत्समाः शक्रस्य संसदि ॥ २.१२.३१ ॥
Cuando tu hijo haya realizado el sacrificio, pronto me regocijaré en la asamblea de Indra durante muchos años sin fin, como Hariścandra.
2.12.32
एवं भवतु वक्ष्येऽहं तव पुत्रं नराधिपम् ।
भूलोकं यदि गच्छेयमिति पाण्डुमथाब्रुवम् ॥ २.१२.३२ ॥
Así sea. Si voy al mundo terrenal, le diré a tu hijo, ese señor de hombres — así le dije a Pāṇḍu.
2.12.33
तस्य त्वं पुरुषव्याघ्र सङ्कल्पं कुरु पाण्डव ।
गन्तासित्वं महेन्द्रस्य पूर्वैः सह सलोकताम् ॥ २.१२.३३ ॥
Oh, el mejor de los hombres, hijo de Pāṇḍu, haz tu resolución para ello. Irás al mismo mundo que Mahendra, junto con tus antepasados.
2.12.34
बहुविघ्नश्च नृपते क्रतुरेष स्मृतो महान् ।
छिद्राण्यस्य वाञ्छन्ति यज्ञघ्ना ब्रह्मराक्षसाः ॥ २.१२.३४ ॥
Oh rey, este gran sacrificio es conocido por estar lleno de muchos obstáculos; los brahmarakshasas, destructores de sacrificios, buscan defectos en él.
2.12.35
युद्धं च क्षत्रशमनं पृथिवीक्षयकारणम् ।
किञ्चिदेव निमित्तं च भवत्यत्र क्षयावहम् ॥ २.१२.३५ ॥
La guerra es la aniquilación de la casta guerrera y la causa de la ruina de la tierra; aquí incluso una pequeña ocasión se convierte en portadora de destrucción.
2.12.36
एतत्सञ्चिन्त्य राजेन्द्र यत्क्षमं तत्समाचर ।
अप्रमत्तोत्थितो नित्यं चातुर्वर्ण्यस्य रक्षणे ॥ २.१२.३६ ॥
Oh rey de reyes, habiendo considerado esto bien, haz lo que sea conveniente; siempre alerta y atento en la protección de las cuatro clases.
2.12.37
भव एधस्व मोदस्व धनैस्तर्पय च द्विजान् ।
एतत्ते विस्तरेणोक्तं यन्मां त्वं परिपृच्छसि।
आपृच्छे त्वां गमिष्यामि दाशार्हनगरीं प्रति ॥ २.१२.३७ ॥
Sé próspero, prospera, alégrate y satisface a los brahmanes con riquezas. Lo que me preguntaste, te lo he contado extensamente. Ahora me despido de ti y partiré hacia la ciudad de los Dāśārhas.
2.12.38
एवमाख्याय पार्थेभ्यो नारदो जनमेजय ।
जगाम तैर्वृतो राजन्नृषिभिर्यैः समागतः ॥ २.१२.३८ ॥
Habiendo hablado así a los Pārthas, Nārada se marchó, oh Janamejaya; oh rey, rodeado por los sabios que habían venido con él.
2.12.39
गते तु नारदे पार्थो भ्रातृभिः सह कौरवः ।
राजसूयं क्रतुश्रेष्ठं चिन्तयामास पार्थिवः ॥ २.१२.३९ ॥
Cuando Nārada se hubo marchado, el Kaurava Pārtha (Yudhiṣṭhira), junto con sus hermanos, comenzó a meditar sobre el sacrificio Rājasūya, el mejor de los sacrificios.