マハーバーラタ · 章 2.12
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.12.1
प्रायशो राजलोकस्ते कथितो वदतां वर ।
वैवस्वतसभायां तु यथा वदसि मे प्रभो ॥ २.१२.१ ॥
語る者の中で最上の方よ、あなたは私に主に王の世界を語られました。しかし主よ、ヴァイヴァスヴァタ（ヤマ）の集会について語られたことを私にお話しください。
2.12.2
वरुणस्य सभायां तु नागास्ते कथिता विभो ।
दैत्येन्द्राश्चापि भूयिष्ठाः सरितः सागरास्तथा ॥ २.१२.२ ॥
ヴァルナの集会において、おおいなる方よ、あなたはナーガたちを語られました。ダイティヤの王たちの多くや、川や海もまた同様です。
2.12.3
तथा धनपतेर्यक्षा गुह्यका राक्षसास्तथा ।
गन्धर्वाप्सरसश्चैव भगवांश्च वृषध्वजः ॥ २.१२.३ ॥
同様に、財神の夜叉、グヒヤカ、ラークシャサ；ガンダルヴァとアプサラスたちも、そして牛旗を持つ尊き主も。
2.12.4
पितामहसभायां तु कथितास्ते महर्षभः ।
सर्वे देवनिकायाश्च सर्वशास्त्राणि वैव ह ॥ २.१२.४ ॥
祖父の集会において、聖仙の中の偉大な牡牛よ、あなたは神々のあらゆる種族、そして実にあらゆる聖典を語られました。
2.12.5
शक्रस्य तु सभायां तु देवाः सङ्कीर्तिता मुने ।
उद्देशतश्च गन्धर्वा विविधाश्च महर्षयः ॥ २.१२.५ ॥
シャクラの集会において、聖者よ、神々が語られました。概略ではガンダルヴァや様々な大聖仙も。
2.12.6
एक एव तु राजर्षिर्हरिश्चन्द्रो महामुने ।
कथितस्ते सभायां वै देवेन्द्रस्य महात्मनः ॥ २.१२.६ ॥
偉大な聖者よ、大いなる魂を持つ神々の王インドラの集会で、あなたが語られたのは王仙ハリシュチャンドラただ一人でした。
2.12.7
किं कर्म तेनाचरितं तपो वा नियतव्रत ।
येनासौ सह शक्रेण स्पर्धदे सुमहायशाः ॥ २.१२.७ ॥
堅固な誓いを持つ方よ、あの大いなる名声の者は、どのような行為をし、どのような苦行をして、インドラと競ったのか？
2.12.8
पितृलोकगतश्चैव त्वया विप्र पिता मम ।
दृष्टः पाण्डुर्महाभागः कथं वाऽपि समागतः ॥ २.१२.८ ॥
バラモンよ、祖霊の世界へ行った私の父、大いなる幸運のパーンドゥをあなたは見ましたか。どのようにして彼と出会ったのですか。
2.12.9
किमुक्तवांश्च भगवंस्तन्ममाचक्ष्व सुव्रत ।
त्वत्तः श्रोतुं सर्वमिदं परं कौतूहलं हि मे ॥ २.१२.९ ॥
尊き方よ、彼は何を言ったのか。善き誓いの方よ、それをすべて私に語ってください。あなたからこのすべてを聞きたいという強い好奇心があります。
2.12.10
यन्मां पृच्छसि राजेन्द्र हरिश्चन्द्रं प्रति प्रभो ।
तत्तेऽहं सम्प्रवक्ष्यामि माहात्म्यं तस्य धीमतः ॥ २.१२.१० ॥
王の中の王よ、主よ、あなたが私に尋ねているハリシュチャンドラの、あの賢者の偉大さを、私は余すところなくお話ししましょう。
2.12.11
इक्ष्वाकूणां कुले जातस्त्रिशङ्कुर्नाम पार्थिवः ।
अयोध्याधिपतिर्वीरो विश्वामित्रेण संस्थितः ॥ २.१२.११ ॥
イクシュヴァーク家に、トリシャンク王という名の英雄が生まれた。アヨーディヤーの主であり、ヴィシュヴァーミトラによって立てられた。
2.12.12
तस्य सत्यवती नाम पत्नी केकयवंशजा ।
तस्यां गर्भः समभवद्धर्मेण कुरुनन्दन ॥ २.१२.१२ ॥
彼の妻はサティヤヴァティーといい、ケーカヤ族に生まれた。クルの喜びよ、彼女の胎内に法によって胎児が宿った。
2.12.13
सा च काले महाभागा राजन्मासं प्रविश्य च ।
कुमारं जनयामास हरिश्चन्द्रमकल्मषम्।
स वै राजा हरिश्चन्द्रस्त्रैशङ्कव इति स्मृतः ॥ २.१२.१३ ॥
やがて時が来て、大王よ、その大いなる福を持つ女は月満ちて、名をハリシュチャンドラという汚れなき息子を産んだ。その王ハリシュチャンドラはトライシャンクの子として知られる。
2.12.14
स राजा बलवानासीत्सम्राट् सर्वमहीक्षिताम् ।
तस्य सर्वे महीपालाः शासनावनताः स्थिताः ॥ २.१२.१४ ॥
その王は強大であり、地上のすべての君主の皇帝であった。彼の諸王はみな、その命令の前に頭を垂れて立っていた。
2.12.15
तेनैकं रथमास्थाय जैत्रं हेमविभूषितम् ।
शस्त्रप्रतापेन जिता द्वीपाः सप्त जनेश्वर ॥ २.१२.१५ ॥
黄金で飾られた一台の勝利の戦車に乗り、武器の威力によって七つの島を征服した、人々の主よ。
2.12.16
स निर्जित्य महीं कृत्स्नां सशैलवनकाननाम् ।
आजहार महाराज राजसूयं महाक्रतुम् ॥ २.१२.१६ ॥
山々、森、林を含む大地全体を征服し、大王よ、ラージャスーヤと呼ばれる大祭式を執り行った。
2.12.17
तस्य सर्वे महीपाला धनान्याजह्रुराज्ञया ।
द्विजानां परिवेष्टारस्तस्मिन्यज्ञे च तेऽभवन् ॥ २.१२.१७ ॥
彼の命により、諸王はみな財宝を持ち寄り、その祭式では再生者たるバラモンに食事を配る者となった。
2.12.18
समाप्तयज्ञो विधिवद्धरिश्चन्द्रः प्रतापवान् ।
अभिषिक्तश्च शुशुभे साम्राज्येन नराधिपः ॥ २.१२.१८ ॥
規定どおりに祭式を終えた威力ある王ハリシュチャンドラは、帝権の灌頂を受け、人々の主として輝いた。
2.12.19
राजसूयेऽभिषिक्तश्च समाप्तवरदक्षिणे ॥ २.१२.१९ ॥
ラージャスーヤ祭で灌頂を受け、最上の布施と礼物を終えて。
2.12.20
प्रादाच्च द्रविणं प्रीत्या याचकानां नरेश्वरः ।
यथोक्तवन्तस्ते तस्मिंस्ततः पञ्चगुणाधिकम् ॥ २.१२.२० ॥
人の主は喜んで請う者たちに財を与えた。彼らが求めた分の五倍であった。
2.12.21
अतर्पयच्च विविधैर्वसुभिर्ब्राह्मणांस्तदा ।
प्रसर्पकाले सम्प्राप्ते नानादिग्भ्यः समागतान् ॥ २.१२.२१ ॥
そのとき彼は様々な財で婆羅門たちを満足させ、祭りが終わりに近づいて四方から集まった人々をも満足させた。
2.12.22
भक्ष्यभोज्यैश्च विविधैर्यथाकामपुरस्कृतैः ।
रत्नौघतर्पितैस्तुष्टैर्द्विजैश्च समुदाहृतम्।
तेजस्वी च यशस्वी च नृपेभ्योऽभ्यधिकोऽभवत् । ॥ २.१२.२२ ॥
思いのままに用意された様々な飲食と、宝玉の山に満ち足りた再生者たちは、それを宣言した。彼は威光と名声を得て、他の王たちより高く抜きん出た。
2.12.23
एतस्मात्कारणाद्राजन्हरिश्चन्द्रो विराजते ।
तेभ्यो राजसहस्रेभ्यस्तद्विद्वि भरतर्षभ ॥ २.१२.२३ ॥
このゆえに、王よ、ハリシュチャンドラは幾千の王たちをも超えて輝く。バラタの牡牛よ、これを知れ。
2.12.24
समाप्य च हरिश्चन्द्रो महायज्ञं प्रतापवान् ।
अभिषिक्तश्च शुशुभे साम्राज्येन नराधिप ॥ २.१२.२४ ॥
大祭を終えた威力ある王ハリシュチャンドラは、人の主よ、帝権に灌頂されて輝いた。
2.12.25
ये चान्ये च महीपाला राजसूयं महाक्रतुम् ।
यजन्ते ते सहेन्द्रेण मोदन्ते भरतर्षभ। ॥ २.१२.२५ ॥
大いなるラージャスーヤの祭を行う他の王たちもインドラと共に喜ぶ。バラタの牡牛よ。
2.12.26
ये चापि नि नं प्राप्ताः सङ्ग्रामेष्वपलायिनः ।
ते तत्सदनम् ताद्य मोन्दते भरतर्षभ ॥ २.१२.२६ ॥
戦闘で逃げずにあの住処に至った者たちも、そこで喜ぶ。バラタの牡牛よ。（原典の一部は読めない。）
2.12.27
तपसा ये च तीव्रेण त्यजन्तीह कलेवरम् ।
ते तत्स्थानं समासाद्य श्रीमन्तो भान्ति नित्यशः ॥ २.१२.२७ ॥
ここで激しい苦行によって身体を捨てた者たちは、その場所に至り、常に栄光に輝く。
2.12.28
पिता च त्वाऽऽह कौन्तेय पाण्डुः कौरवनन्दन ।
हरिश्चन्द्रे श्रियं दृष्ट्वा नृपतौ जातविस्मयः ॥ २.१२.२८ ॥
クンティーの子よ、クル族の歓喜よ、お前の父パーンドゥもお前に語った。ハリシュチャンドラ王の栄華を見て驚嘆したのだ。
2.12.29
विज्ञाय मानुषं लोकमायान्तं मां नराधिप ।
प्रोवाच प्रणतो भूत्वा वदेथास्त्वं युधिष्ठिरम् ॥ २.१२.२९ ॥
人間界へ私が来ると知り、人の王よ、彼は恭しく頭を下げて言った。「お前はユディシュティラに語るべきだ。」
2.12.30
समर्थोऽसि महीं जेतुं भ्रातरस्ते स्थिता वशे ।
राजसूयं क्रतुश्रेष्ठमहारस्वेति भारत ॥ २.१२.३० ॥
お前は大地を征服する力があり、兄弟たちはお前の支配下にある。バラタよ、祭の中で最も優れたラージャスーヤを行え、と彼は言った。（原典の一読は不確かである。）
2.12.31
त्वयीष्टवति पुत्रेऽहं हरिश्चन्द्रवदाशु वै ।
मोदिष्ये बहुलाः शश्वत्समाः शक्रस्य संसदि ॥ २.१२.३१ ॥
あなたの息子が祭祀を成し遂げたなら、ハリシュチャンドラのように、私はすぐにインドラの集会で幾年も限りなく喜ぶでしょう。
2.12.32
एवं भवतु वक्ष्येऽहं तव पुत्रं नराधिपम् ।
भूलोकं यदि गच्छेयमिति पाण्डुमथाब्रुवम् ॥ २.१२.३२ ॥
そうなるがよい。もし私が地上の世界へ行ったなら、あなたの息子、その人の主に伝えよう——とパーンドゥに私は言った。
2.12.33
तस्य त्वं पुरुषव्याघ्र सङ्कल्पं कुरु पाण्डव ।
गन्तासित्वं महेन्द्रस्य पूर्वैः सह सलोकताम् ॥ २.१२.३३ ॥
人中の虎よ、パーンドゥの子よ、そのための決意をせよ。あなたは祖先とともに、マヘーンドラの世界へ行くだろう。
2.12.34
बहुविघ्नश्च नृपते क्रतुरेष स्मृतो महान् ।
छिद्राण्यस्य वाञ्छन्ति यज्ञघ्ना ब्रह्मराक्षसाः ॥ २.१२.३४ ॥
王よ、この大祭は多くの障害に満ちていると知られている。祭祀を壊す梵羅刹たちは、そこに欠点を探そうとする。
2.12.35
युद्धं च क्षत्रशमनं पृथिवीक्षयकारणम् ।
किञ्चिदेव निमित्तं च भवत्यत्र क्षयावहम् ॥ २.१२.३५ ॥
戦争は武士階級の滅亡であり、大地の衰亡の原因である。ここでは、ごくささいなきっかけでさえ破滅をもたらす。
2.12.36
एतत्सञ्चिन्त्य राजेन्द्र यत्क्षमं तत्समाचर ।
अप्रमत्तोत्थितो नित्यं चातुर्वर्ण्यस्य रक्षणे ॥ २.१२.३६ ॥
王の中の王よ、これをよく考えて、ふさわしいことを行え。常に怠りなく立ち上がり、四姓を守護することに努めよ。
2.12.37
भव एधस्व मोदस्व धनैस्तर्पय च द्विजान् ।
एतत्ते विस्तरेणोक्तं यन्मां त्वं परिपृच्छसि।
आपृच्छे त्वां गमिष्यामि दाशार्हनगरीं प्रति ॥ २.१२.३७ ॥
繁栄し、発展し、喜びなさい。富によってバラモンたちを満足させなさい。あなたが尋ねたことは、詳しく話しました。今、あなたに別れを告げ、ダーシャールハ族の都へ向かいましょう。
2.12.38
एवमाख्याय पार्थेभ्यो नारदो जनमेजय ।
जगाम तैर्वृतो राजन्नृषिभिर्यैः समागतः ॥ २.१२.३८ ॥
このようにパールタたちに語り終えて、ナーラダは去っていった、ジャナメージャヤよ。王よ、共に来ていた聖仙たちに囲まれて。
2.12.39
गते तु नारदे पार्थो भ्रातृभिः सह कौरवः ।
राजसूयं क्रतुश्रेष्ठं चिन्तयामास पार्थिवः ॥ २.१२.३९ ॥
ナーラダが去ると、クル族のパールタ（ユディシュティラ）は弟たちとともに、祭祀の中で最も優れたラージャスーヤ祭について思いをめぐらし始めた。