ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 2.20
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.20.1
पतितौ हंसडिभिकौ कंसश्च सगणो हतः ।
जरासन्धस्य निधने कालोऽयं समुपागतः ॥ २.२०.१ ॥
ହଂସ ଓ ଡିମ୍ଭକ ପଡ଼ିଗଲେ, ଏବଂ କଂସ ନିଜ ଗଣ ସହିତ ନିହତ ହେଲା। ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ବିନାଶର ସମୟ ଆସିଗଲା।
2.20.2
न शक्योऽसौ रणे जेतुं सर्वैरपि सुरासुरैः ।
प्राणयुद्धेन जेतव्यः स इत्युपलभामहे ॥ २.२०.२ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତ ସୁର ଓ ଅସୁର ମିଶି ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଜିତି ପାରିବେ ନାହିଁ। ପ୍ରାଣଯୁଦ୍ଧରେ ହିଁ ତାଙ୍କୁ ଜିତିବା ଉଚିତ, ଏହା ଆମେ ବୁଝୁଛୁ।
2.20.3
मयि नीतिर्बलं भीमे रक्षिता चावयोर्जयः ।
मागधं साधयिष्याम इष्टिं त्रय इवाग्नयः ॥ २.२०.३ ॥
ମୋ ଭିତରେ ନୀତି, ଭୀମଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଳ; ଆମ ଦୁହିଁଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ ଜୟ ଅଛି। ତିନି ଅଗ୍ନି ଯେପରି ଯଜ୍ଞ ସିଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ସେହିପରି ଆମେ ମାଗଧକୁ ସିଦ୍ଧ କରିବୁ।
2.20.4
त्रिभिरासादितोऽस्माभिर्विजने स नराधिपः ।
न सन्देहो यथा युद्धमेकेनाप्युपयास्यति ॥ २.२०.४ ॥
ଆମେ ତିନିଜଣ ନିର୍ଜନରେ ସେହି ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ, ସେ ଜଣେ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଆସିବେ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
2.20.5
अवमानाच्च लोभाच्च बाहुवीर्याच्च दर्पितः ।
भीमसेनेन युद्धाय ध्रुवमप्युपयास्यति ॥ २.२०.५ ॥
ଅପମାନ, ଲୋଭ ଓ ବାହୁବଳର ଗର୍ବରେ ଗର୍ବିତ ହୋଇ ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଭୀମସେନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଆସିବେ।
2.20.6
अलं तस्य महाबाहुर्भीमसेनो महाबलः ।
लोकस्य समुदीर्णस्य निधनायान्तको यथा ॥ २.२०.६ ॥
ତାଙ୍କ ପାଇଁ ମହାବାହୁ, ମହାବଳଶାଳୀ ଭୀମସେନ ହିଁ ଯଥେଷ୍ଟ; ଯେପରି ଉଠିଥିବା ଜଗତର ବିନାଶ ପାଇଁ ଯମ ଯଥେଷ୍ଟ।
2.20.7
यदि भीमबलं वेत्सि यदि ते प्रत्ययो मयि ।
भीमसेनार्जुनौ शीघ्रं न्यासभूतौ प्रयच्छ मे ॥ २.२०.७ ॥
ଯଦି ତୁମେ ଭୀମଙ୍କ ବଳ ଜାଣ, ଯଦି ମୋ ଉପରେ ତୁମର ବିଶ୍ୱାସ ଅଛି, ତେବେ ଭୀମସେନ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ନ୍ୟାସ ରୂପେ ମୋତେ ଦିଅ।
2.20.8
एवमुक्तो भगवता प्रत्युवाच युधिष्ठिरः ।
भीमार्जुनौ समालोक्य सम्प्रहृष्टमुखौ स्थितौ ॥ २.२०.८ ॥
ଭଗବାନ ଏପରି କହିବାରୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଉତ୍ତର ଦେଲେ; ପ୍ରସନ୍ନମୁଖ ହୋଇ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଭୀମ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଚାହିଁଲେ।
2.20.9
अच्युताच्युत मामैवं व्याहरामित्रकर्शन ।
पाण्डवानां भवान्नाथो भवन्तं चाश्रिता वयम् ॥ २.२०.९ ॥
ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, ମୋତେ ଏପରି କହନ୍ତୁ ନାହିଁ। ହେ ଶତ୍ରୁନାଶକ, ତୁମେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କର ନାଥ; ଆମେ ତୁମରେ ଆଶ୍ରିତ।
2.20.10
यथा वदसि गोविन्द सर्वं तदुपपद्यते ।
नहि त्वमग्रतस्तेषां येषां लक्ष्मीः पराङ्मुखी ॥ २.२०.१० ॥
ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ତୁମେ ଯେପରି କହୁଛ ସବୁ ଠିକ୍; କିନ୍ତୁ ଯାହାଙ୍କଠାରୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବିମୁଖ, ସେମାନଙ୍କ ଆଗରେ ତୁମେ ରହ ନାହଁ।
2.20.11
येषामभिमुखी लक्ष्मीस्तेषां कृष्ण त्वमग्रतः ।
निहतश्च जरासन्धो मोक्षिताश्च महीक्षितः।
राजसूयश्च मे लब्धो निदेशे त्व तिष्ठतः ॥ २.२०.११ ॥
ହେ କୃଷ୍ଣ, ଯାହାଙ୍କ ପ୍ରତି ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଅନୁକୂଳ, ତୁମେ ସେମାନଙ୍କ ଆଗରେ ଥାଅ; ଜରାସନ୍ଧ ନିହତ ହେଲା, ରାଜାମାନେ ମୁକ୍ତ ହେଲେ, ଏବଂ ତୁମ ଆଦେଶରେ ରହିବା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ ପାଇଲି।
2.20.12
क्षिप्रमेव यथा त्वेतत्कार्यं समुपपद्यते ।
अप्रमत्तो जगन्नाथ तथा कुरु समुपपद्यते। ॥ २.२०.१२ ॥
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଶୀଘ୍ର ସିଦ୍ଧ ହେଉ ସେପରି କର। ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, ସାବଧାନରେ ସେପରି କର, ଯେପରି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ।
2.20.13
त्रिभिर्भवद्भिर्हि विना नाहं जीवितुमुत्सहे ।
धर्मकामार्थरहितो रोगार्त इव दुःखितः ॥ २.२०.१३ ॥
ଆପଣ ତିନିଜଣଙ୍କ ବିନା ମୁଁ ବଞ୍ଚିବାକୁ ସାହସ କରିପାରିବି ନାହିଁ; ଧର୍ମ, କାମ ଓ ଅର୍ଥରୁ ବଞ୍ଚିତ ମୁଁ ରୋଗପୀଡ଼ିତ ପରି ଦୁଃଖିତ।
2.20.14
न शौरिणा विना पार्थो न शौरिः पाण्डवं विना ।
नाजेयोस्त्यनयोऽर्लोके कृष्णयोरिति मे मतिः ॥ २.२०.१४ ॥
ଶୌରି ବିନା ପାର୍ଥ ନାହାନ୍ତି, ପାଣ୍ଡବ ବିନା ଶୌରି ନାହାନ୍ତି; ଏହି ଦୁଇ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପରି ଜଗତରେ ଅଜେୟ କେହି ନାହାନ୍ତି ବୋଲି ମୋର ମତ।
2.20.15
अयं च बलिनां श्रेष्ठः श्रीमानपि वृकोदरः ।
युवाभ्यां सहितो वीर किं न कुर्यान्महायशाः ॥ २.२०.१५ ॥
ବଳବାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତେଜସ୍ୱୀ ଓ ମହାଯଶସ୍ୱୀ ଏହି ବୃକୋଦର ମଧ୍ୟ, ହେ ବୀର, ଆପଣ ଦୁହିଁଙ୍କ ସହିତ ମିଶିଲେ କଅଣ କରିପାରିବେ ନାହିଁ?
2.20.16
सुप्रणीतो बलौघो हि कुरुते कार्यमुत्तमम् ।
अन्धं बलं जडं प्राहुः प्रणेतव्यं विचक्षणैः ॥ २.२०.१६ ॥
ଭଲ ଭାବେ ପରିଚାଳିତ ବଳ-ସମୂହ ନିଶ୍ଚୟ ଉତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧେ; ଅନ୍ଧ ଓ ଜଡ଼ ବଳକୁ ବିଚକ୍ଷଣ ଲୋକେ ପରିଚାଳନା କରିବା ଉଚିତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
2.20.17
यतो हि निम्नं भवति नयन्ति हि ततो जलम् ।
यतश्छिद्रं ततश्चापि नयन्ते धीवरा जलम् ॥ २.२०.१७ ॥
ଯେଉଁଠି ନିମ୍ନ ସ୍ଥାନ ଥାଏ ସେଠାକୁ ଲୋକେ ଜଳ ନେଇ ଯାଆନ୍ତି; ଆଉ ଯେଉଁଠି ଛିଦ୍ର ଥାଏ ସେଠାରୁ ମଧ୍ୟ ମାଛୁଆମାନେ ଜଳ ନେଇ ଯାଆନ୍ତି।
2.20.18
तस्मान्नयविधानज्ञं पुरुषं लोकविश्रुतम् ।
वयमाश्रित्य गोविन्दं यतामः कार्यसिद्धये ॥ २.२०.१८ ॥
ତେଣୁ ନୀତିବିଧାନ ଜାଣିଥିବା ଏବଂ ଜଗତ ବିଖ୍ୟାତ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି କାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଆମେ ଯତ୍ନ କରିବା।
2.20.19
एवं प्रज्ञानयबलं क्रियोपायसमन्वितम् ।
पुरस्कृर्वीत कार्येषु कृष्णकार्यार्थसिद्धये ॥ २.२०.१९ ॥
ଏହିପରି ପ୍ରଜ୍ଞା, ନୀତି, ବଳ ଓ କ୍ରିୟା-ଉପାୟରେ ଯୁକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧି ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆଗରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
2.20.20
एवमेव यदुश्रेष्ठ यावत्कार्याथिसिद्धये ।
अर्जुनः कृष्णमन्वेतु भीमोऽन्वेतु धनञ्जयम्।
नयो जयो बलं चैव विक्रमे सिद्धिमेष्यति ॥ २.२०.२० ॥
ହେ ଯଦୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧି ଯାଏଁ ଅର୍ଜୁନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ, ଭୀମ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ। ନୀତି, ଜୟ, ବଳ ଓ ବିକ୍ରମରେ ସିଦ୍ଧି ଆସିବ।
2.20.21
एवमुक्तास्ततः सर्वे भ्रातरो विपुलौजसः ।
वार्ष्णेयः पाण्डवेयौ च प्रतस्थुर्मागधं प्रति ॥ २.२०.२१ ॥
ଏହିପରି କୁହାଯିବା ପରେ ବିପୁଳ ତେଜସ୍ୱୀ ସମସ୍ତ ଭାଇ, ବାର୍ଷ୍ଣେୟ ଓ ପାଣ୍ଡବ ଦୁଇଜଣ ମଗଧ ଦିଗକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ।
2.20.22
वर्चस्विनां ब्राह्मणानां स्नातकानां परिच्छदैः ।
आच्छाद्य सुहृदां वाक्यैर्मनोज्ञैरभिनन्दिताः ॥ २.२०.२२ ॥
ତେଜସ୍ୱୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ସ୍ନାତକମାନଙ୍କ ପରିବାରରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇ, ସୁହୃଦମାନଙ୍କର ମନୋରମ ବାକ୍ୟରେ ଅଭିନନ୍ଦିତ ହୋଇ (ସେମାନେ ଯାତ୍ରା କଲେ)।
2.20.23
माधवः पाण्डवेयौ च प्रतस्थुर्व्रतधारिणः ।
अमर्षादभितप्तानां ज्ञात्यर्थं मुख्यतेजसाम्।
रविसोमाग्निवपुषां दीप्तमासीत्तदा वपुः ॥ २.२०.२३ ॥
ମାଧବ ଓ ପାଣ୍ଡବ ଦୁଇଜଣ ବ୍ରତଧାରୀ ହୋଇ ଯାତ୍ରା କଲେ। କ୍ରୋଧରେ ଦଗ୍ଧ, ଜ୍ଞାତିମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ମୁଖ୍ୟ ତେଜସ୍ୱୀ, ସୂର୍ଯ୍ୟ-ଚନ୍ଦ୍ର-ଅଗ୍ନିସମ ଶରୀରଧାରୀ ସେମାନଙ୍କ ଶରୀର ସେତେବେଳେ ଦୀପ୍ତ ହେଲା।
2.20.24
इतं मेने जरासन्धं दृष्ट्वा भीमपुरोगमौ ।
एककार्यसमुद्यन्तौ कृष्णौ युद्धेऽपराजितौ ॥ २.२०.२४ ॥
ଭୀମଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ଏକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଉଦ୍ୟତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅପରାଜିତ ଦୁଇ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖି ଜରାସନ୍ଧ ଭାବିଲା ଯେ ତା'ର କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ ହୋଇଛି।
2.20.25
ईशौ हितौ महात्मानौ सर्वकार्यप्रवर्तिनौ ।
धर्मकामार्थलोकानां कार्याणां च प्रवर्तकौ ॥ २.२०.२५ ॥
ସେ ଦୁଇଜଣ ସମର୍ଥ, ହିତୈଷୀ, ମହାତ୍ମା ଥିଲେ; ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ ଥିଲେ; ଧର୍ମ, କାମ ଓ ଅର୍ଥ ଲୋକଗୁଡ଼ିକର ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ ଥିଲେ।
2.20.26
कुरुभ्यः प्रस्थितास्ते तु मध्येन कुरुजाङ्गलम् ।
रम्यं पद्मसरो गत्वा कालकूडमतीत्य च ॥ २.२०.२६ ॥
କୁରୁମାନଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରି ସେମାନେ କୁରୁଜାଙ୍ଗଳ ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଯାଇ ରମଣୀୟ ପଦ୍ମସରରେ ପହଞ୍ଚି କାଳକୂଟ ଅତିକ୍ରମ କଲେ।
2.20.27
गण्डकीं च महाशोणं सदानीरां तथैव च ।
एकपर्वतके नद्यः क्रमेणैत्याव्रजन्त ते ॥ २.२०.२७ ॥
ଗଣ୍ଡକୀ, ମହାଶୋଣ ଓ ସଦାନୀରା ନଦୀ ଏବଂ ଏକପର୍ବତକର ନଦୀଗୁଡ଼ିକୁ ସେମାନେ କ୍ରମେ ପାର ହେଲେ।
2.20.28
उत्तीर्य सरयूं रम्यां दृष्ट्वा पूर्वांश्च कोसलान् ।
अतीत्य जग्मुर्मिथिलां मालां चर्मण्वतीं नदीम् ॥ २.२०.२८ ॥
ରମଣୀୟ ସରଯୂ ପାର ହୋଇ, ପୂର୍ବ କୋସଲମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ସେମାନେ ମିଥିଳା ଗଲେ; ମାଳା ଓ ଚର୍ମଣ୍ବତୀ ନଦୀ ଅତିକ୍ରମ କଲେ।
2.20.29
अतीत्य गङ्गां शोणं च त्रयस्ते प्राङ्मुखास्तदा ।
कुशचीरच्छदा जग्मुर्मागधं क्षेत्रमच्युताः ॥ २.२०.२९ ॥
ଗଙ୍ଗା ଓ ଶୋଣ ଅତିକ୍ରମ କରି ସେ ତିନିଜଣ ପୂର୍ବମୁଖୀ ହୋଇ, କୁଶ ଓ ବଲ୍କଳ ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରି, ସେତେବେଳେ ମାଗଧ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଗଲେ।
2.20.30
ते शश्वद्गोधनाकीर्णमम्बुमन्तं शुभद्रुमम् ।
गोरथं गिरिमासाद्य ददृशुर्मागधं पुरम् ॥ २.२०.३० ॥
ସେମାନେ ସର୍ବଦା ଗୋଧନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଜଳସମୃଦ୍ଧ, ସୁନ୍ଦର ବୃକ୍ଷଯୁକ୍ତ ଗୋରଥ ପର୍ବତରେ ପହଞ୍ଚି ମାଗଧ ନଗର ଦେଖିଲେ।