മഹാഭാരതം · അധ്യായം 2.20
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.20.1
पतितौ हंसडिभिकौ कंसश्च सगणो हतः ।
जरासन्धस्य निधने कालोऽयं समुपागतः ॥ २.२०.१ ॥
ഹംസനും ഡിംഭകനും വീണു; കംസൻ തന്റെ ഗണങ്ങളോടൊപ്പം കൊല്ലപ്പെട്ടു. ജരാസന്ധന്റെ നാശത്തിനുള്ള കാലം ഇതാ എത്തിയിരിക്കുന്നു.
2.20.2
न शक्योऽसौ रणे जेतुं सर्वैरपि सुरासुरैः ।
प्राणयुद्धेन जेतव्यः स इत्युपलभामहे ॥ २.२०.२ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും എല്ലാവരും ചേർന്നാലും അവനെ ജയിക്കാനാവില്ല. പ്രാണയുദ്ധത്താൽ മാത്രമേ അവനെ ജയിക്കാവൂ എന്ന് ഞങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുന്നു.
2.20.3
मयि नीतिर्बलं भीमे रक्षिता चावयोर्जयः ।
मागधं साधयिष्याम इष्टिं त्रय इवाग्नयः ॥ २.२०.३ ॥
എന്നിൽ ബുദ്ധിയും ഭീമനിൽ ബലവുമുണ്ട്; നമ്മുടെ ഇരുവരുടെയും സംരക്ഷണത്തിൽ വിജയമുണ്ട്. മൂന്ന് അഗ്നികൾ യാഗം പൂർത്തിയാക്കുന്നതുപോലെ നാം മാഗധനെ പൂർത്തിയാക്കും.
2.20.4
त्रिभिरासादितोऽस्माभिर्विजने स नराधिपः ।
न सन्देहो यथा युद्धमेकेनाप्युपयास्यति ॥ २.२०.४ ॥
ഞങ്ങൾ മൂവരും ഏകാന്തത്തിൽ ആ രാജാവിനെ സമീപിച്ചാൽ, അവൻ ഒരാളോടായാലും യുദ്ധത്തിന് വരുമെന്നതിൽ സംശയമില്ല.
2.20.5
अवमानाच्च लोभाच्च बाहुवीर्याच्च दर्पितः ।
भीमसेनेन युद्धाय ध्रुवमप्युपयास्यति ॥ २.२०.५ ॥
അവഹേളനം കൊണ്ടും, ലോഭം കൊണ്ടും, തന്റെ ഭുജബലത്തിന്റെ അഹങ്കാരം കൊണ്ടും ഗർവിതനായി, അവൻ ഭീമസേനനുമായി യുദ്ധത്തിന് തീർച്ചയായും വരും.
2.20.6
अलं तस्य महाबाहुर्भीमसेनो महाबलः ।
लोकस्य समुदीर्णस्य निधनायान्तको यथा ॥ २.२०.६ ॥
അവനെ നേരിടാൻ മഹാബാഹുവും മഹാബലവാനുമായ ഭീമസേനൻ മതി; ഉയർന്നെഴുന്നേറ്റ ലോകത്തെ നശിപ്പിക്കാൻ യമൻ മതിയാകുന്നതുപോലെ.
2.20.7
यदि भीमबलं वेत्सि यदि ते प्रत्ययो मयि ।
भीमसेनार्जुनौ शीघ्रं न्यासभूतौ प्रयच्छ मे ॥ २.२०.७ ॥
നീ ഭീമന്റെ ബലം അറിയുന്നുവെങ്കിൽ, എന്നിൽ നിനക്ക് വിശ്വാസമുണ്ടെങ്കിൽ, ഭീമസേനനെയും അർജുനനെയും ഉടൻ ന്യാസമായി എനിക്ക് നൽകുക.
2.20.8
एवमुक्तो भगवता प्रत्युवाच युधिष्ठिरः ।
भीमार्जुनौ समालोक्य सम्प्रहृष्टमुखौ स्थितौ ॥ २.२०.८ ॥
ഭഗവാൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ യുധിഷ്ഠിരൻ മറുപടി പറഞ്ഞു; സന്തോഷമുഖരായി നിന്നിരുന്ന ഭീമനെയും അർജുനനെയും നോക്കി.
2.20.9
अच्युताच्युत मामैवं व्याहरामित्रकर्शन ।
पाण्डवानां भवान्नाथो भवन्तं चाश्रिता वयम् ॥ २.२०.९ ॥
അച്യുതാ, അച്യുതാ, എന്നോട് ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കരുതേ. ശത്രുനാശകാ, നീയാണ് പാണ്ഡവരുടെ നാഥൻ; ഞങ്ങൾ നിന്നെ ആശ്രയിച്ചവരാണ്.
2.20.10
यथा वदसि गोविन्द सर्वं तदुपपद्यते ।
नहि त्वमग्रतस्तेषां येषां लक्ष्मीः पराङ्मुखी ॥ २.२०.१० ॥
ഗോവിന്ദാ, നീ പറയുന്നതുപോലെ എല്ലാം ശരിയാണ്; എന്നാൽ ലക്ഷ്മി വിമുഖയായവർക്കു മുന്നിൽ നീ ഉണ്ടാവില്ല.
2.20.11
येषामभिमुखी लक्ष्मीस्तेषां कृष्ण त्वमग्रतः ।
निहतश्च जरासन्धो मोक्षिताश्च महीक्षितः।
राजसूयश्च मे लब्धो निदेशे त्व तिष्ठतः ॥ २.२०.११ ॥
കൃഷ്ണാ, ആർക്കാണോ ലക്ഷ്മി അനുകൂലയായിരിക്കുന്നത് അവരുടെ മുന്നിൽ നീയുണ്ട്; ജരാസന്ധൻ വധിക്കപ്പെട്ടു, രാജാക്കന്മാർ മോചിതരായി, നിന്റെ കല്പനയിൽ നിന്നതുകൊണ്ട് എനിക്ക് രാജസൂയം ലഭിച്ചു.
2.20.12
क्षिप्रमेव यथा त्वेतत्कार्यं समुपपद्यते ।
अप्रमत्तो जगन्नाथ तथा कुरु समुपपद्यते। ॥ २.२०.१२ ॥
ഈ കാര്യം വേഗം സിദ്ധിക്കുന്ന വിധത്തിൽ ചെയ്യുക. ജഗന്നാഥാ, ജാഗ്രതയോടെ അങ്ങനെ ചെയ്യുക, അങ്ങനെ കാര്യം സിദ്ധിക്കട്ടെ.
2.20.13
त्रिभिर्भवद्भिर्हि विना नाहं जीवितुमुत्सहे ।
धर्मकामार्थरहितो रोगार्त इव दुःखितः ॥ २.२०.१३ ॥
നിങ്ങൾ മൂവരില്ലാതെ ജീവിക്കാൻ ഞാൻ ധൈര്യപ്പെടില്ല; ധർമ്മവും കാമവും അർത്ഥവും ഇല്ലാത്ത ഞാൻ രോഗപീഡിതനെപ്പോലെ ദുഃഖിതനാണ്.
2.20.14
न शौरिणा विना पार्थो न शौरिः पाण्डवं विना ।
नाजेयोस्त्यनयोऽर्लोके कृष्णयोरिति मे मतिः ॥ २.२०.१४ ॥
ശൗരിയില്ലാതെ പാർത്ഥനില്ല, പാണ്ഡവനില്ലാതെ ശൗരിയുമില്ല; ഈ രണ്ടു കൃഷ്ണന്മാരെപ്പോലെ ലോകത്ത് ജയിക്കാനാവാത്തവർ ആരുമില്ല എന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം.
2.20.15
अयं च बलिनां श्रेष्ठः श्रीमानपि वृकोदरः ।
युवाभ्यां सहितो वीर किं न कुर्यान्महायशाः ॥ २.२०.१५ ॥
ബലവാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനും തേജസ്വിയും മഹായശസ്വിയുമായ ഈ വൃകോദരൻ പോലും, വീരാ, നിങ്ങൾ രണ്ടുപേരോടുമൊപ്പം ചേർന്നാൽ എന്താണ് ചെയ്യാനാവാത്തത്?
2.20.16
सुप्रणीतो बलौघो हि कुरुते कार्यमुत्तमम् ।
अन्धं बलं जडं प्राहुः प्रणेतव्यं विचक्षणैः ॥ २.२०.१६ ॥
നന്നായി നയിക്കപ്പെട്ട സൈന്യപ്രവാഹം ഉത്തമകാര്യം സാധിക്കും; അന്ധവും ജഡവുമായ ബലത്തെ വിവേകികൾ നയിക്കണം എന്ന് പറയുന്നു.
2.20.17
यतो हि निम्नं भवति नयन्ति हि ततो जलम् ।
यतश्छिद्रं ततश्चापि नयन्ते धीवरा जलम् ॥ २.२०.१७ ॥
താഴ്ന്ന സ്ഥലം എവിടെയാണോ അവിടേക്ക് ആളുകൾ വെള്ളം ഒഴുക്കുന്നു; ദ്വാരം എവിടെയാണോ അവിടെനിന്ന് മീൻപിടുത്തക്കാരും വെള്ളം നയിക്കുന്നു.
2.20.18
तस्मान्नयविधानज्ञं पुरुषं लोकविश्रुतम् ।
वयमाश्रित्य गोविन्दं यतामः कार्यसिद्धये ॥ २.२०.१८ ॥
അതുകൊണ്ട്, നീതിവിധാനം അറിയുന്നവനും ലോകപ്രസിദ്ധനുമായ ഗോവിന്ദനെ ശരണം പ്രാപിച്ച് കാര്യസിദ്ധിക്കായി നമുക്ക് ശ്രമിക്കാം.
2.20.19
एवं प्रज्ञानयबलं क्रियोपायसमन्वितम् ।
पुरस्कृर्वीत कार्येषु कृष्णकार्यार्थसिद्धये ॥ २.२०.१९ ॥
ഇങ്ങനെ പ്രജ്ഞയും നയവും ബലവും ക്രിയയും ഉപായവും ഉള്ളവനെ കൃഷ്ണന്റെ കാര്യസിദ്ധിക്കായി കാര്യങ്ങളിൽ മുന്നിൽ നിർത്തണം.
2.20.20
एवमेव यदुश्रेष्ठ यावत्कार्याथिसिद्धये ।
अर्जुनः कृष्णमन्वेतु भीमोऽन्वेतु धनञ्जयम्।
नयो जयो बलं चैव विक्रमे सिद्धिमेष्यति ॥ २.२०.२० ॥
യദുശ്രേഷ്ഠാ, ഇങ്ങനെതന്നെ കാര്യസിദ്ധിവരെ അർജുനൻ കൃഷ്ണനെ പിന്തുടരട്ടെ; ഭീമൻ ധനഞ്ജയനെ പിന്തുടരട്ടെ. നയവും ജയവും ബലവും വിക്രമവുമാൽ സിദ്ധി വരും.
2.20.21
एवमुक्तास्ततः सर्वे भ्रातरो विपुलौजसः ।
वार्ष्णेयः पाण्डवेयौ च प्रतस्थुर्मागधं प्रति ॥ २.२०.२१ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ, മഹാതേജസ്വികളായ സകല സഹോദരന്മാരും വാർഷ്ണേയനും പാണ്ഡവരിരുവരും മാഗധത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
2.20.22
वर्चस्विनां ब्राह्मणानां स्नातकानां परिच्छदैः ।
आच्छाद्य सुहृदां वाक्यैर्मनोज्ञैरभिनन्दिताः ॥ २.२०.२२ ॥
തേജസ്വികളായ ബ്രാഹ്മണരുടെയും സ്നാതകരുടെയും പരിവാരത്താൽ മറയ്ക്കപ്പെട്ട്, സുഹൃത്തുക്കളുടെ മനോഹര വാക്കുകളാൽ അഭിനന്ദിക്കപ്പെട്ടവരായി (അവർ പുറപ്പെട്ടു).
2.20.23
माधवः पाण्डवेयौ च प्रतस्थुर्व्रतधारिणः ।
अमर्षादभितप्तानां ज्ञात्यर्थं मुख्यतेजसाम्।
रविसोमाग्निवपुषां दीप्तमासीत्तदा वपुः ॥ २.२०.२३ ॥
മാധവനും പാണ്ഡവരിരുവരും വ്രതധാരികളായി പുറപ്പെട്ടു. അമർഷത്താൽ പൊള്ളിയവരും ബന്ധുക്കൾക്കായി മുഖ്യതേജസ്സുള്ളവരും സൂര്യ-ചന്ദ്ര-അഗ്നി സദൃശ ശരീരമുള്ളവരുമായ അവർക്ക് അപ്പോൾ ശരീരം ജ്വലിച്ചു.
2.20.24
इतं मेने जरासन्धं दृष्ट्वा भीमपुरोगमौ ।
एककार्यसमुद्यन्तौ कृष्णौ युद्धेऽपराजितौ ॥ २.२०.२४ ॥
ഭീമനെ മുന്നിൽ നിർത്തിയ, ഒരേ കാര്യത്തിനായി ഒരുങ്ങിയ, യുദ്ധത്തിൽ അപരാജിതരായ രണ്ടു കൃഷ്ണന്മാരെ കണ്ടപ്പോൾ ജരാസന്ധൻ തന്റെ കാര്യം കഴിഞ്ഞു എന്നു കരുതി.
2.20.25
ईशौ हितौ महात्मानौ सर्वकार्यप्रवर्तिनौ ।
धर्मकामार्थलोकानां कार्याणां च प्रवर्तकौ ॥ २.२०.२५ ॥
ആ ഇരുവരും സമർഥരും ഹിതകാംക്ഷികളും മഹാത്മാക്കളും എല്ലാ കാര്യങ്ങളും പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നവരും ധർമ, കാമ, അർഥ ലോകങ്ങൾക്കും കാര്യങ്ങൾക്കും പ്രേരകരുമായിരുന്നു.
2.20.26
कुरुभ्यः प्रस्थितास्ते तु मध्येन कुरुजाङ्गलम् ।
रम्यं पद्मसरो गत्वा कालकूडमतीत्य च ॥ २.२०.२६ ॥
കുരുക്കളിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട അവർ കുരുജാംഗലത്തിന്റെ നടുവിലൂടെ പോയി, രമ്യമായ പദ്മസരസ്സിലെത്തി, കാലകൂടം കടന്നു.
2.20.27
गण्डकीं च महाशोणं सदानीरां तथैव च ।
एकपर्वतके नद्यः क्रमेणैत्याव्रजन्त ते ॥ २.२०.२७ ॥
ഗണ്ഡകി, മഹാശോണം, സദാനീര എന്നീ നദികളും, ഏകപർവതകത്തിലെ നദികളും അവർ ക്രമത്തിൽ കടന്നുപോയി.
2.20.28
उत्तीर्य सरयूं रम्यां दृष्ट्वा पूर्वांश्च कोसलान् ।
अतीत्य जग्मुर्मिथिलां मालां चर्मण्वतीं नदीम् ॥ २.२०.२८ ॥
രമ്യമായ സരയൂ നദി കടന്ന്, പൂർവ കോസലരെ കണ്ട്, അവർ മിഥിലയിലേക്കു പോയി; മാല, ചർമണ്വതി നദികളും കടന്നു.
2.20.29
अतीत्य गङ्गां शोणं च त्रयस्ते प्राङ्मुखास्तदा ।
कुशचीरच्छदा जग्मुर्मागधं क्षेत्रमच्युताः ॥ २.२०.२९ ॥
ഗംഗയും ശോണവും കടന്ന്, ആ മൂവരും കിഴക്കോട്ട് മുഖമാക്കി, കുശപ്പുല്ലും മരവുരിയും ധരിച്ച്, അപ്പോൾ മാഗധ ദേശത്തേക്കു പോയി.
2.20.30
ते शश्वद्गोधनाकीर्णमम्बुमन्तं शुभद्रुमम् ।
गोरथं गिरिमासाद्य ददृशुर्मागधं पुरम् ॥ २.२०.३० ॥
എപ്പോഴും കന്നുകാലിക്കൂട്ടങ്ങൾ നിറഞ്ഞതും ജലസമൃദ്ധവും മനോഹരവൃക്ഷങ്ങളുള്ളതുമായ ഗോരഥ പർവതത്തിലെത്തി അവർ മാഗധ നഗരം കണ്ടു.