Mahābhārata · Adhyāya 2.24
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.24.1
ततस्तं निश्चितात्मानं युद्धाय यदुनन्दनः ।
उवाच वाग्मी राजानं जरासन्धमधोक्षजः ॥ २.२४.१ ॥
Entonces el gozo de los Yadu, el elocuente Adhokṣaja (Kṛṣṇa), habló al rey Jarāsandha, que se había decidido por la batalla.
2.24.2
त्रयाणां केन ते राजन्योद्धुमुत्सहते मनः ।
अस्मदन्यतमेनेह सज्जीभवतु को युधि ॥ २.२४.२ ॥
Oh rey, de los tres, ¿con cuál de nosotros desea tu mente combatir? Que aquí esté listo para la batalla quien de nosotros sea.
2.24.3
एवमुक्तः स नृपतिर्युद्धं वव्रे महाद्युतिः ।
जरासन्धस्ततो राजा भीमसेनेन मागधः ॥ २.२४.३ ॥
Así interpelado, aquel rey de gran brillo, Jarāsandha el Māgadhano, eligió el combate con Bhīmasena.
2.24.4
धारयन्तं गदां दिव्यां बलं श्रुत्वा च निर्वृतः ।
अर्जुन वासुदेवं च वजर्यित्वा स मागधः ॥ २.२४.४ ॥
Aquel māgadhano, que empuñaba la maza divina y se alegró al oír de su fuerza, dejó de lado a Arjuna y a Vāsudeva.
2.24.5
मत्वा देवं गोप इति बालोऽर्जुन इति स्म ह ।
आदाय रोजनां माल्यं मङ्गल्यान्यपराणि च ॥ २.२४.५ ॥
Tomando al dios por un pastor y a Arjuna por un niño, tomó una guirnalda de rocanā y otras cosas auspiciosas.
2.24.6
धारयन्नगदान्मुख्यान्निर्वृतीर्वेदनानि च ।
उपतस्थे जरासन्धं युयुत्सुं वै पुरोहितः ॥ २.२४.६ ॥
Llevando las montañas principales, la serenidad y los Vedas, el sacerdote doméstico se acercó a Jarāsandha, ansioso de combate.
2.24.7
कृतस्वस्त्ययनो राजा ब्राह्मणेन यशस्विना ।
समनह्यज्जरासन्धः क्षात्रं धर्ममनुस्मरन् ॥ २.२४.७ ॥
Tras hacer realizar los ritos auspiciosos por el famoso brahmán, el rey Jarāsandha, recordando el deber del guerrero, se armó.
2.24.8
अवमुच्य किरीटं स केशान्समनुमृज्य च ।
दतिष्ठज्जरासन्धो वेलातिग इवार्णवः ॥ २.२४.८ ॥
Quitándose la diadema y alisándose el cabello, Jarāsandha se alzó como el océano que desborda su orilla.
2.24.9
उवाच मतिमान्राजा भीमं भीमपराक्रमः ।
भीम योत्स्ये त्वया सार्धं श्रेयसा निर्जितं वरम् ॥ २.२४.९ ॥
El rey sabio y de valor terrible dijo a Bhīma: "Bhīma, lucharé contigo; vencer es lo mejor para el bien."
2.24.10
एवमुक्त्वा जरासन्धो भीमसेनमरिन्दमः ।
प्रत्युद्ययौ महातेजाः शक्रं बल इवासुरः ॥ २.२४.१० ॥
Tras decir esto, Jarāsandha, el domador de enemigos de gran esplendor, avanzó hacia Bhīmasena, como el asura Bala hacia Indra.
2.24.11
ततः संमन्त्र्य कृष्णेन कृतस्वस्त्ययनो बली ।
भीमसेनो जरासन्धमाससाद युयुत्सया ॥ २.२४.११ ॥
Entonces, tras consultar con Kṛṣṇa y hacer los ritos auspiciosos, el poderoso Bhīmasena se acercó a Jarāsandha con deseos de combatir.
2.24.12
ततस्तौ नरशार्दूलौ बाहुशस्त्रौ समीयतुः ।
वीरौ परमसंहृष्टावन्योन्यजयकाङ्क्षिणौ ॥ २.२४.१२ ॥
Entonces aquellos dos tigres entre los hombres, con sus brazos como armas, héroes muy exaltados, deseando la victoria el uno del otro, se encontraron.
2.24.13
करग्रहणपूर्वं तु कृत्वा पादाभिवन्दनम् ।
कक्षैः कक्षां विधुन्वानावास्फोटं तत्र चक्रतुः ॥ २.२४.१३ ॥
Primero, tras agarrarse de las manos y honrar los pies del otro, ambos, sacudiendo axila contra axila, golpearon allí sus brazos.
2.24.14
स्कन्धे दोर्भ्यां समाहत्य निहत्य च मुहुर्मुहुः ।
अङ्गमङ्गैः समाश्लिष्य पुनरास्फालनं च चक्रतुः। ॥ २.२४.१४ ॥
Golpeando los hombros con ambos brazos, derribando una y otra vez, y abrazándose miembro a miembro, volvieron a golpear sus brazos.
2.24.15
चित्रहस्तादिकं कृत्वा सस्फुलिङ्गेन चाशनिम् ।
गलगण्डाभिघातेन सस्फुलिङ्गेन चाशनिम् ॥ २.२४.१५ ॥
Habiendo realizado agarres artísticos de manos y demás, como un rayo con chispas, golpeando garganta y mejilla, de nuevo como un rayo con chispas.
2.24.16
बाहुपाशादिकं कृत्वा पादाहतशिरावुभौ ।
उरोहस्तं ततश्चक्रे पूर्णकुम्भौ प्रयुज्य तौ ॥ २.२४.१६ ॥
Tras hacer lazos de brazos y demás, ambos con las cabezas golpeadas por patadas, luego aplicaron una presa de pecho y mano, los dos como vasijas llenas.
2.24.17
करसम्पीडनं कृत्वा गर्जन्तौ वारणाविव ।
नर्दन्तौ मेघसङ्काशौ बाहुप्रहरणावुभौ ॥ २.२४.१७ ॥
Habiendo ejercido presión con las manos, ambos rugiendo como dos elefantes, bramando como nubes, con sus brazos como armas.
2.24.18
तलेनाहन्यमानौ तु अन्योन्यं कृतवीक्षणौ ।
सिंहाविव सुसंङ्क्रुद्धावाकृष्याकृष्य युध्यताम् ॥ २.२४.१८ ॥
Golpeados por las palmas, mirándose el uno al otro, como dos leones sumamente furiosos, luchaban arrastrándose una y otra vez.
2.24.19
अङ्गेनाङ्गं समापीड्य बाहुभ्यामुभयोरपि ।
आवृत्य बाहुभिश्चापि उदरं च प्रचक्रतुः ॥ २.२४.१९ ॥
Oprimiendo cada uno el miembro del otro con el suyo, ambos se envolvieron con los brazos y también rodearon el vientre.
2.24.20
उभौ कट्यां सुपार्श्वे तु तक्षवन्तौ च शिक्षितौ ।
अधो हस्तं स्वकण्ठे तूदरस्योरसि चाक्षिपत् ॥ २.२४.२० ॥
Ambos, entrenados y diestros, se asieron por las caderas y los flancos; uno metió la mano por debajo contra su propio cuello, y desde el vientre la lanzó contra el pecho.
2.24.21
सर्वातिक्रान्तमर्यादं पृष्ठभङ्गं च चक्रतुः ।
सम्पूर्णमूर्च्छां बाहुभ्यां पूर्णकुम्भं प्रचक्रतुः ॥ २.२४.२१ ॥
Quebrantando todas las reglas, hicieron la llave que rompe la espalda; con los brazos ejecutaron la presa del desvanecimiento completo y la del cántaro lleno.
2.24.22
तृणपीडं यथाकामं पूर्णयोगं समुष्टिकम् ।
एवमादीनि युद्धानि प्रकुर्वन्तौ परस्परम् ॥ २.२४.२२ ॥
La presa de aplastar hierba, la libre elección, la unión completa, con puño; y otras llaves de combate semejantes se aplicaban uno al otro.
2.24.23
तयोर्युद्धं ततो द्रष्टुं समेताः पुरवासिनाः ।
ब्राह्मणा वणिजश्चैव क्षत्रियाश्च सहस्रशः ॥ २.२४.२३ ॥
Entonces los habitantes de la ciudad se reunieron para contemplar su combate: brahmanes, mercaderes y kṣatriyas, por miles.
2.24.24
शूद्राश्च नरशार्दूल स्त्रियो वृद्धाश्च सर्वशः ।
निरन्तरमभूत्तत्र जनौघैरभिसंवृतम् ॥ २.२४.२४ ॥
¡Oh tigre entre los hombres! También acudieron allí, de toda clase, los śūdras, las mujeres y los ancianos; el lugar quedó rodeado sin hueco alguno por la multitud.
2.24.25
तयोरथ भुजाघातान्निग्रहप्रग्रहात्तथा ।
आसीत्सुभीमसम्पातो वज्रपर्वतयोरिव ॥ २.२४.२५ ॥
Entonces, por los golpes de sus brazos y por el forcejeo de agarrar y arrastrar, hubo un choque terrible, como el del rayo contra la montaña.
2.24.26
उभौ परमसंहृष्टौ बलेन बलिनां वरौ ।
अन्योन्यस्यान्तरं प्रेप्सू परस्परजयैषिणौ ॥ २.२४.२६ ॥
Ambos muy exaltados, los mejores entre los fuertes, buscando una brecha el uno en el otro, deseosos de vencerse mutuamente.
2.24.27
शिरोभिरिव तौ मेषौ वृक्षैरिव निशाचरौ ।
पदैरिव शुभावश्वौ तुण्डाभ्यां तित्तिरी इव ॥ २.२४.२७ ॥
Eran como carneros con sus cabezas, como merodeadores nocturnos con árboles, como caballos magníficos con sus patas, como perdices con sus picos.
2.24.28
तद्भीममुत्सार्य जनं युद्धमासीदुपप्लवे ।
बलिनोः संयुगे राजन्वृत्रवासवयोरिव ॥ २.२४.२८ ॥
Entonces, apartando a la terrible multitud, en aquel tumulto se libró el combate de aquellos dos fuertes, oh rey, como el de Vṛtra y Vāsava.
2.24.29
प्रकर्षणाकर्षणाभ्यामनुकर्षविकर्षणैः ।
आचकर्षतुरन्योन्यं जानुभिश्चावजघ्नतुः ॥ २.२४.२९ ॥
Arrastrándose con fuerza el uno al otro, tirando y forcejeando de un lado a otro, se golpearon con las rodillas.
2.24.30
ततः शब्देन महता भर्त्सयन्तौ परस्परम् ।
पाषाणसङ्घातनिभैः प्रहारैरभिजघ्नतुः ॥ २.२४.३० ॥
Luego, con un gran estruendo, injuriándose mutuamente, se golpearon con golpes como montones de piedras.
2.24.31
ततो भीमं जरासन्धो जघानोरसि मुष्टिना ।
भीमोषि तं जरासन्धं वक्षस्यभिजघान ह ॥ २.२४.३१ ॥
Entonces Jarāsandha golpeó a Bhīma en el pecho con el puño. Bhīma también golpeó a Jarāsandha en el pecho.
2.24.32
व्यूढोरस्कौ दीर्घभुजौ नियुद्धकुशलावुभौ ।
बाहुभिः समसज्जोतामायसैः परिघैरिव ॥ २.२४.३२ ॥
Los dos, de pecho ancho, brazos largos y diestros en la lucha, chocaron con sus brazos como mazas de hierro.
2.24.33
कार्तिकस्य तु मासस्य प्रवृत्तं प्रथमेऽहनि ।
तदा तद्युद्धमभवद्दिनानि दश पञ्च च।
अनाहारं दिवारात्रमविश्रान्तमवर्तत ॥ २.२४.३३ ॥
El primer día del mes de Kārtika comenzó aquel combate. Entonces la lucha duró quince días, día y noche, sin alimento y sin descanso.
2.24.34
तद्वृत्तं तु त्रयोदश्यां समवेतं महात्मनोः ।
चतुर्दश्यां निशायां तु निवृत्तो मागधः क्लमात् ॥ २.२४.३४ ॥
Aquel combate entre las dos grandes almas se prolongó hasta el decimotercer día. En la noche del decimocuarto, el rey de Magadha se retiró, agotado.
2.24.35
तं राजानं तथा क्लान्तं दृष्ट्वा राजञ्जनार्दनः ।
उवाच भीमकर्माणं भीमं सम्बोधयन्निव ॥ २.२४.३५ ॥
Oh rey, al ver a aquel rey tan agotado, Janārdana habló a Bhīma, el de hazañas terribles, como para despertarlo.
2.24.36
क्लान्तः शत्रुर्हि कौन्तेय शक्यः पीडयितुं रणे ।
पीड्यमानो हि कार्त्स्न्येन जह्याज्जीवितमात्मनः ॥ २.२४.३६ ॥
Hijo de Kuntī, un enemigo agotado sí puede ser presionado en la batalla; presionado por completo, entregaría su propia vida.
2.24.37
तस्मात्तेऽद्यैव कौन्तेय पीडनीयो जनाधिपः ।
सममेतेन युध्यस्व बाहुभ्यां भरतर्षभ ॥ २.२४.३७ ॥
Por tanto, oh hijo de Kuntī, hoy debes abatir a este rey. Oh toro de los Bharatas, lucha contra él en igualdad de condiciones con tus brazos.
2.24.38
एवमुक्तःस कृष्णेन पाण्डवः परवीरहा ।
जरासन्दस्य तद्रन्ध्रं ज्ञात्वा चक्रे मतिं वधे ॥ २.२४.३८ ॥
Así exhortado por Kṛṣṇa, aquel Pāṇḍava, matador de héroes enemigos, conociendo el punto débil de Jarāsandha, resolvió darle muerte.
2.24.39
ततस्तमजितं जेतुं जरासन्दं वृकोदरः ।
संरम्भाद्बलिनां श्रेष्ठो जग्राह कुरुनन्दनः ॥ २.२४.३९ ॥
Entonces, para vencer a aquel Jarāsandha invencible, Vṛkodara (Bhīma), el mejor de los fuertes y gozo de los Kurus, lo agarró con furia.