มหาภารตะ · อัธยายะ 2.24
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.24.1
ततस्तं निश्चितात्मानं युद्धाय यदुनन्दनः ।
उवाच वाग्मी राजानं जरासन्धमधोक्षजः ॥ २.२४.१ ॥
ครั้นแล้ว ยทุนันทนะผู้มีวาทศิลป์ คืออธกษชะ (พระกฤษณะ) ตรัสกับพระราชาชราสันธ์ผู้ตั้งใจจะทำศึกแล้ว
2.24.2
त्रयाणां केन ते राजन्योद्धुमुत्सहते मनः ।
अस्मदन्यतमेनेह सज्जीभवतु को युधि ॥ २.२४.२ ॥
ข้าแต่พระราชา ในพวกเราสามคนนี้ พระทัยของท่านปรารถนาจะรบกับผู้ใด ให้ผู้ใดในพวกเราผู้หนึ่งเตรียมพร้อมเพื่อรบที่นี่เถิด
2.24.3
एवमुक्तः स नृपतिर्युद्धं वव्रे महाद्युतिः ।
जरासन्धस्ततो राजा भीमसेनेन मागधः ॥ २.२४.३ ॥
เมื่อถูกตรัสเช่นนั้น พระราชาผู้ทรงรัศมียิ่งใหญ่ คือชราสันธ์ชาวมคธ จึงเลือกทำศึกกับภีมเสนะ
2.24.4
धारयन्तं गदां दिव्यां बलं श्रुत्वा च निर्वृतः ।
अर्जुन वासुदेवं च वजर्यित्वा स मागधः ॥ २.२४.४ ॥
ชาวมคธผู้ถือคทาทิพย์ และพอใจเมื่อได้ฟังถึงกำลังของตน ได้ละทิ้งอรชุนและวาสุเทพไว้เบื้องหลัง
2.24.5
मत्वा देवं गोप इति बालोऽर्जुन इति स्म ह ।
आदाय रोजनां माल्यं मङ्गल्यान्यपराणि च ॥ २.२४.५ ॥
เห็นเทพเจ้าเป็นเพียงคนเลี้ยงวัว และอรชุนเป็นเพียงเด็กหนุ่ม เขาจึงนำพวงมาลัยโรจนาและสิ่งมงคลอื่นๆ มาด้วย
2.24.6
धारयन्नगदान्मुख्यान्निर्वृतीर्वेदनानि च ।
उपतस्थे जरासन्धं युयुत्सुं वै पुरोहितः ॥ २.२४.६ ॥
ปุโรหิตผู้ถือภูเขาอันประเสริฐ ความสุขสงบ และพระเวท ได้เข้าเฝ้าชราสันธ์ผู้ปรารถนาจะรบ
2.24.7
कृतस्वस्त्ययनो राजा ब्राह्मणेन यशस्विना ।
समनह्यज्जरासन्धः क्षात्रं धर्ममनुस्मरन् ॥ २.२४.७ ॥
พระราชาชราสันธ์ให้พราหมณ์ผู้มีชื่อเสียงประกอบพิธีสวัสดิมงคล แล้วทรงระลึกถึงธรรมของกษัตริย์ จึงสวมเกราะรบ
2.24.8
अवमुच्य किरीटं स केशान्समनुमृज्य च ।
दतिष्ठज्जरासन्धो वेलातिग इवार्णवः ॥ २.२४.८ ॥
ทรงถอดมงกุฎออกและลูบพระเกศา ชราสันธ์ยืนอยู่เหมือนมหาสมุทรที่ล้นฝั่ง
2.24.9
उवाच मतिमान्राजा भीमं भीमपराक्रमः ।
भीम योत्स्ये त्वया सार्धं श्रेयसा निर्जितं वरम् ॥ २.२४.९ ॥
พระราชาผู้มีปัญญาและมีความกล้าหาญอันน่าเกรงขาม ตรัสกับภีมะว่า "ภีมะ เราจะสู้กับเจ้า การชนะเป็นสิ่งประเสริฐที่สุดเพื่อความเจริญ"
2.24.10
एवमुक्त्वा जरासन्धो भीमसेनमरिन्दमः ।
प्रत्युद्ययौ महातेजाः शक्रं बल इवासुरः ॥ २.२४.१० ॥
ครั้นตรัสดังนี้แล้ว ชราสันธ์ผู้ปราบศัตรู ผู้มีเดชรุ่งเรือง ได้รุดไปเผชิญหน้าภีมเสนะ เหมือนอสูรพละรุดเข้าหาพระอินทร์
2.24.11
ततः संमन्त्र्य कृष्णेन कृतस्वस्त्ययनो बली ।
भीमसेनो जरासन्धमाससाद युयुत्सया ॥ २.२४.११ ॥
จากนั้น ภีมเสนะผู้มีกำลัง หลังปรึกษากับกฤษณะและให้ประกอบพิธีสวัสดิมงคลแล้ว ก็เข้าหาชราสันธ์ด้วยความปรารถนาจะรบ
2.24.12
ततस्तौ नरशार्दूलौ बाहुशस्त्रौ समीयतुः ।
वीरौ परमसंहृष्टावन्योन्यजयकाङ्क्षिणौ ॥ २.२४.१२ ॥
ครั้นแล้ว วีรบุรุษทั้งสองผู้เปรียบเป็นพยัคฆ์ท่ามกลางมนุษย์ ใช้แขนเป็นอาวุธ ทั้งสองปีติยินดียิ่งและปรารถนาชัยชนะของกันและกัน จึงประจัญบานกัน
2.24.13
करग्रहणपूर्वं तु कृत्वा पादाभिवन्दनम् ।
कक्षैः कक्षां विधुन्वानावास्फोटं तत्र चक्रतुः ॥ २.२४.१३ ॥
ทั้งสองจับมือกันก่อน แล้วคารวะเท้าของกันและกัน จากนั้นต่างก็เอาซอกแขนเบียดซอกแขน และตบแขนของกันและกันตรงนั้น
2.24.14
स्कन्धे दोर्भ्यां समाहत्य निहत्य च मुहुर्मुहुः ।
अङ्गमङ्गैः समाश्लिष्य पुनरास्फालनं च चक्रतुः। ॥ २.२४.१४ ॥
ทั้งสองฟาดลงบนบ่าด้วยแขนทั้งสอง ตีลงซ้ำแล้วซ้ำเล่า และโอบกอดอวัยวะต่ออวัยวะ แล้วตบแขนกันอีก
2.24.15
चित्रहस्तादिकं कृत्वा सस्फुलिङ्गेन चाशनिम् ।
गलगण्डाभिघातेन सस्फुलिङ्गेन चाशनिम् ॥ २.२४.१५ ॥
ทำท่าจับมือแบบศิลปะและอื่นๆ เหมือนสายฟ้าที่มีประกาย และตีที่คอและแก้ม อีกครั้งเหมือนสายฟ้าที่มีประกาย
2.24.16
बाहुपाशादिकं कृत्वा पादाहतशिरावुभौ ।
उरोहस्तं ततश्चक्रे पूर्णकुम्भौ प्रयुज्य तौ ॥ २.२४.१६ ॥
ทั้งสองทำการคล้องแขนและอื่นๆ ศีรษะของทั้งสองถูกเตะ แล้วจึงจับหน้าอกและมือ ทั้งสองเหมือนหม้อที่เต็มเปี่ยม
2.24.17
करसम्पीडनं कृत्वा गर्जन्तौ वारणाविव ।
नर्दन्तौ मेघसङ्काशौ बाहुप्रहरणावुभौ ॥ २.२४.१७ ॥
ทั้งสองบีบมือกันแน่น คำรามเหมือนช้างสองเชือก ร้องก้องเหมือนเมฆ ใช้แขนเป็นอาวุธทั้งสองฝ่าย
2.24.18
तलेनाहन्यमानौ तु अन्योन्यं कृतवीक्षणौ ।
सिंहाविव सुसंङ्क्रुद्धावाकृष्याकृष्य युध्यताम् ॥ २.२४.१८ ॥
ถูกตบด้วยฝ่ามือ มองหน้ากันและกัน ดุจสิงโตสองตัวโกรธจัด ทั้งสองต่อสู้กันโดยดึงลากกันไปมาซ้ำแล้วซ้ำเล่า
2.24.19
अङ्गेनाङ्गं समापीड्य बाहुभ्यामुभयोरपि ।
आवृत्य बाहुभिश्चापि उदरं च प्रचक्रतुः ॥ २.२४.१९ ॥
กดอวัยวะของอีกฝ่ายด้วยอวัยวะของตน ฝ่ายหนึ่งโอบอีกฝ่ายด้วยแขน และทั้งสองก็พันแขนรอบท้องอีกฝ่ายด้วย
2.24.20
उभौ कट्यां सुपार्श्वे तु तक्षवन्तौ च शिक्षितौ ।
अधो हस्तं स्वकण्ठे तूदरस्योरसि चाक्षिपत् ॥ २.२४.२० ॥
ทั้งสองผู้ฝึกฝนมาแล้วและชำนาญ จับกันที่สะโพกและสีข้าง คนหนึ่งเอามือจากเบื้องล่างกดที่คอของตนเอง และจากท้องกดที่อกของอีกฝ่าย
2.24.21
सर्वातिक्रान्तमर्यादं पृष्ठभङ्गं च चक्रतुः ।
सम्पूर्णमूर्च्छां बाहुभ्यां पूर्णकुम्भं प्रचक्रतुः ॥ २.२४.२१ ॥
ทั้งสองได้ทำการจับหลังให้หัก ละเมิดกฎทั้งหมด และได้ใช้แขนทำการจับแบบสมบูรณ์มูรฉา และการจับแบบปูรณกุมภ์
2.24.22
तृणपीडं यथाकामं पूर्णयोगं समुष्टिकम् ।
एवमादीनि युद्धानि प्रकुर्वन्तौ परस्परम् ॥ २.२४.२२ ॥
การจับแบบบีบหญ้า การจับตามใจปรารถนา การจับแบบสมบูรณ์โยคะ และการจับด้วยกำปั้น เช่นนี้และการต่อสู้อื่นๆ ทั้งสองได้กระทำต่อกันและกันอย่างต่อเนื่อง
2.24.23
तयोर्युद्धं ततो द्रष्टुं समेताः पुरवासिनाः ।
ब्राह्मणा वणिजश्चैव क्षत्रियाश्च सहस्रशः ॥ २.२४.२३ ॥
จากนั้นชาวเมืองได้มาชุมนุมกันเพื่อดูการต่อสู้ของทั้งสอง พราหมณ์ พ่อค้า และกษัตริย์ นับพันคน
2.24.24
शूद्राश्च नरशार्दूल स्त्रियो वृद्धाश्च सर्वशः ।
निरन्तरमभूत्तत्र जनौघैरभिसंवृतम् ॥ २.२४.२४ ॥
โอ้ผู้เสือในหมู่มนุษย์ ศูทร สตรี และผู้เฒ่าทุกประเภทก็มาที่นั่นด้วย สถานที่นั้นถูกล้อมไว้โดยไม่มีช่องว่าง ด้วยฝูงชนจำนวนมาก
2.24.25
तयोरथ भुजाघातान्निग्रहप्रग्रहात्तथा ।
आसीत्सुभीमसम्पातो वज्रपर्वतयोरिव ॥ २.२४.२५ ॥
จากนั้น จากการปะทะของแขน และจากการจับและการลากของทั้งสอง เกิดการปะทะอันน่ากลัวยิ่ง ดุจการปะทะของสายฟ้าและภูเขา
2.24.26
उभौ परमसंहृष्टौ बलेन बलिनां वरौ ।
अन्योन्यस्यान्तरं प्रेप्सू परस्परजयैषिणौ ॥ २.२४.२६ ॥
ทั้งสองต่างตื่นเต้นยินดีอย่างยิ่ง เป็นผู้เก่งที่สุดในหมู่ผู้แข็งแกร่ง แสวงหาช่องว่างในกันและกัน ปรารถนาจะเอาชนะกันและกัน
2.24.27
शिरोभिरिव तौ मेषौ वृक्षैरिव निशाचरौ ।
पदैरिव शुभावश्वौ तुण्डाभ्यां तित्तिरी इव ॥ २.२४.२७ ॥
ทั้งสองเหมือนแกะตัวผู้ที่ใช้หัวชน เหมือนสัตว์ที่ออกหากินกลางคืนกับต้นไม้ เหมือนม้าศึกอันงดงามที่ใช้เท้า เหมือนนกกระทาที่ใช้จะงอยปาก
2.24.28
तद्भीममुत्सार्य जनं युद्धमासीदुपप्लवे ।
बलिनोः संयुगे राजन्वृत्रवासवयोरिव ॥ २.२४.२८ ॥
จากนั้น เมื่อขับไล่ฝูงชนอันน่าสะพรึงกลัวออกไป การต่อสู้ของผู้แข็งแกร่งทั้งสองก็เกิดขึ้นท่ามกลางความวุ่นวาย โอ้พระราชา ดุจการต่อสู้ของวฤตรากับวาสวะ
2.24.29
प्रकर्षणाकर्षणाभ्यामनुकर्षविकर्षणैः ।
आचकर्षतुरन्योन्यं जानुभिश्चावजघ्नतुः ॥ २.२४.२९ ॥
ทั้งสองลากดึงกันและกันอย่างแรง ดึงและกระชากไปมา และได้กระแทกกันและกันด้วยเข่า
2.24.30
ततः शब्देन महता भर्त्सयन्तौ परस्परम् ।
पाषाणसङ्घातनिभैः प्रहारैरभिजघ्नतुः ॥ २.२४.३० ॥
จากนั้น ด้วยเสียงอันดัง ทั้งสองต่างด่าว่ากันและกัน และได้ตีกันด้วยการโจมตีดุจกองหิน
2.24.31
ततो भीमं जरासन्धो जघानोरसि मुष्टिना ।
भीमोषि तं जरासन्धं वक्षस्यभिजघान ह ॥ २.२४.३१ ॥
จากนั้น ชรสันธะได้ชกภีมะที่หน้าอกด้วยกำปั้น ภีมะก็ได้ชกชรสันธะที่หน้าอกเช่นกัน
2.24.32
व्यूढोरस्कौ दीर्घभुजौ नियुद्धकुशलावुभौ ।
बाहुभिः समसज्जोतामायसैः परिघैरिव ॥ २.२४.३२ ॥
ทั้งสองมีอกกว้าง แขนยาว และชำนาญในการมวยปล้ำ ได้ปะทะกันด้วยแขนดุจกระบองเหล็ก
2.24.33
कार्तिकस्य तु मासस्य प्रवृत्तं प्रथमेऽहनि ।
तदा तद्युद्धमभवद्दिनानि दश पञ्च च।
अनाहारं दिवारात्रमविश्रान्तमवर्तत ॥ २.२४.३३ ॥
การต่อสู้เริ่มขึ้นในวันแรกของเดือนการติกะ การต่อสู้นั้นดำเนินต่อไปเป็นเวลาสิบห้าวัน กลางวันและกลางคืน โดยไม่กินอาหารและไม่พัก
2.24.34
तद्वृत्तं तु त्रयोदश्यां समवेतं महात्मनोः ।
चतुर्दश्यां निशायां तु निवृत्तो मागधः क्लमात् ॥ २.२४.३४ ॥
การประลองระหว่างมหาตมะทั้งสองดำเนินต่อไปจนถึงวันที่สิบสาม ในคืนวันที่สิบสี่ พระราชาแห่งมคธได้ถอยออกไปเพราะความอ่อนล้า
2.24.35
तं राजानं तथा क्लान्तं दृष्ट्वा राजञ्जनार्दनः ।
उवाच भीमकर्माणं भीमं सम्बोधयन्निव ॥ २.२४.३५ ॥
โอ้พระราชา เมื่อเห็นพระราชาผู้อ่อนล้านั้น ชนารทนะได้กล่าวกับภีมะผู้มีการกระทำอันน่ากลัว ราวกับจะปลุกเร้าให้ตื่นตัว
2.24.36
क्लान्तः शत्रुर्हि कौन्तेय शक्यः पीडयितुं रणे ।
पीड्यमानो हि कार्त्स्न्येन जह्याज्जीवितमात्मनः ॥ २.२४.३६ ॥
โอ้บุตรแห่งกุนตี ศัตรูที่อ่อนล้าย่อมสามารถถูกบีบคั้นได้ในการรบ หากถูกบีบคั้นอย่างเต็มที่ เขาก็จะสละชีวิตของตนเอง
2.24.37
तस्मात्तेऽद्यैव कौन्तेय पीडनीयो जनाधिपः ।
सममेतेन युध्यस्व बाहुभ्यां भरतर्षभ ॥ २.२४.३७ ॥
ดังนั้น โอ้บุตรแห่งกุนตี วันนี้เจ้าต้องบีบคั้นพระราชาองค์นี้ โอ้ผู้เป็นวัวแห่งภรตะ จงต่อสู้กับเขาอย่างเสมอกันด้วยแขนของเจ้า
2.24.38
एवमुक्तःस कृष्णेन पाण्डवः परवीरहा ।
जरासन्दस्य तद्रन्ध्रं ज्ञात्वा चक्रे मतिं वधे ॥ २.२४.३८ ॥
เมื่อได้รับคำกล่าวจากกฤษณะเช่นนั้น ปาณฑพผู้สังหารวีรบุรุษของศัตรูนั้น รู้จุดอ่อนของชรสันธะ และตั้งใจจะสังหารเขา
2.24.39
ततस्तमजितं जेतुं जरासन्दं वृकोदरः ।
संरम्भाद्बलिनां श्रेष्ठो जग्राह कुरुनन्दनः ॥ २.२४.३९ ॥
จากนั้น เพื่อจะเอาชนะชรสันธะผู้ไม่เคยพ่ายแพ้นั้น วฤโกทร (ภีมะ) ผู้เลิศที่สุดในหมู่ผู้แข็งแกร่งและเป็นที่รื่นรมย์ของกุรุ ได้คว้าตัวเขาไว้ด้วยความโกรธ