മഹാഭാരതം · അധ്യായം 2.24
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.24.1
ततस्तं निश्चितात्मानं युद्धाय यदुनन्दनः ।
उवाच वाग्मी राजानं जरासन्धमधोक्षजः ॥ २.२४.१ ॥
അപ്പോൾ യുദ്ധത്തിന് ഉറച്ച മനസ്സുള്ള ആ രാജാവായ ജരാസന്ധനോട് യദുനന്ദനനായ, വാഗ്മിയായ അധോക്ഷജൻ (കൃഷ്ണൻ) പറഞ്ഞു.
2.24.2
त्रयाणां केन ते राजन्योद्धुमुत्सहते मनः ।
अस्मदन्यतमेनेह सज्जीभवतु को युधि ॥ २.२४.२ ॥
രാജാവേ, മൂവരിൽ ആരോടാണ് നിന്റെ മനസ്സ് യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്? ഞങ്ങളിൽ ഒരാളോട് യുദ്ധത്തിന് ഇവിടെ ആര് തയ്യാറാകും?
2.24.3
एवमुक्तः स नृपतिर्युद्धं वव्रे महाद्युतिः ।
जरासन्धस्ततो राजा भीमसेनेन मागधः ॥ २.२४.३ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ട ആ മഹാതേജസ്വിയായ രാജാവ്, മാഗധനായ ജരാസന്ധൻ, ഭീമസേനനോടൊപ്പം യുദ്ധം തിരഞ്ഞെടുത്തു.
2.24.4
धारयन्तं गदां दिव्यां बलं श्रुत्वा च निर्वृतः ।
अर्जुन वासुदेवं च वजर्यित्वा स मागधः ॥ २.२४.४ ॥
ദിവ്യമായ ഗദ ധരിച്ചവനും ബലത്തെക്കുറിച്ച് കേട്ട് സംതൃപ്തനായവനുമായ ആ മാഗധൻ അർജുനനെയും വാസുദേവനെയും ഒഴിവാക്കി.
2.24.5
मत्वा देवं गोप इति बालोऽर्जुन इति स्म ह ।
आदाय रोजनां माल्यं मङ्गल्यान्यपराणि च ॥ २.२४.५ ॥
ദേവനെ ഗോപനെന്നും അർജുനനെ ബാലനെന്നും കരുതി, രോചനമാലയും മറ്റ് മംഗലവസ്തുക്കളും എടുത്തുകൊണ്ട്.
2.24.6
धारयन्नगदान्मुख्यान्निर्वृतीर्वेदनानि च ।
उपतस्थे जरासन्धं युयुत्सुं वै पुरोहितः ॥ २.२४.६ ॥
പ്രധാനപർവ്വതങ്ങളെയും സന്തോഷത്തെയും വേദങ്ങളെയും വഹിച്ചുകൊണ്ട് പുരോഹിതൻ യുദ്ധത്തിന് ഉത്സുകനായ ജരാസന്ധന്റെ അടുത്തെത്തി.
2.24.7
कृतस्वस्त्ययनो राजा ब्राह्मणेन यशस्विना ।
समनह्यज्जरासन्धः क्षात्रं धर्ममनुस्मरन् ॥ २.२४.७ ॥
യശസ്വിയായ ബ്രാഹ്മണനാൽ സ്വസ്ത്യയനം ചെയ്യിച്ച രാജാവ് ജരാസന്ധൻ ക്ഷാത്രധർമ്മം ഓർമ്മിച്ചുകൊണ്ട് കവചം ധരിച്ചു.
2.24.8
अवमुच्य किरीटं स केशान्समनुमृज्य च ।
दतिष्ठज्जरासन्धो वेलातिग इवार्णवः ॥ २.२४.८ ॥
കിരീടം അഴിച്ചുവെച്ച്, മുടി ഒതുക്കി, തീരം കവിഞ്ഞ സമുദ്രംപോലെ ജരാസന്ധൻ നിന്നു.
2.24.9
उवाच मतिमान्राजा भीमं भीमपराक्रमः ।
भीम योत्स्ये त्वया सार्धं श्रेयसा निर्जितं वरम् ॥ २.२४.९ ॥
ബുദ്ധിമാനും ഭീമപരാക്രമിയുമായ രാജാവ് ഭീമനോടു പറഞ്ഞു - ഭീമാ, നിന്നോടൊപ്പം ഞാൻ യുദ്ധം ചെയ്യും; ജയിക്കുന്നതാണ് ഉത്തമം.
2.24.10
एवमुक्त्वा जरासन्धो भीमसेनमरिन्दमः ।
प्रत्युद्ययौ महातेजाः शक्रं बल इवासुरः ॥ २.२४.१० ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ശത്രുക്കളെ അടക്കുന്ന മഹാതേജസ്വിയായ ജരാസന്ധൻ ഭീമസേനന്റെ നേർക്ക് മുന്നേറി, ബലൻ എന്ന അസുരൻ ഇന്ദ്രന്റെ നേർക്കെന്നപോലെ.
2.24.11
ततः संमन्त्र्य कृष्णेन कृतस्वस्त्ययनो बली ।
भीमसेनो जरासन्धमाससाद युयुत्सया ॥ २.२४.११ ॥
പിന്നീട് കൃഷ്ണനുമായി ആലോചിച്ച്, സ്വസ്ത്യയനം ചെയ്ത ബലവാനായ ഭീമസേനൻ യുദ്ധേച്ഛയോടെ ജരാസന്ധനെ സമീപിച്ചു.
2.24.12
ततस्तौ नरशार्दूलौ बाहुशस्त्रौ समीयतुः ।
वीरौ परमसंहृष्टावन्योन्यजयकाङ्क्षिणौ ॥ २.२४.१२ ॥
അപ്പോൾ ഭുജങ്ങൾതന്നെ ആയുധമാക്കിയ ആ രണ്ടു നരശാർദൂലന്മാരും, അത്യന്തം ഉത്സാഹിതരായ വീരന്മാരായി, പരസ്പരം ജയം ആഗ്രഹിച്ച് ഏറ്റുമുട്ടി.
2.24.13
करग्रहणपूर्वं तु कृत्वा पादाभिवन्दनम् ।
कक्षैः कक्षां विधुन्वानावास्फोटं तत्र चक्रतुः ॥ २.२४.१३ ॥
ആദ്യം കൈ പിടിച്ച്, പാദവന്ദനം ചെയ്ത്, ഇരുവരും കക്ഷംകൊണ്ട് കക്ഷം ഇളക്കി അവിടെ കൈയടി മുഴക്കി.
2.24.14
स्कन्धे दोर्भ्यां समाहत्य निहत्य च मुहुर्मुहुः ।
अङ्गमङ्गैः समाश्लिष्य पुनरास्फालनं च चक्रतुः। ॥ २.२४.१४ ॥
തോളുകളിൽ ഇരു കൈകൊണ്ടും അടിച്ച്, വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രഹരിച്ച്, അംഗാംഗങ്ങൾ ചേർത്ത് ആലിംഗനം ചെയ്ത്, വീണ്ടും കൈയടിച്ചു.
2.24.15
चित्रहस्तादिकं कृत्वा सस्फुलिङ्गेन चाशनिम् ।
गलगण्डाभिघातेन सस्फुलिङ्गेन चाशनिम् ॥ २.२४.१५ ॥
വിചിത്രമായ കൈപ്പിടി മുതലായവ ചെയ്ത്, തീപ്പൊരിയോടെ ഇടിമിന്നൽ പോലെ, തൊണ്ടയിലും കവിളിലും പ്രഹരിച്ച്, തീപ്പൊരിയോടെ ഇടിമിന്നൽ പോലെ.
2.24.16
बाहुपाशादिकं कृत्वा पादाहतशिरावुभौ ।
उरोहस्तं ततश्चक्रे पूर्णकुम्भौ प्रयुज्य तौ ॥ २.२४.१६ ॥
ബാഹുപാശം മുതലായവ ചെയ്ത്, കാൽചവിട്ടിൽ തലകളിൽ അടികിട്ടിയ ഇരുവരും, പിന്നെ നെഞ്ചും കൈയും പിടിച്ച്, നിറഞ്ഞ കുടങ്ങൾ പോലെ ഇരുവരും പ്രയോഗിച്ചു.
2.24.17
करसम्पीडनं कृत्वा गर्जन्तौ वारणाविव ।
नर्दन्तौ मेघसङ्काशौ बाहुप्रहरणावुभौ ॥ २.२४.१७ ॥
കൈകൾകൊണ്ട് അമർത്തി, ഗർജ്ജിക്കുന്ന രണ്ട് ആനകളെപ്പോലെ, ഇരമ്പുന്ന മേഘങ്ങൾപോലെ, കൈകളെ ആയുധമാക്കിയ ഇരുവരും.
2.24.18
तलेनाहन्यमानौ तु अन्योन्यं कृतवीक्षणौ ।
सिंहाविव सुसंङ्क्रुद्धावाकृष्याकृष्य युध्यताम् ॥ २.२४.१८ ॥
ഉള്ളംകൈകൊണ്ട് അടിക്കപ്പെട്ട്, പരസ്പരം നോക്കി, രണ്ട് സിംഹങ്ങളെപ്പോലെ അത്യന്തം കോപിച്ച്, വീണ്ടും വീണ്ടും വലിച്ചിഴച്ച് യുദ്ധം ചെയ്തു.
2.24.19
अङ्गेनाङ्गं समापीड्य बाहुभ्यामुभयोरपि ।
आवृत्य बाहुभिश्चापि उदरं च प्रचक्रतुः ॥ २.२४.१९ ॥
ഒരാൾ മറ്റൊരാളുടെ അവയവത്തെ സ്വന്തം അവയവംകൊണ്ട് ദൃഢമായി അമർത്തി, ഇരുവരും കൈകളാൽ പരസ്പരം ചുറ്റി വയറിനെയും ബന്ധിച്ചു.
2.24.20
उभौ कट्यां सुपार्श्वे तु तक्षवन्तौ च शिक्षितौ ।
अधो हस्तं स्वकण्ठे तूदरस्योरसि चाक्षिपत् ॥ २.२४.२० ॥
ഇരുവരും പരിശീലനം നേടിയ വിദഗ്ധരായി അരക്കെട്ടിലും വശങ്ങളിലും പിടിച്ചു; ഒരാൾ താഴെ നിന്ന് കൈ നീട്ടി സ്വന്തം കഴുത്തിലും വയറിൽ നിന്ന് നെഞ്ചിലും പ്രഹരിച്ചു.
2.24.21
सर्वातिक्रान्तमर्यादं पृष्ठभङ्गं च चक्रतुः ।
सम्पूर्णमूर्च्छां बाहुभ्यां पूर्णकुम्भं प्रचक्रतुः ॥ २.२४.२१ ॥
എല്ലാ നിയമങ്ങളും ലംഘിച്ച് നട്ടെല്ലു തകർക്കുന്ന പിടി പ്രയോഗിച്ചു; കൈകളാൽ പൂർണ മൂർച്ഛയും പൂർണകുംഭ പിടിയും ഉണ്ടാക്കി.
2.24.22
तृणपीडं यथाकामं पूर्णयोगं समुष्टिकम् ।
एवमादीनि युद्धानि प्रकुर्वन्तौ परस्परम् ॥ २.२४.२२ ॥
തൃണപീഡനം, ഇച്ഛാനുസാരം, പൂർണയോഗം, മുഷ്ടിപ്രഹാരത്തോടെ; ഇത്തരം മറ്റ് യുദ്ധമുറകൾ അവർ പരസ്പരം പ്രയോഗിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.
2.24.23
तयोर्युद्धं ततो द्रष्टुं समेताः पुरवासिनाः ।
ब्राह्मणा वणिजश्चैव क्षत्रियाश्च सहस्रशः ॥ २.२४.२३ ॥
അവരുടെ യുദ്ധം കാണാൻ നഗരവാസികൾ ഒരുമിച്ചുകൂടി — ബ്രാഹ്മണരും വ്യാപാരികളും ക്ഷത്രിയരും, ആയിരക്കണക്കിന്.
2.24.24
शूद्राश्च नरशार्दूल स्त्रियो वृद्धाश्च सर्वशः ।
निरन्तरमभूत्तत्र जनौघैरभिसंवृतम् ॥ २.२४.२४ ॥
ഹേ നരശാർദൂല! ശൂദ്രരും സ്ത്രീകളും വൃദ്ധരും എല്ലാ വിഭാഗക്കാരും അവിടെ എത്തി; ജനസമൂഹത്താൽ ആ സ്ഥലം വിടവില്ലാതെ വലയംചെയ്യപ്പെട്ടു.
2.24.25
तयोरथ भुजाघातान्निग्रहप्रग्रहात्तथा ।
आसीत्सुभीमसम्पातो वज्रपर्वतयोरिव ॥ २.२४.२५ ॥
പിന്നീട് അവരിരുവരുടെയും കൈകളുടെ അടികളാലും പിടിത്തം വലിവുകളാലും വജ്രവും പർവതവും കൂട്ടിയിടിക്കുന്നതുപോലെ അതിഭീകരമായ സംഘട്ടനമുണ്ടായി.
2.24.26
उभौ परमसंहृष्टौ बलेन बलिनां वरौ ।
अन्योन्यस्यान्तरं प्रेप्सू परस्परजयैषिणौ ॥ २.२४.२६ ॥
ഇരുവരും അത്യന്തം ആഹ്ലാദിച്ചവരും ബലവാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠരും ആയിരുന്നു; പരസ്പരം അവസരം തേടി, പരസ്പരം ജയിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
2.24.27
शिरोभिरिव तौ मेषौ वृक्षैरिव निशाचरौ ।
पदैरिव शुभावश्वौ तुण्डाभ्यां तित्तिरी इव ॥ २.२४.२७ ॥
അവർ ഇരുവരും തലകൊണ്ട് ആട്ടുകൊറ്റന്മാരെപ്പോലെയും, മരങ്ങൾകൊണ്ട് രാക്ഷസന്മാരെപ്പോലെയും, കാലുകൾകൊണ്ട് സുന്ദരമായ കുതിരകളെപ്പോലെയും, ചുണ്ടുകൊണ്ട് കൗജുകപ്പക്ഷികളെപ്പോലെയും ആയിരുന്നു.
2.24.28
तद्भीममुत्सार्य जनं युद्धमासीदुपप्लवे ।
बलिनोः संयुगे राजन्वृत्रवासवयोरिव ॥ २.२४.२८ ॥
രാജാവേ, അപ്പോൾ ഭീകരമായ ജനക്കൂട്ടത്തെ മാറ്റിനിർത്തി, കലക്കത്തിൽ ആ രണ്ടു ബലവാന്മാരുടെ യുദ്ധം വൃത്രനും വാസവനും (ഇന്ദ്രൻ) തമ്മിലുള്ളതുപോലെ നടന്നു.
2.24.29
प्रकर्षणाकर्षणाभ्यामनुकर्षविकर्षणैः ।
आचकर्षतुरन्योन्यं जानुभिश्चावजघ्नतुः ॥ २.२४.२९ ॥
പരസ്പരം വലിച്ചും ഇഴച്ചും മുന്നോട്ടും പിന്നോട്ടും ഉലച്ചും അവർ മുട്ടുകൾകൊണ്ട് അടിച്ചു.
2.24.30
ततः शब्देन महता भर्त्सयन्तौ परस्परम् ।
पाषाणसङ्घातनिभैः प्रहारैरभिजघ्नतुः ॥ २.२४.३० ॥
പിന്നെ വലിയ ശബ്ദത്തോടെ പരസ്പരം ശകാരിച്ചുകൊണ്ട്, കല്ലുകൂമ്പാരം പോലുള്ള പ്രഹാരങ്ങളാൽ അവർ ആക്രമിച്ചു.
2.24.31
ततो भीमं जरासन्धो जघानोरसि मुष्टिना ।
भीमोषि तं जरासन्धं वक्षस्यभिजघान ह ॥ २.२४.३१ ॥
പിന്നീട് ജരാസന്ധൻ ഭീമന്റെ നെഞ്ചിൽ മുഷ്ടികൊണ്ട് ഇടിച്ചു. ഭീമനും ജരാസന്ധന്റെ നെഞ്ചിൽ ഇടിച്ചു.
2.24.32
व्यूढोरस्कौ दीर्घभुजौ नियुद्धकुशलावुभौ ।
बाहुभिः समसज्जोतामायसैः परिघैरिव ॥ २.२४.३२ ॥
വിശാലമായ മാറും നീണ്ട ഭുജങ്ങളുമുള്ള, മല്ലയുദ്ധത്തിൽ നിപുണരായ ഇരുവരും ഇരുമ്പു ഗദകൾ പോലെ കൈകൾ കൊണ്ട് കൊമ്പുകോർത്തു.
2.24.33
कार्तिकस्य तु मासस्य प्रवृत्तं प्रथमेऽहनि ।
तदा तद्युद्धमभवद्दिनानि दश पञ्च च।
अनाहारं दिवारात्रमविश्रान्तमवर्तत ॥ २.२४.३३ ॥
കാർത്തിക മാസത്തിലെ ആദ്യ ദിവസം അത് ആരംഭിച്ചു. അന്ന് ആ യുദ്ധം പതിനഞ്ച് ദിവസം നീണ്ടുനിന്നു. പകലും രാത്രിയും ആഹാരമില്ലാതെ, വിശ്രമമില്ലാതെ അത് തുടർന്നു.
2.24.34
तद्वृत्तं तु त्रयोदश्यां समवेतं महात्मनोः ।
चतुर्दश्यां निशायां तु निवृत्तो मागधः क्लमात् ॥ २.२४.३४ ॥
ആ മഹാത്മാക്കളുടെ ആ യുദ്ധം ത്രയോദശി വരെ തുടർന്നു. ചതുർദശി രാത്രിയിൽ മാഗധൻ ക്ഷീണത്താൽ പിന്മാറി.
2.24.35
तं राजानं तथा क्लान्तं दृष्ट्वा राजञ्जनार्दनः ।
उवाच भीमकर्माणं भीमं सम्बोधयन्निव ॥ २.२४.३५ ॥
രാജാവേ! അങ്ങനെ ക്ഷീണിച്ച ആ രാജാവിനെ കണ്ട ജനാർദ്ദനൻ, ഭയങ്കര കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന ഭീമനെ ഉണർത്തുന്നതുപോലെ പറഞ്ഞു.
2.24.36
क्लान्तः शत्रुर्हि कौन्तेय शक्यः पीडयितुं रणे ।
पीड्यमानो हि कार्त्स्न्येन जह्याज्जीवितमात्मनः ॥ २.२४.३६ ॥
കൗന്തേയാ! ക്ഷീണിച്ച ശത്രുവിനെ യുദ്ധത്തിൽ പീഡിപ്പിക്കാൻ കഴിയും. പൂർണ്ണമായി പീഡിതനായാൽ അവൻ തന്റെ ജീവൻ ഉപേക്ഷിക്കും.
2.24.37
तस्मात्तेऽद्यैव कौन्तेय पीडनीयो जनाधिपः ।
सममेतेन युध्यस्व बाहुभ्यां भरतर्षभ ॥ २.२४.३७ ॥
അതിനാൽ, കൗന്തേയാ, ഇന്നുതന്നെ നീ ഈ രാജാവിനെ പീഡിപ്പിക്കണം. ഭരതർഷഭാ, ഇവനോടൊപ്പം സമമായി നിന്റെ ബാഹുക്കളാൽ യുദ്ധം ചെയ്യുക.
2.24.38
एवमुक्तःस कृष्णेन पाण्डवः परवीरहा ।
जरासन्दस्य तद्रन्ध्रं ज्ञात्वा चक्रे मतिं वधे ॥ २.२४.३८ ॥
കൃഷ്ണൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ശത്രുവീരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്ന ആ പാണ്ഡവൻ ജരാസന്ധന്റെ ആ ദൗർബല്യം മനസ്സിലാക്കി അവനെ വധിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു.
2.24.39
ततस्तमजितं जेतुं जरासन्दं वृकोदरः ।
संरम्भाद्बलिनां श्रेष्ठो जग्राह कुरुनन्दनः ॥ २.२४.३९ ॥
പിന്നീട് തോൽപ്പിക്കാനാകാത്ത ആ ജരാസന്ധനെ ജയിക്കാൻ, ബലവാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ കുരുനന്ദനൻ വൃകോദരൻ (ഭീമൻ) കോപത്തോടെ അവനെ പിടികൂടി.