Mahābhārata · Adhyāya 2.25
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.25.1
भीमसेनस्ततः कृष्णमुवाच यदुनन्दनम् ।
बुद्धिमास्थाय विपुलां जरासन्धवधोप्सया ॥ २.२५.१ ॥
Entonces Bhīmasena habló a Kṛṣṇa, deleite de los Yadu, tomando un designio amplio, con deseo de matar a Jarāsandha.
2.25.2
नायं पापो मया कृष्ण युक्तः स्यादनुरोधितुम् ।
प्रायेण यदुशार्दूल बान्धवक्षयकृत्तव ॥ २.२५.२ ॥
Kṛṣṇa, no me conviene suplicar a este pecador. Tigre de los Yadu, esto suele causar la ruina de tus parientes.
2.25.3
एवमुक्तस्ततः कृष्णः प्रत्युवाच वृकोदरम् ।
त्वरयन्पुरुषव्याघ्रो जरासन्धवधेप्सया ॥ २.२५.३ ॥
Así interpelado, Kṛṣṇa, tigre entre los hombres, respondió a Vṛkodara, apresurándose hacia la muerte de Jarāsandha.
2.25.4
यत्ते दैवं परं सत्वं यच्च ते मातरिश्वनः ।
बलं भीमं जरासन्धे दर्शयाशु तदद्य वै ॥ २.२५.४ ॥
Tu divino y supremo vigor, y la fuerza de Mātariśvan (Vāyu) que hay en ti, oh Bhīma — muestra esa fuerza contra Jarāsandha pronto, hoy mismo.
2.25.5
तवैष वध्यो दुर्बुद्धिर्जरासन्धो महारथः ।
इत्यन्तरिक्षे त्वश्रौषं यदा वायुरवाप्यते ॥ २.२५.५ ॥
«Este Jarāsandha de mente perversa, gran auriga, debe ser abatido por ti» — así lo oí en el cielo, cuando se obtiene el viento.
2.25.6
गोमन्ते पर्वतश्रेष्ठे येनैष परिमोक्षितः ।
बलदेवबलं प्राप्य कोऽन्यो जीवेत्तु मागधात् ॥ २.२५.६ ॥
En la excelsa montaña Gomanta, por quien este fue liberado — habiendo obtenido la fuerza de Balarāma, ¿quién más podría sobrevivir al magadha?
2.25.7
तदस्य मृत्युर्विहितस्त्वदृते न महाबल ।
वायुं चिन्त्य महाबाहो जहीमं मगधाधिपम् ॥ २.२५.७ ॥
Oh poderoso, la muerte de éste está destinada solo por ti. Oh de brazos poderosos, recordando a Vāyu, mata a este señor de Magadha.
2.25.8
एवमुक्तस्ततो भीमो मनसाऽऽचिन्त्य मारुतम् ।
जनार्दनं नमस्कृत्य परिष्वज्य च फल्गुनम् ॥ २.२५.८ ॥
Así interpelado, Bhīma pensó en Māruta con el corazón; saludó a Janārdana y abrazó a Phalguna.
2.25.9
प्रभञ्जनबलाविष्टो जरासन्धमरिन्दमः ।
उत्क्षिप्य भ्रामयामास बलवन्तं महाबलः ॥ २.२५.९ ॥
Poseído por la fuerza del viento, aquel poderoso domador de enemigos alzó a Jarāsandha, el fuerte, y lo hizo girar.
2.25.10
भ्रामयित्वा शतगुणं जानुभ्यां भरतर्षभ ।
बभञ्ज पृष्टं सङ्क्षिप्य निष्पिष्य विननाद च ॥ २.२५.१० ॥
Oh toro de los Bharatas, habiéndolo girado cien veces, le rompió la espalda sobre sus rodillas, lo aplastó comprimiéndolo y rugió.
2.25.11
करे गृहीत्वा चरणं द्विधा चक्रे महाबलः ।
तस्य निष्पिष्यमाणस्य पाण्डवस्य च गर्जतः ॥ २.२५.११ ॥
Tomando una de sus piernas en la mano, el poderoso lo partió en dos, mientras él era aplastado y el Pāṇḍava rugía.
2.25.12
अभवत्तुमुलो नादः सर्वप्राणिभयङ्करः ।
वित्रेसुर्मागधाः सर्वे स्त्रीणां गर्भाश्च सुस्रुवुः ॥ २.२५.१२ ॥
Surgió un estruendo tumultuoso que aterrorizó a todos los seres; todos los magadhas se asustaron, y los fetos de las mujeres abortaron.
2.25.13
भीमसेनस्य नादेन जरासन्धस्य चैव ह ।
किं नु स्याद्धिमवान्भिन्नः किंनुस्विद्दीर्यते मही ॥ २.२५.१३ ॥
¿Se ha partido el Himalaya por el rugido de Bhīmasena y Jarāsandha, o es la tierra misma la que se está desgarrando?
2.25.14
इति वै मागधा जज्ञुर्भीमसेनस्य निखनात् ।
ततस्तु भगवान्कृष्णो जरासन्धजिघांसया ॥ २.२५.१४ ॥
Así pensaron los Māgadha que era el golpe de Bhīmasena. Entonces el bienaventurado Kṛṣṇa, con deseo de matar a Jarāsandha,
2.25.15
भीमसेनं समालोक्य नलं जग्राह पाणिना ।
द्विधा चिच्छेद वै तत्तु जरासन्धवधं प्रति ॥ २.२५.१५ ॥
Mirando a Bhīmasena, tomó con la mano una caña y la partió en dos, en vista de la muerte de Jarāsandha.
2.25.16
ततस्त्वाज्ञाय तस्यैव पादमुत्क्षिप्य मारुतिः ।
द्विधा बभञ्ज तद्गात्रं प्राक्षिपद्विननाद च ॥ २.२५.१६ ॥
Entonces, comprendiendo la señal, Māruti (Bhīma) levantó su pie, partió el cuerpo en dos, lo arrojó y rugió.
2.25.17
पुनः सन्धाय तु तदा जरान्धः प्रतापवान् ।
भीमेन च समागम्य बाहुयुद्धं चकार ह ॥ २.२५.१७ ॥
Entonces el poderoso Jarāsandha, reunido de nuevo, se enfrentó a Bhīma y entró en un combate de brazos.
2.25.18
तयोः समभवद्युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् ।
सर्वलोकक्षयकरं सर्वभूतभयावहम् ॥ २.२५.१८ ॥
Entre los dos surgió una batalla tumultuosa, que erizaba el cabello, destructora de todos los mundos y que causaba temor a todos los seres.
2.25.19
पुनः कृष्णस्तमिरिणं द्विधा विच्छिद्य माधवः ।
व्यत्यस्य प्राक्षिपत्तत्तु जरासन्धवधेप्सया ॥ २.२५.१९ ॥
Entonces Kṛṣṇa, el descendiente de Madhu, partió en dos a aquel Iriṇa y, deseoso de matar a Jarāsandha, arrojó las dos mitades en direcciones cruzadas.
2.25.20
भीमसेनस्तदा ज्ञात्वा निर्बिभेद च मागधम् ।
द्विधा व्यत्यस्य पादेन प्राक्षिपच्च ननाद ह ॥ २.२५.२० ॥
Entonces Bhīmasena, comprendiendo esto, desgarró al rey de Magadha, lo partió en dos, arrojó las mitades en cruz con su pie y rugió.
2.25.21
शुष्कमांसास्थिमेदस्त्वग्भिन्नमस्तिष्कपिण्डकटः ।
शवभूतस्तदा राजन्पिण्डीकृत इवाबबौ ॥ २.२५.२१ ॥
Con la carne seca, los huesos, la médula y la piel, con el cráneo y la masa cerebral rotos, se convirtió en un cadáver; entonces, oh rey, apareció como si hubiera sido hecho un montón informe.
2.25.22
ततो राज्ञः कुलद्वारि प्रसुप्तमिव तं नृपम् ।
रात्रौ गतासुमुत्सृज्य निश्चक्रमुररिन्दमाः ॥ २.२५.२२ ॥
Entonces, dejando a aquel rey, que yacía junto a la puerta de su casa como dormido pero había perdido la vida durante la noche, los domadores de enemigos salieron.
2.25.23
जरासन्धरथं कृष्णो योजयित्वा पताकिनम् ।
आरोप्य भ्रातरौ चैव मोक्षयामास बान्धवान् ॥ २.२५.२३ ॥
Kṛṣṇa unció el carro engalanado con banderas de Jarāsandha, subió en él a los dos hermanos y liberó a los parientes.
2.25.24
ते वै रत्नुभुजं कृष्णं रत्नार्हं पृथिवीश्वराः ।
राजानं चक्ररासाद्य मोक्षिता महतो भयात् ॥ २.२५.२४ ॥
Aquellos señores de la tierra, liberados del gran temor, se acercaron a Kṛṣṇa, de brazos de joya y digno de joyas, y lo hicieron rey.
2.25.25
अक्षतः शस्त्रसम्पन्नो जितारिः सह राजभिः ।
रथमास्थाय तं दिव्यं निर्जगाम गिरिव्रजात् ॥ २.२५.२५ ॥
Ileso y bien armado, habiendo vencido a sus enemigos, subió con los reyes a aquel carro divino y salió de Girivraja.
2.25.26
यः स सोदर्यवान्नाम द्वियोधी कृष्णसारथिः ।
अभ्यासघाती सन्दृश्यो दुर्जयः सर्वराजभिः ॥ २.२५.२६ ॥
Él, llamado Sodaryavān, combatiente de dos, con Kṛṣṇa como auriga, golpeador de cerca, visible, invencible para todos los reyes.
2.25.27
भीमार्जुनाभ्यां योधाभ्यामास्थितः कृष्णसारथिः ।
शुशुभे रथवर्योऽसौ दुर्जयः सर्वधन्विभिः ॥ २.२५.२७ ॥
Aquel mejor de los carros, ocupado por los dos guerreros Bhīma y Arjuna, con Kṛṣṇa como auriga, resplandeció, invencible para todos los arqueros.
2.25.28
शक्रविष्णू हि सङ्ग्रामे चेरतुस्तारकामये ।
रथेन तेन वै कृष्ण उपारुह्य ययौ तदा ॥ २.२५.२८ ॥
Indra y Viṣṇu, en efecto, se movieron en la batalla, en la lucha contra Tāraka; subido a aquel mismo carro, Kṛṣṇa entonces avanzó.
2.25.29
एवमेतौ महाबाहू तदा दुष्करकारिणौ ।
कृष्णप्रणीतौ लोकेऽस्मिन्नथे को द्रष्टुमर्हति ॥ २.२५.२९ ॥
Así, aquellos dos de brazos poderosos, autores de hazañas difíciles en aquel tiempo, guiados por Kṛṣṇa, en este mundo, ¿quién podría mirarlos?
2.25.30
इत्यवोचन्व्रजन्तं तं जरासन्धपुरालयाः ।
वासुदेवं नरश्रेष्ठं युक्तं वातजवैर्हयैः ॥ २.२५.३० ॥
Así hablaron de Vāsudeva, el mejor de los hombres, los habitantes de la ciudad de Jarāsandha mientras él partía, uncido a caballos veloces como el viento.
2.25.31
तप्तचामीकराभेण किङ्किणीजालमालिना ।
मेघनिर्घोषनादेन जैत्रेणामित्रघातिना ॥ २.२५.३१ ॥
Con el brillo del oro fundido, adornado con una red de campanillas, con un estruendo como de nubes tronantes, victorioso y aniquilador de enemigos.
2.25.32
येन शक्रो दानवानां जघान नवतीर्नव ।
तं प्राप्य समहृष्यन्त रथं ते पुरुषर्थभाः ॥ २.२५.३२ ॥
Con el cual Indra abatió a noventa y nueve de los dānavas; habiendo obtenido aquel carro, aquellos toros entre los hombres se regocijaron grandemente.
2.25.33
ततः कृष्णं महाबाहुं भ्रातृभ्यां सहितं तदा ।
रथस्थं मागधा दृष्ट्वा समपद्यन्त विस्मिताः ॥ २.२५.३३ ॥
Entonces los magadhas, al ver a Kṛṣṇa, el de grandes brazos, de pie en el carro junto a sus dos hermanos, quedaron asombrados.
2.25.34
हयैर्दिव्यैः समायुक्तो रथो वायुसमो जवे ।
अधिष्ठितः स शुशुभे कृष्णेनातीव भारत ॥ २.२५.३४ ॥
El carro, uncido con caballos divinos y veloz como el viento, resplandecía extraordinariamente con Kṛṣṇa montado en él, oh Bhārata.
2.25.35
असङ्गो देवविहितस्तस्मिन्रथवरे ध्वजः ।
योजनाद्ददृशे श्रीमानिन्द्रायुधसमप्रभः ॥ २.२५.३५ ॥
En aquel excelente carro se veía desde una yojana de distancia un estandarte glorioso, dispuesto por los dioses y sin trabas, radiante como el arco de Indra.
2.25.36
चिन्तयामास कृष्णोऽथ गरुत्मन्तं स चाभ्ययात् ।
क्षणे तस्मिन्स तेनासीच्चैत्यवृक्ष इवोत्थितः ॥ २.२५.३६ ॥
Entonces Kṛṣṇa pensó en Garuḍa, y él se acercó; en un instante se asentó sobre aquel estandarte, como si un árbol sagrado hubiera brotado en él.
2.25.37
व्यादितास्यैर्महानादैः सह भूतैर्ध्वजालयैः ।
तस्मिन्रथवरे तस्थौ गुरुत्मान्पन्नगाशनः ॥ २.२५.३७ ॥
Con bocas abiertas y grandes rugidos, junto a los seres que habitan en el estandarte, Garuda, devorador de serpientes, se alzó sobre aquel excelente carro.
2.25.38
दुर्निरीक्ष्यो हि भूतानां तेजसाऽऽभ्याधिकं बभौ ।
आदित्य इव मध्याह्ने सहस्रकिरणावृतः ॥ २.२५.३८ ॥
Difícil de mirar para los seres, brilló extraordinariamente con su esplendor, como el sol al mediodía rodeado de mil rayos.
2.25.39
न सज्जति वृक्षेषु शस्त्रैश्चापि न रिष्यते ।
दिव्यो ध्वजवरो राजन्दृश्यते चेह मानुषैः ॥ २.२५.३९ ॥
No se enreda en los árboles, ni las armas lo dañan. Oh rey, este divino y excelente estandarte es visto aquí por los hombres.
2.25.40
तमास्थाय रथं दिव्यं पर्जन्यसमनिः स्वनम् ।
निर्ययौ पुरुषव्याघ्रः पाण्डवाभ्यां सहाच्युतः ॥ २.२५.४० ॥
Subiendo a aquel carro divino cuyo sonido era como el trueno, el tigre entre los hombres, Acyuta, partió junto a los dos Pāṇḍavas.
2.25.41
यं लेभे वासवाद्राजा वसुस्तस्माद्बृहद्रथः ।
बृहद्रथात्क्रमेणैव प्राप्तो बार्हद्रथो रथम् ॥ २.२५.४१ ॥
El carro que el rey Vasu obtuvo de Vāsava (Indra), de él lo obtuvo Bṛhadratha, y de Bṛhadratha, en orden, el hijo de Bṛhadratha obtuvo aquel carro.
2.25.42
स निर्याय महाबाहुः पुण्डरीकेक्षणस्ततः ।
गिरिव्रजाद्बहिस्तस्थौ समदेशे महायशाः ॥ २.२५.४२ ॥
Tras salir de allí, el de poderosos brazos, de ojos de loto y gran fama, se detuvo fuera de Girivraja, en un lugar llano.
2.25.43
तत्रैनं नागराः सर्वे सत्कारेणाभ्ययुस्तदा ।
ब्राह्मणप्रमुखा राजन्विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ २.२५.४३ ॥
Allí todos los habitantes de la ciudad, encabezados por los brahmanes, salieron entonces a recibirle con honor, oh rey, con el rito realizado según lo prescrito.
2.25.44
बन्धनाद्विप्रमुक्ताश्च राजानो मधुसूदनम् ।
पूजयामासुरूचुश्च स्तुतिपूर्वमिदं वचः ॥ २.२५.४४ ॥
Los reyes, liberados de su cautiverio, honraron a Madhusūdana y, comenzando con alabanzas, pronunciaron estas palabras.
2.25.45
नैतच्चित्रं महाबाहो त्वयि देवकिनन्दने ।
भीमार्जुनबलोपेते धर्मस्य प्रतिपालनम् ॥ २.२५.४५ ॥
No es extraño esto en ti, oh de brazos poderosos, hijo de Devakī, dotado con la fuerza de Bhīma y Arjuna: la protección del dharma.
2.25.46
जरासन्धह्रदे घोरे दुःखपङ्के निमज्जताम् ।
राज्ञां समभ्युद्धरमं यदिदं कृतमद्य वै ॥ २.२५.४६ ॥
El rescate completo de los reyes que se hundían en el terrible lago de Jarāsandha, en el lodo del dolor: esto, en verdad, se ha hecho hoy.
2.25.47
विष्णो समवसन्नानां गिरिदुर्गे सुदारुणे ।
दिष्ट्या मोक्षाद्यशो दीप्तमाप्तं ते यदुनन्दन ॥ २.२५.४७ ॥
Oh Viṣṇu, por la liberación de quienes yacían en la fortaleza montañosa, tan terrible, oh gozo de los Yadus, por buena fortuna has alcanzado una gloria radiante.
2.25.48
किं कर्मः पुरुषव्याघ्र शाधि नः प्रणतिस्थितान् ।
कृतमित्येव तद्विद्वि नृपैर्ययद्यपि दुष्करम् ॥ २.२५.४८ ॥
Oh tigre entre los hombres, ordénanos, que estamos de pie con humilde reverencia, qué acto debe hacerse; sabe que esto ya está hecho, aunque para los reyes era difícil.
2.25.49
तानुवाच हृम्पीकेशः समाश्चास्य महामनाः ।
यिधिष्ठिरो राजसूयं क्रतुमार्हतुमिच्छति ॥ २.२५.४९ ॥
Tras consolarlos, Hṛṣīkeśa, de gran ánimo, habló: Yudhiṣṭhira desea realizar el sacrificio Rājasūya.
2.25.50
तस्य धर्मप्रवृत्तस्य पार्थिवत्वं चिकीर्षतः ।
सर्वैर्भवद्भिर्विज्ञाय साहाय्यं क्रियतामिति ॥ २.२५.५० ॥
Sabiendo que él, dedicado al dharma, desea la soberanía, todos ustedes deben darle ayuda.
2.25.51
ततः सुप्रीतमनसस्ते नृपा नृपसत्तम ।
तथेत्येवाब्रुवन्सर्वे प्रतिगृह्यास्य तां गिरम् ॥ २.२५.५१ ॥
Entonces aquellos reyes, con ánimo satisfecho, oh mejor de los reyes, aceptando sus palabras, dijeron todos: Así sea.
2.25.52
रत्नभाजं च दाशार्हं चक्रुस्ते पृथिवीश्वराः ।
कृच्छ्राञ्जग्राह गोविन्दस्तेषां तदनुकम्पया ॥ २.२५.५२ ॥
Aquellos señores de la tierra hicieron de Dāśārha partícipe de las joyas, y Govinda, por compasión hacia ellos, lo aceptó con dificultad.
2.25.53
जरासन्धात्मजश्चैव सहदेवो महामनाः ।
निर्ययौ सजनामात्यः पुरस्कृत्य पुरोहितम् ॥ २.२५.५३ ॥
Y Sahadeva, hijo de Jarāsandha, de gran ánimo, salió con su gente y sus ministros, poniendo al sacerdote al frente.
2.25.54
स नीचैः प्रणतो भूत्वा बहुरत्नपुरोगमः ।
सहदेवो नृणां देवं वासुदेवमुपस्थितः ॥ २.२५.५४ ॥
Él, inclinándose profundamente, con muchas joyas delante, se presentó ante Vāsudeva, el dios entre los hombres: Sahadeva.
2.25.55
भयार्ताय ततस्तस्मै कृष्णो दत्त्वाऽभयं तदा ।
आददेऽस्य महार्हाणि रत्नानि पुरुषोत्तमः ॥ २.२५.५५ ॥
Entonces Kṛṣṇa, habiendo dado seguridad al que temía, tomó sus joyas más preciosas, aquel mejor de los hombres.
2.25.56
यत्कृतं पुरुषव्याघ्र मम पित्रा जनार्दन ।
तत्ते हृदि महाबाहो न कार्यं पुरुषोत्तम ॥ २.२५.५६ ॥
¡Oh tigre entre los hombres, Janārdana! Lo que hizo mi padre, ¡oh mejor de los hombres de grandes brazos!, no lo guardes en tu corazón.
2.25.57
त्वां प्रपन्नोऽस्मि गोविन्द प्रासदं कुरु मे प्रभो ।
पितुरिच्छामि संस्कारं कर्तुं देवकिनन्दन ॥ २.२५.५७ ॥
Govinda, me he refugiado en ti. Señor, concédeme tu favor. Hijo de Devakī, deseo realizar el rito funerario de mi padre.
2.25.58
त्वत्तोऽभ्यनुज्ञां सम्प्राप्य भीमसेनात्तथार्जुनात् ।
निर्भयो विचरिष्यामि यथाकामं यथासुखम् ॥ २.२५.५८ ॥
Habiendo obtenido permiso de ti, y asimismo de Bhīmasena y de Arjuna, vagaré sin miedo, como deseo, como me plazca.
2.25.59
एवं विज्ञाप्यमानस्य सहदेवस्य मारिष ।
प्रहृष्टो देवकीपुत्रः पाण्डवै च महारथौ ॥ २.२५.५९ ॥
Oh venerable, mientras Sahadeva hacía así su petición, el hijo de Devakī se complació, y también los dos grandes carreristas junto con los Pāṇḍavas.
2.25.60
क्रियतां संस्क्रिया राजन्पितुस्त इति चाब्रुवन् ।
तच्छ्रुत्वा वासुदेवस्य पार्थयोश्च स मागधः ॥ २.२५.६० ॥
«Que se realice el rito funerario de tu padre, oh rey», dijeron. Al oír esto de Vāsudeva y de los dos hijos de Pṛthā, aquel rey de Magadha.
2.25.61
प्रविश्य नगरं तूर्णं सह मन्त्रिभिरप्युत ।
चितां चन्दनकाष्ठैश्च कालेयसरलैस्तथा ॥ २.२५.६१ ॥
Entrando rápidamente en la ciudad junto con sus ministros, hizo preparar una pira con leños de sándalo y de kāleya y sarala.
2.25.62
कालागरुसुनगन्धैश्च तैलैश्च विविधैरपि ।
घृतधाराशतैश्चैव सुमनोभिश्च भारत ॥ २.२५.६२ ॥
¡Oh Bhārata!, con áloe de fina fragancia y con diversos aceites, con cientos de chorros de ghee y con buenas flores también.
2.25.63
समन्तादेव कीर्यन्तोऽदहन्त मगधाधिपम् ।
उदकं तस्य चक्रेऽथ सहदेवः सहानुजः ॥ २.२५.६३ ॥
Esparcidos por todos lados, quemaron al señor de Magadha; luego Sahadeva, junto con su hermano menor, le hizo la ofrenda de agua.
2.25.64
कृत्वा पितुः स्वर्गगतिं निर्ययौ यत्र केशवः ।
पाण्डवौ च महाभागौ भीमसेनार्जुनावुभौ ॥ २.२५.६४ ॥
Habiendo cumplido el rito por la ida al cielo del padre, salieron hacia donde estaba Keśava; y los Pāṇḍavas de gran fortuna, Bhīmasena y Arjuna ambos.
2.25.65
स प्रह्वः प्राञ्जलिर्भूत्वा व्यज्ञापयत माधवम् ।
इमे रत्नानि भूरिणी गोजाविमहिषादयः ॥ २.२५.६५ ॥
Humildemente inclinado, con las manos juntas, hizo saber a Mādhava: 'Estas joyas, abundantes vacas, cabras, ovejas, búfalos y demás.'
2.25.66
हस्तिनोऽश्वाश्च गोविन्द वासांसि विविधानि च ।
दीयतां धर्मराजाय यथा वा मन्यते भवान् ॥ २.२५.६६ ॥
Elefantes, caballos y también diversas vestiduras, ¡oh Govinda!; que sean dados al rey del dharma, o como tú creas conveniente.
2.25.67
भयार्ताय ततस्तस्मै कृत्वा कृष्णोऽभयं तदा ।
अभ्यषिञ्चत राजानं सहदेवं जनार्दनः ॥ २.२५.६७ ॥
Entonces Kṛṣṇa, Janārdana, concediendo seguridad al que estaba afligido por el miedo, ungió como rey a Sahadeva.
2.25.68
मागधानां महीपालं जरासन्धात्मजं तदा ।
आददे च महार्हाणि रत्नानि पुरुषोत्तमः ॥ २.२५.६८ ॥
Entonces el mejor de los hombres tomó joyas de gran valor del hijo de Jarāsandha, el rey protector de los Māgadhas.
2.25.69
गत्वैकत्वं स कृष्णेन पार्थाभ्यां चापि सत्कृतः ।
विवेश मतिमान्त्राजा पुनर्बार्हद्रथं पुरम् ॥ २.२५.६९ ॥
Tras unirse con Kṛṣṇa y los dos hijos de Pṛthā, y habiendo sido honrado por ellos, aquel sabio rey volvió a entrar en la ciudad de los Bārhadrathas.
2.25.70
पार्थाभायं सहितः कृष्णः सर्वैश्च वसुधाधिपैः ।
यथावयः समागम्य विससर्ज नराधिपान् ॥ २.२५.७० ॥
Kṛṣṇa, junto con el Pārtha y con todos los señores de la tierra, reuniéndolos según su edad, despidió a los reyes.
2.25.71
विसृज्य सर्वान्नृपतीन्राजसूये महात्मभिः ।
आगन्तव्यं भवद्भिश्च धर्मराजप्रियेप्सुभिः। ॥ २.२५.७१ ॥
Habiendo despedido a todos los reyes, los magnánimos dijeron: "Debéis venir al Rājasūya, vosotros que deseáis el favor del rey Dharma."
2.25.72
एवमुक्ता माधवेन सर्वे ते वसुधाधिपाः ।
एवमस्त्विति चाप्युक्त्वा समेताः परया मुदा ॥ २.२५.७२ ॥
Cuando Mādhava habló así, todos aquellos señores de la tierra dijeron: "Que así sea", y se reunieron con suprema alegría.
2.25.73
भीमार्जुनहृषीकेशैः प्रहृष्टाः प्रययुस्तदा ।
रत्नान्यादाय भूरीणी ज्वलन्तो रिपुसूदनाः ॥ २.२५.७३ ॥
Complacidos por Bhīma, Arjuna y Hṛṣīkeśa, partieron entonces, llevando muchas joyas, destructores de enemigos, resplandecientes.
2.25.74
कृष्णस्तु सह पार्थाभ्यां श्रिया परमया युतः ।
रत्नान्यादाय भूरिणी प्रययौ पुरुषर्षभः ॥ २.२५.७४ ॥
Kṛṣṇa, el mejor de los hombres, dotado de suprema gloria, partió junto con los dos hijos de Pṛthā, llevando muchas joyas.
2.25.75
इन्द्रप्रस्थमुपागम्य पाण्डवाभ्यां सहाच्युतः ।
समेत्य धर्मराजानं प्रीयमाणोऽभ्यभाषत ॥ २.२५.७५ ॥
Habiendo llegado a Indraprastha con los Pāṇḍava, el Acyuta se reunió con el rey Dharma y, complacido, le habló.
2.25.76
दिष्ट्या भीमेन बलवाञ्जरासन्धो निपातितः ।
राजानो मोक्षिताश्चेमे बन्धनान्नृपसत्तम ॥ २.२५.७६ ॥
Afortunadamente, el poderoso Jarāsandha fue derribado por Bhīma, y estos reyes fueron liberados de sus cadenas, oh mejor de los reyes.
2.25.77
दिष्ट्या कुशलिनौ चेमौ भीमसेनधनञ्जयौ ।
पुनः स्वनगरं प्राप्तावक्षताविति भारत ॥ २.२५.७७ ॥
Afortunadamente, estos dos, Bhīmasena y Dhanañjaya, han regresado a salvo e ilesos a su ciudad, oh Bhārata.
2.25.78
ततो युधिष्ठिरः कृष्णं पूजयित्वा यथार्हतः ।
भीमसेनार्जुनौ चैव प्रहृष्टः परिषस्वजे ॥ २.२५.७८ ॥
Entonces Yudhiṣṭhira, habiendo honrado a Kṛṣṇa como correspondía, y lleno de alegría, abrazó también a Bhīmasena y Arjuna.
2.25.79
ततः क्षीणे जरासन्धे भ्रातृभ्यां विहितं जयम् ।
अजातशत्रुरासाद्य मुमुदे भ्रातृभिः सह ॥ २.२५.७९ ॥
Entonces, cuando Jarāsandha fue destruido, Ajātaśatru Yudhiṣṭhira, habiendo alcanzado la victoria lograda por los dos hermanos, se regocijó junto con sus hermanos.
2.25.80
हृष्टश्च धर्मराड्वाक्यं जनार्दनमभाषत ।
त्वां प्राप्य पुरुषव्याघ्र भीमसेनेन पातितः ॥ २.२५.८० ॥
Complacido, el rey del dharma habló a Janārdana: "Oh tigre entre los hombres, habiéndote obtenido, Bhīmasena lo ha derribado."
2.25.81
मागधोऽसौ बलोन्मत्तो जरासन्धः प्रतापवान् ।
राजसूयं क्रतुश्रेष्ठं प्राप्स्यामि विगतज्वरः ॥ २.२५.८१ ॥
Aquel rey magadhano Jarāsandha, ebrio de fuerza y poderoso, ha desaparecido; ahora, libre de inquietud, obtendré el Rājasūya, el mejor de los sacrificios.
2.25.82
त्वद्बुद्धिबलमाश्रित्य यागार्होऽस्मि जनार्दन ।
पीतं पृथिव्याः क्रुद्धेन यशस्ते पुरुषोत्तम ॥ २.२५.८२ ॥
Confiando en tu inteligencia y tu fuerza, me he vuelto digno del sacrificio, oh Janārdana; tu gloria, oh mejor de los hombres, que el airado bebió de la tierra—
2.25.83
जरासन्धवधेनैव प्राप्तास्ते विपुलाः श्रियः ।
एवं सम्भाष्य कौन्तेयः प्रादाद्रथवरं प्रभोः ॥ २.२५.८३ ॥
Solo por la muerte de Jarāsandha han sido obtenidas tus vastas riquezas. Así habló, y el hijo de Kuntī entregó al señor un carro excelente.
2.25.84
प्रतिगृह्य तु गोविन्दो जरासन्धस्य तं रथम् ॥ २.२५.८४ ॥
Govinda, habiendo aceptado aquel carro de Jarāsandha—
2.25.85
प्रहृष्टस्तस्य मुमुदे फल्गुनेन जनार्दनः ।
प्रीतिमानभवद्राजन्धर्मराजपुरस्कृतः ॥ २.२५.८५ ॥
Janārdana se alegró con Phālguna. Oh rey, honrado por el rey del dharma, se llenó de afecto.
2.25.86
यथावयः समागम्य भ्रातृभिः सह पाण्डवः ।
सत्कृत्य पूजयित्वा च विससर्ज नराधिपान् ॥ २.२५.८६ ॥
Tras encontrarlos según su edad, junto con sus hermanos, el Pāṇḍava los honró y veneró, y despidió a los señores de los hombres.
2.25.87
युधिष्ठिराभ्यनुज्ञातास्ते नृपा हृष्टमानसाः ।
जग्मुः स्वदेशांस्त्वरिता यानैरुच्चावचैस्ततः ॥ २.२५.८७ ॥
Con permiso de Yudhiṣṭhira, aquellos reyes, con el ánimo alegre, partieron deprisa hacia sus tierras en vehículos de todo tipo.
2.25.88
एवं पुरुषशार्दूलो महाबुद्धिर्जनार्दनः ।
पाण्डवैर्घातयामास जरासन्धमरिं तदा ॥ २.२५.८८ ॥
Así, Janārdana, el tigre de los hombres de gran inteligencia, hizo que los Pāṇḍava dieran muerte al enemigo Jarāsandha.
2.25.89
घातयित्वा जरासन्धं बुद्धिपूर्वमरिन्दमः ।
धर्मराजमनुज्ञाप्य पृथां कृष्णां च भारत ॥ २.२५.८९ ॥
Oh Bhārata, tras hacer que Jarāsandha fuera muerto deliberadamente, Janārdana, domador de enemigos, pidió permiso al rey del dharma y se despidió de Pṛthā y Kṛṣṇā.
2.25.90
सुभद्रां भीमसेनं च फाल्गुनं यमजौ तथा ।
धौम्यमामन्त्रयित्वा च प्रययौ स्वां पुरीं प्रति ॥ २.२५.९० ॥
Tras despedirse de Subhadrā, Bhīmasena, Phālguna, los gemelos nacidos de Yama y también de Dhaumya, partió hacia su propia ciudad.
2.25.91
पाण्डवैरनुधावद्भिर्युधिष्ठिरपुरोगमैः ।
हर्षेण महता युक्तः प्राप्य चानुत्तमं यशः।
जगाम हृष्टः कृष्णस्तु पुनर्द्वारवतीं पुरीम् ॥ २.२५.९१ ॥
Seguidos por los Pāṇḍavas, con Yudhiṣṭhira a la cabeza, lleno de gran alegría y habiendo alcanzado una fama suprema, el complacido Kṛṣṇa regresó a la ciudad de Dvāravatī.
2.25.92
तेनैव रथमुख्येन मनसस्तुल्यगामिना ।
धर्मराजविसृष्टेन दिव्येनानादयन्दिशः ॥ २.२५.९२ ॥
En aquel excelente carro divino, veloz como el pensamiento y enviado por el rey de la justicia, resonando por todas las direcciones.
2.25.93
ततो युधिष्ठिरमुखाः पाण्डवा भरतर्षभ ।
प्रदक्षिणमकुर्वन्त कृष्णमक्लिष्टकारिणम् ॥ २.२५.९३ ॥
Entonces, oh toro de los Bharatas, los Pāṇḍavas, con Yudhiṣṭhira al frente, rodearon en prodakṣiṇā a Kṛṣṇa, el que actúa sin esfuerzo.
2.25.94
ततो गते भगवति कृष्णे देवकिनन्दने ।
जयं लब्ध्वा सुविपुलं राज्ञां दत्त्वाऽभयं तदा ॥ २.२५.९४ ॥
Entonces, después de que el venerable Kṛṣṇa, hijo de Devakī, se hubo marchado, habiendo obtenido gran victoria y otorgado entonces la ausencia de temor a los reyes.
2.25.95
संवर्धितं यशो भूयः कर्मणा तेन भारत ।
द्रौपद्याः पाण्डवा राजन्परां प्रीतिमवर्धयन् ॥ २.२५.९५ ॥
Por aquella hazaña la fama volvió a crecer, oh Bhārata; oh rey, los Pāṇḍavas aumentaron su suprema afección por Draupadī.
2.25.96
तस्मिन्काले तु यद्युक्तं धर्मकामार्थसंहितम् ।
तद्राजा धर्मतश्चक्रे प्रजापालनकीर्तनम् ॥ २.२५.९६ ॥
En aquel tiempo, lo que era conveniente, unido al dharma, al deseo y a la riqueza, el rey lo hizo conforme al dharma, proclamando la gloria de proteger a sus súbditos.