മഹാഭാരതം · അധ്യായം 2.25
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.25.1
भीमसेनस्ततः कृष्णमुवाच यदुनन्दनम् ।
बुद्धिमास्थाय विपुलां जरासन्धवधोप्सया ॥ २.२५.१ ॥
അപ്പോൾ ഭീമസേനൻ യദുനന്ദനനായ കൃഷ്ണനോട് പറഞ്ഞു; ജരാസന്ധനെ വധിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ വിപുലമായ ബുദ്ധി സ്വീകരിച്ച്.
2.25.2
नायं पापो मया कृष्ण युक्तः स्यादनुरोधितुम् ।
प्रायेण यदुशार्दूल बान्धवक्षयकृत्तव ॥ २.२५.२ ॥
കൃഷ്ണാ, ഈ പാപിയെ ഞാൻ അനുനയിപ്പിക്കേണ്ടതില്ല. യദുശാർദൂലാ, ഇത് മിക്കവാറും നിന്റെ ബന്ധുക്കളുടെ നാശത്തിന് കാരണമാകും.
2.25.3
एवमुक्तस्ततः कृष्णः प्रत्युवाच वृकोदरम् ।
त्वरयन्पुरुषव्याघ्रो जरासन्धवधेप्सया ॥ २.२५.३ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ കൃഷ്ണൻ വൃകോദരനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു; ജരാസന്ധനെ വധിക്കാൻ തിടുക്കം കൂട്ടിയ പുരുഷവ്യാഘ്രൻ.
2.25.4
यत्ते दैवं परं सत्वं यच्च ते मातरिश्वनः ।
बलं भीमं जरासन्धे दर्शयाशु तदद्य वै ॥ २.२५.४ ॥
നിന്റെ ദൈവികമായ പരമശക്തിയും മാതരിശ്വാവിന്റെ (വായുവിന്റെ) ബലവും — ഭീമാ, ആ ബലം ഇന്നുതന്നെ വേഗത്തിൽ ജരാസന്ധനിൽ കാണിക്കുക.
2.25.5
तवैष वध्यो दुर्बुद्धिर्जरासन्धो महारथः ।
इत्यन्तरिक्षे त्वश्रौषं यदा वायुरवाप्यते ॥ २.२५.५ ॥
ഈ ദുർബുദ്ധിയായ ജരാസന്ധൻ, മഹാരഥൻ, നിന്നാൽ വധിക്കപ്പെടേണ്ടവനാണ് — എന്ന് വായു ലഭിക്കുന്ന സമയത്ത് ഞാൻ ആകാശത്ത് കേട്ടു.
2.25.6
गोमन्ते पर्वतश्रेष्ठे येनैष परिमोक्षितः ।
बलदेवबलं प्राप्य कोऽन्यो जीवेत्तु मागधात् ॥ २.२५.६ ॥
ഗോമന്തപർവതശ്രേഷ്ഠത്തിൽ ആരാൽ ഇവൻ മോചിതനായോ — ബലദേവന്റെ ബലം നേടി, മാഗധനിൽ നിന്ന് മറ്റാർക്കാണ് ജീവിക്കാനാവുക?
2.25.7
तदस्य मृत्युर्विहितस्त्वदृते न महाबल ।
वायुं चिन्त्य महाबाहो जहीमं मगधाधिपम् ॥ २.२५.७ ॥
മഹാബലനേ, നിന്നെയല്ലാതെ ഇവന്റെ മരണം മറ്റാർക്കും വിധിച്ചിട്ടില്ല. മഹാബാഹോ, വായുവിനെ ധ്യാനിച്ച് ഈ മഗധാധിപനെ വധിക്കുക.
2.25.8
एवमुक्तस्ततो भीमो मनसाऽऽचिन्त्य मारुतम् ।
जनार्दनं नमस्कृत्य परिष्वज्य च फल्गुनम् ॥ २.२५.८ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ട ഭീമൻ മനസ്സിൽ മാരുതനെ ധ്യാനിച്ചു; ജനാർദ്ദനനെ നമസ്കരിച്ച്, ഫൽഗുനനെ ആലിംഗനം ചെയ്തു.
2.25.9
प्रभञ्जनबलाविष्टो जरासन्धमरिन्दमः ।
उत्क्षिप्य भ्रामयामास बलवन्तं महाबलः ॥ २.२५.९ ॥
പ്രഭഞ്ജനന്റെ ബലം ആവേശിച്ച ശത്രുനിഗ്രഹിയായ ആ മഹാബലൻ ബലവാനായ ജരാസന്ധനെ ഉയർത്തി ചുറ്റിച്ചു.
2.25.10
भ्रामयित्वा शतगुणं जानुभ्यां भरतर्षभ ।
बभञ्ज पृष्टं सङ्क्षिप्य निष्पिष्य विननाद च ॥ २.२५.१० ॥
ഭരതർഷഭാ, അവനെ നൂറുതവണ ചുറ്റിച്ച് മുട്ടുകളിൽ വെച്ച് മുതുക് ഒടിച്ചു; ചുരുട്ടി അമർത്തി ഗർജിച്ചു.
2.25.11
करे गृहीत्वा चरणं द्विधा चक्रे महाबलः ।
तस्य निष्पिष्यमाणस्य पाण्डवस्य च गर्जतः ॥ २.२५.११ ॥
ആ മഹാബലൻ അവന്റെ കാൽ കയ്യിൽ പിടിച്ച് രണ്ടാക്കി. അവൻ ചതയ്ക്കപ്പെടുമ്പോഴും പാണ്ഡവൻ ഗർജിക്കുമ്പോഴും.
2.25.12
अभवत्तुमुलो नादः सर्वप्राणिभयङ्करः ।
वित्रेसुर्मागधाः सर्वे स्त्रीणां गर्भाश्च सुस्रुवुः ॥ २.२५.१२ ॥
എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളെയും ഭയപ്പെടുത്തുന്ന കൊടിയ ശബ്ദമുണ്ടായി. മാഗധരെല്ലാം വിറച്ചു; സ്ത്രീകളുടെ ഗർഭങ്ങൾ അലസി.
2.25.13
भीमसेनस्य नादेन जरासन्धस्य चैव ह ।
किं नु स्याद्धिमवान्भिन्नः किंनुस्विद्दीर्यते मही ॥ २.२५.१३ ॥
ഭീമസേനന്റെയും ജരാസന്ധന്റെയും നാദത്താൽ ഹിമാലയം പിളർന്നുപോയോ, അതോ ഭൂമി തന്നെ പിളരുന്നുവോ?
2.25.14
इति वै मागधा जज्ञुर्भीमसेनस्य निखनात् ।
ततस्तु भगवान्कृष्णो जरासन्धजिघांसया ॥ २.२५.१४ ॥
അങ്ങനെ മാഗധർ ഭീമസേനന്റെ അടിയുടെ ശബ്ദമെന്ന് കരുതി. അപ്പോൾ ഭഗവാൻ കൃഷ്ണൻ ജരാസന്ധനെ വധിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ.
2.25.15
भीमसेनं समालोक्य नलं जग्राह पाणिना ।
द्विधा चिच्छेद वै तत्तु जरासन्धवधं प्रति ॥ २.२५.१५ ॥
ഭീമസേനനെ നോക്കി അവൻ കൈകൊണ്ട് ഒരു നാണൽ പിടിച്ച് ജരാസന്ധവധത്തിനായി അത് രണ്ടായി പിളർത്തി.
2.25.16
ततस्त्वाज्ञाय तस्यैव पादमुत्क्षिप्य मारुतिः ।
द्विधा बभञ्ज तद्गात्रं प्राक्षिपद्विननाद च ॥ २.२५.१६ ॥
അപ്പോൾ അത് മനസ്സിലാക്കിയ മാരുതി (ഭീമൻ) അവന്റെ കാൽ ഉയർത്തി ശരീരം രണ്ടായി ഒടിച്ചെറിഞ്ഞ് ഗർജ്ജിച്ചു.
2.25.17
पुनः सन्धाय तु तदा जरान्धः प्रतापवान् ।
भीमेन च समागम्य बाहुयुद्धं चकार ह ॥ २.२५.१७ ॥
അപ്പോൾ വീണ്ടും ഒന്നിച്ചുചേർന്ന് പ്രതാപവാനായ ജരാസന്ധൻ ഭീമനോടൊപ്പം കൈകൊണ്ടുള്ള യുദ്ധം നടത്തി.
2.25.18
तयोः समभवद्युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् ।
सर्वलोकक्षयकरं सर्वभूतभयावहम् ॥ २.२५.१८ ॥
അവർ രണ്ടുപേർ തമ്മിൽ ഭയങ്കരവും രോമാഞ്ചജനകവുമായ യുദ്ധം ഉണ്ടായി; അത് സർവലോകങ്ങളെയും നശിപ്പിക്കുന്നതും സർവഭൂതങ്ങൾക്കും ഭയം വരുത്തുന്നതുമായിരുന്നു.
2.25.19
पुनः कृष्णस्तमिरिणं द्विधा विच्छिद्य माधवः ।
व्यत्यस्य प्राक्षिपत्तत्तु जरासन्धवधेप्सया ॥ २.२५.१९ ॥
പിന്നെ കൃഷ്ണൻ ആ ഇരിണനെ രണ്ടായി പിളർന്ന്, ജരാസന്ധനെ വധിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ ആ രണ്ടു കഷണങ്ങളും കുറുകെ എറിഞ്ഞു.
2.25.20
भीमसेनस्तदा ज्ञात्वा निर्बिभेद च मागधम् ।
द्विधा व्यत्यस्य पादेन प्राक्षिपच्च ननाद ह ॥ २.२५.२० ॥
അപ്പോൾ ഭീമസേനൻ അത് മനസ്സിലാക്കി, മാഗധനെ പിളർന്ന്, രണ്ടാക്കി, കാൽകൊണ്ട് കുറുകെ എറിഞ്ഞ് ഗർജ്ജിച്ചു.
2.25.21
शुष्कमांसास्थिमेदस्त्वग्भिन्नमस्तिष्कपिण्डकटः ।
शवभूतस्तदा राजन्पिण्डीकृत इवाबबौ ॥ २.२५.२१ ॥
ഉണങ്ങിയ മാംസവും അസ്ഥിയും മേദസ്സും തൊലിയും, പിളർന്ന തലയോടും മസ്തിഷ്കപിണ്ഡവുമുള്ള അവൻ ശവമായി. ഓ രാജാവേ, അപ്പോൾ അവൻ ഒരു പിണ്ഡമാക്കപ്പെട്ടതുപോലെ തോന്നി.
2.25.22
ततो राज्ञः कुलद्वारि प्रसुप्तमिव तं नृपम् ।
रात्रौ गतासुमुत्सृज्य निश्चक्रमुररिन्दमाः ॥ २.२५.२२ ॥
പിന്നെ രാജകുലത്തിന്റെ വാതില്ക്കൽ ഉറങ്ങുന്നതുപോലെ കിടന്ന ആ രാജാവിനെ, രാത്രിയിൽ ജീവൻ പോയവനായി വിട്ട്, ശത്രുനിഗ്രഹികൾ പുറത്തേക്കു പോയി.
2.25.23
जरासन्धरथं कृष्णो योजयित्वा पताकिनम् ।
आरोप्य भ्रातरौ चैव मोक्षयामास बान्धवान् ॥ २.२५.२३ ॥
കൃഷ്ണൻ ജരാസന്ധന്റെ കൊടിയുള്ള രഥം കെട്ടി, രണ്ടു സഹോദരന്മാരെയും അതിൽ കയറ്റി, ബന്ധുക്കളെ മോചിപ്പിച്ചു.
2.25.24
ते वै रत्नुभुजं कृष्णं रत्नार्हं पृथिवीश्वराः ।
राजानं चक्ररासाद्य मोक्षिता महतो भयात् ॥ २.२५.२४ ॥
ആ ഭൂപാലന്മാർ, വലിയ ഭയത്തിൽനിന്ന് മോചിതരായി, രത്നഭുജനും രത്നങ്ങൾക്ക് യോഗ്യനുമായ കൃഷ്ണനെ സമീപിച്ച് അവനെ രാജാവാക്കി.
2.25.25
अक्षतः शस्त्रसम्पन्नो जितारिः सह राजभिः ।
रथमास्थाय तं दिव्यं निर्जगाम गिरिव्रजात् ॥ २.२५.२५ ॥
മുറിവേൽക്കാതെ, ആയുധസജ്ജനായി, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ചവനായി, രാജാക്കന്മാരോടൊപ്പം ആ ദിവ്യരഥത്തിൽ കയറി ഗിരിവ്രജത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു.
2.25.26
यः स सोदर्यवान्नाम द्वियोधी कृष्णसारथिः ।
अभ्यासघाती सन्दृश्यो दुर्जयः सर्वराजभिः ॥ २.२५.२६ ॥
സോദര്യവാൻ എന്ന പേരുള്ള അവൻ; രണ്ടുപേരോടു പൊരുതുന്നവൻ; കൃഷ്ണൻ സാരഥി; അടുത്തുനിന്ന് പ്രഹരിക്കുന്നവൻ; കാണപ്പെടേണ്ടവൻ; എല്ലാ രാജാക്കന്മാർക്കും ജയിക്കാനാകാത്തവൻ.
2.25.27
भीमार्जुनाभ्यां योधाभ्यामास्थितः कृष्णसारथिः ।
शुशुभे रथवर्योऽसौ दुर्जयः सर्वधन्विभिः ॥ २.२५.२७ ॥
ഭീമനും അർജ്ജുനനുമാകുന്ന രണ്ട് യോദ്ധാക്കൾ കയറിയ, കൃഷ്ണൻ സാരഥിയായ ആ ശ്രേഷ്ഠരഥം പ്രകാശിച്ചു; എല്ലാ വില്ലാളികൾക്കും ജയിക്കാനാകാത്തതായിരുന്നു.
2.25.28
शक्रविष्णू हि सङ्ग्रामे चेरतुस्तारकामये ।
रथेन तेन वै कृष्ण उपारुह्य ययौ तदा ॥ २.२५.२८ ॥
ഇന്ദ്രനും വിഷ്ണുവും താരകനോടുള്ള യുദ്ധത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു; ആ രഥത്തിൽ കയറി കൃഷ്ണൻ അപ്പോൾ മുന്നോട്ടുപോയി.
2.25.29
एवमेतौ महाबाहू तदा दुष्करकारिणौ ।
कृष्णप्रणीतौ लोकेऽस्मिन्नथे को द्रष्टुमर्हति ॥ २.२५.२९ ॥
ഇങ്ങനെ ആ രണ്ട് മഹാബാഹുക്കളും അന്ന് ദുഷ്കരകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തവരായിരുന്നു; കൃഷ്ണനാൽ നയിക്കപ്പെട്ട ഇവരെ ഈ ലോകത്ത് ആർക്കു കാണാനാകും?
2.25.30
इत्यवोचन्व्रजन्तं तं जरासन्धपुरालयाः ।
वासुदेवं नरश्रेष्ठं युक्तं वातजवैर्हयैः ॥ २.२५.३० ॥
ഇങ്ങനെ ജരാസന്ധന്റെ നഗരവാസികൾ, പോകുന്ന ആ നരശ്രേഷ്ഠനായ വാസുദേവനെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞു; കാറ്റിന്റെ വേഗമുള്ള കുതിരകളാൽ പൂട്ടിയ അവനെക്കുറിച്ച്.
2.25.31
तप्तचामीकराभेण किङ्किणीजालमालिना ।
मेघनिर्घोषनादेन जैत्रेणामित्रघातिना ॥ २.२५.३१ ॥
ഉരുക്കിയ സ്വർണ്ണത്തിന്റെ തിളക്കമുള്ളതും, മണിവലകളാൽ അലങ്കരിച്ചതും, മേഘഗർജ്ജനം പോലുള്ള നാദമുള്ളതും, വിജയകരവും ശത്രുസംഹാരകവുമായ (രഥം).
2.25.32
येन शक्रो दानवानां जघान नवतीर्नव ।
तं प्राप्य समहृष्यन्त रथं ते पुरुषर्थभाः ॥ २.२५.३२ ॥
ഏത് രഥംകൊണ്ട് ഇന്ദ്രൻ ദാനവരിൽ തൊണ്ണൂറ്റിയൊമ്പതുപേരെ വധിച്ചുവോ, ആ രഥം ലഭിച്ചപ്പോൾ ആ പുരുഷശ്രേഷ്ഠർ അത്യധികം സന്തോഷിച്ചു.
2.25.33
ततः कृष्णं महाबाहुं भ्रातृभ्यां सहितं तदा ।
रथस्थं मागधा दृष्ट्वा समपद्यन्त विस्मिताः ॥ २.२५.३३ ॥
അപ്പോൾ മഹാബാഹുവായ കൃഷ്ണൻ തന്റെ രണ്ടു സഹോദരന്മാരോടുകൂടി രഥത്തിൽ നിൽക്കുന്നത് കണ്ട് മാഗധർ വിസ്മയിച്ചു.
2.25.34
हयैर्दिव्यैः समायुक्तो रथो वायुसमो जवे ।
अधिष्ठितः स शुशुभे कृष्णेनातीव भारत ॥ २.२५.३४ ॥
ദിവ്യാശ്വങ്ങളാൽ പൂട്ടിയ, വേഗത്തിൽ വായുവിന് തുല്യമായ ആ രഥം കൃഷ്ണനാൽ അധിഷ്ഠിതമായി അത്യന്തം ശോഭിച്ചു, ഭാരതാ.
2.25.35
असङ्गो देवविहितस्तस्मिन्रथवरे ध्वजः ।
योजनाद्ददृशे श्रीमानिन्द्रायुधसमप्रभः ॥ २.२५.३५ ॥
ആ ശ്രേഷ്ഠരഥത്തിൽ ദേവന്മാർ നിയോഗിച്ച, തടസ്സമില്ലാത്ത, ശോഭയുള്ള ധ്വജം ഇന്ദ്രധനുസ്സിന്റെ പ്രഭയോടെ ഒരു യോജന ദൂരത്തുനിന്നുതന്നെ കാണപ്പെട്ടു.
2.25.36
चिन्तयामास कृष्णोऽथ गरुत्मन्तं स चाभ्ययात् ।
क्षणे तस्मिन्स तेनासीच्चैत्यवृक्ष इवोत्थितः ॥ २.२५.३६ ॥
അപ്പോൾ കൃഷ്ണൻ ഗരുഡനെ ചിന്തിച്ചു; അവൻ അടുത്തെത്തി. ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് അവൻ ആ ധ്വജത്തിൽ ചൈത്യവൃക്ഷം മുളച്ചുയർന്നതുപോലെ ആയിത്തീർന്നു.
2.25.37
व्यादितास्यैर्महानादैः सह भूतैर्ध्वजालयैः ।
तस्मिन्रथवरे तस्थौ गुरुत्मान्पन्नगाशनः ॥ २.२५.३७ ॥
തുറന്ന വായകളോടും മഹാനാദങ്ങളോടും കൊടിയിൽ വസിക്കുന്ന ജീവികളോടുമൊപ്പം ആ ശ്രേഷ്ഠ രഥത്തിൽ സർപ്പഭോജിയായ ഗരുഡൻ നിന്നു.
2.25.38
दुर्निरीक्ष्यो हि भूतानां तेजसाऽऽभ्याधिकं बभौ ।
आदित्य इव मध्याह्ने सहस्रकिरणावृतः ॥ २.२५.३८ ॥
ജീവികൾക്ക് നോക്കാനാവാത്തവിധം അത് തേജസ്സോടെ അത്യധികം പ്രകാശിച്ചു; മധ്യാഹ്നത്തിൽ ആയിരം രശ്മികളാൽ ആവൃതനായ സൂര്യനെപ്പോലെ.
2.25.39
न सज्जति वृक्षेषु शस्त्रैश्चापि न रिष्यते ।
दिव्यो ध्वजवरो राजन्दृश्यते चेह मानुषैः ॥ २.२५.३९ ॥
അത് മരങ്ങളിൽ കുടുങ്ങുന്നില്ല; ആയുധങ്ങളാൽ പോലും നശിക്കുന്നില്ല. രാജാവേ, ഈ ദിവ്യമായ ശ്രേഷ്ഠ ധ്വജം ഇവിടെ മനുഷ്യർക്ക് കാണാം.
2.25.40
तमास्थाय रथं दिव्यं पर्जन्यसमनिः स्वनम् ।
निर्ययौ पुरुषव्याघ्रः पाण्डवाभ्यां सहाच्युतः ॥ २.२५.४० ॥
മേഘഗർജ്ജനം പോലെ മുഴങ്ങുന്ന ആ ദിവ്യരഥത്തിൽ കയറി, പുരുഷശ്രേഷ്ഠനായ അച്യുതൻ ഇരുപാണ്ഡവരോടുമൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു.
2.25.41
यं लेभे वासवाद्राजा वसुस्तस्माद्बृहद्रथः ।
बृहद्रथात्क्रमेणैव प्राप्तो बार्हद्रथो रथम् ॥ २.२५.४१ ॥
വസുരാജാവ് ഇന്ദ്രനിൽനിന്ന് നേടിയ ആ രഥം, അദ്ദേഹത്തിൽനിന്ന് ബൃഹദ്രഥനും, ബൃഹദ്രഥനിൽനിന്ന് ക്രമത്തിൽ ബാർഹദ്രഥനും നേടി.
2.25.42
स निर्याय महाबाहुः पुण्डरीकेक्षणस्ततः ।
गिरिव्रजाद्बहिस्तस्थौ समदेशे महायशाः ॥ २.२५.४२ ॥
ആ മഹാബാഹു, പുണ്ഡരീകാക്ഷൻ, മഹായശസ്വി അവിടെനിന്ന് പുറപ്പെട്ട് ഗിരിവ്രജത്തിന് പുറത്ത് സമതലത്തിൽ നിന്നു.
2.25.43
तत्रैनं नागराः सर्वे सत्कारेणाभ्ययुस्तदा ।
ब्राह्मणप्रमुखा राजन्विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ २.२५.४३ ॥
അവിടെ നഗരവാസികളെല്ലാം, ബ്രാഹ്മണരെ മുന്നിൽ നിർത്തി, അപ്പോൾ ബഹുമാനത്തോടെ അവനെ എതിരേൽക്കാൻ വന്നു, ഓ രാജാവേ, വിധിപ്രകാരമുള്ള കർമ്മത്താൽ.
2.25.44
बन्धनाद्विप्रमुक्ताश्च राजानो मधुसूदनम् ।
पूजयामासुरूचुश्च स्तुतिपूर्वमिदं वचः ॥ २.२५.४४ ॥
ബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മോചിതരായ രാജാക്കന്മാർ മധുസൂദനനെ പൂജിച്ചു, സ്തുതിയോടെ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
2.25.45
नैतच्चित्रं महाबाहो त्वयि देवकिनन्दने ।
भीमार्जुनबलोपेते धर्मस्य प्रतिपालनम् ॥ २.२५.४५ ॥
മഹാബാഹുവേ, ദേവകീനന്ദനാ, ഭീമാർജുനന്മാരുടെ ബലമുള്ള നിന്നിൽ ഇത് അത്ഭുതമല്ല — ധർമ്മപാലനം.
2.25.46
जरासन्धह्रदे घोरे दुःखपङ्के निमज्जताम् ।
राज्ञां समभ्युद्धरमं यदिदं कृतमद्य वै ॥ २.२५.४६ ॥
ജരാസന്ധന്റെ ഭയങ്കരമായ തടാകത്തിൽ, ദുഃഖച്ചേറ്റിൽ മുങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്ന രാജാക്കന്മാരെ പൂർണ്ണമായി ഉദ്ധരിച്ചത് — ഇന്ന് യഥാർത്ഥത്തിൽ ഇത് ചെയ്യപ്പെട്ടു.
2.25.47
विष्णो समवसन्नानां गिरिदुर्गे सुदारुणे ।
दिष्ट्या मोक्षाद्यशो दीप्तमाप्तं ते यदुनन्दन ॥ २.२५.४७ ॥
ഓ വിഷ്ണോ, പർവതദുർഗ്ഗത്തിലെ അതിഭയങ്കരമായ അവസ്ഥയിൽ വീണുപോയവരുടെ മോചനത്താൽ, ഓ യദുനന്ദനാ, ഭാഗ്യവശാൽ നിനക്ക് തേജസ്സുള്ള യശസ്സ് ലഭിച്ചു.
2.25.48
किं कर्मः पुरुषव्याघ्र शाधि नः प्रणतिस्थितान् ।
कृतमित्येव तद्विद्वि नृपैर्ययद्यपि दुष्करम् ॥ २.२५.४८ ॥
ഓ പുരുഷവ്യാഘ്രാ, വണക്കത്തോടെ നിൽക്കുന്ന ഞങ്ങളോട് എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് കൽപ്പിക്കൂ; രാജാക്കന്മാർക്ക് ദുഷ്കരമായിരുന്നാലും ഇത് ചെയ്യപ്പെട്ടുവെന്ന് അറിഞ്ഞുകൊള്ളൂ.
2.25.49
तानुवाच हृम्पीकेशः समाश्चास्य महामनाः ।
यिधिष्ठिरो राजसूयं क्रतुमार्हतुमिच्छति ॥ २.२५.४९ ॥
മഹാമനസ്കനായ ഹൃഷീകേശൻ അവരെ ആശ്വസിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു: യുധിഷ്ഠിരൻ രാജസൂയ യജ്ഞം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
2.25.50
तस्य धर्मप्रवृत्तस्य पार्थिवत्वं चिकीर्षतः ।
सर्वैर्भवद्भिर्विज्ञाय साहाय्यं क्रियतामिति ॥ २.२५.५० ॥
ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നവനും രാജപദവി ആഗ്രഹിക്കുന്നവനുമായ അവനെ നിങ്ങളെല്ലാവരും ഇതറിഞ്ഞ് സഹായിക്കണം.
2.25.51
ततः सुप्रीतमनसस्ते नृपा नृपसत्तम ।
तथेत्येवाब्रुवन्सर्वे प्रतिगृह्यास्य तां गिरम् ॥ २.२५.५१ ॥
അപ്പോൾ സന്തുഷ്ടമനസ്കരായ ആ രാജാക്കന്മാർ, രാജശ്രേഷ്ഠാ, അവന്റെ ആ വാക്ക് സ്വീകരിച്ച് "അങ്ങനെ തന്നെ" എന്നു എല്ലാവരും പറഞ്ഞു.
2.25.52
रत्नभाजं च दाशार्हं चक्रुस्ते पृथिवीश्वराः ।
कृच्छ्राञ्जग्राह गोविन्दस्तेषां तदनुकम्पया ॥ २.२५.५२ ॥
ആ രാജാക്കന്മാർ ദാശാർഹനെ രത്നഭാഗം നൽകി ആദരിച്ചു; ഗോവിന്ദൻ അവരോടുള്ള കരുണകൊണ്ട് വലിയ പ്രയാസത്തോടെ അത് സ്വീകരിച്ചു.
2.25.53
जरासन्धात्मजश्चैव सहदेवो महामनाः ।
निर्ययौ सजनामात्यः पुरस्कृत्य पुरोहितम् ॥ २.२५.५३ ॥
ജരാസന്ധന്റെ പുത്രനും മഹാമനസ്കനുമായ സഹദേവൻ തന്റെ ജനങ്ങളും അമാത്യരുമായി പുരോഹിതനെ മുന്നിൽ നിർത്തി പുറപ്പെട്ടു.
2.25.54
स नीचैः प्रणतो भूत्वा बहुरत्नपुरोगमः ।
सहदेवो नृणां देवं वासुदेवमुपस्थितः ॥ २.२५.५४ ॥
അവൻ താഴ്മയോടെ വണങ്ങി, ധാരാളം രത്നങ്ങൾ മുന്നിൽ വെച്ച്, മനുഷ്യരിൽ ദൈവമായ വാസുദേവന്റെ അടുത്തെത്തി — സഹദേവൻ.
2.25.55
भयार्ताय ततस्तस्मै कृष्णो दत्त्वाऽभयं तदा ।
आददेऽस्य महार्हाणि रत्नानि पुरुषोत्तमः ॥ २.२५.५५ ॥
അപ്പോൾ ഭയത്താൽ പീഡിതനായ അവന് കൃഷ്ണൻ അഭയം നൽകി, അവന്റെ വിലയേറിയ രത്നങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചു, ആ പുരുഷോത്തമൻ.
2.25.56
यत्कृतं पुरुषव्याघ्र मम पित्रा जनार्दन ।
तत्ते हृदि महाबाहो न कार्यं पुरुषोत्तम ॥ २.२५.५६ ॥
പുരുഷവ്യാഘ്രാ, ജനാർദ്ദനാ, എന്റെ പിതാവ് ചെയ്തത്, മഹാബാഹോ പുരുഷോത്തമാ, അത് നിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ വെക്കരുത്.
2.25.57
त्वां प्रपन्नोऽस्मि गोविन्द प्रासदं कुरु मे प्रभो ।
पितुरिच्छामि संस्कारं कर्तुं देवकिनन्दन ॥ २.२५.५७ ॥
ഗോവിന്ദാ, ഞാൻ നിന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രഭോ, എനിക്ക് കൃപ ചെയ്യണേ. ദേവകീനന്ദനാ, പിതാവിന്റെ സംസ്കാരം ചെയ്യാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
2.25.58
त्वत्तोऽभ्यनुज्ञां सम्प्राप्य भीमसेनात्तथार्जुनात् ।
निर्भयो विचरिष्यामि यथाकामं यथासुखम् ॥ २.२५.५८ ॥
നിന്നിൽ നിന്നും ഭീമസേനനിൽ നിന്നും അർജ്ജുനനിൽ നിന്നും അനുമതി നേടി, ഭയമില്ലാതെ, ഇഷ്ടം പോലെ, സുഖമായി ഞാൻ സഞ്ചരിക്കും.
2.25.59
एवं विज्ञाप्यमानस्य सहदेवस्य मारिष ।
प्रहृष्टो देवकीपुत्रः पाण्डवै च महारथौ ॥ २.२५.५९ ॥
മാരിഷാ, ഇങ്ങനെ അപേക്ഷിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന സഹദേവനിൽ ദേവകീപുത്രൻ സന്തോഷിച്ചു, പാണ്ഡവരോടൊപ്പം രണ്ടു മഹാരഥന്മാരും.
2.25.60
क्रियतां संस्क्रिया राजन्पितुस्त इति चाब्रुवन् ।
तच्छ्रुत्वा वासुदेवस्य पार्थयोश्च स मागधः ॥ २.२५.६० ॥
രാജാവേ, നിന്റെ പിതാവിന്റെ സംസ്കാരം നടക്കട്ടെ എന്ന് അവർ പറഞ്ഞു. വാസുദേവന്റെയും പാർത്ഥന്മാരുടെയും ആ വാക്ക് കേട്ട് ആ മാഗധൻ.
2.25.61
प्रविश्य नगरं तूर्णं सह मन्त्रिभिरप्युत ।
चितां चन्दनकाष्ठैश्च कालेयसरलैस्तथा ॥ २.२५.६१ ॥
നഗരത്തിൽ വേഗം പ്രവേശിച്ച് മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം ചന്ദനത്തടികൾ, കാലേയ-സരല മരത്തടികൾ എന്നിവകൊണ്ട് ചിതയൊരുക്കി.
2.25.62
कालागरुसुनगन्धैश्च तैलैश्च विविधैरपि ।
घृतधाराशतैश्चैव सुमनोभिश्च भारत ॥ २.२५.६२ ॥
ഭാരതാ, കാലാഗരുവും സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളും വിവിധ എണ്ണകളും നൂറുകണക്കിന് നെയ്ധാരകളും നല്ല പൂക്കളും കൊണ്ടും.
2.25.63
समन्तादेव कीर्यन्तोऽदहन्त मगधाधिपम् ।
उदकं तस्य चक्रेऽथ सहदेवः सहानुजः ॥ २.२५.६३ ॥
ചുറ്റുംനിന്ന് വിതറപ്പെട്ടുകൊണ്ട് അവർ മഗധാധിപനെ ദഹിപ്പിച്ചു; പിന്നീട് സഹദേവൻ അനുജനോടൊപ്പം അദ്ദേഹത്തിന് ഉദകക്രിയ ചെയ്തു.
2.25.64
कृत्वा पितुः स्वर्गगतिं निर्ययौ यत्र केशवः ।
पाण्डवौ च महाभागौ भीमसेनार्जुनावुभौ ॥ २.२५.६४ ॥
പിതാവിന്റെ സ്വർഗ്ഗഗതിക്കുള്ള കർമ്മം ചെയ്ത് അവർ കേശവൻ ഉണ്ടായിരുന്നിടത്തേക്ക് പുറപ്പെട്ടു; മഹാഭാഗ്യവാന്മാരായ പാണ്ഡവർ, ഭീമസേനനും അർജുനനും ഇരുവരും.
2.25.65
स प्रह्वः प्राञ्जलिर्भूत्वा व्यज्ञापयत माधवम् ।
इमे रत्नानि भूरिणी गोजाविमहिषादयः ॥ २.२५.६५ ॥
അവൻ വിനയത്തോടെ കൈകൂപ്പി മാധവനെ അറിയിച്ചു: 'ഇവ രത്നങ്ങൾ, ധാരാളം പശുക്കൾ, ആടുകൾ, ചെമ്മരിയാടുകൾ, എരുമകൾ മുതലായവ.'
2.25.66
हस्तिनोऽश्वाश्च गोविन्द वासांसि विविधानि च ।
दीयतां धर्मराजाय यथा वा मन्यते भवान् ॥ २.२५.६६ ॥
ആനകളും കുതിരകളും വിവിധ വസ്ത്രങ്ങളും, ഹേ ഗോവിന്ദാ; ധർമ്മരാജാവിന് നൽകട്ടെ, അല്ലെങ്കിൽ അങ്ങ് ശരിയെന്ന് കരുതുന്നതുപോലെ.
2.25.67
भयार्ताय ततस्तस्मै कृत्वा कृष्णोऽभयं तदा ।
अभ्यषिञ्चत राजानं सहदेवं जनार्दनः ॥ २.२५.६७ ॥
അപ്പോൾ ഭയപീഡിതനായ അവന് അഭയം നൽകി, ജനാർദ്ദനനായ കൃഷ്ണൻ സഹദേവനെ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്തു.
2.25.68
मागधानां महीपालं जरासन्धात्मजं तदा ।
आददे च महार्हाणि रत्नानि पुरुषोत्तमः ॥ २.२५.६८ ॥
അപ്പോൾ പുരുഷോത്തമൻ മഗധരുടെ രക്ഷകനും ജരാസന്ധന്റെ പുത്രനുമായവനിൽ നിന്ന് അമൂല്യ രത്നങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചു.
2.25.69
गत्वैकत्वं स कृष्णेन पार्थाभ्यां चापि सत्कृतः ।
विवेश मतिमान्त्राजा पुनर्बार्हद्रथं पुरम् ॥ २.२५.६९ ॥
കൃഷ്ണനോടും പൃഥയുടെ ഇരു പുത്രന്മാരോടുമൊപ്പം ഐക്യം പ്രാപിച്ച്, അവരാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ട ആ ബുദ്ധിമാനായ രാജാവ് വീണ്ടും ബാർഹദ്രഥരുടെ നഗരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
2.25.70
पार्थाभायं सहितः कृष्णः सर्वैश्च वसुधाधिपैः ।
यथावयः समागम्य विससर्ज नराधिपान् ॥ २.२५.७० ॥
പാർത്ഥനോടൊപ്പമുണ്ടായിരുന്ന കൃഷ്ണൻ, എല്ലാ ഭൂപതികളെയും ഒരുമിച്ചുകൂട്ടി, അവരുടെ വയസ്സിനനുസരിച്ച് ആ രാജാക്കന്മാരെ യാത്രയാക്കി.
2.25.71
विसृज्य सर्वान्नृपतीन्राजसूये महात्मभिः ।
आगन्तव्यं भवद्भिश्च धर्मराजप्रियेप्सुभिः। ॥ २.२५.७१ ॥
മഹാത്മാക്കൾ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരെയും യാത്രയാക്കി, "ധർമ്മരാജാവിന്റെ പ്രിയം ആഗ്രഹിക്കുന്ന നിങ്ങളെല്ലാവരും രാജസൂയത്തിന് വരണം" എന്ന് പറഞ്ഞു.
2.25.72
एवमुक्ता माधवेन सर्वे ते वसुधाधिपाः ।
एवमस्त्विति चाप्युक्त्वा समेताः परया मुदा ॥ २.२५.७२ ॥
മാധവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ആ ഭൂപതികളെല്ലാം "അങ്ങനെ തന്നെ ആകട്ടെ" എന്ന് പറഞ്ഞ് പരമാനന്ദത്തോടെ ഒത്തുചേർന്നു.
2.25.73
भीमार्जुनहृषीकेशैः प्रहृष्टाः प्रययुस्तदा ।
रत्नान्यादाय भूरीणी ज्वलन्तो रिपुसूदनाः ॥ २.२५.७३ ॥
ഭീമനാലും അർജുനനാലും ഹൃഷീകേശനാലും സന്തോഷിച്ച അവർ അപ്പോൾ പുറപ്പെട്ടു; അനേകം രത്നങ്ങൾ എടുത്തുകൊണ്ട്, ശത്രുനാശകരായി തിളങ്ങിക്കൊണ്ട്.
2.25.74
कृष्णस्तु सह पार्थाभ्यां श्रिया परमया युतः ।
रत्नान्यादाय भूरिणी प्रययौ पुरुषर्षभः ॥ २.२५.७४ ॥
പരമശോഭയോടുകൂടിയ പുരുഷോത്തമനായ കൃഷ്ണൻ പൃഥയുടെ പുത്രന്മാരോടൊപ്പം അനേകം രത്നങ്ങൾ എടുത്ത് പുറപ്പെട്ടു.
2.25.75
इन्द्रप्रस्थमुपागम्य पाण्डवाभ्यां सहाच्युतः ।
समेत्य धर्मराजानं प्रीयमाणोऽभ्यभाषत ॥ २.२५.७५ ॥
പാണ്ഡവരോടൊപ്പം ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിലെത്തി, അച്യുതൻ ധർമ്മരാജനെ കണ്ട് സന്തോഷത്തോടെ സംസാരിച്ചു.
2.25.76
दिष्ट्या भीमेन बलवाञ्जरासन्धो निपातितः ।
राजानो मोक्षिताश्चेमे बन्धनान्नृपसत्तम ॥ २.२५.७६ ॥
ഭാഗ്യവശാൽ ഭീമൻ ബലവാനായ ജരാസന്ധനെ വീഴ്ത്തി; ഈ രാജാക്കന്മാർ ബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മോചിതരായി, ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ.
2.25.77
दिष्ट्या कुशलिनौ चेमौ भीमसेनधनञ्जयौ ।
पुनः स्वनगरं प्राप्तावक्षताविति भारत ॥ २.२५.७७ ॥
ഭാഗ്യവശാൽ ഈ ഭീമസേനനും ധനഞ്ജയനും ക്ഷേമത്തോടെയും ഒരു പോറലുമേൽക്കാതെയും വീണ്ടും തങ്ങളുടെ നഗരത്തിലെത്തി, ഹേ ഭാരതാ.
2.25.78
ततो युधिष्ठिरः कृष्णं पूजयित्वा यथार्हतः ।
भीमसेनार्जुनौ चैव प्रहृष्टः परिषस्वजे ॥ २.२५.७८ ॥
പിന്നീട് യുധിഷ്ഠിരൻ കൃഷ്ണനെ യഥോചിതം ആദരിച്ചു; ഭീമസേനനെയും അർജുനനെയും സന്തോഷത്തോടെ ആലിംഗനം ചെയ്തു.
2.25.79
ततः क्षीणे जरासन्धे भ्रातृभ्यां विहितं जयम् ।
अजातशत्रुरासाद्य मुमुदे भ्रातृभिः सह ॥ २.२५.७९ ॥
അപ്പോൾ ജരാസന്ധൻ നശിച്ചപ്പോൾ, ഇരു സഹോദരന്മാർ നേടിയ വിജയം ലഭിച്ച അജാതശത്രുവായ യുധിഷ്ഠിരൻ തന്റെ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം സന്തോഷിച്ചു.
2.25.80
हृष्टश्च धर्मराड्वाक्यं जनार्दनमभाषत ।
त्वां प्राप्य पुरुषव्याघ्र भीमसेनेन पातितः ॥ २.२५.८० ॥
സന്തുഷ്ടനായ ധർമ്മരാജൻ ജനാർദ്ദനനോട് പറഞ്ഞു: "ഹേ പുരുഷവ്യാഘ്ര, നിന്നെ ലഭിച്ചതുകൊണ്ടാണ് ഭീമസേനൻ അവനെ വീഴ്ത്തിയത്."
2.25.81
मागधोऽसौ बलोन्मत्तो जरासन्धः प्रतापवान् ।
राजसूयं क्रतुश्रेष्ठं प्राप्स्यामि विगतज्वरः ॥ २.२५.८१ ॥
ആ മഗധരാജാവായ ജരാസന്ധൻ ബലത്താൽ മദോന്മത്തനും പ്രതാപശാലിയുമായിരുന്നു. ഇപ്പോൾ ദുഃഖമില്ലാതെ ഞാൻ ശ്രേഷ്ഠയാഗമായ രാജസൂയം നേടും.
2.25.82
त्वद्बुद्धिबलमाश्रित्य यागार्होऽस्मि जनार्दन ।
पीतं पृथिव्याः क्रुद्धेन यशस्ते पुरुषोत्तम ॥ २.२५.८२ ॥
നിന്റെ ബുദ്ധിയും ബലവും ആശ്രയിച്ച് ഞാൻ യജ്ഞത്തിന് യോഗ്യനായി, ഹേ ജനാർദ്ദനാ. ഹേ പുരുഷോത്തമ, കോപത്തോടെ ഭൂമിയെ കുടിച്ച നിന്റെ യശസ്സ്...
2.25.83
जरासन्धवधेनैव प्राप्तास्ते विपुलाः श्रियः ।
एवं सम्भाष्य कौन्तेयः प्रादाद्रथवरं प्रभोः ॥ २.२५.८३ ॥
ജരാസന്ധന്റെ വധത്താലാണ് നിനക്ക് വിപുലമായ ഐശ്വര്യം ലഭിച്ചത്. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് കൗന്തേയൻ പ്രഭുവിന് ശ്രേഷ്ഠമായ രഥം നൽകി.
2.25.84
प्रतिगृह्य तु गोविन्दो जरासन्धस्य तं रथम् ॥ २.२५.८४ ॥
ഗോവിന്ദൻ ജരാസന്ധന്റെ ആ രഥം സ്വീകരിച്ചു.
2.25.85
प्रहृष्टस्तस्य मुमुदे फल्गुनेन जनार्दनः ।
प्रीतिमानभवद्राजन्धर्मराजपुरस्कृतः ॥ २.२५.८५ ॥
ജനാർദ്ദനൻ ഫൽഗുനനോടൊപ്പം സന്തോഷിച്ചു. ഓ രാജാവേ, ധർമ്മരാജാവിനാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ട് അവൻ സ്നേഹം നിറഞ്ഞവനായി.
2.25.86
यथावयः समागम्य भ्रातृभिः सह पाण्डवः ।
सत्कृत्य पूजयित्वा च विससर्ज नराधिपान् ॥ २.२५.८६ ॥
പ്രായത്തിനനുസരിച്ച് സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം കണ്ട് പാണ്ഡവൻ സത്കരിച്ച് പൂജിച്ച് രാജാക്കന്മാരെ യാത്രയാക്കി.
2.25.87
युधिष्ठिराभ्यनुज्ञातास्ते नृपा हृष्टमानसाः ।
जग्मुः स्वदेशांस्त्वरिता यानैरुच्चावचैस्ततः ॥ २.२५.८७ ॥
യുധിഷ്ഠിരന്റെ അനുമതി ലഭിച്ച ആ രാജാക്കന്മാർ സന്തുഷ്ടമനസ്സോടെ വേഗത്തിൽ പലതരം വാഹനങ്ങളിൽ തങ്ങളുടെ നാടുകളിലേക്ക് പോയി.
2.25.88
एवं पुरुषशार्दूलो महाबुद्धिर्जनार्दनः ।
पाण्डवैर्घातयामास जरासन्धमरिं तदा ॥ २.२५.८८ ॥
ഇങ്ങനെ മഹാബുദ്ധിമാനായ പുരുഷശ്രേഷ്ഠൻ ജനാർദ്ദനൻ അന്ന് പാണ്ഡവരെക്കൊണ്ട് ശത്രുവായ ജരാസന്ധനെ വധിപ്പിച്ചു.
2.25.89
घातयित्वा जरासन्धं बुद्धिपूर्वमरिन्दमः ।
धर्मराजमनुज्ञाप्य पृथां कृष्णां च भारत ॥ २.२५.८९ ॥
ഭാരതാ, ബുദ്ധിപൂർവം ജരാസന്ധനെ വധിപ്പിച്ച ശത്രുനിഗ്രഹിയായ ജനാർദ്ദനൻ ധർമ്മരാജാവിന്റെ അനുമതി വാങ്ങി, പൃഥയോടും കൃഷ്ണയോടും യാത്ര ചോദിച്ചു.
2.25.90
सुभद्रां भीमसेनं च फाल्गुनं यमजौ तथा ।
धौम्यमामन्त्रयित्वा च प्रययौ स्वां पुरीं प्रति ॥ २.२५.९० ॥
സുഭദ്രയോടും ഭീമസേനനോടും ഫൽഗുനനോടും യമജന്മികളായ ഇരട്ടകളോടും ധൗമ്യനോടും യാത്ര ചോദിച്ച് അവൻ തന്റെ പട്ടണത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
2.25.91
पाण्डवैरनुधावद्भिर्युधिष्ठिरपुरोगमैः ।
हर्षेण महता युक्तः प्राप्य चानुत्तमं यशः।
जगाम हृष्टः कृष्णस्तु पुनर्द्वारवतीं पुरीम् ॥ २.२५.९१ ॥
യുധിഷ്ഠിരൻ മുന്നിൽ നയിച്ച പാണ്ഡവർ പിന്തുടർന്നപ്പോൾ, മഹത്തായ സന്തോഷം നിറഞ്ഞവനായി അത്യുത്തമമായ യശസ്സ് നേടിയ സന്തുഷ്ടനായ കൃഷ്ണൻ വീണ്ടും ദ്വാരവതി നഗരത്തിലേക്ക് പോയി.
2.25.92
तेनैव रथमुख्येन मनसस्तुल्यगामिना ।
धर्मराजविसृष्टेन दिव्येनानादयन्दिशः ॥ २.२५.९२ ॥
മനസ്സിനു തുല്യമായ വേഗത്തിൽ പോകുന്ന, ധർമരാജൻ അയച്ച ആ ശ്രേഷ്ഠ ദിവ്യ രഥത്തിൽ, ദിശകളെ മുഴക്കിക്കൊണ്ട്.
2.25.93
ततो युधिष्ठिरमुखाः पाण्डवा भरतर्षभ ।
प्रदक्षिणमकुर्वन्त कृष्णमक्लिष्टकारिणम् ॥ २.२५.९३ ॥
അപ്പോൾ, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, യുധിഷ്ഠിരൻ മുന്നിലുള്ള പാണ്ഡവർ അനായാസം പ്രവർത്തിക്കുന്ന കൃഷ്ണനെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു.
2.25.94
ततो गते भगवति कृष्णे देवकिनन्दने ।
जयं लब्ध्वा सुविपुलं राज्ञां दत्त्वाऽभयं तदा ॥ २.२५.९४ ॥
അപ്പോൾ, ഭഗവാനായ ദേവകീനന്ദനൻ കൃഷ്ണൻ പോയ ശേഷം, അത്യധികമായ ജയം നേടി, രാജാക്കന്മാർക്ക് അഭയം നൽകി.
2.25.95
संवर्धितं यशो भूयः कर्मणा तेन भारत ।
द्रौपद्याः पाण्डवा राजन्परां प्रीतिमवर्धयन् ॥ २.२५.९५ ॥
ആ പ്രവൃത്തിയാൽ യശസ്സ് വീണ്ടും വർധിച്ചു, ഭാരതാ. രാജാവേ, പാണ്ഡവർ ദ്രൗപദിയോടുള്ള അത്യുത്തമ സ്നേഹം വർധിപ്പിച്ചു.
2.25.96
तस्मिन्काले तु यद्युक्तं धर्मकामार्थसंहितम् ।
तद्राजा धर्मतश्चक्रे प्रजापालनकीर्तनम् ॥ २.२५.९६ ॥
ആ കാലത്ത് ഉചിതമായത്, ധർമ്മം, കാമം, അർത്ഥം എന്നിവയോടു കൂടിയത് രാജാവ് ധർമ്മപ്രകാരം ചെയ്തു; പ്രജാപാലനത്തിന്റെ കീർത്തി ഘോഷിച്ചുകൊണ്ട്.