మహాభారతం · అధ్యాయం 2.25
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.25.1
भीमसेनस्ततः कृष्णमुवाच यदुनन्दनम् ।
बुद्धिमास्थाय विपुलां जरासन्धवधोप्सया ॥ २.२५.१ ॥
అప్పుడు భీమసేనుడు యదునందనుడైన కృష్ణునితో ఇలా అన్నాడు; జరాసంధుని వధించాలనే కోరికతో, గొప్ప బుద్ధిని ఆశ్రయించి.
2.25.2
नायं पापो मया कृष्ण युक्तः स्यादनुरोधितुम् ।
प्रायेण यदुशार्दूल बान्धवक्षयकृत्तव ॥ २.२५.२ ॥
కృష్ణా, ఈ పాపాత్ముడిని నేను ఒప్పించడం తగదు. యదుశార్దూలా, ఇది చాలావరకు నీ బంధువుల వినాశానికి కారణమవుతుంది.
2.25.3
एवमुक्तस्ततः कृष्णः प्रत्युवाच वृकोदरम् ।
त्वरयन्पुरुषव्याघ्रो जरासन्धवधेप्सया ॥ २.२५.३ ॥
ఇలా అనగా, కృష్ణుడు వృకోదరునికి సమాధానమిచ్చాడు; జరాసంధుని వధించాలనే కోరికతో త్వరపడుతూ, పురుషవ్యాఘ్రుడైన ఆయన.
2.25.4
यत्ते दैवं परं सत्वं यच्च ते मातरिश्वनः ।
बलं भीमं जरासन्धे दर्शयाशु तदद्य वै ॥ २.२५.४ ॥
నీలోని దైవికమైన పరమ బలమూ, మాతరిశ్వుని (వాయువు) బలమూ — భీమా, ఆ బలాన్ని ఈ రోజే వేగంగా జరాసంధునిపై చూపించు.
2.25.5
तवैष वध्यो दुर्बुद्धिर्जरासन्धो महारथः ।
इत्यन्तरिक्षे त्वश्रौषं यदा वायुरवाप्यते ॥ २.२५.५ ॥
ఈ దుర్బుద్ధి గల జరాసంధుడు, మహారథుడు, నీచేత వధించబడాలి — అని ఆకాశంలో నేను విన్నాను, వాయువు లభించినప్పుడు.
2.25.6
गोमन्ते पर्वतश्रेष्ठे येनैष परिमोक्षितः ।
बलदेवबलं प्राप्य कोऽन्यो जीवेत्तु मागधात् ॥ २.२५.६ ॥
గోమంతపర్వతశ్రేష్ఠంలో ఎవరివల్ల ఇతడు విడిపించబడ్డాడో — బలదేవుని బలాన్ని పొంది, మాగధుని నుండి తప్పించుకుని మరెవరు బ్రతకగలరు?
2.25.7
तदस्य मृत्युर्विहितस्त्वदृते न महाबल ।
वायुं चिन्त्य महाबाहो जहीमं मगधाधिपम् ॥ २.२५.७ ॥
మహాబలుడా, నీ చేతితప్ప ఇతనికి మరణం మరెవరికీ విధించబడలేదు. మహాబాహో, వాయువును ధ్యానించి ఈ మగధాధిపతిని సంహరించు.
2.25.8
एवमुक्तस्ततो भीमो मनसाऽऽचिन्त्य मारुतम् ।
जनार्दनं नमस्कृत्य परिष्वज्य च फल्गुनम् ॥ २.२५.८ ॥
ఇలా చెప్పబడినవాడై భీముడు మనసులో మారుతుని స్మరించి, జనార్దనునికి నమస్కరించి, ఫల్గునుని కౌగలించుకున్నాడు.
2.25.9
प्रभञ्जनबलाविष्टो जरासन्धमरिन्दमः ।
उत्क्षिप्य भ्रामयामास बलवन्तं महाबलः ॥ २.२५.९ ॥
ప్రభంజనుని బలంతో ఆవేశితుడైన, శత్రువులను అణచే ఆ మహాబలుడు బలవంతుడైన జరాసంధుని పైకెత్తి త్రిప్పాడు.
2.25.10
भ्रामयित्वा शतगुणं जानुभ्यां भरतर्षभ ।
बभञ्ज पृष्टं सङ्क्षिप्य निष्पिष्य विननाद च ॥ २.२५.१० ॥
భరతర్షభా, అతనిని వందసార్లు త్రిప్పి మోకాళ్లపై పెట్టి వెన్ను విరిచాడు; ముడిచి నలిపి గర్జించాడు.
2.25.11
करे गृहीत्वा चरणं द्विधा चक्रे महाबलः ।
तस्य निष्पिष्यमाणस्य पाण्डवस्य च गर्जतः ॥ २.२५.११ ॥
ఆ మహాబలుడు అతని కాలును చేతితో పట్టుకుని రెండుగా చీల్చాడు. అతడు నలిగిపోతుండగా, పాండవుడు గర్జిస్తుండగా.
2.25.12
अभवत्तुमुलो नादः सर्वप्राणिभयङ्करः ।
वित्रेसुर्मागधाः सर्वे स्त्रीणां गर्भाश्च सुस्रुवुः ॥ २.२५.१२ ॥
సర్వప్రాణులను భయపెట్టే భయంకరమైన కోలాహల శబ్దం వినిపించింది. మగధులంతా భయపడ్డారు; స్త్రీల గర్భాలు జారిపోయాయి.
2.25.13
भीमसेनस्य नादेन जरासन्धस्य चैव ह ।
किं नु स्याद्धिमवान्भिन्नः किंनुस्विद्दीर्यते मही ॥ २.२५.१३ ॥
భీమసేనుని నాదం, జరాసంధుని నాదంతో హిమాలయం బద్దలైందా, లేక భూమే చీలిపోతోందా?
2.25.14
इति वै मागधा जज्ञुर्भीमसेनस्य निखनात् ।
ततस्तु भगवान्कृष्णो जरासन्धजिघांसया ॥ २.२५.१४ ॥
అని మాగధులు భీమసేనుని తాడనం వల్ల అని తలచారు. అప్పుడు భగవానుడు కృష్ణుడు జరాసంధుని వధించాలనే కోరికతో.
2.25.15
भीमसेनं समालोक्य नलं जग्राह पाणिना ।
द्विधा चिच्छेद वै तत्तु जरासन्धवधं प्रति ॥ २.२५.१५ ॥
భీమసేనుని చూసి అతడు చేతితో ఒక రెల్లును పట్టుకుని, జరాసంధ వధ కోసం దానిని రెండుగా చీల్చాడు.
2.25.16
ततस्त्वाज्ञाय तस्यैव पादमुत्क्षिप्य मारुतिः ।
द्विधा बभञ्ज तद्गात्रं प्राक्षिपद्विननाद च ॥ २.२५.१६ ॥
అప్పుడు అది గ్రహించిన మారుతి (భీముడు) అతని కాలును ఎత్తి, అతని శరీరాన్ని రెండుగా విరిచి విసిరి గర్జించాడు.
2.25.17
पुनः सन्धाय तु तदा जरान्धः प्रतापवान् ।
भीमेन च समागम्य बाहुयुद्धं चकार ह ॥ २.२५.१७ ॥
అప్పుడు మళ్లీ కలిసి, ప్రతాపవంతుడైన జరాసంధుడు భీమునితో ఎదురుపడి బాహుయుద్ధం చేశాడు.
2.25.18
तयोः समभवद्युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् ।
सर्वलोकक्षयकरं सर्वभूतभयावहम् ॥ २.२५.१८ ॥
వారిద్దరి మధ్య భయంకరమైన, రోమాంచకరమైన యుద్ధం జరిగింది; అది సర్వలోకాలను నాశనం చేసేది, సకల ప్రాణులకు భయం కలిగించేది.
2.25.19
पुनः कृष्णस्तमिरिणं द्विधा विच्छिद्य माधवः ।
व्यत्यस्य प्राक्षिपत्तत्तु जरासन्धवधेप्सया ॥ २.२५.१९ ॥
అప్పుడు కృష్ణుడు ఆ ఇరిణుడిని రెండుగా చీల్చి, జరాసంధుని చంపాలనే కోరికతో ఆ రెండు ముక్కలను అడ్డంగా విసిరాడు.
2.25.20
भीमसेनस्तदा ज्ञात्वा निर्बिभेद च मागधम् ।
द्विधा व्यत्यस्य पादेन प्राक्षिपच्च ननाद ह ॥ २.२५.२० ॥
అప్పుడు భీమసేనుడు విషయం గ్రహించి, మాగధుడిని చీల్చి, రెండుగా చేసి, కాలితో అడ్డంగా విసిరి గర్జించాడు.
2.25.21
शुष्कमांसास्थिमेदस्त्वग्भिन्नमस्तिष्कपिण्डकटः ।
शवभूतस्तदा राजन्पिण्डीकृत इवाबबौ ॥ २.२५.२१ ॥
ఎండిన మాంసం, ఎముక, మేదస్సు, చర్మం కలిగి, మెదడు ముద్ద బద్దలైన కపాలంతో అతడు శవమైపోయాడు. ఓ రాజా, అప్పుడు అతడు ముద్దగా చేయబడినట్లు కనిపించాడు.
2.25.22
ततो राज्ञः कुलद्वारि प्रसुप्तमिव तं नृपम् ।
रात्रौ गतासुमुत्सृज्य निश्चक्रमुररिन्दमाः ॥ २.२५.२२ ॥
అప్పుడు రాజకుల ద్వారం వద్ద నిద్రిస్తున్నట్లు పడి ఉన్న ఆ రాజును, రాత్రివేళ ప్రాణం పోయినవాడిగా విడిచి, శత్రుసంహారకులు బయటికి వెళ్లారు.
2.25.23
जरासन्धरथं कृष्णो योजयित्वा पताकिनम् ।
आरोप्य भ्रातरौ चैव मोक्षयामास बान्धवान् ॥ २.२५.२३ ॥
కృష్ణుడు జరాసంధుని పతాకధారి రథాన్ని కట్టి, ఇద్దరు సోదరులను దానిపై ఎక్కించి, బంధువులను విడిపించాడు.
2.25.24
ते वै रत्नुभुजं कृष्णं रत्नार्हं पृथिवीश्वराः ।
राजानं चक्ररासाद्य मोक्षिता महतो भयात् ॥ २.२५.२४ ॥
ఆ భూపతులు, గొప్ప భయం నుండి విముక్తులై, రత్నభుజుడైన, రత్నాలకు అర్హుడైన కృష్ణుని సమీపించి అతడిని రాజుగా చేశారు.
2.25.25
अक्षतः शस्त्रसम्पन्नो जितारिः सह राजभिः ।
रथमास्थाय तं दिव्यं निर्जगाम गिरिव्रजात् ॥ २.२५.२५ ॥
గాయం లేకుండా, ఆయుధ సంపన్నుడై, శత్రువులను జయించినవాడై, రాజులతో కలిసి, ఆ దివ్య రథమెక్కి గిరివ్రజం నుండి బయలుదేరాడు.
2.25.26
यः स सोदर्यवान्नाम द्वियोधी कृष्णसारथिः ।
अभ्यासघाती सन्दृश्यो दुर्जयः सर्वराजभिः ॥ २.२५.२६ ॥
అతడే సోదర్యవాన్ అనే పేరువాడు; ఇద్దరితో పోరాడేవాడు; కృష్ణుడు సారథి; దగ్గరగా ప్రహరించేవాడు; కనిపించదగినవాడు; సర్వరాజులకు జయింపరానివాడు.
2.25.27
भीमार्जुनाभ्यां योधाभ्यामास्थितः कृष्णसारथिः ।
शुशुभे रथवर्योऽसौ दुर्जयः सर्वधन्विभिः ॥ २.२५.२७ ॥
భీముడు, అర్జునుడు అనే ఇద్దరు వీరులు ఎక్కిన, కృష్ణుడు సారథిగా ఉన్న ఆ శ్రేష్ఠ రథం ప్రకాశించింది; సర్వ ధనుర్ధారులకు జయింపరానిది.
2.25.28
शक्रविष्णू हि सङ्ग्रामे चेरतुस्तारकामये ।
रथेन तेन वै कृष्ण उपारुह्य ययौ तदा ॥ २.२५.२८ ॥
ఇంద్రుడు, విష్ణువు తారకాసురుడితో జరిగిన యుద్ధంలో సంచరించారు; ఆ రథమెక్కి కృష్ణుడు అప్పుడు ముందుకు సాగాడు.
2.25.29
एवमेतौ महाबाहू तदा दुष्करकारिणौ ।
कृष्णप्रणीतौ लोकेऽस्मिन्नथे को द्रष्टुमर्हति ॥ २.२५.२९ ॥
ఈ విధంగా ఆ ఇద్దరు మహాబాహువులు అప్పుడు దుష్కర కర్మలు చేసినవారు; కృష్ణుడు నడిపించిన వీరిని ఈ లోకంలో ఎవరు చూడగలరు?
2.25.30
इत्यवोचन्व्रजन्तं तं जरासन्धपुरालयाः ।
वासुदेवं नरश्रेष्ठं युक्तं वातजवैर्हयैः ॥ २.२५.३० ॥
ఇలా జరాసంధుని పట్టణ నివాసులు, వెళ్తున్న ఆ నరశ్రేష్ఠుడైన వాసుదేవుని గురించి పలికారు; అతడు గాలివేగమున్న గుర్రాలతో కట్టబడి ఉన్నాడు.
2.25.31
तप्तचामीकराभेण किङ्किणीजालमालिना ।
मेघनिर्घोषनादेन जैत्रेणामित्रघातिना ॥ २.२५.३१ ॥
కరిగిన బంగారపు కాంతితో, గంటల వలలతో అలంకరించబడి, మేఘ గర్జన వంటి ధ్వనితో, విజయవంతమైన, శత్రుసంహారకమైన (రథంతో).
2.25.32
येन शक्रो दानवानां जघान नवतीर्नव ।
तं प्राप्य समहृष्यन्त रथं ते पुरुषर्थभाः ॥ २.२५.३२ ॥
దేనితో ఇంద్రుడు దానవులలో తొంభై తొమ్మిది మందిని సంహరించాడో, ఆ రథాన్ని పొంది ఆ శ్రేష్ఠ పురుషులు ఎంతగానో సంతోషించారు.
2.25.33
ततः कृष्णं महाबाहुं भ्रातृभ्यां सहितं तदा ।
रथस्थं मागधा दृष्ट्वा समपद्यन्त विस्मिताः ॥ २.२५.३३ ॥
అప్పుడు మహాబాహువైన కృష్ణుడు తన ఇద్దరు సోదరులతో కలిసి రథంపై నిలబడి ఉండగా చూసి మాగధులు ఆశ్చర్యచకితులయ్యారు.
2.25.34
हयैर्दिव्यैः समायुक्तो रथो वायुसमो जवे ।
अधिष्ठितः स शुशुभे कृष्णेनातीव भारत ॥ २.२५.३४ ॥
దివ్య అశ్వాలతో కూడినదై, వేగంలో వాయువుతో సమానమైన ఆ రథం, కృష్ణుడు అధిష్ఠించగా ఎంతో ప్రకాశించింది, ఓ భారతా.
2.25.35
असङ्गो देवविहितस्तस्मिन्रथवरे ध्वजः ।
योजनाद्ददृशे श्रीमानिन्द्रायुधसमप्रभः ॥ २.२५.३५ ॥
ఆ శ్రేష్ఠ రథంపై దేవతలచే నియమితమైన, అడ్డులేని, తేజోవంతమైన ధ్వజం ఇంద్రధనుస్సు వంటి కాంతితో ఒక యోజనం దూరం నుండే కనిపించింది.
2.25.36
चिन्तयामास कृष्णोऽथ गरुत्मन्तं स चाभ्ययात् ।
क्षणे तस्मिन्स तेनासीच्चैत्यवृक्ष इवोत्थितः ॥ २.२५.३६ ॥
అప్పుడు కృష్ణుడు గరుత్మంతుని స్మరించాడు; అతడు వచ్చాడు. క్షణంలో అతడు ఆ ధ్వజంపై చైత్యవృక్షం పెరిగినట్లుగా నిలిచాడు.
2.25.37
व्यादितास्यैर्महानादैः सह भूतैर्ध्वजालयैः ।
तस्मिन्रथवरे तस्थौ गुरुत्मान्पन्नगाशनः ॥ २.२५.३७ ॥
తెరిచిన నోళ్లతో, మహా గర్జనలతో, ధ్వజంలో నివసించే జీవులతో కలిసి, ఆ శ్రేష్ఠ రథంపై సర్పభక్షకుడైన గరుత్మంతుడు నిలిచాడు.
2.25.38
दुर्निरीक्ष्यो हि भूतानां तेजसाऽऽभ्याधिकं बभौ ।
आदित्य इव मध्याह्ने सहस्रकिरणावृतः ॥ २.२५.३८ ॥
జీవులకు చూడరానిదిగా అది తన తేజస్సుతో అత్యధికంగా ప్రకాశించింది; మధ్యాహ్నం వేయి కిరణాలతో ఆవరించిన సూర్యుడిలా.
2.25.39
न सज्जति वृक्षेषु शस्त्रैश्चापि न रिष्यते ।
दिव्यो ध्वजवरो राजन्दृश्यते चेह मानुषैः ॥ २.२५.३९ ॥
అది చెట్లలో చిక్కుకోదు, ఆయుధాలతో కూడా నశించదు. ఓ రాజా, ఈ దివ్య శ్రేష్ఠ ధ్వజం ఇక్కడ మానవులకు కనిపిస్తుంది.
2.25.40
तमास्थाय रथं दिव्यं पर्जन्यसमनिः स्वनम् ।
निर्ययौ पुरुषव्याघ्रः पाण्डवाभ्यां सहाच्युतः ॥ २.२५.४० ॥
మేఘగర్జనలా ధ్వనించే ఆ దివ్య రథాన్ని ఎక్కి, పురుషశ్రేష్ఠుడైన అచ్యుతుడు ఇద్దరు పాండవులతో కలిసి బయలుదేరాడు.
2.25.41
यं लेभे वासवाद्राजा वसुस्तस्माद्बृहद्रथः ।
बृहद्रथात्क्रमेणैव प्राप्तो बार्हद्रथो रथम् ॥ २.२५.४१ ॥
వసు రాజు ఇంద్రుని నుండి పొందిన ఆ రథాన్ని, ఆయన నుండి బృహద్రథుడు, బృహద్రథుని నుండి క్రమంగా బార్హద్రథుడు ఆ రథాన్ని పొందాడు.
2.25.42
स निर्याय महाबाहुः पुण्डरीकेक्षणस्ततः ।
गिरिव्रजाद्बहिस्तस्थौ समदेशे महायशाः ॥ २.२५.४२ ॥
ఆ మహాబాహువు, పుండరీకాక్షుడు, మహాయశస్వి అక్కడి నుండి బయలుదేరి గిరివ్రజం వెలుపల ఒక సమమైన ప్రదేశంలో నిలిచాడు.
2.25.43
तत्रैनं नागराः सर्वे सत्कारेणाभ्ययुस्तदा ।
ब्राह्मणप्रमुखा राजन्विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ २.२५.४३ ॥
అక్కడ పౌరులందరూ, బ్రాహ్మణులను ముందుంచుకుని, అప్పుడు గౌరవంతో అతనిని ఎదుర్కొని వచ్చారు, ఓ రాజా, విధి ప్రకారం నిర్వహించిన కర్మతో.
2.25.44
बन्धनाद्विप्रमुक्ताश्च राजानो मधुसूदनम् ।
पूजयामासुरूचुश्च स्तुतिपूर्वमिदं वचः ॥ २.२५.४४ ॥
బంధనం నుండి విడుదలైన రాజులు మధుసూదనుని పూజించి, స్తుతిపూర్వకంగా ఈ మాటలు పలికారు.
2.25.45
नैतच्चित्रं महाबाहो त्वयि देवकिनन्दने ।
भीमार्जुनबलोपेते धर्मस्य प्रतिपालनम् ॥ २.२५.४५ ॥
ఓ మహాబాహూ, దేవకీ నందనా, భీమార్జునుల బలంతో కూడిన నీలో ఇది ఆశ్చర్యం కాదు — ధర్మ పాలనం.
2.25.46
जरासन्धह्रदे घोरे दुःखपङ्के निमज्जताम् ।
राज्ञां समभ्युद्धरमं यदिदं कृतमद्य वै ॥ २.२५.४६ ॥
జరాసంధుని భయంకర సరస్సులో, దుఃఖపు బురదలో మునిగిపోతున్న రాజులను పూర్తిగా ఉద్ధరించడం — ఈ రోజు నిజంగా ఇది చేయబడింది.
2.25.47
विष्णो समवसन्नानां गिरिदुर्गे सुदारुणे ।
दिष्ट्या मोक्षाद्यशो दीप्तमाप्तं ते यदुनन्दन ॥ २.२५.४७ ॥
ఓ విష్ణూ, పర్వత దుర్గంలో అత్యంత భయంకర స్థితిలో పడిన వారి విముక్తి ద్వారా, ఓ యదునందనా, అదృష్టవశాత్తు నీకు తేజోవంతమైన కీర్తి లభించింది.
2.25.48
किं कर्मः पुरुषव्याघ्र शाधि नः प्रणतिस्थितान् ।
कृतमित्येव तद्विद्वि नृपैर्ययद्यपि दुष्करम् ॥ २.२५.४८ ॥
ఓ పురుషవ్యాఘ్రా, వినయంగా నిలిచిన మాకు ఏమి చేయాలో ఆజ్ఞాపించు; రాజులకు ఇది కష్టమైనప్పటికీ, ఇది పూర్తయిందని తెలుసుకో.
2.25.49
तानुवाच हृम्पीकेशः समाश्चास्य महामनाः ।
यिधिष्ठिरो राजसूयं क्रतुमार्हतुमिच्छति ॥ २.२५.४९ ॥
మహామనుడైన హృషీకేశుడు వారిని ఓదార్చి ఇలా అన్నాడు: యుధిష్ఠిరుడు రాజసూయ యాగం చేయాలని కోరుతున్నాడు.
2.25.50
तस्य धर्मप्रवृत्तस्य पार्थिवत्वं चिकीर्षतः ।
सर्वैर्भवद्भिर्विज्ञाय साहाय्यं क्रियतामिति ॥ २.२५.५० ॥
ధర్మంలో నిలిచి రాజ్యాధికారం కోరుతున్న అతనికి మీరందరూ ఇది తెలుసుకుని సహాయం చేయండి.
2.25.51
ततः सुप्रीतमनसस्ते नृपा नृपसत्तम ।
तथेत्येवाब्रुवन्सर्वे प्रतिगृह्यास्य तां गिरम् ॥ २.२५.५१ ॥
అప్పుడు సంతోషించిన మనస్సుతో ఆ రాజులు, రాజశ్రేష్ఠా, అతని ఆ మాటను అంగీకరించి, "అలాగే" అని అందరూ అన్నారు.
2.25.52
रत्नभाजं च दाशार्हं चक्रुस्ते पृथिवीश्वराः ।
कृच्छ्राञ्जग्राह गोविन्दस्तेषां तदनुकम्पया ॥ २.२५.५२ ॥
ఆ రాజులు దాశార్హుడిని రత్నాల భాగస్వామిగా చేశారు; గోవిందుడు వారి దయతో కష్టంగా దాన్ని స్వీకరించాడు.
2.25.53
जरासन्धात्मजश्चैव सहदेवो महामनाः ।
निर्ययौ सजनामात्यः पुरस्कृत्य पुरोहितम् ॥ २.२५.५३ ॥
జరాసంధుని కుమారుడైన మహామనుడు సహదేవుడు తన జనులు, అమాత్యులతో, పురోహితుడిని ముందుంచి బయలుదేరాడు.
2.25.54
स नीचैः प्रणतो भूत्वा बहुरत्नपुरोगमः ।
सहदेवो नृणां देवं वासुदेवमुपस्थितः ॥ २.२५.५४ ॥
అతడు వినయంగా వంగి, అనేక రత్నాలను ముందుంచి, మనుషుల్లో దేవుడైన వాసుదేవుని వద్దకు చేరాడు, సహదేవుడు.
2.25.55
भयार्ताय ततस्तस्मै कृष्णो दत्त्वाऽभयं तदा ।
आददेऽस्य महार्हाणि रत्नानि पुरुषोत्तमः ॥ २.२५.५५ ॥
అప్పుడు భయంతో బాధపడుతున్న అతనికి కృష్ణుడు అభయమిచ్చి, అతని విలువైన రత్నాలను స్వీకరించాడు, ఆ పురుషోత్తముడు.
2.25.56
यत्कृतं पुरुषव्याघ्र मम पित्रा जनार्दन ।
तत्ते हृदि महाबाहो न कार्यं पुरुषोत्तम ॥ २.२५.५६ ॥
ఓ పురుషవ్యాఘ్రా, జనార్దనా, నా తండ్రి చేసినది, ఓ మహాబాహూ, పురుషోత్తమా, మీ హృదయంలో ఉంచవద్దు.
2.25.57
त्वां प्रपन्नोऽस्मि गोविन्द प्रासदं कुरु मे प्रभो ।
पितुरिच्छामि संस्कारं कर्तुं देवकिनन्दन ॥ २.२५.५७ ॥
గోవిందా, నేను నీకు శరణు పొందాను. ప్రభూ, నాపై అనుగ్రహం చూపుము. దేవకీనందనా, నా తండ్రి అంత్యక్రియలు జరపాలని కోరుకుంటున్నాను.
2.25.58
त्वत्तोऽभ्यनुज्ञां सम्प्राप्य भीमसेनात्तथार्जुनात् ।
निर्भयो विचरिष्यामि यथाकामं यथासुखम् ॥ २.२५.५८ ॥
నీ నుండి, భీమసేనుని నుండి, అర్జునుని నుండి అనుమతి పొంది, భయం లేకుండా, కోరినట్లు, సుఖంగా నేను సంచరిస్తాను.
2.25.59
एवं विज्ञाप्यमानस्य सहदेवस्य मारिष ।
प्रहृष्टो देवकीपुत्रः पाण्डवै च महारथौ ॥ २.२५.५९ ॥
మారిషా, ఈ విధంగా విజ్ఞాపన చేస్తున్న సహదేవుని వల్ల దేవకీపుత్రుడు సంతోషించాడు, పాండవులతో పాటు ఇద్దరు మహారథులు కూడా.
2.25.60
क्रियतां संस्क्रिया राजन्पितुस्त इति चाब्रुवन् ।
तच्छ्रुत्वा वासुदेवस्य पार्थयोश्च स मागधः ॥ २.२५.६० ॥
రాజా, నీ తండ్రి అంత్యక్రియలు జరపబడాలని వారు అన్నారు. వాసుదేవుని మాటలు, పృథ కుమారుల మాటలు విని ఆ మాగధుడు.
2.25.61
प्रविश्य नगरं तूर्णं सह मन्त्रिभिरप्युत ।
चितां चन्दनकाष्ठैश्च कालेयसरलैस्तथा ॥ २.२५.६१ ॥
నగరంలోకి వేగంగా మంత్రులతో కలిసి ప్రవేశించి, చందన కట్టెలతో, కాలేయ మరియు సరల కట్టెలతో చితిని సిద్ధం చేశాడు.
2.25.62
कालागरुसुनगन्धैश्च तैलैश्च विविधैरपि ।
घृतधाराशतैश्चैव सुमनोभिश्च भारत ॥ २.२५.६२ ॥
భారతా, కాలాగరు మరియు సుగంధ ద్రవ్యాలు, వివిధ నూనెలు, వందలాది నెయ్యి ధారలు, మంచి పూలతో కూడా.
2.25.63
समन्तादेव कीर्यन्तोऽदहन्त मगधाधिपम् ।
उदकं तस्य चक्रेऽथ सहदेवः सहानुजः ॥ २.२५.६३ ॥
అన్ని వైపులా చల్లబడి వారు మగధాధిపతిని దహనం చేశారు; తరువాత సహదేవుడు తన తమ్ముడితో కలిసి అతనికి ఉదకదానం చేశాడు.
2.25.64
कृत्वा पितुः स्वर्गगतिं निर्ययौ यत्र केशवः ।
पाण्डवौ च महाभागौ भीमसेनार्जुनावुभौ ॥ २.२५.६४ ॥
తండ్రి స్వర్గగతికి కార్యం చేసి వారు కేశవుడు ఉన్న చోటికి బయలుదేరారు; మహాభాగులైన పాండవులు, భీమసేనుడు, అర్జునుడు ఇద్దరూ.
2.25.65
स प्रह्वः प्राञ्जलिर्भूत्वा व्यज्ञापयत माधवम् ।
इमे रत्नानि भूरिणी गोजाविमहिषादयः ॥ २.२५.६५ ॥
అతడు వినయంగా చేతులు జోడించి మాధవునికి విన్నవించాడు: 'ఈ రత్నాలు, పుష్కలమైన ఆవులు, మేకలు, గొర్రెలు, గేదెలు మొదలైనవి.'
2.25.66
हस्तिनोऽश्वाश्च गोविन्द वासांसि विविधानि च ।
दीयतां धर्मराजाय यथा वा मन्यते भवान् ॥ २.२५.६६ ॥
ఏనుగులు, గుర్రాలు, వివిధ వస్త్రాలు కూడా, ఓ గోవిందా; ధర్మరాజుకు ఇవ్వబడాలి, లేదా మీరు ఏది తగినదని భావిస్తారో అలాగే.
2.25.67
भयार्ताय ततस्तस्मै कृत्वा कृष्णोऽभयं तदा ।
अभ्यषिञ्चत राजानं सहदेवं जनार्दनः ॥ २.२५.६७ ॥
అప్పుడు భయంతో పీడితుడైన అతనికి అభయమిచ్చి, జనార్దనుడు కృష్ణుడు సహదేవుని రాజుగా అభిషేకించాడు.
2.25.68
मागधानां महीपालं जरासन्धात्मजं तदा ।
आददे च महार्हाणि रत्नानि पुरुषोत्तमः ॥ २.२५.६८ ॥
అప్పుడు పురుషోత్తముడు మాగధుల రక్షకుడైన జరాసంధుని కుమారుని నుండి అత్యంత విలువైన రత్నాలను స్వీకరించాడు.
2.25.69
गत्वैकत्वं स कृष्णेन पार्थाभ्यां चापि सत्कृतः ।
विवेश मतिमान्त्राजा पुनर्बार्हद्रथं पुरम् ॥ २.२५.६९ ॥
కృష్ణునితో మరియు పృథ కుమారులతో ఐక్యమై, వారిచే గౌరవించబడిన ఆ బుద్ధిమంతుడైన రాజు మళ్ళీ బార్హద్రథుల నగరంలో ప్రవేశించాడు.
2.25.70
पार्थाभायं सहितः कृष्णः सर्वैश्च वसुधाधिपैः ।
यथावयः समागम्य विससर्ज नराधिपान् ॥ २.२५.७० ॥
పార్థునితో కలిసి ఉన్న కృష్ణుడు, భూపతులందరినీ సమావేశపరచి, వారి వయస్సుకు తగినట్లుగా ఆ రాజులను పంపివేశాడు.
2.25.71
विसृज्य सर्वान्नृपतीन्राजसूये महात्मभिः ।
आगन्तव्यं भवद्भिश्च धर्मराजप्रियेप्सुभिः। ॥ २.२५.७१ ॥
మహాత్ములు అందరు రాజులను పంపుతూ, "ధర్మరాజు ప్రియాన్ని కోరే మీరంతా రాజసూయానికి తప్పక రావాలి" అన్నారు.
2.25.72
एवमुक्ता माधवेन सर्वे ते वसुधाधिपाः ।
एवमस्त्विति चाप्युक्त्वा समेताः परया मुदा ॥ २.२५.७२ ॥
మాధవుడు ఈ విధంగా చెప్పగా, ఆ భూపతులంతా "అలాగే కానివ్వండి" అని పలికి, మహదానందంతో సమావేశమయ్యారు.
2.25.73
भीमार्जुनहृषीकेशैः प्रहृष्टाः प्रययुस्तदा ।
रत्नान्यादाय भूरीणी ज्वलन्तो रिपुसूदनाः ॥ २.२५.७३ ॥
భీమ, అర్జున, హృషీకేశులతో సంతోషించిన వారు అప్పుడు బయలుదేరారు; అనేక రత్నాలను తీసుకుని, శత్రునాశకులై ప్రకాశిస్తూ.
2.25.74
कृष्णस्तु सह पार्थाभ्यां श्रिया परमया युतः ।
रत्नान्यादाय भूरिणी प्रययौ पुरुषर्षभः ॥ २.२५.७४ ॥
పరమ శోభతో కూడిన పురుషోత్తముడు కృష్ణుడు పృథ కుమారులతో కలిసి అనేక రత్నాలను తీసుకుని వెళ్ళాడు.
2.25.75
इन्द्रप्रस्थमुपागम्य पाण्डवाभ्यां सहाच्युतः ।
समेत्य धर्मराजानं प्रीयमाणोऽभ्यभाषत ॥ २.२५.७५ ॥
పాండవులతో కలిసి ఇంద్రప్రస్థానికి చేరుకుని, అచ్యుతుడు ధర్మరాజును కలిసి సంతోషంగా మాట్లాడాడు.
2.25.76
दिष्ट्या भीमेन बलवाञ्जरासन्धो निपातितः ।
राजानो मोक्षिताश्चेमे बन्धनान्नृपसत्तम ॥ २.२५.७६ ॥
అదృష్టవశాత్తు భీమునిచే బలవంతుడైన జరాసంధుడు నిర్జించబడ్డాడు; ఈ రాజులు బంధనం నుండి విడుదల పొందారు, ఓ రాజశ్రేష్ఠా.
2.25.77
दिष्ट्या कुशलिनौ चेमौ भीमसेनधनञ्जयौ ।
पुनः स्वनगरं प्राप्तावक्षताविति भारत ॥ २.२५.७७ ॥
అదృష్టవశాత్తు ఈ భీమసేన, ధనంజయులు క్షేమంగా, గాయం లేకుండా మళ్ళీ తమ నగరానికి చేరారు, ఓ భారతా.
2.25.78
ततो युधिष्ठिरः कृष्णं पूजयित्वा यथार्हतः ।
भीमसेनार्जुनौ चैव प्रहृष्टः परिषस्वजे ॥ २.२५.७८ ॥
అప్పుడు యుధిష్ఠిరుడు కృష్ణుని యథోచితంగా పూజించి, భీమసేన, అర్జునులను కూడా సంతోషంగా ఆలింగనం చేసుకున్నాడు.
2.25.79
ततः क्षीणे जरासन्धे भ्रातृभ्यां विहितं जयम् ।
अजातशत्रुरासाद्य मुमुदे भ्रातृभिः सह ॥ २.२५.७९ ॥
అప్పుడు జరాసంధుడు నశించగా, ఇద్దరు సోదరులు సాధించిన విజయాన్ని పొందిన అజాతశత్రువు యుధిష్ఠిరుడు తన సోదరులతో కలిసి సంతోషించాడు.
2.25.80
हृष्टश्च धर्मराड्वाक्यं जनार्दनमभाषत ।
त्वां प्राप्य पुरुषव्याघ्र भीमसेनेन पातितः ॥ २.२५.८० ॥
సంతోషించిన ధర్మరాజు జనార్దనుడితో ఇలా అన్నాడు: "ఓ పురుషవ్యాఘ్రా, నిన్ను పొందడం వల్లనే భీమసేనుడు అతన్ని పడగొట్టాడు."
2.25.81
मागधोऽसौ बलोन्मत्तो जरासन्धः प्रतापवान् ।
राजसूयं क्रतुश्रेष्ठं प्राप्स्यामि विगतज्वरः ॥ २.२५.८१ ॥
ఆ మగధరాజు జరాసంధుడు బలంతో మదించినవాడు, ప్రతాపవంతుడు. ఇప్పుడు చింత లేకుండా నేను శ్రేష్ఠమైన యజ్ఞమైన రాజసూయాన్ని పొందుతాను.
2.25.82
त्वद्बुद्धिबलमाश्रित्य यागार्होऽस्मि जनार्दन ।
पीतं पृथिव्याः क्रुद्धेन यशस्ते पुरुषोत्तम ॥ २.२५.८२ ॥
నీ బుద్ధి మరియు బలాన్ని ఆశ్రయించి నేను యజ్ఞానికి అర్హుడనయ్యాను, ఓ జనార్దనా. ఓ పురుషోత్తమా, కోపంతో భూమిని త్రాగిన నీ యశస్సు...
2.25.83
जरासन्धवधेनैव प्राप्तास्ते विपुलाः श्रियः ।
एवं सम्भाष्य कौन्तेयः प्रादाद्रथवरं प्रभोः ॥ २.२५.८३ ॥
జరాసంధుని వధ వల్లనే నీకు విపులమైన సంపదలు లభించాయి. ఇలా చెప్పి కౌంతేయుడు ప్రభువుకు శ్రేష్ఠమైన రథాన్ని ఇచ్చాడు.
2.25.84
प्रतिगृह्य तु गोविन्दो जरासन्धस्य तं रथम् ॥ २.२५.८४ ॥
గోవిందుడు జరాసంధుని ఆ రథాన్ని స్వీకరించాడు.
2.25.85
प्रहृष्टस्तस्य मुमुदे फल्गुनेन जनार्दनः ।
प्रीतिमानभवद्राजन्धर्मराजपुरस्कृतः ॥ २.२५.८५ ॥
జనార్దనుడు ఫల్గునునితో కలిసి సంతోషించాడు. ఓ రాజా, ధర్మరాజు చేత గౌరవింపబడి అతడు ప్రీతితో నిండాడు.
2.25.86
यथावयः समागम्य भ्रातृभिः सह पाण्डवः ।
सत्कृत्य पूजयित्वा च विससर्ज नराधिपान् ॥ २.२५.८६ ॥
వయసుకు తగినట్లు సోదరులతో కలిసి పాండవుడు సత్కరించి పూజించి రాజులను పంపివేశాడు.
2.25.87
युधिष्ठिराभ्यनुज्ञातास्ते नृपा हृष्टमानसाः ।
जग्मुः स्वदेशांस्त्वरिता यानैरुच्चावचैस्ततः ॥ २.२५.८७ ॥
యుధిష్ఠిరుని అనుమతి పొంది సంతోషించిన మనసుతో ఆ రాజులు త్వరగా రకరకాల వాహనాలపై తమ దేశాలకు వెళ్లారు.
2.25.88
एवं पुरुषशार्दूलो महाबुद्धिर्जनार्दनः ।
पाण्डवैर्घातयामास जरासन्धमरिं तदा ॥ २.२५.८८ ॥
ఈ విధంగా మహాబుద్ధిమంతుడైన పురుషశ్రేష్ఠుడు జనార్దనుడు, అప్పుడు పాండవుల ద్వారా శత్రువైన జరాసంధుని వధింపజేశాడు.
2.25.89
घातयित्वा जरासन्धं बुद्धिपूर्वमरिन्दमः ।
धर्मराजमनुज्ञाप्य पृथां कृष्णां च भारत ॥ २.२५.८९ ॥
ఓ భారతా, జరాసంధుని బుద్ధిపూర్వకంగా వధింపజేసి, శత్రుదమనుడైన జనార్దనుడు ధర్మరాజు అనుమతిని తీసుకుని, పృథ మరియు కృష్ణల వద్ద కూడా వీడ్కోలు తీసుకున్నాడు.
2.25.90
सुभद्रां भीमसेनं च फाल्गुनं यमजौ तथा ।
धौम्यमामन्त्रयित्वा च प्रययौ स्वां पुरीं प्रति ॥ २.२५.९० ॥
సుభద్రను, భీమసేనుని, ఫాల్గునుని, యమజులైన కవలలను, ధౌమ్యుని కూడా వీడ్కోలు అడిగి, అతడు తన నగరం వైపు వెళ్ళాడు.
2.25.91
पाण्डवैरनुधावद्भिर्युधिष्ठिरपुरोगमैः ।
हर्षेण महता युक्तः प्राप्य चानुत्तमं यशः।
जगाम हृष्टः कृष्णस्तु पुनर्द्वारवतीं पुरीम् ॥ २.२५.९१ ॥
యుధిష్ఠిరుడు ముందు నడవగా అనుసరించిన పాండవులతో, గొప్ప ఆనందంతో నిండి, అత్యుత్తమ కీర్తిని పొంది, సంతోషించిన కృష్ణుడు మళ్లీ ద్వారవతీ నగరానికి వెళ్ళాడు.
2.25.92
तेनैव रथमुख्येन मनसस्तुल्यगामिना ।
धर्मराजविसृष्टेन दिव्येनानादयन्दिशः ॥ २.२५.९२ ॥
మనస్సుతో సమానంగా వేగంగా వెళ్ళే, ధర్మరాజు పంపిన ఆ శ్రేష్ఠమైన దివ్య రథంతో, దిక్కులను ప్రతిధ్వనింపజేస్తూ.
2.25.93
ततो युधिष्ठिरमुखाः पाण्डवा भरतर्षभ ।
प्रदक्षिणमकुर्वन्त कृष्णमक्लिष्टकारिणम् ॥ २.२५.९३ ॥
అప్పుడు, భరతశ్రేష్ఠా, యుధిష్ఠిరుడు ముందుండగా పాండవులు అనాయాసంగా కార్యం చేసే కృష్ణుడికి ప్రదక్షిణం చేశారు.
2.25.94
ततो गते भगवति कृष्णे देवकिनन्दने ।
जयं लब्ध्वा सुविपुलं राज्ञां दत्त्वाऽभयं तदा ॥ २.२५.९४ ॥
అప్పుడు, భగవంతుడు దేవకీనందనుడు కృష్ణుడు వెళ్ళిపోయిన తరువాత, అపారమైన విజయాన్ని పొంది, రాజులకు అభయాన్ని ఇచ్చి.
2.25.95
संवर्धितं यशो भूयः कर्मणा तेन भारत ।
द्रौपद्याः पाण्डवा राजन्परां प्रीतिमवर्धयन् ॥ २.२५.९५ ॥
ఆ కార్యం వల్ల కీర్తి మళ్లీ పెరిగింది, భారతా. రాజా, పాండవులు ద్రౌపది పట్ల అత్యధిక ప్రేమను పెంచుకున్నారు.
2.25.96
तस्मिन्काले तु यद्युक्तं धर्मकामार्थसंहितम् ।
तद्राजा धर्मतश्चक्रे प्रजापालनकीर्तनम् ॥ २.२५.९६ ॥
ఆ సమయంలో ఏది తగినదో, అది ధర్మం, కామం, అర్థంతో కూడినది; రాజు దానిని ధర్మంగా చేశాడు, ప్రజాపాలన కీర్తితో.