महाभारत · अध्याय 2.28
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.28.1
एवमुक्तः प्रत्युवाच भगदत्तं धनञ्जयः ।
अनेनैव कृतं सर्वं भविष्यत्यनुजानता ॥ २.२८.१ ॥
असे सांगितल्यावर धनञ्जयाने भगदत्ताला उत्तर दिले, "तुमच्या अनुमतीने हे सर्व तुम्हीच केल्यासारखे होईल."
2.28.2
तं विजित्य महाबाहुः कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ।
प्रययावुत्तरां तस्माद्दिशं धनदपालिताम् ॥ २.२८.२ ॥
त्याला जिंकून महाबाहू कुंतीपुत्र धनञ्जय तेथून धनदाने (कुबेराने) रक्षिलेल्या उत्तर दिशेकडे निघाला.
2.28.3
अन्तर्गिरिं च कौन्तेयस्तथैव च बहिर्गिरिम् ।
तथैवोपगिरं चैव विजिग्ये पुरुषर्षभः ॥ २.२८.३ ॥
कुंतीपुत्र, पुरुषश्रेष्ठाने अन्तर्गिरी, बहिर्गिरी आणि त्याचप्रमाणे उपगिरी जिंकले.
2.28.4
विजित्य पर्वतान्सर्वान्ये च तत्र नराधिपाः ।
तान्वशे स्थापयित्वा स धनान्यादाय सर्वशः ॥ २.२८.४ ॥
सर्व पर्वत आणि तेथील राजांना जिंकून, त्यांना आपल्या ताब्यात ठेवून, त्याने सर्व प्रकारचे धन घेतले.
2.28.5
तैरेव सहितः सर्वैरनुरज्य च तान्नुपान् ।
उलूकवासिनं राजन्बृहन्तमुपजग्मिवान् ॥ २.२८.५ ॥
त्यांच्यासह आणि त्या राजांचा अनुराग मिळवून, हे राजन्, उलूकवासी बृहन्ताकडे तो पोहोचला.
2.28.6
मृदङ्गवरनादेन रथनेमिस्वनेन च ।
हस्तिनां च निनादेन कम्पयन्वसुधामिमाम् ॥ २.२८.६ ॥
उत्तम मृदंगांच्या नादाने, रथाच्या चाकांच्या गडगडाटाने आणि हत्तींच्या चित्काराने ही पृथ्वी कंपित करीत.
2.28.7
ततो बृहन्तस्त्वरितो बलेन चतुरङ्गिणा ।
निष्क्रम्य नगरात्तस्माद्योधयामास फाल्गुनम् ॥ २.२८.७ ॥
नंतर बृहन्त त्वरेने चतुरंगिणी सेनेसह त्या नगरातून बाहेर पडून फाल्गुनाशी युद्ध करू लागला.
2.28.8
सुमहान्सन्निपातोऽभूद्धनञ्जयबृहन्तयोः ।
न शशाक बृहन्तस्तु सोढुं पाण्डवविक्रमम् ॥ २.२८.८ ॥
धनंजय आणि बृहन्त यांच्यात मोठी चकमक झाली; पण बृहन्ताला पांडवाचा पराक्रम सहन करता आला नाही.
2.28.9
सोऽविषह्यतमं मत्वा कौन्तेयं पर्वतेश्वरः ।
उपावर्तत दुर्धर्षो रत्नान्यादाय सर्वशः ॥ २.२८.९ ॥
पर्वतांचा तो राजा कौंतेयाला अजिंक्य मानून सर्व प्रकारची रत्ने घेऊन परतला.
2.28.10
स तद्राज्यमवस्थाप्य उलूकसहितो ययौ ।
सेनाबिन्दुमथो राजन्राज्यादाशु समाक्षिपत् ॥ २.२८.१० ॥
त्याने ते राज्य स्थापन करून उलूकासह प्रयाण केले; हे राजा, नंतर सेनाबिंदूला राज्यातून लगेच हाकलून दिले.
2.28.11
मोदापुरं वामवेदं सुदामानं सुसङ्कुलम् ।
उलूकानुत्तरांश्चैव तांश्च राज्ञः समानयत् ॥ २.२८.११ ॥
मोदापुर, वामवेद, अत्यंत गजबजलेले सुदामान, उलूक व उत्तरेकडील लोक आणि त्या राजांनाही त्याने एकत्र आणले.
2.28.12
तत्रस्थः पुरुषैरेव धर्मराजस्य शासनात् ।
किरीटी जितवान्राजन्देशान्पञ्चगणांस्ततः ॥ २.२८.१२ ॥
तेथेच राहून, धर्मराजाच्या आज्ञेने, माणसांद्वारेच किरीटीने, हे राजा, नंतर पाच गणांचे देश जिंकले.
2.28.13
स देवप्रस्थमासाद्य सेनाबिन्दोः पुरं प्रति ।
बलेन चतुरङ्गेण निवेशमकरोत्प्रभुः ॥ २.२८.१३ ॥
ते प्रभू देवप्रस्थाला पोहोचून सेनाबिंदूच्या नगराकडे चतुरंगी सैन्यासह तळ ठोकून राहिले.
2.28.14
स तैः परिवृतः सर्वैर्विष्वगश्वं नराधिपम् ।
अभ्यगच्छन्महातेजाः पौरवं पुरुषर्षभ ॥ २.२८.१४ ॥
महातेजस्वी तो पुरुषश्रेष्ठ त्या सर्वांनी वेढलेला होऊन, चहूकडे घोडे असलेल्या पौरव राजाकडे पुढे सरसावला.
2.28.15
विजित्य चाहवे शूरान्पार्वतीयान्महारथान् ।
जिगाय सेनया राजन्पुरं पौरवरक्षितम् ॥ २.२८.१५ ॥
हे राजा, युद्धात पर्वतवासी शूर महारथींना जिंकून त्याने सैन्यासह पौरवांनी रक्षलेले नगरही जिंकले.
2.28.16
पौरवं युधि निर्जित्य दस्यून्पर्वतवासिनः ।
गणानुत्सवसङ्केतानजयत्सप्त पाण्डवः ॥ २.२८.१६ ॥
युद्धात पौरवांना जिंकून, उत्सव हे संकेत असलेल्या पर्वतवासी दस्युंच्या सात गणांना पाण्डवाने जिंकले.
2.28.17
ततः काश्मीरकान्वीरान्क्षत्रियान्क्षत्रियर्षभः ।
व्यजयल्लोहितं चैव मण्डलैर्दशभिः सह ॥ २.२८.१७ ॥
नंतर क्षत्रियश्रेष्ठाने काश्मीरातील वीर क्षत्रियांना जिंकले; आणि दहा मण्डलांसह लोहितांनाही जिंकले.
2.28.18
ततस्त्रिगर्ताः कौन्तेयं दार्वाः कोकनदास्तथा ।
क्षत्रिया बहवो राजन्नुपावर्तन्त सर्वशः ॥ २.२८.१८ ॥
नंतर, हे राजा, त्रिगर्त, दार्व, कोकनद आणि अनेक क्षत्रिय सर्वत्रून कुन्तीपुत्राला शरण गेले.
2.28.19
अभिसारीं ततो रम्यां विजिग्ये कुरुनन्दनः ।
उरगावासिनं रम्यं रोचमानं रणेऽजयत् ॥ २.२८.१९ ॥
नंतर कुरुनंदनाने रमणीय अभिसारीला जिंकले. उरगावासी रमणीय रोचमानाला रणात जिंकले.
2.28.20
ततः सिंहपुरं रम्यं चित्रायुधसुरक्षितम् ।
प्राधमद्बलमास्थाय पाकशासनिराहवे ॥ २.२८.२० ॥
नंतर चित्रायुधाने रक्षिलेल्या रमणीय सिंहपुरावर इंद्रपुत्राने सैन्यासह रणात हल्ला केला.
2.28.21
ततः सुह्यांश्च चोलांश्च किरीटी पाण्डवर्षभः ।
सहितः सर्वसैन्येन प्रामथत्कुरुनन्दनः ॥ २.२८.२१ ॥
नंतर पांडवश्रेष्ठ किरीटी कुरुनंदनाने सर्व सैन्यासह सुह्य आणि चोल यांना चिरडले.
2.28.22
ततः परमविक्रान्तो बाह्लीकान्पाकशासनिः ।
महता परिमर्देन वशे चक्रे दुरासदान् ॥ २.२८.२२ ॥
नंतर परम पराक्रमी इंद्रपुत्राने महान मर्दनाने दुर्जय बाह्लीकांना वश केले.
2.28.23
गृहीत्वा तु बलं सारं फल्गुनः पाण्डुनन्दनः ।
दरदान्सहकाम्भोजैरजयत्पाकशासनिः ॥ २.२८.२३ ॥
सैन्यातील श्रेष्ठ भाग घेऊन पांडुनंदन फल्गुनाने, इंद्रपुत्राने दरद आणि कांबोजांसह दरदांना जिंकले.
2.28.24
प्रागुत्तरं दिशं ये च वसन्त्याश्रित्य दस्यवः ।
निवसन्ति वने ये च तान्सर्वानजयत्प्रभुः ॥ २.२८.२४ ॥
ईशान्य दिशेचा आश्रय घेऊन राहणारे दस्यू आणि अरण्यात राहणारे सर्वांना प्रभूने जिंकले.
2.28.25
लोहान्परमकाम्भोजानृषिकानुत्तरानपि ।
सहितांस्तान्महाराज व्यजयत्पाकशासनिः ॥ २.२८.२५ ॥
हे महाराज, पाकशासनीचा पुत्र (अर्जुन) लोह, परम कांबोज, ऋषिक आणि उत्तरेकडील इतर लोकांनाही त्यांच्यासह जिंकला.
2.28.26
ऋषिकेष्वपि सङ्ग्रामे बभूवातिभयङ्करः ।
तारकामयसङ्काशः परस्त्वृषिकपार्थयोः ॥ २.२८.२६ ॥
ऋषिकांशी झालेल्या युद्धातही तो अत्यंत भयंकर झाला; तारकासारखा लोखंडी आयुधासमान, ऋषिक आणि पार्थ यांच्यात तो सर्वात भयंकर होता.
2.28.27
स विजित्य ततो राजन्नृषिकान्रणमूर्धनि ।
शुकोदरसमांस्तत्र हयानष्टौ समानयत् ॥ २.२८.२७ ॥
हे राजा, त्याने रणभूमीवर ऋषिकांना जिंकून तेथून शुकोदरासारखे आठ घोडे आणले.
2.28.28
मयूरसदृशानन्यानुत्तरानपरानपि ।
जवनानाशुगांश्चैव करार्थं समुपानयत् ॥ २.२८.२८ ॥
मयुरासारखे इतर, उत्तरेकडील आणखी काही, वेगवान आणि जलद धावणारे घोडेही त्याने कराच्या रूपात आणले.
2.28.29
स विनिर्जित्य सङ्ग्रामे हिमवन्तं सनिष्कृटम् ।
श्वेतपर्वतमासाद्य न्यविशत्पुरुषर्षभः ॥ २.२८.२९ ॥
त्या पुरुषश्रेष्ठाने युद्धात पूर्ण विजय मिळवून, निष्कूटासह हिमवानापर्यंत पोहोचून श्वेत पर्वतात प्रवेश केला.