ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 2.28
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.28.1
एवमुक्तः प्रत्युवाच भगदत्तं धनञ्जयः ।
अनेनैव कृतं सर्वं भविष्यत्यनुजानता ॥ २.२८.१ ॥
ਏਦਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਭਗਦੱਤ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਇਹ ਸਭ ਤੁਹਾਡੇ ਹੀ ਹੱਥੋਂ ਹੋਇਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।"
2.28.2
तं विजित्य महाबाहुः कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ।
प्रययावुत्तरां तस्माद्दिशं धनदपालिताम् ॥ २.२८.२ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਮਹਾਬਾਹੂ ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ ਧਨੰਜਯ ਉੱਥੋਂ ਧਨਦ (ਕੁਬੇਰ) ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਅਤ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਏ।
2.28.3
अन्तर्गिरिं च कौन्तेयस्तथैव च बहिर्गिरिम् ।
तथैवोपगिरं चैव विजिग्ये पुरुषर्षभः ॥ २.२८.३ ॥
ਕੁੰਤੀ ਪੁੱਤਰ, ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਨੇ ਅੰਤਰਗਿਰੀ, ਬਹਿਰਗਿਰੀ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਪਗਿਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
2.28.4
विजित्य पर्वतान्सर्वान्ये च तत्र नराधिपाः ।
तान्वशे स्थापयित्वा स धनान्यादाय सर्वशः ॥ २.२८.४ ॥
ਸਾਰੇ ਪਰਬਤਾਂ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਨ ਲੈ ਲਿਆ।
2.28.5
तैरेव सहितः सर्वैरनुरज्य च तान्नुपान् ।
उलूकवासिनं राजन्बृहन्तमुपजग्मिवान् ॥ २.२८.५ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਅਨੁਰਾਗ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਲੂਕਵਾਸੀ ਬ੍ਰਿਹੰਤ ਕੋਲ ਉਹ ਪਹੁੰਚਿਆ।
2.28.6
मृदङ्गवरनादेन रथनेमिस्वनेन च ।
हस्तिनां च निनादेन कम्पयन्वसुधामिमाम् ॥ २.२८.६ ॥
ਉੱਤਮ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਰੱਥ ਦੇ ਪਹੀਆਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਨਾਲ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਚਿੰਘਾੜ ਨਾਲ ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕੰਬਾਉਂਦੇ ਹੋਏ।
2.28.7
ततो बृहन्तस्त्वरितो बलेन चतुरङ्गिणा ।
निष्क्रम्य नगरात्तस्माद्योधयामास फाल्गुनम् ॥ २.२८.७ ॥
ਫਿਰ ਬ੍ਰਿਹੰਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਤੁਰੰਗਿਣੀ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਉਸ ਨਗਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਫਾਲਗੁਨ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲੱਗਾ।
2.28.8
सुमहान्सन्निपातोऽभूद्धनञ्जयबृहन्तयोः ।
न शशाक बृहन्तस्तु सोढुं पाण्डवविक्रमम् ॥ २.२८.८ ॥
ਧਨੰਜਯ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਹੰਤ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਡੀ ਟੱਕਰ ਹੋਈ; ਪਰ ਬ੍ਰਿਹੰਤ ਪਾਂਡਵ ਦਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕਿਆ।
2.28.9
सोऽविषह्यतमं मत्वा कौन्तेयं पर्वतेश्वरः ।
उपावर्तत दुर्धर्षो रत्नान्यादाय सर्वशः ॥ २.२८.९ ॥
ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਕੌੰਤੇਯ ਨੂੰ ਅਜੇਯ ਸਮਝ ਕੇ, ਸਭ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਤਨ ਲੈ ਕੇ ਮੁੜ ਗਿਆ।
2.28.10
स तद्राज्यमवस्थाप्य उलूकसहितो ययौ ।
सेनाबिन्दुमथो राजन्राज्यादाशु समाक्षिपत् ॥ २.२८.१० ॥
ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਰਾਜ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ ਉਲੂਕ ਸਮੇਤ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਫਿਰ ਸੇਨਾਬਿੰਦੂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਤੋਂ ਛੇਤੀ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ।
2.28.11
मोदापुरं वामवेदं सुदामानं सुसङ्कुलम् ।
उलूकानुत्तरांश्चैव तांश्च राज्ञः समानयत् ॥ २.२८.११ ॥
ਮੋਦਾਪੁਰ, ਵਾਮਵੇਦ, ਬਹੁਤ ਸੰਘਣਾ ਸੁਦਾਮਾਨ, ਉਲੂਕ, ਉੱਤਰ ਵਾਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ।
2.28.12
तत्रस्थः पुरुषैरेव धर्मराजस्य शासनात् ।
किरीटी जितवान्राजन्देशान्पञ्चगणांस्ततः ॥ २.२८.१२ ॥
ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਕੇ, ਧਰਮਰਾਜ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਆਦਮੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਕਿਰੀਟੀ ਨੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਫਿਰ ਪੰਜ ਗਣਾਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਜਿੱਤ ਲਏ।
2.28.13
स देवप्रस्थमासाद्य सेनाबिन्दोः पुरं प्रति ।
बलेन चतुरङ्गेण निवेशमकरोत्प्रभुः ॥ २.२८.१३ ॥
ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇਵਪ੍ਰਸਥ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸੇਨਾਬਿੰਦੂ ਦੇ ਨਗਰ ਵੱਲ ਚਤੁਰੰਗ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਡੇਰਾ ਲਾ ਬੈਠੇ।
2.28.14
स तैः परिवृतः सर्वैर्विष्वगश्वं नराधिपम् ।
अभ्यगच्छन्महातेजाः पौरवं पुरुषर्षभ ॥ २.२८.१४ ॥
ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਉਹ ਪੁਰਸ਼ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਪੌਰਵ ਰਾਜੇ ਵੱਲ ਵਧਿਆ।
2.28.15
विजित्य चाहवे शूरान्पार्वतीयान्महारथान् ।
जिगाय सेनया राजन्पुरं पौरवरक्षितम् ॥ २.२८.१५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜੀ ਸੂਰਮੇ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਪੌਰਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਅਤ ਨਗਰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
2.28.16
पौरवं युधि निर्जित्य दस्यून्पर्वतवासिनः ।
गणानुत्सवसङ्केतानजयत्सप्त पाण्डवः ॥ २.२८.१६ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪੌਰਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਤਿਉਹਾਰ-ਸੰਕੇਤ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜੀ ਦਸਿਊਆਂ ਦੇ ਸੱਤ ਗਣਾਂ ਨੂੰ ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਜਿੱਤਿਆ।
2.28.17
ततः काश्मीरकान्वीरान्क्षत्रियान्क्षत्रियर्षभः ।
व्यजयल्लोहितं चैव मण्डलैर्दशभिः सह ॥ २.२८.१७ ॥
ਫਿਰ ਕਸ਼ੱਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਸੂਰਮੇ ਕਸ਼ੱਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ; ਅਤੇ ਦਸ ਮੰਡਲਾਂ ਸਮੇਤ ਲੋਹਿਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ।
2.28.18
ततस्त्रिगर्ताः कौन्तेयं दार्वाः कोकनदास्तथा ।
क्षत्रिया बहवो राजन्नुपावर्तन्त सर्वशः ॥ २.२८.१८ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤ੍ਰਿਗਰਤ, ਦਾਰਵ, ਕੋਕਨਦ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਸਭ ਪਾਸਿਓਂ ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ ਅੱਗੇ ਝੁਕ ਗਏ।
2.28.19
अभिसारीं ततो रम्यां विजिग्ये कुरुनन्दनः ।
उरगावासिनं रम्यं रोचमानं रणेऽजयत् ॥ २.२८.१९ ॥
ਫਿਰ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਨੰਦਨ ਨੇ ਰਮਣੀਕ ਅਭਿਸਾਰੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ। ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਵਾਸੀ ਰਮਣੀਕ ਰੋਚਮਾਨ ਨੂੰ ਰਣ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਿਆ।
2.28.20
ततः सिंहपुरं रम्यं चित्रायुधसुरक्षितम् ।
प्राधमद्बलमास्थाय पाकशासनिराहवे ॥ २.२८.२० ॥
ਫਿਰ ਚਿਤ੍ਰਾਯੁਧ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਅਤ ਰਮਣੀਕ ਸਿੰਹਪੁਰ ਉੱਤੇ ਇੰਦਰ-ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਰਣ ਵਿੱਚ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
2.28.21
ततः सुह्यांश्च चोलांश्च किरीटी पाण्डवर्षभः ।
सहितः सर्वसैन्येन प्रामथत्कुरुनन्दनः ॥ २.२८.२१ ॥
ਫਿਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਕਿਰੀਟੀ, ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਨੰਦਨ ਨੇ ਸਾਰੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਸੁਹਯਾਂ ਅਤੇ ਚੋਲਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ।
2.28.22
ततः परमविक्रान्तो बाह्लीकान्पाकशासनिः ।
महता परिमर्देन वशे चक्रे दुरासदान् ॥ २.२८.२२ ॥
ਫਿਰ ਪਰਮ ਵਿਕ੍ਰਮੀ ਇੰਦਰ-ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਵੱਡੇ ਮਰਦਨ ਨਾਲ ਦੁਰਜੇਯ ਬਾਹਲੀਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ।
2.28.23
गृहीत्वा तु बलं सारं फल्गुनः पाण्डुनन्दनः ।
दरदान्सहकाम्भोजैरजयत्पाकशासनिः ॥ २.२८.२३ ॥
ਸੈਨਾ ਦਾ ਸਾਰ ਲੈ ਕੇ ਪਾਂਡੂ-ਨੰਦਨ ਫਲਗੁਨ, ਇੰਦਰ-ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਦਰਦਾਂ ਨੂੰ ਕੰਬੋਜਾਂ ਸਮੇਤ ਜਿੱਤਿਆ।
2.28.24
प्रागुत्तरं दिशं ये च वसन्त्याश्रित्य दस्यवः ।
निवसन्ति वने ये च तान्सर्वानजयत्प्रभुः ॥ २.२८.२४ ॥
ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਦਿਸ਼ਾ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਵੱਸਦੇ ਦਸਿਊਆਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਜਿੱਤਿਆ।
2.28.25
लोहान्परमकाम्भोजानृषिकानुत्तरानपि ।
सहितांस्तान्महाराज व्यजयत्पाकशासनिः ॥ २.२८.२५ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਪਾਕਸ਼ਾਸਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ ਲੋਹਾਂ, ਪਰਮ ਕੰਬੋਜਾਂ, ਰਿਸ਼ਿਕਾਂ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਦੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮੇਤ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
2.28.26
ऋषिकेष्वपि सङ्ग्रामे बभूवातिभयङ्करः ।
तारकामयसङ्काशः परस्त्वृषिकपार्थयोः ॥ २.२८.२६ ॥
ਰਿਸ਼ਿਕਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਗਿਆ; ਤਾਰਕ ਵਰਗੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਵਾਂਗ, ਰਿਸ਼ਿਕਾਂ ਤੇ ਪਾਰਥਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਸੀ।
2.28.27
स विजित्य ततो राजन्नृषिकान्रणमूर्धनि ।
शुकोदरसमांस्तत्र हयानष्टौ समानयत् ॥ २.२८.२७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਨੇ ਰਣ-ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ਿਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਉੱਥੋਂ ਸ਼ੁਕੋਦਰ ਵਰਗੇ ਅੱਠ ਘੋੜੇ ਲਿਆਂਦੇ।
2.28.28
मयूरसदृशानन्यानुत्तरानपरानपि ।
जवनानाशुगांश्चैव करार्थं समुपानयत् ॥ २.२८.२८ ॥
ਮੋਰ ਵਰਗੇ ਹੋਰ, ਉੱਤਰ ਦੇ ਹੋਰ ਵੀ, ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਛੇਤੀ ਦੌੜਨ ਵਾਲੇ ਘੋੜੇ ਵੀ ਉਹ ਕਰ ਵਜੋਂ ਲਿਆਇਆ।
2.28.29
स विनिर्जित्य सङ्ग्रामे हिमवन्तं सनिष्कृटम् ।
श्वेतपर्वतमासाद्य न्यविशत्पुरुषर्षभः ॥ २.२८.२९ ॥
ਉਸ ਪੁਰਸ਼ਰਿਸ਼ਭ ਨੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਨਿਸ਼ਕੂਟ ਸਮੇਤ ਹਿਮਵਾਨ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸ਼ਵੇਤ ਪਰਬਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ।