ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 2.34
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.34.1
सहदेवस्ततो राजा मन्त्रिभिः सह भारत ।
सम्प्रधार्य महाबाहुः सचिवैर्बुद्धिमत्तरैः ॥ २.३४.१ ॥
ହେ ଭରତବଂଶଧର, ତା'ପରେ ମହାବାହୁ ରାଜା ସହଦେବ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ଅତି ବୁଦ୍ଧିମାନ ସଚିବମାନଙ୍କ ସହ ଗଭୀର ଆଲୋଚନା କଲେ।
2.34.2
स विचार्य तदा राजन्सहदेवस्त्वरान्वितः ।
चिन्तयामास राजेन्द्र भ्रातुः पुत्रं घटोत्कचम् ॥ २.३४.२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେତେବେଳେ ସହଦେବ ବିଚାର କରି ଶୀଘ୍ର, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଭ୍ରାତୃପୁତ୍ର ଘଟୋତ୍କଚଙ୍କୁ ମନେ ପକାଇଲେ।
2.34.3
ततश्चिन्तितमात्रे तु राक्षसः प्रत्यदृश्यत ।
अतिदीर्घो महाबाहु सर्वाभरणभूषितः ॥ २.३४.३ ॥
ସେତେବେଳେ ଚିନ୍ତା କରିବା ମାତ୍ରେ ଜଣେ ରାକ୍ଷସ ପ୍ରକଟ ହେଲା; ଅତି ଦୀର୍ଘ, ମହାବାହୁ, ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାରରେ ଭୂଷିତ।
2.34.4
नीलजीमूतसङ्काशस्तप्तकाञ्चनकुण्डलः ।
विचित्रहारकेयूरः किङ्किणीमणिभूषितः ॥ २.३४.४ ॥
ସେ ନୀଳ ମେଘ ସଦୃଶ ଥିଲା; ତପ୍ତ ସୁନାର କୁଣ୍ଡଳ ଧାରଣ କରିଥିଲା; ବିଚିତ୍ର ହାର ଓ କେୟୂର ଥିଲା; ଘଣ୍ଟି ଓ ମଣିରେ ଭୂଷିତ ଥିଲା।
2.34.5
हेममाली महादंष्ट्रः किरीटी कुक्षिबन्धनः ।
ताम्रकेशो हरिश्मश्रुर्भीमाङ्गः कटकाङ्गदः ॥ २.३४.५ ॥
ସେ ସୁନାମାଳା ଧାରଣ କରିଥିଲା; ବଡ଼ ଦାନ୍ତ ଥିଲା; ମୁକୁଟଧାରୀ; ପେଟରେ କଟିବନ୍ଧନୀ ବାନ୍ଧିଥିଲା; ତମ୍ବା ରଙ୍ଗର କେଶ ଥିଲା; ପିଙ୍ଗଳ ଦାଢ଼ି ଥିଲା; ଭୟଙ୍କର ଅଙ୍ଗ ଥିଲା; କଙ୍କଣ ଓ ଅଙ୍ଗଦ ପିନ୍ଧିଥିଲା।
2.34.6
रक्तचन्दनदिग्धाङ्गः सूक्ष्माम्बरधरो बली ।
बलेन स ययौ तत्र चालयन्निव मेदिनीम् ॥ २.३४.६ ॥
ରକ୍ତଚନ୍ଦନ ଲିପ୍ତ ଅଙ୍ଗ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ବସ୍ତ୍ରଧାରୀ ସେ ବଳଶାଳୀ ବଳ ସହିତ ସେଠାକୁ ଗଲା, ଯେପରି ପୃଥିବୀକୁ ଟଳାଇ ଦେଉଥିଲା।
2.34.7
ततो दृष्ट्वा जना राजन्नायान्तं पर्वतोपमम् ।
भयाद्धि दुद्रुवुः सर्वे सिंहात्क्षुद्रमृगा यथा ॥ २.३४.७ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ପର୍ବତ ପରି ଆସୁଥିବା ତାକୁ ଦେଖି ସିଂହରୁ ଛୋଟ ହରିଣ ପରି ସମସ୍ତେ ଭୟରେ ପଳାଇଲେ।
2.34.8
आससाद च माद्रेयं पुलस्त्यं रावणो यथा ।
अभिवाद्य ततो राजन्सहदेवं घटोत्कचः ॥ २.३४.८ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ରାବଣ ଯେପରି ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇଥିଲା, ସେପରି ଘଟୋତ୍କଚ ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ର ସହଦେବଙ୍କ ପାଖେ ଯାଇ ପ୍ରଣାମ କଲା।
2.34.9
प्रह्वः कृताञ्जलिस्तस्थौ किं कार्यमिति चाब्रवीत् ।
तं परिष्वज्य बाहुभ्यां मूर्ध्न्युपाघ्राय पाण्डवः ॥ २.३४.९ ॥
ବିନୟରେ କର ଯୋଡି ଠିଆ ହୋଇ ସେ କହିଲା, "ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ କ'ଣ?" ତେବେ ପାଣ୍ଡବ ତାକୁ ଦୁଇ ବାହୁରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ମସ୍ତକ ଆଘ୍ରାଣ କଲେ।
2.34.10
तं मेरुशिखराकारमागतं पाण्डुनन्दनः ।
पूजयित्वा सहामात्यः प्रीतो वाक्यमुवाच ह ॥ २.३४.१० ॥
ମେରୁ ଶିଖର ପରି ଆକୃତିରେ ଆସିଥିବା ତାକୁ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଅମାତ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ସମ୍ମାନ କରି ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
2.34.11
गच्छ लङ्कां पुरीं वत्स करार्थं मम शासनात्॥ ।
तत्र दृष्ट्वा महात्मानं राक्षसेन्द्रं बिभीषणम् ॥ २.३४.११ ॥
ବତ୍ସ, ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ କର ଆଦାୟ ପାଇଁ ଲଙ୍କା ନଗରୀକୁ ଯାଅ। ସେଠାରେ ମହାତ୍ମା ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ର ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ଦେଖି...
2.34.12
रत्नानि राजसूयार्थं विविधानि बहूनि च। ॥ २.३४.१२ ॥
ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ବିବିଧ ଓ ବହୁ ରତ୍ନ (ଆଣ)।
2.34.13
पाण्डवेनैवमुक्तस्तु मुदा युक्तो घटोत्कचः ।
तथेत्युक्त्वा महाराज प्रतस्ये दक्षिणां दिशम् ॥ २.३४.१३ ॥
ପାଣ୍ଡବ ଏହିପରି କହିବାରୁ ଘଟୋତ୍କଚ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ 'ସେହିପରି' କହି, ହେ ମହାରାଜ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଯାତ୍ରା କଲା।
2.34.14
प्रययौ दक्षिणं कृत्वा सहदेवं घटोत्कचः ।
लङ्कामभिमुको राजन्समुद्रं स व्यलोकयत् ॥ २.३४.१४ ॥
ଘଟୋତ୍କଚ ସହଦେବଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣରେ ରଖି ଗଲା; ହେ ରାଜନ, ଲଙ୍କା ଆଡ଼କୁ ମୁହଁ କରି ସେ ସମୁଦ୍ର ଦେଖିଲା।
2.34.15
कूर्मग्राहझषाकीर्णं मीननक्रैस्तथाऽऽकुलम् ।
शुक्तिव्रातसमाकीर्णं शङ्कानां निचयाकुलम् ॥ २.३४.१५ ॥
ସେ ସମୁଦ୍ର କଇଁଛ, ଗ୍ରାହ ଓ ମାଛରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମୀନ ଓ କୁମ୍ଭୀରରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଶୁକ୍ତିସମୂହରେ ଆକୀର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଶଙ୍ଖର ରାଶିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।
2.34.16
स दृष्ट्वा रामसेतुं च चिन्तयन्रामविक्रमम् ।
गत्वा पारं समुद्रस्य दक्षिणं स घटोत्कचः ॥ २.३४.१६ ॥
ସେ ରାମସେତୁ ଦେଖି ରାମଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ଚିନ୍ତା କରି, ସମୁଦ୍ରର ଦକ୍ଷିଣ କୂଳ ପାର ହୋଇ ଗଲା — ସେ ଘଟୋତ୍କଚ।
2.34.17
ददर्श लङ्कां राजेन्द्र नाकपृष्ठोपमां शुभाम् ।
प्राकारेणावृतां रम्यां शुभद्वारैश्च शोभिताम् ॥ २.३४.१७ ॥
ସେ ଲଙ୍କା ଦେଖିଲା — ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସ୍ୱର୍ଗର ପୃଷ୍ଠ ପରି ଶୁଭ, ପ୍ରାକାରରେ ଘେରା, ରମଣୀୟ ଏବଂ ଶୁଭ ଦ୍ୱାରରେ ଶୋଭିତ।
2.34.18
प्रासादैर्बहुसाहस्रैः श्वेतरक्तैश्च सङ्कुलाम् ।
दिव्यदुन्दुभिनिर्ह्रादामुद्यानवनशोभिताम् ॥ २.३४.१८ ॥
ଅନେକ ସହସ୍ର ଧଳା ଓ ଲାଲ ପ୍ରାସାଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଦିବ୍ୟ ଦୁନ୍ଦୁଭିର ନାଦରେ ଗୁଞ୍ଜିତ, ଉଦ୍ୟାନ ଓ ବନରେ ଶୋଭିତ।
2.34.19
सर्वकालफलैर्वृक्षैः पुष्पितैरुपशोभिताम् ।
पुष्पगन्धैश्च सङ्कीर्णां रमणीयमहारथाम् ॥ २.३४.१९ ॥
ସବୁ ଋତୁରେ ଫଳ ଦେଉଥିବା, ଫୁଲ ଫୁଟିଥିବା ଗଛରେ ଶୋଭିତ, ପୁଷ୍ପଗନ୍ଧରେ ଭରପୂର, ରମଣୀୟ, ମହାରଥୀଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ (ସେହି ନଗରୀ)।
2.34.20
नानारत्नैश्च सम्पूर्णामिन्द्रस्येवामरावतीम् ।
विवेश स पुरीं लङ्कां राक्षसैश्च निषेविताम् ॥ २.३४.२० ॥
ନାନା ରତ୍ନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅମରାବତୀ ସଦୃଶ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ସେହି ଲଙ୍କା ନଗରୀରେ ସେ ପ୍ରବେଶ କଲା।
2.34.21
उपादाय च सर्वाणि प्रत्यागच्छ महाबल ।
ददर्श स पुरीं लङ्कां राक्षसैश्च निषेविताम्
नानावेषधरान्दक्षान्नारीश्च प्रियदर्शनाः ॥ २.३४.२१ ॥
ହେ ମହାବଳ, ସବୁ ନେଇ ଫେରି ଆସ ବୋଲି (କହି); ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ସେହି ଲଙ୍କା ନଗରୀକୁ ସେ ଦେଖିଲା। ନାନା ବେଶଧାରୀ ଦକ୍ଷ ପୁରୁଷ ଓ ପ୍ରିୟଦର୍ଶନା ନାରୀମାନଙ୍କୁ (ଦେଖିଲା)।
2.34.22
दिव्यमाल्याम्बरधरा दिव्यभूषणभूषिताः ।
मदरक्तान्तनयनाः पीनश्रोणिपयोधराः ॥ २.३४.२२ ॥
ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଓ ବସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା, ଦିବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, ମଦରେ ଆଖିର କୋଣ ଲାଲ, ପୁଷ୍ଟ କଟି ଓ ସ୍ତନ ବିଶିଷ୍ଟା (ନାରୀ ଥିଲେ)।
2.34.23
भैमसेनिं ततो दृष्ट्वा हृष्टास्ते विस्मयं गताः ।
आससाद गृहं राज्ञ इन्द्रस्य सदनोपमम् ॥ २.३४.२३ ॥
ତା'ପରେ ଭୈମସେନିଙ୍କୁ ଦେଖି ସେମାନେ ହର୍ଷିତ ଓ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭବନ ସଦୃଶ ରାଜଗୃହ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
2.34.24
स द्वारपालमासाद्य वाक्यमेतदुवाच ह। ॥ २.३४.२४ ॥
ସେ ଦ୍ୱାରପାଳଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା।
2.34.26
द्रष्टुमिच्छामि राजेनद्रं त्वं क्षिप्रं मां निवेदय ।
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा द्वारपालो महीपते ॥ २.३४.२६ ॥
ମୁଁ ରାଜେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ; ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ମୋ ବିଷୟରେ ଜଣାଅ। ତାଙ୍କର ସେହି ବଚନ ଶୁଣି, ହେ ମହୀପତି, ଦ୍ୱାରପାଳ...
2.34.27
तथेत्युक्त्वा विवेशाथ भवनं स निवेदकः ।
प्राञ्जलिः स्रवमाचष्ट स्रवां दूतगिरं तदा ॥ २.३४.२७ ॥
"ଠିକ୍" ବୋଲି କହି ସେ ନିବେଦକ ପ୍ରାସାଦରେ ପ୍ରବେଶ କଲା। ତାପରେ ହାତ ଯୋଡ଼ି ଦୂତର ବଚନ ଜଣାଇଲା।
2.34.28
द्वारपालवचः श्रुत्वा राक्षसेन्द्रो विभीषणः ।
उवाच वाक्यं धर्मात्मा समीपं मे प्रवेश्यताम् ॥ २.३४.२८ ॥
ଦ୍ୱାରପାଳଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ଧର୍ମାତ୍ମା ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ର ବିଭୀଷଣ କହିଲେ: "ତାକୁ ମୋ ନିକଟକୁ ପ୍ରବେଶ କରାଅ।"
2.34.29
एवमुक्तस्तु राज्ञा स धर्मज्ञेन महात्मना ।
अथनिष्कम्य सम्भ्रान्तो द्वार्स्थोहैडिम्बमब्रवीत् ॥ २.३४.२९ ॥
ଧର୍ମଜ୍ଞ ମହାତ୍ମା ରାଜା ଏପରି କହିବାରୁ, ଦ୍ୱାରରେ ଥିବା ସେ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ ବାହାରକୁ ଆସି ହୈଡିମ୍ବଙ୍କୁ କହିଲା।
2.34.30
एहि दूत नृपं द्रष्टुं क्षिप्रं प्रविश च स्वयम् ।
द्वारपालवचः श्रुत्वा प्रविवेश घटोत्कचः ॥ २.३४.३० ॥
"ଆସ ଦୂତ, ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ତୁମେ ନିଜେ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରବେଶ କର।" ଦ୍ୱାରପାଳଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ଘଟୋତ୍କଚ ପ୍ରବେଶ କଲା।
2.34.31
स प्रविश्य ददर्शाथ राक्षसेन्द्रस्य मन्दिरम् ।
ततः कैलाससङ्काशं तत्पकाञ्चनतोरणम् ॥ २.३४.३१ ॥
ସେ ପ୍ରବେଶ କରି ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରାସାଦ ଦେଖିଲା। ସେତେବେଳେ ତାହା କୈଳାସ ସଦୃଶ ଥିଲା; ତାହାର ତୋରଣଗୁଡ଼ିକ ଶୁଦ୍ଧ ସୁନାର ଥିଲା।
2.34.32
प्राकारेण परिक्षिप्तं गोपुरैश्चापि शोभितम् ।
हर्म्यप्रासादसम्बाधं नानारत्नोपशोभितम् ॥ २.३४.३२ ॥
ତାହା ପ୍ରାକାରରେ ଘେରା ଥିଲା, ଗୋପୁରରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା, ହର୍ମ୍ୟ ଓ ପ୍ରାସାଦରେ ଭରା ଥିଲା ଏବଂ ନାନା ରତ୍ନରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲା।
2.34.33
काञ्चनैस्तापनीयैश्च स्फाटिकै राजतैरपि ।
वज्रवैडूर्यजुष्टैश्च स्तम्भैश्च सुमनोहरैः ॥ २.३४.३३ ॥
ତାହା ସୁନା, ତପ୍ତ ସୁନା, ସ୍ଫଟିକ ଓ ରୂପାର ସ୍ତମ୍ଭ ଏବଂ ହୀରା-ବୈଦୂର୍ଯ୍ୟ ଖଚିତ ଅତି ମନୋହର ସ୍ତମ୍ଭରେ ଯୁକ୍ତ ଥିଲା।
2.34.34
नानाध्वजपताकाभिर्युक्तं मणिविचित्रितम् ।
चित्रमाल्यावृतं रम्यं तप्तकाञ्चनवेदिकम् ॥ २.३४.३४ ॥
ତାହା ନାନା ଧ୍ୱଜା ଓ ପତାକାରେ ଯୁକ୍ତ, ମଣିରେ ବିଚିତ୍ର, ରଙ୍ଗୀନ ମାଳାରେ ଆବୃତ, ରମ୍ୟ ଏବଂ ତପ୍ତ ସୁନାର ବେଦିକାଯୁକ୍ତ ଥିଲା।
2.34.35
स दृष्ट्वा तत्र सर्वं च भैमसेनिर्मनोहरम् ।
प्रविशन्नेव हैडिम्बः शुश्राव मधुरस्वरम् ॥ २.३४.३५ ॥
ଭୀମସେନଙ୍କ ପୁତ୍ର, ହିଡିମ୍ବାର ପୁତ୍ର ସେଠାକାର ସବୁକିଛି ମନୋହର ଦେଖି, ପ୍ରବେଶ କରିବା ମାତ୍ରେ ମଧୁର ସ୍ୱର ଶୁଣିଲେ।
2.34.36
तन्त्रीगीतसमाकीर्णं समतालमिताक्षरम् ।
दिव्यदुन्दुभिनिर्ह्रादं वादित्रसततं शुभम् ॥ २.३४.३६ ॥
ତାହା ତନ୍ତ୍ରୀ ଗୀତରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ସମତାଳ ଓ ମିତାକ୍ଷରରେ ବନ୍ଧା, ଦିବ୍ୟ ଦୁନ୍ଦୁଭି ନିନାଦିତ, ନିରନ୍ତର ବାଦ୍ୟରେ ଶୁଭ ଥିଲା।
2.34.37
स श्रुत्वा मधुरं शब्दं प्रीतिमानभवत्तदा ।
ततो विगाह्य हैडिम्बो बहुकक्ष्यां मनोरमाम् ॥ २.३४.३७ ॥
ସେ ମଧୁର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ସେତେବେଳେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ତାପରେ ହିଡିମ୍ବାର ପୁତ୍ର ବହୁ କକ୍ଷବିଶିଷ୍ଟ ସେହି ମନୋରମ ଭବନରେ ଗଭୀର ଭାବେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
2.34.38
स ददर्श महात्मानं द्वार्स्थेन सह भारत ।
तं विभीषणमासीनं काञ्चने परमासने ॥ २.३४.३८ ॥
ହେ ଭାରତ, ସେ ଦ୍ୱାରପାଳ ସହିତ ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ସୁବର୍ଣ୍ଣର ଉତ୍ତମ ଆସନରେ ବସିଥିବା ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ।
2.34.39
दिवि भास्करसङ्काशं मुक्तामणिविभूषितम् ।
दिव्याभरणचित्राङ्गं दिव्यरूपधरं विभुम् ॥ २.३४.३९ ॥
ଆକାଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ମୋତି ଓ ମଣିରେ ଶୋଭିତ, ଦିବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାରରେ ଚିତ୍ରିତ ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟ, ଦିବ୍ୟରୂପଧାରୀ ସେହି ସମର୍ଥଙ୍କୁ (ସେ ଦେଖିଲେ)।
2.34.40
दिव्यमाल्याम्बरधरं दिव्यगन्धोक्षितं शुभम् ।
विभ्राजमानं वपुषा सूर्यवैश्वानरप्रभम् ॥ २.३४.४० ॥
ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଓ ବସ୍ତ୍ର ଧାରଣକାରୀ, ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧରେ ସିଞ୍ଚିତ, ଶୁଭ, ଶରୀରରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନି ସମ ପ୍ରଭାଯୁକ୍ତ (ତାଙ୍କୁ ସେ ଦେଖିଲେ)।
2.34.41
उपोपविष्टं सचिवैर्देवैरिव शतक्रतुम् ।
यक्षैर्महात्मभिर्दिव्यनारीभिर्हृद्यकान्तिभिः ॥ २.३४.४१ ॥
ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି, ନିଜ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ ବସିଥିବା; ତାଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ମହାତ୍ମା ଯକ୍ଷ ଓ ମନୋହର କାନ୍ତିର ଦିବ୍ୟ ନାରୀ (ଥିଲେ)।
2.34.42
गीतैर्मङ्गलयुक्तैश्च पूज्यमानं यथा दिवि ।
चामरे व्यजने चाग्र्ये हेमदण्डे महाधने ॥ २.३४.४२ ॥
ମଙ୍ଗଳ ଗୀତ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଭଳି ପୂଜିତ ହେଉଥିବା; ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦଣ୍ଡଯୁକ୍ତ ଉତ୍ତମ, ମୂଲ୍ୟବାନ ଚାମର ଓ ବିଂଜନ (ତାଙ୍କ ଉପରେ ଢଳାଯାଉଥିଲା)।
2.34.43
गृहीते वरनारीभ्यां धूयमाने च मूर्धनि ।
अर्चिष्मन्तं श्रिया जुष्टं कुबेरवरुणोपमम् ॥ २.३४.४३ ॥
ଦୁଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧରାଯାଇ, ମସ୍ତକ ଉପରେ ଢଳାଯାଉଥିବା, ତେଜସ୍ୱୀ, ଶୋଭାଯୁକ୍ତ, କୁବେର ଓ ବରୁଣ ସମ (ସେ ଥିଲେ)।
2.34.44
धर्मे चैव स्थितं नित्यमद्भुतं राक्षसेस्वरम् ।
राममिक्ष्वाकुनाथं वै स्मरन्तं मनसा सदा ॥ २.३४.४४ ॥
ସର୍ବଦା ଧର୍ମରେ ସ୍ଥିତ, ଅଦ୍ଭୁତ ରାକ୍ଷସେଶ୍ୱର, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁନାଥ ରାମଙ୍କୁ ମନରେ ସର୍ବଦା ସ୍ମରଣ କରୁଥିବା।
2.34.45
दृष्ट्वा घटोत्कचो राजन्ववन्दे तं कृताञ्जलिः ।
प्रह्वस्तस्थौ महावीर्यः शक्रं चित्ररथो यथा ॥ २.३४.४५ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ଘଟୋତ୍କଚ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ହାତ ଯୋଡ଼ି ପ୍ରଣାମ କଲେ; ମହାବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ସେ ନମ୍ର ହୋଇ ଠିଆ ହେଲେ, ଯେପରି ଚିତ୍ରରଥ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହୁଅନ୍ତି।
2.34.46
तं दूतमागतं दृष्ट्वा राक्षसेन्द्रो विभीषणः ।
पूजयित्वा यथान्यायं सान्त्वपूर्वं वचोऽब्रवीत् ॥ २.३४.४६ ॥
ଆସିଥିବା ସେହି ଦୂତଙ୍କୁ ଦେଖି ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ର ବିଭୀଷଣ ଯଥାବିଧି ସତ୍କାର କରି ସାନ୍ତ୍ୱନାପୂର୍ବକ ଏହି କଥା କହିଲେ।
2.34.47
कस्य वंशे स सञ्जातः करमिच्छन्महीपतिः ।
तस्यानुजान्समस्तांश्च पुरं देशं च तस्य वै ॥ २.३४.४७ ॥
କର ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ସେହି ରାଜା କେଉଁ ବଂଶରେ ଜନ୍ମିଛନ୍ତି? ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ କନିଷ୍ଠ ଭାଇ, ନଗର ଓ ଦେଶ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ କୁହ।
2.34.48
त्वां च कार्यं च तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामि तत्वतः ।
विस्तरेण मम ब्रूहि सर्वानेतान्पृथक्पृथक् ॥ २.३४.४८ ॥
ତୁମ ବିଷୟରେ ଏବଂ ସେହି ସମଗ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ଯଥାର୍ଥରେ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ। ଏସବୁ ଗୋଟି ଗୋଟି କରି ବିସ୍ତାରରେ ମୋତେ କୁହ।
2.34.49
एवमुक्तस्तु हैडिम्बः पौलस्त्येन महात्मना ।
कृताञ्जलिरुवाचाथ समर्थमिदमुत्तरम् ॥ २.३४.४९ ॥
ମହାତ୍ମା ପୌଲସ୍ତ୍ୟ (ବିଭୀଷଣ) ଏହା କହିବା ପରେ ହୈଡିମ୍ବ (ଘଟୋତ୍କଚ) ହାତ ଯୋଡ଼ି ଏହି ଯଥାର୍ଥ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
2.34.50
सोमवंशोद्भवो राजा पाण्डुर्नाम महाबलः ।
पाण्डोश्च पुत्राः पञ्चासञ्छक्रतुल्यपराक्रमाः ॥ २.३४.५० ॥
ଚନ୍ଦ୍ରବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ପାଣ୍ଡୁ ନାମକ ମହାବଳୀ ରାଜା ଥିଲେ। ପାଣ୍ଡୁଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମାନ ପରାକ୍ରମୀ ପାଞ୍ଚ ପୁତ୍ର ଥିଲେ।
2.34.51
तेषां ज्येष्ठस्तु नाम्ना वै युधिष्ठिर इति श्रुतः ।
अजातशत्रुर्धर्मात्मा धर्मो विग्रहवानिव ॥ २.३४.५१ ॥
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସେ ଅଜାତଶତ୍ରୁ, ଧର୍ମାତ୍ମା, ଯେପରି ମୂର୍ତ୍ତିମନ୍ତ ଧର୍ମ।
2.34.52
ततो युधिष्ठिरो राजा प्राप्य राज्यमकारयत् ।
गङ्गाया दक्षिणे तीरे नगरे नागसाह्वये ॥ २.३४.५२ ॥
ତା'ପରେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରାଜ୍ୟ ପାଇ ଗଙ୍ଗାର ଦକ୍ଷିଣ ତୀରରେ ନାଗସାହ୍ଵୟ ନଗରରେ ଶାସନ କଲେ।
2.34.53
तद्दत्वा धृतराष्ट्राय शक्रप्रस्थं ययौ ततः ।
भ्रातृभिः सह राजेन्द्र शक्रप्रस्थेऽन्वमोदत ॥ २.३४.५३ ॥
ସେ ରାଜ୍ୟ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଦେଇ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥକୁ ଯାଇ ସେଠାରେ ଆନନ୍ଦିତ ରହିଲେ।
2.34.54
गङ्गायमुनयोर्मध्ये ते उभे नगरोत्तमे ।
नित्यं धर्मे स्थितो राजा शक्रप्रस्थे प्रशास्ति नः ॥ २.३४.५४ ॥
ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନାର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ସେହି ଦୁଇଟି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଗର। ସଦା ଧର୍ମରେ ସ୍ଥିତ ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥରେ ଆମକୁ ଶାସନ କରନ୍ତି।
2.34.55
तस्यानुजो महाबाहुर्भीमसेन इति श्रुतः ।
महातेजा महाकीर्तिः शक्रतुल्यपराक्रमः ॥ २.३४.५५ ॥
ତାଙ୍କ କନିଷ୍ଠ ଭାଇ ମହାବାହୁ ଭୀମସେନ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ, ମହାକୀର୍ତ୍ତିମାନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମାନ ପରାକ୍ରମୀ।
2.34.56
दशनागसहस्राणां बले तुल्यः स पाण्डवः ।
तस्यानुजोऽर्जुनो नाम महाबलपराक्रमः ॥ २.३४.५६ ॥
ସେ ପାଣ୍ଡବ ବଳରେ ଦଶ ହଜାର ହାତୀ ସମାନ। ତାଙ୍କ କନିଷ୍ଠ ଭାଇ ଅର୍ଜୁନ ନାମକ, ମହାବଳ ଓ ପରାକ୍ରମୀ।
2.34.57
सुकुमारो महासत्वो लोके वीर्येण विश्रुतः ।
कार्तवीर्यसमो वीर्ये सागरप्रतिमो बले ॥ २.३४.५७ ॥
ସେ ସୁକୁମାର ଓ ମହାସତ୍ତ୍ୱ, ଜଗତରେ ନିଜ ବୀର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ବୀର୍ଯ୍ୟରେ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ଯ୍ୟ ସମାନ, ବଳରେ ସାଗର ସମାନ।
2.34.58
जामदग्न्यसमश्चास्त्रे सङ्ख्ये रामसमोऽर्जुनः ।
रूपे शक्रसमः पार्थस्तेजसा भास्करोपमः ॥ २.३४.५८ ॥
ଅସ୍ତ୍ରରେ ସେ ଜମଦଗ୍ନିପୁତ୍ରଙ୍କ ସମାନ; ଯୁଦ୍ଧରେ ରାମ ସମାନ ଅର୍ଜୁନ। ରୂପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ପାର୍ଥ; ତେଜରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ।
2.34.59
देवदानवगन्धर्वैः पिशाचोरगराक्षसैः ।
मानुषैश्च समस्तैस्तु अजेयः फल्गुनो रणे ॥ २.३४.५९ ॥
ଦେବ, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ପିଶାଚ, ଉରଗ, ରାକ୍ଷସ ଏବଂ ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଫଲ୍ଗୁନ ଅଜେୟ।
2.34.60
तेन तत्खण्डवं दावं तर्पितं जातवेदसे ।
विजित्य तरसा शक्रं युधि देवगणैः सह ॥ २.३४.६० ॥
ସେ ଖାଣ୍ଡବ ବନର ସେହି ଦାବାନଳକୁ ଜାତବେଦସ (ଅଗ୍ନି)ଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କଲେ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବଗଣ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବେଗରେ ଜିତି।
2.34.61
लब्धान्यस्त्राणि दिव्यानि तर्पयित्वा हुताशनम् ।
तेन लब्धा महाराज दुर्लभा दैवतैरपि ॥ २.३४.६१ ॥
ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରି ସେ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ପାଇଲେ। ହେ ମହାରାଜ! ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ ସେସବ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ।
2.34.62
वासुदेवस्य भगिनी सुभद्रा नाम विश्रुता ।
अर्जुनस्यानुजो राजन्नकुलश्चेति विश्रुतः ॥ २.३४.६२ ॥
ବାସୁଦେବଙ୍କ ଭଉଣୀ ସୁଭଦ୍ରା ନାମରେ ବିଖ୍ୟାତ। ହେ ରାଜନ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସାନ ଭାଇ ନକୁଳ ମଧ୍ୟ ବିଖ୍ୟାତ।
2.34.63
दर्शनीयतमो लोके मूर्तिमानिव मन्मथः ।
तस्यानुजो महातेजाः सहदेव इति श्रुतः ॥ २.३४.६३ ॥
ଜଗତରେ ସର୍ବାଧିକ ସୁନ୍ଦର, ଯେମିତି ମୂର୍ତ୍ତିମନ୍ତ ମନ୍ମଥ। ତାଙ୍କ ସାନ ଭାଇ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ସହଦେବ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ।
2.34.64
तेनाहं प्रेषितो राजन्कुमारेण समो रणे ।
अहं घटोत्कचो नाम भीमसेनसुतो बली ॥ २.३४.६४ ॥
ହେ ରାଜନ, ରଣରେ ତାଙ୍କ ସମାନ ସେହି କୁମାର ମୋତେ ପଠାଇଛନ୍ତି। ମୁଁ ଭୀମସେନଙ୍କ ବଳବାନ ପୁଅ ଘଟୋତ୍କଚ।
2.34.65
मम माता महाभागा हिडिम्बा नाम राक्षसी ।
पार्थानामुपकारार्थं चरामि पृथिवीमिमाम् ॥ २.३४.६५ ॥
ମୋ ମାତା ମହାଭାଗା ହିଡିମ୍ବା ନାମକ ରାକ୍ଷସୀ। ପୃଥାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ ମୁଁ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ବିଚରଣ କରେ।
2.34.66
आसीत्पृथिव्याः सर्वस्या महीपालो युधिष्ठिरः ।
राजसूयं क्रतुश्रेष्ठमाहर्तुमुपचक्रमे ॥ २.३४.६६ ॥
ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀର ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଥିଲେ। ଯଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
2.34.67
सन्दिदेश च स भ्रातृन्करार्थं सर्वतोदिशम् ।
वृष्णिवीरेण सहितः सन्दिदेशानुजान्नृपः ॥ २.३४.६७ ॥
ସେହି ରାଜା କର ସଂଗ୍ରହ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ନିଜ ଭାଇମାନଙ୍କୁ ସନ୍ଦେଶ ପଠାଇଲେ। ବୃଷ୍ଣିବୀରଙ୍କ ସହିତ ରାଜା ନିଜ ସାନ ଭାଇମାନଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ।
2.34.68
उदीचीमर्जुनस्तूर्णं गत्वा मेरोरथोत्तमः ।
गत्वा शतसहस्राणि योजनानि महाबलः ॥ २.३४.६८ ॥
ଅର୍ଜୁନ ଶୀଘ୍ର ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଗଲେ। ମେରୁ ପାର ହୋଇ ସେହି ମହାବଳୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀର ଶହ ହଜାର ଯୋଜନ ଗଲେ।
2.34.69
त्वा सर्वान्नृपान्युद्धे हत्वा च तरसा वशी ।
स्वर्गद्वारमुपागम्य रत्नान्यादाय वै भृशम् ॥ २.३४.६९ ॥
ଆତ୍ମସଂଯମୀ ଅର୍ଜୁନ ଯୁଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ବଳରେ ପରାସ୍ତ କଲେ। ସ୍ୱର୍ଗଦ୍ୱାରରେ ପହଞ୍ଚି ସେ ବହୁ ରତ୍ନ ନେଲେ।
2.34.70
अश्वांश्च विविधान्दिव्यान्सर्वानादाय फल्गुनः ।
धनं बहुविधं राजन्धर्मपुत्राय वै ददौ ॥ २.३४.७० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଅର୍ଜୁନ ବିବିଧ ଦିବ୍ୟ ଅଶ୍ୱ ସବୁ ନେଇ ବହୁ ପ୍ରକାରର ଧନ ଧର୍ମପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଲେ।
2.34.71
भीमसेनो हि राजेन्द्र जित्वा प्राचीं दिशं बलात् ।
वशे कृत्वा महीपालान्पाण्डवाय धनं ददौ ॥ २.३४.७१ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଭୀମସେନ ବଳରେ ପୂର୍ବ ଦିଗ ଜିତି ରାଜାଙ୍କୁ ବଶ କରି ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଧନ ଦେଲେ।
2.34.72
दिशं प्रतीचीं नकुलः करार्थं प्रययौ तथा ।
सहदेवो दिशं याम्यां जित्वा सर्वान्महीक्षितः ॥ २.३४.७२ ॥
ନକୁଳ କର ନେବା ପାଇଁ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଗଲେ। ସେହିପରି ସହଦେବ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଯାଇ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ଜିତିଲେ।
2.34.73
मां सन्दिदेश राजेन्द्र करार्थमिह सत्कृतः ।
पार्थानां चरितं तुभ्यं सङ्क्षेपात्समुदाहृतम् ॥ २.३४.७३ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଏଠାରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ସେମାନେ କର ନେବା ପାଇଁ ମୋତେ ପଠାଇଲେ। ପାର୍ଥଙ୍କ ଚରିତ୍ର ମୁଁ ତୁମକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ କହିଲି।
2.34.74
तमवेक्ष्य महाराज धर्मराजं युधिष्ठिरम् ।
पावनं राजसूयं च भगवन्तं हरिं प्रभुम्।
एतानवेक्ष्य धर्मज्ञ करं दातुमिहार्हसि ॥ २.३४.७४ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଦେଖି, ପାବନ ରାଜସୂୟ ଏବଂ ଭଗବାନ ପ୍ରଭୁ ହରିଙ୍କୁ ଦେଖି, ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଏଠାରେ ଆପଣ କର ଦେବା ଉଚିତ।
2.34.75
तेन तद्भाषितं श्रुत्वा राक्षसेन्द्रो बिभीषणः ।
शासनं प्रतिजग्राह धर्मात्मा राक्षसैः सह ॥ २.३४.७५ ॥
ତାଙ୍କର କଥିତ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ର ଧର୍ମାତ୍ମା ବିଭୀଷଣ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସହିତ ସେହି ଶାସନ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
2.34.76
तच्च कृष्णकृतं धीमानित्यमन्यत स प्रभुः ।
ततो ददौ विचित्राणि कम्बलानि कुथानि च ॥ २.३४.७६ ॥
ସେହି ବୁଦ୍ଧିମାନ ପ୍ରଭୁ ତାହା କୃଷ୍ଣଙ୍କ କୃତ ବୋଲି ଭାବିଲେ; ତା'ପରେ ସେ ବିଚିତ୍ର କମ୍ବଳ ଓ ଗାଲିଚା ଦେଲେ।
2.34.77
दान्तकाञ्चनपर्यङ्कान्मणिहेमविचित्रितान् ।
भूषणानि महार्हाणि प्रवालानि मणींश्च सः ॥ २.३४.७७ ॥
ହାତୀଦାନ୍ତ ଓ ସୁନାର ପଲଙ୍କ, ମଣି ଓ ସୁନାରେ ବିଚିତ୍ର କରାଯାଇଥିବା, ଅତି ମୂଲ୍ୟବାନ ଅଳଙ୍କାର, ପ୍ରବାଳ ଓ ମଣି ମଧ୍ୟ ସେ ଦେଲେ।
2.34.78
काञ्चनानि च भाण्डनि कलशानि घटानि च ।
कटाहानि विचित्रानि द्रोण्यश्चैव सहस्रशः ॥ २.३४.७८ ॥
ସୁନାର ପାତ୍ର, କଳସ, ଘଟ, ବିଚିତ୍ର କଡ଼ାଇ ଓ ହଜାର ହଜାର ଦ୍ରୋଣୀ।
2.34.79
राजतानि च भाण्डानि रत्नगर्भांश्च कुण्डलान् ।
हेमपुष्पानि चान्यानि रुक्ममुख्यानि चापरान्। ॥ २.३४.७९ ॥
ରୂପାର ପାତ୍ର, ରତ୍ନ ଭରା କୁଣ୍ଡଳ, ସୁନାର ଫୁଲ ଓ ସୁନା ପ୍ରଧାନ ଅନ୍ୟ ବସ୍ତୁ।
2.34.80
शङ्खांश्च चन्द्रसङ्काशांश्चित्रावर्तविचित्रितान् ।
यज्ञस्य तोरणे युक्तान्ददौ तालांश्चतुर्दश ॥ २.३४.८० ॥
ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଧଳା, ଆବର୍ତ୍ତ ଚିହ୍ନରେ ବିଚିତ୍ର ଶଙ୍ଖ ଏବଂ ଯଜ୍ଞର ତୋରଣରେ ଲଗାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ଚଉଦଟି ତାଳପତ୍ର ପଙ୍ଖା ସେ ଦେଲେ।
2.34.81
रुक्मपङ्कजपुष्पाणि शिबिका मणिभूषिताः ।
मुकुटानि महार्हाणि रत्नगर्भांश्च कङ्कणान् ॥ २.३४.८१ ॥
ସୁନାର ପଦ୍ମ-ଫୁଲ, ମଣିରେ ସଜା ପାଲିଙ୍କି, ଅତି ମୂଲ୍ୟବାନ ମୁକୁଟ ଏବଂ ରତ୍ନଗର୍ଭ କଙ୍କଣ।
2.34.82
चन्दनानि च मुख्यानि वासांसि विविधानि च ।
स ददौ सहदेवाय तदा राजा विभीषणाः ॥ २.३४.८२ ॥
ଉତ୍ତମ ଚନ୍ଦନ ଓ ନାନା ପ୍ରକାର ବସ୍ତ୍ର — ସେତେବେଳେ ରାଜା ଭୟଙ୍କର (ସେମାନଙ୍କୁ) ସହଦେବଙ୍କୁ ଦେଲେ।
2.34.83
तानि सर्वाणि रत्नानि आजह्रुस्ते निशाचराः ।
अष्टाशीतिसहस्राणि समदा रक्तलोचनाः ॥ २.३४.८३ ॥
ସେହି ସମସ୍ତ ରତ୍ନ ସେହି ନିଶାଚରମାନେ ଆଣିଲେ — ଅଠାଅଶୀ ହଜାର, ମଦମତ୍ତ ଏବଂ ରକ୍ତନେତ୍ର।
2.34.84
रत्नान्यादाय सर्वाणि प्रतस्थे स घटोत्कचः ।
विभीषणं च राजानमभिवाद्य कृताञ्जलिः ॥ २.३४.८४ ॥
ସମସ୍ତ ରତ୍ନ ନେଇ ସେ ଘଟୋତ୍କଚ ଯାତ୍ରା କଲେ; ଯୋଡ଼ହାତ କରି ରାଜା ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।
2.34.85
प्रदक्षिणं परीत्यैव निर्जगाम घटोत्कचः ।
ततो रत्नान्युपादाय हैडिम्बो राक्षसैः सह ॥ २.३४.८५ ॥
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ଘଟୋତ୍କଚ ବାହାରିଗଲେ; ତା'ପରେ ରତ୍ନ ନେଇ ହିଡିମ୍ବାପୁତ୍ର ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସହ ଗଲେ।
2.34.86
जगाम तूर्णं लङ्कायाः सहदेवपदं प्रति ।
आसेदुः पाण्डवं सर्वे लङ्घयित्वा महोदधिम् ॥ २.३४.८६ ॥
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଶୀଘ୍ର ଲଙ୍କାରୁ ସହଦେବଙ୍କ ସ୍ଥାନ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ। ମହାସାଗର ପାର ହୋଇ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
2.34.87
सहदेवो ददर्शाथ रत्नाहारान्निशाचरान् ।
आगतान्भीमसङ्काशान्हैडिम्बं च तथा नृप ॥ २.३४.८७ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତା'ପରେ ସହଦେବ ଭୀମ ସଦୃଶ, ରତ୍ନ ଆଣିଥିବା ନିଶାଚରମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ହୈଡିମ୍ବ (ଘଟୋତ୍କଚ)ଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
2.34.88
द्रमिला नैऋतान्दृष्ट्वा दुद्रुवुस्ते भयार्दिताः ।
भैमसेनिस्ततो गत्वा मार्देयं प्राञ्जलिः स्थितः ॥ २.३४.८८ ॥
ନୈର୍ଋତମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଦ୍ରମିଳମାନେ ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ପଳାଇଲେ। ତା'ପରେ ଭୀମସେନଙ୍କ ପୁତ୍ର ମାର୍ଦେୟ (ସହଦେବ)ଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ହାତ ଯୋଡ଼ି ଠିଆ ହେଲେ।
2.34.89
प्रीतिमानभवद्दृष्ट्वा रत्नौधं तं च पाण्डवः ।
तं परिष्वज्य पाणिभ्यां दृष्ट्वा तान्प्रीतिमानभूत् ॥ २.३४.८९ ॥
ରତ୍ନରାଶି ଓ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ପାଣ୍ଡବ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦୁଇ ହାତରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ପୁନର୍ବାର ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।
2.34.90
विसृज्य द्रविडान्सर्वान्गमनायोपचक्रमे ।
न्यवर्तम ततो धीमान्सहदेवो नराधिपः ॥ २.३४.९० ॥
ସମସ୍ତ ଦ୍ରାବିଡ଼ମାନଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ ସେମାନେ ପ୍ରସ୍ଥାନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ତା'ପରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ସହଦେବ, ନରାଧିପ, ଫେରିଲେ।
2.34.91
एवं विजित्य तरसा सान्त्वेन विजयेन च ।
करदान्पार्थिवान्कृत्वा प्रत्यागच्छदरिन्दमः ॥ २.३४.९१ ॥
ଏହିପରି ବଳରେ, ସାନ୍ତ୍ୱନାରେ ଓ ବିଜୟରେ ଜିଣି, ରାଜାମାନଙ୍କୁ କର ଦେଉଥିବା କରି ଅରିନ୍ଦମ ଫେରିଲେ।
2.34.92
रत्नसालमुपादाय ययौ सहनिशाचरः ।
इन्द्रप्रस्थं विवेशाथ कम्पयन्निव मेदिनीम् ॥ २.३४.९२ ॥
ରତ୍ନସାଳ ନେଇ ସେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସହିତ ଗଲେ; ପୃଥିବୀକୁ ଥରାଇ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
2.34.93
दृष्ट्वा युधिष्ठिरं राजन्सहदेवः कृताञ्जलिः ।
प्रह्वोऽभिवाद्य तस्थौ स पूजितश्चापि तेन वै ॥ २.३४.९३ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଦେଖି ସହଦେବ କରଯୋଡ଼ି, ନତ ହୋଇ ପ୍ରଣାମ କରି ଠିଆ ହେଲେ; ସେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କଠାରୁ ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ।
2.34.94
लङ्काप्राप्तान्धनौघांश्च दृष्ट्वा तान्दुर्लभान्बहून् ।
प्रीतिमानभवद्राजा विस्मयं परमं ययौ ॥ २.३४.९४ ॥
ଲଙ୍କାରୁ ଆଣାଯାଇଥିବା ଦୁର୍ଲଭ ଅନେକ ଧନରାଶି ଦେଖି ରାଜା ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ।
2.34.95
धर्मराजाय तत्सर्वं निवेद्य भरतर्षभ ।
कोटीसहस्रमधिकं हिरण्यस्य महात्मने ॥ २.३४.९५ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେସବୁ ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରି, ମହାତ୍ମାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ହଜାର କୋଟିରୁ ଅଧିକ ସୁନା (ଅର୍ପଣ କଲେ)।
2.34.96
विविधानि च रत्नानि गोजाविमहिषांस्तथा ।
कृतकर्मा सुखं राजन्नुवास जनमेजय ॥ २.३४.९६ ॥
ବିବିଧ ରତ୍ନ ଓ ଗାଈ, ଛେଳି, ମେଷ ଓ ମହିଷ (ଦେଲେ)। ହେ ଜନମେଜୟ, କର୍ମ ସମାପ୍ତ କରି ସେ ସୁଖରେ ରହିଲେ।