ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 2.34
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.34.1
सहदेवस्ततो राजा मन्त्रिभिः सह भारत ।
सम्प्रधार्य महाबाहुः सचिवैर्बुद्धिमत्तरैः ॥ २.३४.१ ॥
ਹੇ ਭਰਤ ਵੰਸ਼ੀ, ਫਿਰ ਮਹਾਬਾਹੂ ਰਾਜਾ ਸਹਦੇਵ ਨੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਅਤਿ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ।
2.34.2
स विचार्य तदा राजन्सहदेवस्त्वरान्वितः ।
चिन्तयामास राजेन्द्र भ्रातुः पुत्रं घटोत्कचम् ॥ २.३४.२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤਦ ਸਹਦੇਵ ਨੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਉਤਾਵਲੇ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਘਟੋਤਕਚ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ।
2.34.3
ततश्चिन्तितमात्रे तु राक्षसः प्रत्यदृश्यत ।
अतिदीर्घो महाबाहु सर्वाभरणभूषितः ॥ २.३४.३ ॥
ਤਦ ਸੋਚਦਿਆਂ ਹੀ ਇੱਕ ਰਾਕਸ਼ਸ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ; ਅਤਿ ਲੰਮਾ, ਮਹਾਬਾਹੂ, ਸਾਰੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ।
2.34.4
नीलजीमूतसङ्काशस्तप्तकाञ्चनकुण्डलः ।
विचित्रहारकेयूरः किङ्किणीमणिभूषितः ॥ २.३४.४ ॥
ਉਹ ਨੀਲੇ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਸੀ; ਤਪਾਏ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੁੰਡਲ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ; ਵਿਚਿੱਤਰ ਹਾਰ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ੂਬੰਦ ਵਾਲਾ; ਘੰਟੀਆਂ ਅਤੇ ਮਣੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ।
2.34.5
हेममाली महादंष्ट्रः किरीटी कुक्षिबन्धनः ।
ताम्रकेशो हरिश्मश्रुर्भीमाङ्गः कटकाङ्गदः ॥ २.३४.५ ॥
ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਲਾ ਵਾਲਾ; ਵੱਡੀਆਂ ਦਾੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲਾ; ਤਾਜ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ; ਢਿੱਡ ਉੱਤੇ ਪੇਟੀ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ; ਤਾਂਬੇ ਰੰਗੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ; ਪੀਲੀ ਦਾੜ੍ਹੀ ਵਾਲਾ; ਭਿਆਨਕ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ; ਕੰਗਣ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ੂਬੰਦ ਵਾਲਾ।
2.34.6
रक्तचन्दनदिग्धाङ्गः सूक्ष्माम्बरधरो बली ।
बलेन स ययौ तत्र चालयन्निव मेदिनीम् ॥ २.३४.६ ॥
ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਲੱਗੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਬਰੀਕ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਉਹ ਬਲੀ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
2.34.7
ततो दृष्ट्वा जना राजन्नायान्तं पर्वतोपमम् ।
भयाद्धि दुद्रुवुः सर्वे सिंहात्क्षुद्रमृगा यथा ॥ २.३४.७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪਰਬਤ ਵਰਗਾ ਆਉਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਇਵੇਂ ਭੱਜ ਗਏ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਹਿਰਨ ਭੱਜਦੇ ਹਨ।
2.34.8
आससाद च माद्रेयं पुलस्त्यं रावणो यथा ।
अभिवाद्य ततो राजन्सहदेवं घटोत्कचः ॥ २.३४.८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਵਣ ਪੁਲਸਤਯ ਕੋਲ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਘਟੋਤਕਚ ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਹਦੇਵ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।
2.34.9
प्रह्वः कृताञ्जलिस्तस्थौ किं कार्यमिति चाब्रवीत् ।
तं परिष्वज्य बाहुभ्यां मूर्ध्न्युपाघ्राय पाण्डवः ॥ २.३४.९ ॥
ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੇਰਾ ਕੀ ਕੰਮ ਹੈ?" ਫਿਰ ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰ ਕੇ ਸਿਰ ਸੁੰਘਿਆ।
2.34.10
तं मेरुशिखराकारमागतं पाण्डुनन्दनः ।
पूजयित्वा सहामात्यः प्रीतो वाक्यमुवाच ह ॥ २.३४.१० ॥
ਮੇਰੂ ਚੋਟੀ ਵਰਗੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਏ ਉਸ ਦਾ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
2.34.11
गच्छ लङ्कां पुरीं वत्स करार्थं मम शासनात्॥ ।
तत्र दृष्ट्वा महात्मानं राक्षसेन्द्रं बिभीषणम् ॥ २.३४.११ ॥
ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਕਰ ਵਸੂਲਣ ਲਈ ਲੰਕਾ ਨਗਰੀ ਜਾ। ਉੱਥੇ ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ...
2.34.12
रत्नानि राजसूयार्थं विविधानि बहूनि च। ॥ २.३४.१२ ॥
ਰਾਜਸੂਯ ਯੱਗ ਲਈ ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਤਨ (ਲਿਆ)।
2.34.13
पाण्डवेनैवमुक्तस्तु मुदा युक्तो घटोत्कचः ।
तथेत्युक्त्वा महाराज प्रतस्ये दक्षिणां दिशम् ॥ २.३४.१३ ॥
ਪਾਂਡਵ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਘਟੋਤਕਚ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ 'ਠੀਕ ਹੈ' ਕਹਿ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਿਆ।
2.34.14
प्रययौ दक्षिणं कृत्वा सहदेवं घटोत्कचः ।
लङ्कामभिमुको राजन्समुद्रं स व्यलोकयत् ॥ २.३४.१४ ॥
ਘਟੋਤਕਚ ਸਹਦੇਵ ਨੂੰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਰੱਖ ਕੇ ਤੁਰਿਆ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਲੰਕਾ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਉਸਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵੇਖਿਆ।
2.34.15
कूर्मग्राहझषाकीर्णं मीननक्रैस्तथाऽऽकुलम् ।
शुक्तिव्रातसमाकीर्णं शङ्कानां निचयाकुलम् ॥ २.३४.१५ ॥
ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਕੱਛੂਆਂ, ਗ੍ਰਾਹਾਂ ਤੇ ਮੱਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਮੱਛੀਆਂ ਤੇ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਪਤ, ਸਿੱਪੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਸੰਖਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
2.34.16
स दृष्ट्वा रामसेतुं च चिन्तयन्रामविक्रमम् ।
गत्वा पारं समुद्रस्य दक्षिणं स घटोत्कचः ॥ २.३४.१६ ॥
ਉਸਨੇ ਰਾਮਸੇਤੂ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਪਰਾਕਰਮ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਹੋਇਆ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਦੇ ਪਾਰ ਚਲਾ ਗਿਆ — ਉਹ ਘਟੋਤਕਚ।
2.34.17
ददर्श लङ्कां राजेन्द्र नाकपृष्ठोपमां शुभाम् ।
प्राकारेणावृतां रम्यां शुभद्वारैश्च शोभिताम् ॥ २.३४.१७ ॥
ਉਸਨੇ ਲੰਕਾ ਵੇਖੀ — ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਸਵਰਗ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ, ਕੰਧ ਨਾਲ ਘਿਰੀ, ਰਮਣੀਕ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ।
2.34.18
प्रासादैर्बहुसाहस्रैः श्वेतरक्तैश्च सङ्कुलाम् ।
दिव्यदुन्दुभिनिर्ह्रादामुद्यानवनशोभिताम् ॥ २.३४.१८ ॥
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਲਾਲ ਮਹਿਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਦਿਵ ਦੁੰਦੁਭੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਮੁਖਰਿਤ, ਬਾਗਾਂ ਤੇ ਬੇਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ।
2.34.19
सर्वकालफलैर्वृक्षैः पुष्पितैरुपशोभिताम् ।
पुष्पगन्धैश्च सङ्कीर्णां रमणीयमहारथाम् ॥ २.३४.१९ ॥
ਸਾਰੀਆਂ ਰੁੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਫੁੱਲੇ ਹੋਏ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਰਮਣੀਕ, ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ (ਉਹ ਨਗਰ)।
2.34.20
नानारत्नैश्च सम्पूर्णामिन्द्रस्येवामरावतीम् ।
विवेश स पुरीं लङ्कां राक्षसैश्च निषेविताम् ॥ २.३४.२० ॥
ਅਨੇਕ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਮਰਾਵਤੀ ਵਰਗੀ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਵੱਸਦੀ ਉਸ ਲੰਕਾ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ।
2.34.21
उपादाय च सर्वाणि प्रत्यागच्छ महाबल ।
ददर्श स पुरीं लङ्कां राक्षसैश्च निषेविताम्
नानावेषधरान्दक्षान्नारीश्च प्रियदर्शनाः ॥ २.३४.२१ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਲ, ਸਭ ਕੁਝ ਲੈ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਓ (ਕਹਿ ਕੇ); ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਵੱਸਦੀ ਉਸ ਲੰਕਾ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ। ਅਨੇਕ ਵੇਸ਼ ਧਾਰੀ ਕੁਸ਼ਲ ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ ਪਿਆਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ (ਵੇਖੀਆਂ)।
2.34.22
दिव्यमाल्याम्बरधरा दिव्यभूषणभूषिताः ।
मदरक्तान्तनयनाः पीनश्रोणिपयोधराः ॥ २.३४.२२ ॥
ਦਿੱਬ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬਸਤਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਦਿੱਬ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਨਸ਼ੇ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਕੋਨੇ ਲਾਲ ਹੋਏ, ਭਰਵੇਂ ਕਮਰ ਅਤੇ ਛਾਤੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ (ਇਸਤਰੀਆਂ ਸਨ)।
2.34.23
भैमसेनिं ततो दृष्ट्वा हृष्टास्ते विस्मयं गताः ।
आससाद गृहं राज्ञ इन्द्रस्य सदनोपमम् ॥ २.३४.२३ ॥
ਫਿਰ ਭੈਮਸੇਨਿ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਹਰਸ਼ਿਤ ਅਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਰਗੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਘਰ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ।
2.34.24
स द्वारपालमासाद्य वाक्यमेतदुवाच ह। ॥ २.३४.२४ ॥
ਉਹ ਦਰਬਾਨ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲਿਆ।
2.34.26
द्रष्टुमिच्छामि राजेनद्रं त्वं क्षिप्रं मां निवेदय ।
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा द्वारपालो महीपते ॥ २.३४.२६ ॥
ਮੈਂ ਰਾਜੇਂਦਰ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਛੇਤੀ ਮੇਰੀ ਸੂਚਨਾ ਦੇ। ਉਸਦੇ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਮਹੀਪਤੀ, ਦੁਆਰਪਾਲ...
2.34.27
तथेत्युक्त्वा विवेशाथ भवनं स निवेदकः ।
प्राञ्जलिः स्रवमाचष्ट स्रवां दूतगिरं तदा ॥ २.३४.२७ ॥
"ਠੀਕ ਹੈ" ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਨਿਵੇਦਕ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਦੂਤ ਦੇ ਬੋਲ ਦੱਸੇ।
2.34.28
द्वारपालवचः श्रुत्वा राक्षसेन्द्रो विभीषणः ।
उवाच वाक्यं धर्मात्मा समीपं मे प्रवेश्यताम् ॥ २.३४.२८ ॥
ਦੁਆਰਪਾਲ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਾਕਸ਼ਸਰਾਜ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਉਸਨੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਣ ਦਿਓ।"
2.34.29
एवमुक्तस्तु राज्ञा स धर्मज्ञेन महात्मना ।
अथनिष्कम्य सम्भ्रान्तो द्वार्स्थोहैडिम्बमब्रवीत् ॥ २.३४.२९ ॥
ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਜੇ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਖੜੇ ਉਸ ਨੇ ਘਬਰਾ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ ਹੈਡਿੰਬ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
2.34.30
एहि दूत नृपं द्रष्टुं क्षिप्रं प्रविश च स्वयम् ।
द्वारपालवचः श्रुत्वा प्रविवेश घटोत्कचः ॥ २.३४.३० ॥
"ਆ ਦੂਤਾ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਤੂੰ ਆਪ ਛੇਤੀ ਅੰਦਰ ਆ।" ਦੁਆਰਪਾਲ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਘਟੋਤਕਚ ਅੰਦਰ ਗਿਆ।
2.34.31
स प्रविश्य ददर्शाथ राक्षसेन्द्रस्य मन्दिरम् ।
ततः कैलाससङ्काशं तत्पकाञ्चनतोरणम् ॥ २.३४.३१ ॥
ਉਹ ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ ਰਾਕਸ਼ਸਰਾਜ ਦਾ ਮਹਿਲ ਵੇਖਣ ਲੱਗਾ। ਉਹ ਕੈਲਾਸ਼ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਤੋਰਨ ਸ਼ੁੱਧ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਨ।
2.34.32
प्राकारेण परिक्षिप्तं गोपुरैश्चापि शोभितम् ।
हर्म्यप्रासादसम्बाधं नानारत्नोपशोभितम् ॥ २.३४.३२ ॥
ਉਹ ਪ੍ਰਾਕਾਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਗੋਪੁਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦਾ ਸੀ, ਹਰਮਿਆਂ ਤੇ ਪ੍ਰਾਸਾਦਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾਨਾ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਸੀ।
2.34.33
काञ्चनैस्तापनीयैश्च स्फाटिकै राजतैरपि ।
वज्रवैडूर्यजुष्टैश्च स्तम्भैश्च सुमनोहरैः ॥ २.३४.३३ ॥
ਉਹ ਸੋਨੇ, ਤਪੇ ਸੋਨੇ, ਸਫ਼ਟਿਕ ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਹੀਰੇ-ਵੈਡੂਰਜ ਜੜੇ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ।
2.34.34
नानाध्वजपताकाभिर्युक्तं मणिविचित्रितम् ।
चित्रमाल्यावृतं रम्यं तप्तकाञ्चनवेदिकम् ॥ २.३४.३४ ॥
ਉਹ ਨਾਨਾ ਧੁਜਾਵਾਂ ਤੇ ਪਤਾਕਾਵਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਮਣੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਚਿੱਤਰ, ਰੰਗੀਨ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ, ਰਮਣੀਕ ਅਤੇ ਤਪੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਵੇਦੀਆਂ ਵਾਲਾ ਸੀ।
2.34.35
स दृष्ट्वा तत्र सर्वं च भैमसेनिर्मनोहरम् ।
प्रविशन्नेव हैडिम्बः शुश्राव मधुरस्वरम् ॥ २.३४.३५ ॥
ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਹਿਡਿੰਬਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉੱਥੇ ਦਾ ਸਭ ਕੁਝ ਮਨੋਹਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੀ ਮਧੁਰ ਸੁਰ ਸੁਣਿਆ।
2.34.36
तन्त्रीगीतसमाकीर्णं समतालमिताक्षरम् ।
दिव्यदुन्दुभिनिर्ह्रादं वादित्रसततं शुभम् ॥ २.३४.३६ ॥
ਉਹ ਤੰਤਰੀ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਸਮਤਾਲ ਤੇ ਮਿਤ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਝਾ, ਦਿੱਬ ਦੁੰਦੁਭੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਵਾਲਾ, ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਭ ਸੀ।
2.34.37
स श्रुत्वा मधुरं शब्दं प्रीतिमानभवत्तदा ।
ततो विगाह्य हैडिम्बो बहुकक्ष्यां मनोरमाम् ॥ २.३४.३७ ॥
ਉਹ ਮਧੁਰ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਹਿਡਿੰਬਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਈ ਕਮਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਉਸ ਮਨੋਰਮ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘਾ ਵੜ ਗਿਆ।
2.34.38
स ददर्श महात्मानं द्वार्स्थेन सह भारत ।
तं विभीषणमासीनं काञ्चने परमासने ॥ २.३४.३८ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਸਨੇ ਦੁਆਰਪਾਲ ਨਾਲ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਸੋਨੇ ਦੇ ਉੱਤਮ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ।
2.34.39
दिवि भास्करसङ्काशं मुक्तामणिविभूषितम् ।
दिव्याभरणचित्राङ्गं दिव्यरूपधरं विभुम् ॥ २.३४.३९ ॥
ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ, ਮੋਤੀਆਂ ਤੇ ਮਣੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਦਿਵ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਚਿਤਰੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਦਿਵ ਰੂਪ ਧਾਰੀ ਉਸ ਸਮਰੱਥ ਨੂੰ (ਉਸਨੇ ਵੇਖਿਆ)।
2.34.40
दिव्यमाल्याम्बरधरं दिव्यगन्धोक्षितं शुभम् ।
विभ्राजमानं वपुषा सूर्यवैश्वानरप्रभम् ॥ २.३४.४० ॥
ਦਿਵ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਬਸਤਰ ਧਾਰੀ, ਦਿਵ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਛਿੜਕਿਆ, ਸ਼ੁਭ, ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਚਮਕਦਾ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਅਗਨੀ ਵਰਗੀ ਪ੍ਰਭਾ ਵਾਲਾ (ਉਸਨੇ ਵੇਖਿਆ)।
2.34.41
उपोपविष्टं सचिवैर्देवैरिव शतक्रतुम् ।
यक्षैर्महात्मभिर्दिव्यनारीभिर्हृद्यकान्तिभिः ॥ २.३४.४१ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਬੈਠਾ; ਉਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਮਹਾਤਮਾ ਯਕਸ਼ ਅਤੇ ਮਨਮੋਹਕ ਕਾਂਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਦਿਵ ਨਾਰੀਆਂ (ਸਨ)।
2.34.42
गीतैर्मङ्गलयुक्तैश्च पूज्यमानं यथा दिवि ।
चामरे व्यजने चाग्र्ये हेमदण्डे महाधने ॥ २.३४.४२ ॥
ਮੰਗਲ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਵਾਂਗ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੋਇਆ; ਸੋਨੇ ਦੇ ਦਸਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਉੱਤਮ, ਬਹੁਮੁੱਲੇ ਚਾਮਰ ਅਤੇ ਪੱਖੇ (ਉਸ ਉੱਤੇ ਝੁਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ)।
2.34.43
गृहीते वरनारीभ्यां धूयमाने च मूर्धनि ।
अर्चिष्मन्तं श्रिया जुष्टं कुबेरवरुणोपमम् ॥ २.३४.४३ ॥
ਦੋ ਉੱਤਮ ਨਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਫੜਿਆ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਝੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ, ਤੇਜਸਵੀ, ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਕੁਬੇਰ ਤੇ ਵਰੁਣ ਵਰਗਾ (ਉਹ ਸੀ)।
2.34.44
धर्मे चैव स्थितं नित्यमद्भुतं राक्षसेस्वरम् ।
राममिक्ष्वाकुनाथं वै स्मरन्तं मनसा सदा ॥ २.३४.४४ ॥
ਸਦਾ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ, ਅਦਭੁਤ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸ੍ਵਾਮੀ, ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁ ਨਾਥ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਨ ਨਾਲ ਸਦਾ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
2.34.45
दृष्ट्वा घटोत्कचो राजन्ववन्दे तं कृताञ्जलिः ।
प्रह्वस्तस्थौ महावीर्यः शक्रं चित्ररथो यथा ॥ २.३४.४५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਘਟੋਤਕਚ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ; ਮਹਾਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਉਹ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ, ਜਿਵੇਂ ਚਿਤ੍ਰਰਥ ਇੰਦ੍ਰ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
2.34.46
तं दूतमागतं दृष्ट्वा राक्षसेन्द्रो विभीषणः ।
पूजयित्वा यथान्यायं सान्त्वपूर्वं वचोऽब्रवीत् ॥ २.३४.४६ ॥
ਆਏ ਹੋਏ ਉਸ ਦੂਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਕਸ਼ਸੇਂਦ੍ਰ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਯਥਾਵਿਧੀ ਆਦਰ ਕਰਕੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
2.34.47
कस्य वंशे स सञ्जातः करमिच्छन्महीपतिः ।
तस्यानुजान्समस्तांश्च पुरं देशं च तस्य वै ॥ २.३४.४७ ॥
ਕਰ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਰਾਜਾ ਕਿਹੜੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਹੈ? ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ, ਨਗਰ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸੋ।
2.34.48
त्वां च कार्यं च तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामि तत्वतः ।
विस्तरेण मम ब्रूहि सर्वानेतान्पृथक्पृथक् ॥ २.३४.४८ ॥
ਤੇਰੇ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਉਸ ਸਾਰੇ ਕਾਰਜ ਬਾਰੇ ਸੱਚੋ-ਸੱਚ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਸਭ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।
2.34.49
एवमुक्तस्तु हैडिम्बः पौलस्त्येन महात्मना ।
कृताञ्जलिरुवाचाथ समर्थमिदमुत्तरम् ॥ २.३४.४९ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਪੌਲਸਤਯ (ਵਿਭੀਸ਼ਣ) ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਹੈਡਿੰਬ (ਘਟੋਤਕਚ) ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਇਹ ਯੋਗ ਉੱਤਰ ਬੋਲਿਆ।
2.34.50
सोमवंशोद्भवो राजा पाण्डुर्नाम महाबलः ।
पाण्डोश्च पुत्राः पञ्चासञ्छक्रतुल्यपराक्रमाः ॥ २.३४.५० ॥
ਚੰਦਰਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਪਾਂਡੂ ਨਾਮ ਦੇ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਜਾ ਸਨ। ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਸਨ।
2.34.51
तेषां ज्येष्ठस्तु नाम्ना वै युधिष्ठिर इति श्रुतः ।
अजातशत्रुर्धर्मात्मा धर्मो विग्रहवानिव ॥ २.३४.५१ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੱਡਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉਹ ਅਜਾਤਸ਼ਤਰੂ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਹੈ, ਮਾਨੋ ਮੂਰਤੀਮਾਨ ਧਰਮ ਹੀ ਹੋਵੇ।
2.34.52
ततो युधिष्ठिरो राजा प्राप्य राज्यमकारयत् ।
गङ्गाया दक्षिणे तीरे नगरे नागसाह्वये ॥ २.३४.५२ ॥
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨੇ ਰਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਨਾਗਸਾਹਵਯ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।
2.34.53
तद्दत्वा धृतराष्ट्राय शक्रप्रस्थं ययौ ततः ।
भ्रातृभिः सह राजेन्द्र शक्रप्रस्थेऽन्वमोदत ॥ २.३४.५३ ॥
ਉਹ ਰਾਜ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਉਹ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਰਿਹਾ।
2.34.54
गङ्गायमुनयोर्मध्ये ते उभे नगरोत्तमे ।
नित्यं धर्मे स्थितो राजा शक्रप्रस्थे प्रशास्ति नः ॥ २.३४.५४ ॥
ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਜਮਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਉੱਤਮ ਨਗਰ ਹਨ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਾਜਾ ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਵਿੱਚ ਸਾਡਾ ਰਾਜ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
2.34.55
तस्यानुजो महाबाहुर्भीमसेन इति श्रुतः ।
महातेजा महाकीर्तिः शक्रतुल्यपराक्रमः ॥ २.३४.५५ ॥
ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਮਹਾਬਾਹੂ ਭੀਮਸੇਨ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉਹ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ, ਮਹਾਕੀਰਤੀਵਾਨ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਹੈ।
2.34.56
दशनागसहस्राणां बले तुल्यः स पाण्डवः ।
तस्यानुजोऽर्जुनो नाम महाबलपराक्रमः ॥ २.३४.५६ ॥
ਉਹ ਪਾਂਡਵ ਬਲ ਵਿੱਚ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਅਰਜੁਨ ਨਾਮ ਦਾ ਹੈ, ਮਹਾਬਲ ਅਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲਾ।
2.34.57
सुकुमारो महासत्वो लोके वीर्येण विश्रुतः ।
कार्तवीर्यसमो वीर्ये सागरप्रतिमो बले ॥ २.३४.५७ ॥
ਉਹ ਸੁਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਮਹਾਸੱਤਵ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵੀਰਜ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ। ਵੀਰਜ ਵਿੱਚ ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਦੇ ਬਰਾਬਰ, ਬਲ ਵਿੱਚ ਸਾਗਰ ਵਰਗਾ।
2.34.58
जामदग्न्यसमश्चास्त्रे सङ्ख्ये रामसमोऽर्जुनः ।
रूपे शक्रसमः पार्थस्तेजसा भास्करोपमः ॥ २.३४.५८ ॥
ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ; ਰਣ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਅਰਜੁਨ। ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਪਾਰਥ; ਤੇਜ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ।
2.34.59
देवदानवगन्धर्वैः पिशाचोरगराक्षसैः ।
मानुषैश्च समस्तैस्तु अजेयः फल्गुनो रणे ॥ २.३४.५९ ॥
ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ, ਗੰਧਰਵ, ਪਿਸ਼ਾਚ, ਨਾਗ, ਰਾਖ਼ਸ਼ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਰਣ ਵਿੱਚ ਫਲਗੁਨ ਅਜਿੱਤ ਹੈ।
2.34.60
तेन तत्खण्डवं दावं तर्पितं जातवेदसे ।
विजित्य तरसा शक्रं युधि देवगणैः सह ॥ २.३४.६० ॥
ਉਸ ਨੇ ਖਾਂਡਵ ਵਣ ਦੀ ਉਸ ਦਾਵਾਗਨੀ ਨਾਲ ਜਾਤਵੇਦਸ (ਅਗਨੀ) ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ; ਰਣ ਵਿੱਚ ਦੇਵਗਣਾਂ ਸਮੇਤ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਝਟਪਟ ਜਿੱਤ ਕੇ।
2.34.61
लब्धान्यस्त्राणि दिव्यानि तर्पयित्वा हुताशनम् ।
तेन लब्धा महाराज दुर्लभा दैवतैरपि ॥ २.३४.६१ ॥
ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੇ ਦਿਵ ਅਸਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ! ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਦੁਰਲਭ ਹਨ।
2.34.62
वासुदेवस्य भगिनी सुभद्रा नाम विश्रुता ।
अर्जुनस्यानुजो राजन्नकुलश्चेति विश्रुतः ॥ २.३४.६२ ॥
ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਭੈਣ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਨਕੁਲ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
2.34.63
दर्शनीयतमो लोके मूर्तिमानिव मन्मथः ।
तस्यानुजो महातेजाः सहदेव इति श्रुतः ॥ २.३४.६३ ॥
ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ, ਮਾਨੋ ਮੂਰਤੀਮਾਨ ਮਨਮਥ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਸਹਦੇਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
2.34.64
तेनाहं प्रेषितो राजन्कुमारेण समो रणे ।
अहं घटोत्कचो नाम भीमसेनसुतो बली ॥ २.३४.६४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਉਸ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਭੀਮਸੇਨ ਦਾ ਬਲਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਘਟੋਤਕਚ ਹਾਂ।
2.34.65
मम माता महाभागा हिडिम्बा नाम राक्षसी ।
पार्थानामुपकारार्थं चरामि पृथिवीमिमाम् ॥ २.३४.६५ ॥
ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ ਮਹਾਭਾਗਾ ਹਿੜਿੰਬਾ ਨਾਮ ਦੀ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਮੈਂ ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਿਚਰਦਾ ਹਾਂ।
2.34.66
आसीत्पृथिव्याः सर्वस्या महीपालो युधिष्ठिरः ।
राजसूयं क्रतुश्रेष्ठमाहर्तुमुपचक्रमे ॥ २.३४.६६ ॥
ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜਸੂਯ ਯੱਗ ਕਰਨ ਦਾ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ।
2.34.67
सन्दिदेश च स भ्रातृन्करार्थं सर्वतोदिशम् ।
वृष्णिवीरेण सहितः सन्दिदेशानुजान्नृपः ॥ २.३४.६७ ॥
ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਕਰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜਿਆ। ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੀਰ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।
2.34.68
उदीचीमर्जुनस्तूर्णं गत्वा मेरोरथोत्तमः ।
गत्वा शतसहस्राणि योजनानि महाबलः ॥ २.३४.६८ ॥
ਅਰਜੁਨ ਤੁਰੰਤ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਮੇਰੂ ਦੇ ਪਾਰ ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਯੋਧਾ ਸੈਂਕੜੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੋਜਨ ਚੱਲਿਆ।
2.34.69
त्वा सर्वान्नृपान्युद्धे हत्वा च तरसा वशी ।
स्वर्गद्वारमुपागम्य रत्नान्यादाय वै भृशम् ॥ २.३४.६९ ॥
ਸੰਜਮੀ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਬਲ ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ। ਸਵਰਗ-ਦੁਆਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਰਤਨ ਲਏ।
2.34.70
अश्वांश्च विविधान्दिव्यान्सर्वानादाय फल्गुनः ।
धनं बहुविधं राजन्धर्मपुत्राय वै ददौ ॥ २.३४.७० ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਸਾਰੇ ਵਿਭਿੰਨ ਦਿਵ੍ਯ ਘੋੜੇ ਲੈ ਕੇ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਧਨ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।
2.34.71
भीमसेनो हि राजेन्द्र जित्वा प्राचीं दिशं बलात् ।
वशे कृत्वा महीपालान्पाण्डवाय धनं ददौ ॥ २.३४.७१ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਬਲ ਨਾਲ ਪੂਰਬ ਦਿਸ਼ਾ ਜਿੱਤ ਕੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਕੇ ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਧਨ ਦਿੱਤਾ।
2.34.72
दिशं प्रतीचीं नकुलः करार्थं प्रययौ तथा ।
सहदेवो दिशं याम्यां जित्वा सर्वान्महीक्षितः ॥ २.३४.७२ ॥
ਨਕੁਲ ਕਰ ਲੈਣ ਲਈ ਪੱਛਮ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਹਦੇਵ ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਜਾ ਕੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ।
2.34.73
मां सन्दिदेश राजेन्द्र करार्थमिह सत्कृतः ।
पार्थानां चरितं तुभ्यं सङ्क्षेपात्समुदाहृतम् ॥ २.३४.७३ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਇੱਥੇ ਸਤਕਾਰ ਪਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਰ ਲੈਣ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਭੇਜਿਆ। ਪਾਰਥਾਂ ਦਾ ਚਰਿੱਤਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ।
2.34.74
तमवेक्ष्य महाराज धर्मराजं युधिष्ठिरम् ।
पावनं राजसूयं च भगवन्तं हरिं प्रभुम्।
एतानवेक्ष्य धर्मज्ञ करं दातुमिहार्हसि ॥ २.३४.७४ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਾਵਨ ਰਾਜਸੂਇ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਹਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਧਰਮਜ੍ਞ, ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
2.34.75
तेन तद्भाषितं श्रुत्वा राक्षसेन्द्रो बिभीषणः ।
शासनं प्रतिजग्राह धर्मात्मा राक्षसैः सह ॥ २.३४.७५ ॥
ਉਸ ਦੇ ਕਹੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਧਰਮਾਤਮਾ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਆਗਿਆ ਨੂੰ ਕਬੂਲ ਕੀਤਾ।
2.34.76
तच्च कृष्णकृतं धीमानित्यमन्यत स प्रभुः ।
ततो ददौ विचित्राणि कम्बलानि कुथानि च ॥ २.३४.७६ ॥
ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਕੀਤਾ ਸਮਝਿਆ; ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਵਿਚਿੱਤਰ ਕੰਬਲ ਅਤੇ ਗਲੀਚੇ ਦਿੱਤੇ।
2.34.77
दान्तकाञ्चनपर्यङ्कान्मणिहेमविचित्रितान् ।
भूषणानि महार्हाणि प्रवालानि मणींश्च सः ॥ २.३४.७७ ॥
ਹਾਥੀ-ਦੰਦ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਲੰਘ, ਮਣੀਆਂ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਵਿਚਿੱਤਰ ਕੀਤੇ ਹੋਏ, ਬਹੁਤ ਕੀਮਤੀ ਗਹਿਣੇ, ਮੂੰਗੇ ਅਤੇ ਮਣੀਆਂ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਦਿੱਤੀਆਂ।
2.34.78
काञ्चनानि च भाण्डनि कलशानि घटानि च ।
कटाहानि विचित्रानि द्रोण्यश्चैव सहस्रशः ॥ २.३४.७८ ॥
ਸੋਨੇ ਦੇ ਭਾਂਡੇ, ਕਲਸ਼, ਘੜੇ, ਵਿਚਿੱਤਰ ਕੜਾਹੇ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦ੍ਰੋਣੀਆਂ।
2.34.79
राजतानि च भाण्डानि रत्नगर्भांश्च कुण्डलान् ।
हेमपुष्पानि चान्यानि रुक्ममुख्यानि चापरान्। ॥ २.३४.७९ ॥
ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ, ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਕੁੰਡਲ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੋਨਾ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਸਤਾਂ।
2.34.80
शङ्खांश्च चन्द्रसङ्काशांश्चित्रावर्तविचित्रितान् ।
यज्ञस्य तोरणे युक्तान्ददौ तालांश्चतुर्दश ॥ २.३४.८० ॥
ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗੇ ਚਿੱਟੇ, ਚੱਕਰ-ਨਕਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਚਿੱਤਰ ਸ਼ੰਖ, ਅਤੇ ਯੱਗ ਦੇ ਤੋਰਣ ਵਿੱਚ ਲਾਉਣ ਯੋਗ ਚੌਦਾਂ ਤਾਲ-ਪੱਖੇ ਉਸ ਨੇ ਦਿੱਤੇ।
2.34.81
रुक्मपङ्कजपुष्पाणि शिबिका मणिभूषिताः ।
मुकुटानि महार्हाणि रत्नगर्भांश्च कङ्कणान् ॥ २.३४.८१ ॥
ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਮਲ-ਫੁੱਲ, ਮਣੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਪਾਲਕੀਆਂ, ਬੇਹੱਦ ਕੀਮਤੀ ਮੁਕਟ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਭਰੇ ਕੰਗਣ।
2.34.82
चन्दनानि च मुख्यानि वासांसि विविधानि च ।
स ददौ सहदेवाय तदा राजा विभीषणाः ॥ २.३४.८२ ॥
ਉੱਤਮ ਚੰਦਨ ਅਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਸਤਰ — ਤਦ ਰਾਜੇ ਨੇ ਭਿਆਨਕ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ) ਸਹਦੇਵ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ।
2.34.83
तानि सर्वाणि रत्नानि आजह्रुस्ते निशाचराः ।
अष्टाशीतिसहस्राणि समदा रक्तलोचनाः ॥ २.३४.८३ ॥
ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਤਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਂ ਨੇ ਲਿਆਂਦੇ — ਅਠਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ, ਮਦਮੱਤ ਅਤੇ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ।
2.34.84
रत्नान्यादाय सर्वाणि प्रतस्थे स घटोत्कचः ।
विभीषणं च राजानमभिवाद्य कृताञ्जलिः ॥ २.३४.८४ ॥
ਸਾਰੇ ਰਤਨ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਘਟੋਤਕਚ ਤੁਰ ਪਿਆ; ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਰਾਜਾ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।
2.34.85
प्रदक्षिणं परीत्यैव निर्जगाम घटोत्कचः ।
ततो रत्नान्युपादाय हैडिम्बो राक्षसैः सह ॥ २.३४.८५ ॥
ਪ੍ਰਦੱਖਣਾ ਕਰਕੇ ਘਟੋਤਕਚ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ; ਫਿਰ ਰਤਨ ਲੈ ਕੇ ਹਿਡਿੰਬਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
2.34.86
जगाम तूर्णं लङ्कायाः सहदेवपदं प्रति ।
आसेदुः पाण्डवं सर्वे लङ्घयित्वा महोदधिम् ॥ २.३४.८६ ॥
ਉਹ ਸਾਰੇ ਛੇਤੀ ਲੰਕਾ ਤੋਂ ਸਹਦੇਵ ਦੇ ਸਥਾਨ ਵੱਲ ਗਏ। ਮਹਾਸਾਗਰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਉਹ ਪਾਂਡਵ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ।
2.34.87
सहदेवो ददर्शाथ रत्नाहारान्निशाचरान् ।
आगतान्भीमसङ्काशान्हैडिम्बं च तथा नृप ॥ २.३४.८७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਫਿਰ ਸਹਦੇਵ ਨੇ ਭੀਮ ਵਰਗੇ, ਰਤਨ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਹੈਡਿੰਬ (ਘਟੋਤਕਚ) ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
2.34.88
द्रमिला नैऋतान्दृष्ट्वा दुद्रुवुस्ते भयार्दिताः ।
भैमसेनिस्ततो गत्वा मार्देयं प्राञ्जलिः स्थितः ॥ २.३४.८८ ॥
ਨੈਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਦ੍ਰਮਿਲ ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ। ਫਿਰ ਭੀਮਸੇਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰਦੇਯ (ਸਹਦੇਵ) ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ।
2.34.89
प्रीतिमानभवद्दृष्ट्वा रत्नौधं तं च पाण्डवः ।
तं परिष्वज्य पाणिभ्यां दृष्ट्वा तान्प्रीतिमानभूत् ॥ २.३४.८९ ॥
ਰਤਨਾਂ ਦਾ ਢੇਰ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪਾਂਡਵ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਫਿਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ।
2.34.90
विसृज्य द्रविडान्सर्वान्गमनायोपचक्रमे ।
न्यवर्तम ततो धीमान्सहदेवो नराधिपः ॥ २.३४.९० ॥
ਸਾਰੇ ਦ੍ਰਾਵਿੜਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਰਵਾਨਗੀ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਫਿਰ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸਹਦੇਵ, ਨਰਾਧਿਪ, ਵਾਪਸ ਮੁੜਿਆ।
2.34.91
एवं विजित्य तरसा सान्त्वेन विजयेन च ।
करदान्पार्थिवान्कृत्वा प्रत्यागच्छदरिन्दमः ॥ २.३४.९१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਲ ਨਾਲ, ਸਾਂਤਵਨਾ ਨਾਲ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਬਣਾ ਕੇ ਅਰਿੰਦਮ ਵਾਪਸ ਆਇਆ।
2.34.92
रत्नसालमुपादाय ययौ सहनिशाचरः ।
इन्द्रप्रस्थं विवेशाथ कम्पयन्निव मेदिनीम् ॥ २.३४.९२ ॥
ਰਤਨਸਾਲ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਤੁਰਿਆ; ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ।
2.34.93
दृष्ट्वा युधिष्ठिरं राजन्सहदेवः कृताञ्जलिः ।
प्रह्वोऽभिवाद्य तस्थौ स पूजितश्चापि तेन वै ॥ २.३४.९३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਹਦੇਵ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜੇ, ਝੁਕ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ; ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਉਸਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ।
2.34.94
लङ्काप्राप्तान्धनौघांश्च दृष्ट्वा तान्दुर्लभान्बहून् ।
प्रीतिमानभवद्राजा विस्मयं परमं ययौ ॥ २.३४.९४ ॥
ਲੰਕਾ ਤੋਂ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ਦੁਰਲੱਭ ਅਨੇਕ ਧਨ ਦੇ ਢੇਰ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ।
2.34.95
धर्मराजाय तत्सर्वं निवेद्य भरतर्षभ ।
कोटीसहस्रमधिकं हिरण्यस्य महात्मने ॥ २.३४.९५ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਧਰਮਰਾਜ ਨੂੰ ਦੱਸ ਕੇ, ਮਹਾਤਮਾ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸੋਨਾ (ਭੇਟ ਕੀਤਾ)।
2.34.96
विविधानि च रत्नानि गोजाविमहिषांस्तथा ।
कृतकर्मा सुखं राजन्नुवास जनमेजय ॥ २.३४.९६ ॥
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨ ਅਤੇ ਗਾਂਵਾਂ, ਬੱਕਰੀਆਂ, ਭੇਡਾਂ ਤੇ ਮੱਝਾਂ (ਦਿੱਤੀਆਂ)। ਹੇ ਜਨਮੇਜਯ, ਆਪਣਾ ਕਾਰਜ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸੁਖ ਨਾਲ ਰਿਹਾ।