Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 2.35

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

2.35.1

नकुलस्य तु वक्ष्यामि कर्माणि विजयं तथा ।
वासुदेवजितामाशां यथाऽसावजयत्प्रभुः ॥ २.३५.१ ॥

नकुलाची कर्मे आणि त्याचा विजय मी सांगेन; वासुदेवाने जिंकलेली दिशा त्या प्रभूने कशी जिंकली तेही सांगेन.

2.35.2

निर्याय खाण्डवप्रस्थात्प्रतीचीमभितो दिशम् ।
उद्दिश्य मतिमान्प्रायान्महत्या सेनया सह ॥ २.३५.२ ॥

खांडवप्रस्थातून निघून तो बुद्धिमान पश्चिम दिशेकडे मोठ्या सेनेसह गेला.

2.35.3

सिंहनादेन महता योधानां गर्जितेन च ।
रथनेमिनिनादैश्च कम्पयन्वसुधामिमाम् ॥ २.३५.३ ॥

सिंहनाद, योद्ध्यांची मोठी गर्जना आणि रथचक्रांच्या आवाजाने ही पृथ्वी कंपित करीत तो चालला.

2.35.4

ततो बहु धनं रम्यं गावाढ्यं धनधान्यवत् ।
कार्तिकेयस्य दयितं रोहीतकुपाद्रवत् ॥ २.३५.४ ॥

नंतर कार्तिकेयाला प्रिय असलेल्या रोहीतकावर त्याने हल्ला केला; ते बहुविध धन, सुंदर गाई आणि धनधान्याने समृद्ध होते.

2.35.5

तत्र युद्धं महच्चासीच्छूरैर्मत्तमयूरकैः ।
मरुभूमिं स कार्त्स्न्येन तथैव बहुधान्यकम् ॥ २.३५.५ ॥

तेथे शूर मत्तमयूरकांशी मोठे युद्ध झाले; त्याने मरुभूमी पूर्णपणे आणि तसेच बहुधान्यकही जिंकले.

2.35.6

शैरीषकं महेत्थं च वशे चक्रे महाद्युतिः ।
आक्रोशं चैव राजर्षि तेन युद्धमभून्महत् ॥ २.३५.६ ॥

त्या महातेजस्वीने शैरीषक आणि महान प्रदेश आपल्या वशात आणला; राजर्षी आक्रोशाशी त्याचे मोठे युद्ध झाले.

2.35.7

तान्दशार्णान्स जित्वा च प्रतस्थे पाण्डुनन्दनः ।
शिबींस्त्रिगर्तानम्बष्ठान्मालवान्पञ्च कर्पटान् ॥ २.३५.७ ॥

त्या दशार्णांना जिंकून पांडुपुत्र शिबी, त्रिगर्त, अम्बष्ठ, मालव आणि पाच कर्पट यांच्याकडे निघाला.

2.35.8

तथा मध्यमकेयांश्च वाटधानान्द्विजानथ ।
पुनश्च परिवृत्याथ पुष्करारण्यवासिनः ॥ २.३५.८ ॥

तसेच मध्यमकेय, वाटधान आणि द्विज यांना; मग परत वळून पुष्करारण्यातील रहिवाशांना.

2.35.9

गणानुत्सवसङ्केतान्व्यजयत्पुरुषर्षभः ।
सिन्धुकूलाश्रिता ये च ग्रामणीया महाबलाः ॥ २.३५.९ ॥

उत्सव-संकेत असलेले गण पुरुषर्षभाने जिंकले; सिंधुतीरी आश्रयाला असलेले महाबली ग्रामनायकही.

2.35.10

शूराऽऽभीरगणाश्चैव ये चाश्रित्य सरस्वतीम् ।
वर्तयन्ति च ये मत्स्यैर्ये च पर्वतवासिनः ॥ २.३५.१० ॥

सरस्वतीचा आश्रय घेऊन राहणारे शूर आभीर गण, मत्स्यांसह जीवन जगणारे आणि पर्वतवासी.

2.35.11

कत्स्नं पञ्चनन्दं चैव तथैवामरपर्वतम् ।
उत्तरज्योतिषं चैव तथा दिव्यकटं पुरम् ॥ २.३५.११ ॥

संपूर्ण पंचनंद, तसेच अमरपर्वत, उत्तरज्योतिष आणि दिव्यकट नगर.

2.35.12

द्वारपालं च तरसा वशे चक्रे महाद्युतिः ।
रामठान्हारहूणांश्च प्रतीच्याश्चैव ये नृपाः ॥ २.३५.१२ ॥

महातेजस्वी याने द्वारपालाला बळाने वश केले; आणि पश्चिमेकडील जे राजे होते, त्या रामठ, हार आणि हूणांनाही.

2.35.13

तान्सर्वान्स वशे चक्रे शासनादेव पाण्डवः ।
तत्रस्थः प्रेषयामास वासुदेवाय भारत ॥ २.३५.१३ ॥

त्याने त्या सर्वांना आपल्या आज्ञेनेच वश केले. हे भारता, तेथेच राहून पाण्डुपुत्राने वासुदेवाकडे (दूत) पाठवले.

2.35.14

स चास्य गतभी राजन्प्रतिजग्राह शासनम् ।
ततः शाकलमभ्येत्य मद्राणां पुटभेदनम् ॥ २.३५.१४ ॥

हे राजा, त्याने निर्भयपणे त्याची आज्ञा स्वीकारली. मग शाकलात जाऊन मद्रांचा किल्ला फोडला.

2.35.15

मातुलं प्रीतिपूर्वेण शल्यं चक्रे वशे बली ।
स तेन सत्कृतो राज्ञा सत्कारार्हो विशाम्पते ॥ २.३५.१५ ॥

बलवान त्याने मामा शल्याला प्रेमाने वश केले. हे प्रजापते, तो त्या राजाकडून सन्मानित झाला; तो सन्मानाला पात्र होता.

2.35.16

रत्नानि भूरीण्यादाय सम्प्रतस्थे युधां पतिः ।
ततः सागरकुक्षिस्थान्म्लेच्छान्परमदारुणान् ॥ २.३५.१६ ॥

पुष्कळ रत्ने घेऊन योद्ध्यांचा स्वामी निघाला. मग समुद्राच्या कुशीत राहणाऱ्या अत्यंत भयंकर म्लेच्छांकडे.

2.35.17

पह्लवान्वर्बरांश्चैव किरातान्यवनाञ्शकान् ।
ततो रत्नान्यपादाय वशे कृत्वा च पार्थिवान्।
न्यवर्तत कुरुश्रेष्ठो नकुलश्चित्रमार्गवित् ॥ २.३५.१७ ॥

पह्लव, बर्बर, किरात, यवन आणि शक यांनाही. मग रत्ने घेऊन आणि राजांना वश करून, विचित्र मार्ग जाणणारा कुरुश्रेष्ठ नकुल परत फिरला.

2.35.18

करमाणां सहस्राणि कोशं तस्य महात्मनः ।
ऊहर्दश महाराज कृच्छ्रादिव महाधनम् ॥ २.३५.१८ ॥

हे महाराजा, त्या महात्म्याचा खजिना — करांचे हजारो — दहा (हजार) — जणू कष्टाने वाहत होते, ते महान धन.

2.35.19

इन्द्रप्रस्थगतं वीरमभ्येत्य स युधिष्ठिरम्। ॥ २.३५.१९ ॥

इंद्रप्रस्थाला गेलेल्या त्या वीराने युधिष्ठिराजवळ जाऊन

2.35.20

एवं विजित्य नकुलो दिशं वरुणपालिताम् ।
प्रतीचीं वासुदेवेन निर्जितां भरतर्षभ ॥ २.३५.२० ॥

अशा प्रकारे नकुलाने वरुणाने रक्षिलेली पश्चिम दिशा जिंकली; वासुदेवाने पूर्वीच जिंकलेली ती, हे भरतर्षभा।

2.35.29

ततो माद्रीसुतः श्रीमान्धनं तस्मै न्यवेदयत् ॥ २.३५.२९ ॥

नंतर माद्रीपुत्र श्रीमान् (नकुल) ते धन त्याला (युधिष्ठिराला) अर्पण केले.