મહાભારત · અધ્યાય 2.38
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.38.1
पितामहं गुरुं चैव प्रत्युद्गम्य युधिष्ठिरः ।
अभिवाद्य ततो राजन्निदं वचनमब्रवीत् ॥ २.३८.१ ॥
પિતામહ અને ગુરુને આગળ જઈને યુધિષ્ઠિરે તેમને પ્રણામ કર્યા, અને હે રાજન્, આ વચન કહ્યું.
2.38.2
भीष्मं द्रोणं कृपं द्रौणिं दुर्योधनविविंशती ।
अस्मिन्यज्ञे भवन्तो मामनुगृह्णन्तु सर्वशः ॥ २.३८.२ ॥
ભીષ્મ, દ્રોણ, કૃપ, દ્રોણપુત્ર, દુર્યોધન અને વિવિંશતિ — આ યજ્ઞમાં તમે સૌ મારા પર સર્વ રીતે કૃપા કરો.
2.38.3
इदं वः सुमहच्चैव यदिहास्ति धनं मम ।
प्रणयन्तु भवन्तो मां यथेष्टमभिमन्त्रितः ॥ २.३८.३ ॥
મારી પાસે જે આ અપાર ધન છે તે બધું તમારું જ છે. તમે ઇચ્છા મુજબ મારી પાસેથી તે સ્વીકારો.
2.38.4
एवमुक्त्वा स तान्सर्वान्दीक्षितः पाण्डवाग्रजः ।
युयोज स यथायोगमधिकारेष्वनन्तरम् ॥ २.३८.४ ॥
આમ કહીને દીક્ષિત થયેલા પાંડવોમાં સૌથી મોટા યુધિષ્ઠિરે તે સૌને યોગ્યતા અનુસાર ક્રમશઃ અધિકારપદો પર નિયુક્ત કર્યા.
2.38.5
पङ्क्त्यारोपणकार्ये च उच्छिष्टापनये पुनः ।
भोजनावेक्षणे चैव युयुत्सुं समयोजयत् ॥ २.३८.५ ॥
પંક્તિમાં બેસાડવાના કામમાં, એંઠવાડ ઉપાડવાના કામમાં અને ભોજનની દેખરેખમાં તેમણે યુયુત્સુને નિયુક્ત કર્યો.
2.38.6
भक्ष्यभोज्याधिकारेषु दुःशासनमयोजयत् ।
परिग्रहे ब्राह्मणानामश्वत्थामानमुक्तवान्। ॥ २.३८.६ ॥
ભક્ષ્ય-ભોજ્યના અધિકારમાં તેમણે દુઃશાસનને નિયુક્ત કર્યો; બ્રાહ્મણો પાસેથી દાન સ્વીકારવાનું કામ અશ્વત્થામાને સોંપ્યું.
2.38.7
राज्ञां तु प्रतिपूजार्थं सञ्जयं न्ययोजयत् ।
कृताकृतपरिज्ञाने भीष्णद्रोणौ महामती ॥ २.३८.७ ॥
રાજાઓના સત્કાર માટે તેણે સંજયને નિયુક્ત કર્યો; કૃત અને અકૃતની જાણકારી માટે મહામતી ભીષ્મ અને દ્રોણને નિયુક્ત કર્યા.
2.38.8
हिरण्यस्य सुवर्णस्य रत्नानां चान्ववेक्षणे ।
दक्षिणानां च वै दाने कृपं राजा न्ययोजयत् ॥ २.३८.८ ॥
સોના, સુવર્ણ અને રત્નોની દેખરેખ તથા દક્ષિણાના દાન માટે રાજાએ કૃપને નિયુક્ત કર્યા.
2.38.9
तथाऽऽन्यान्पुरुषव्याघ्रांस्तस्मिंस्तस्मिन्न्ययोजयत् ।
बाह्लिको धृतराष्ट्रश्च सोमदत्तो जयद्रथः।
नकुलेन समानीताः स्वामिवत्तत्र रेमिरे ॥ २.३८.९ ॥
એ જ રીતે તેણે અન્ય પુરુષવ્યાઘ્રોને પણ વિવિધ પદો પર નિયુક્ત કર્યા. બાહ્લિક, ધૃતરાષ્ટ્ર, સોમદત્ત અને જયદ્રથ નકુલ દ્વારા લાવવામાં આવ્યા હતા, અને ત્યાં તેઓ માલિકોની જેમ આનંદ માણતા હતા.
2.38.10
क्षत्ता व्ययकरस्त्वासीद्विदुरः सर्वधर्मवित् ।
दुर्योधनस्त्वर्हणानि प्रतिजग्राह सर्वशः ॥ २.३८.१० ॥
ક્ષત્તા અને વ્યય-અધિકારી તરીકે સર્વધર્મજ્ઞ વિદુર હતા; અને દુર્યોધન સર્વ પ્રકારની સન્માન-ભેટો સ્વીકારતો હતો.
2.38.11
कुन्ती साध्वी च गान्धारी स्त्रीणां कुर्वन्ति चार्चनम् ।
अन्याः सर्वाः स्नुषास्तासां सन्देशं यान्तु माचिरम्।
तिष्ठेत्कृष्णान्तिके सोयमर्जुनः कार्यसिद्धये ॥ २.३८.११ ॥
સાધ્વી કુંતી અને ગાંધારી સ્ત્રીઓનો સત્કાર કરે છે; બાકીની બધી પુત્રવધૂઓ તેમની પાસે વિલંબ વિના સંદેશ લઈ જાય. કાર્યસિદ્ધિ માટે આ અર્જુન કૃષ્ણની પાસે ઊભો રહે.
2.38.12
चरणक्षालने कृष्णो ब्राह्मणानां स्वयं ह्यभूत् ।
सर्वलोकसमावृत्तः पिप्रीषुः फलमुत्तमम् ॥ २.३८.१२ ॥
બ્રાહ્મણોના પગ ધોવામાં કૃષ્ણ પોતે જ લાગેલા હતા; સર્વ લોકોથી ઘેરાયેલા, ઉત્તમ ફળની ઇચ્છાથી તેમને પ્રસન્ન કરવા.
2.38.13
द्रष्टुकामः सभां चैव धर्मराजं यधिष्ठिरम् ।
न कश्चिदाहरत्तत्र सहस्रावरमर्हणम् ॥ २.३८.१३ ॥
સભા જોવાની ઇચ્છાવાળા ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરને ત્યાં કોઈએ હજારથી ઓછી કિંમતની ભેટ લાવી નહોતી.
2.38.14
रत्नैश्च बहुभिस्तत्र धर्मराजमवर्धयत् ।
कथं तु मम कौरव्यो रत्नदानैः समाप्नुयात् ॥ २.३८.१४ ॥
ત્યાં ઘણાં રત્નોથી ધર્મરાજનું સન્માન થયું; પણ મારો કૌરવ રત્નદાનથી કેવી રીતે સમાનતા મેળવી શકે?
2.38.15
यज्ञमित्येव राजानः स्पर्धमाना ददुर्धनम् ।
भवनैः सविमानाग्रैः सोदर्कैर्बलसंवृतैः ॥ २.३८.१५ ॥
યજ્ઞ માટે જ જાણે રાજાઓએ સ્પર્ધા કરીને ધન આપ્યું — વિમાન જેવા ઊંચા શિખરોવાળા મહેલો, સ્થાયી લાભ આપનારા, સેનાસહિત.
2.38.16
लोकराजविमानैश्च ब्राह्मणावसथैः सह ।
कृतैरावसथैर्दिव्यैर्विमानप्रतिमैस्तथा ॥ २.३८.१६ ॥
લોકરાજાઓના વિમાન જેવા મહેલો સાથે, બ્રાહ્મણોના નિવાસો સાથે, તેમજ વિમાન સમાન બાંધેલા દિવ્ય આવાસો સાથે.
2.38.17
विचित्रै रत्ववद्भिश्च ऋद्ध्या परमया युतैः ।
राजभिश्च समावृत्तैरतीव श्रीसमृद्धिभिः।
अशोभत सदो राजन्कौन्तेयस्य महात्मनः ॥ २.३८.१७ ॥
અદ્ભુત રત્નોથી ભરેલી, પરમ ઋદ્ધિથી સંપન્ન, રાજાઓથી ઘેરાયેલી, અત્યંત શોભા અને સમૃદ્ધિથી ભરપૂર, હે રાજન, મહાત્મા કૌન્તેયની સભા શોભી ઊઠી.
2.38.18
ऋद्ध्या तु वरुणं देवं स्पर्धमानो युधिष्ठिरः ।
षडग्निनाथ यज्ञेन सोऽयजद्दक्षिणावता ॥ २.३८.१८ ॥
ઐશ્વર્યથી વરુણ દેવ સાથે હરીફાઈ કરતા યુધિષ્ઠિરે ષડગ્નિનાથ યજ્ઞ દ્વારા દક્ષિણા સહિત તેમની પૂજા કરી.
2.38.19
सर्वाञ्जनान्सर्वकामैः समृद्धैः समतर्पयत् ।
अन्नवान्बहुभक्ष्यश्च भुक्तवज्जनसंवृतः।
रत्नोपहारसम्पन्नो बभूव स समागमः ॥ २.३८.१९ ॥
તેમણે સર્વ લોકોને સમૃદ્ધ સર્વ કામનાઓથી તૃપ્ત કર્યા. અન્ન અને અનેક ભોજ્ય પદાર્થોથી ભરેલો, લોકોથી ઘેરાયેલો એ મેળો રત્નોપહારોથી સંપન્ન થયો.
2.38.20
इडाज्यहोमाहुतिभिर्मन्त्रशिक्षाविशारदैः ।
तस्मिन्हि ततृपुर्देवास्तते यज्ञे महर्षिभिः ॥ २.३८.२० ॥
મંત્રશિક્ષામાં નિપુણ મહર્ષિઓની ઇડા-આજ્ય હોમાહુતિઓથી, એ વિસ્તૃત યજ્ઞમાં દેવતાઓ ખરેખર તૃપ્ત થયા.
2.38.21
यथा देवास्तथा विप्रा दक्षिणान्नमहाधनैः ।
ततृपुः सर्ववर्णाश्च तस्मिन्यज्ञे मुदाऽन्विताः ॥ २.३८.२१ ॥
દેવતાઓ જેમ તૃપ્ત થયા, તેમ બ્રાહ્મણો પણ દક્ષિણા, અન્ન અને મહાધનથી તૃપ્ત થયા; એ યજ્ઞમાં આનંદથી ભરેલા સર્વ વર્ણો પણ તૃપ્ત થયા.