మహాభారతం · అధ్యాయం 2.40
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.40.1
नायमर्हति वार्ष्णेयस्तिष्ठत्स्विह महात्मसु ।
महीपतिषु कौरव्य राजवत्पार्थिवार्हणम् ॥ २.४०.१ ॥
ఓ కౌరవా! ఇక్కడ మహాత్ముల, మహీపతుల మధ్య నిలిచి ఉండగా, ఈ వార్ష్ణేయుడు రాజులకు తగిన గౌరవానికి అర్హుడు కాడు.
2.40.2
नायं युक्तः समाचारः पाण्डवेषु महात्मसु ।
यत्कामाद्देवकीपुत्रं पाण्डवार्चितवानसि ॥ २.४०.२ ॥
మహాత్ములైన పాండవుల పట్ల ఇలాంటి ప్రవర్తన తగదు; కోరికతో నీవు దేవకీ పుత్రుడిని పూజించావు.
2.40.3
बाला यूयं न जानीध्वं धर्मः सूक्ष्मो हि पाण्डवाः ।
अयं तत्राभ्यतिक्रान्तो ह्यापगेयोऽल्पदर्शनः ॥ २.४०.३ ॥
మీరు బాలురు, ధర్మం సూక్ష్మమైనది, ఓ పాండవులారా, మీకు తెలియదు; ఈ విషయంలో అల్పదృష్టి గల ఆపగేయుడు (భీష్ముడు) హద్దు మీరాడు.
2.40.4
त्वादृशो धर्मयुक्तो हि कुर्वाणः प्रियकाम्यया ।
भवत्यभ्यधिकं भीष्मो लोकेष्ववमतः सताम् ॥ २.४०.४ ॥
నీలాంటి ధర్మయుక్తుడైనా ప్రియాన్ని పొందాలనే కోరికతో పని చేస్తే అతిరేకుడవుతాడు; భీష్ముడు లోకంలో సత్పురుషులచే తిరస్కరించబడతాడు.
2.40.5
कथं ह्यराजा दाशार्हो मध्ये सर्वमहीक्षिताम् ।
अर्हणामर्हति तथा यथा युष्माभिरर्चितः ॥ २.४०.५ ॥
రాజు కాని ఈ దాశార్హుడు, సమస్త భూపతుల మధ్య, మీరు అతన్ని పూజించినట్టు ఆ గౌరవానికి ఎలా అర్హుడు అవుతాడు?
2.40.6
अथवा मन्यसे कृष्णं स्थविरं कुरुपुङ्गवः ।
वसुदेवे स्थिते वृद्धे कथमर्हति तत्सुतः ॥ २.४०.६ ॥
లేదా, కురుపుంగవా, కృష్ణుడు వృద్ధుడని నీవు భావిస్తున్నావా? వృద్ధుడైన వసుదేవుడు ఉండగా అతని కుమారుడు ఎలా గౌరవానికి అర్హుడు?
2.40.7
अथवा वासुदेवोऽपि प्रियकामोऽनुवृत्तवान् ।
द्रुपदे तिष्ठति कथं माधवोऽर्हति पूजनम् ॥ २.४०.७ ॥
లేదా వాసుదేవుడు కూడా ప్రియం కోరి అనుసరించినవాడే. ద్రుపదుడు ఉండగా మాధవుడు పూజకు ఎలా అర్హుడు?
2.40.8
आचार्यं मन्यसे कृष्णमथवा कुरुनन्दन ।
द्रोणे तिष्ठति वार्ष्णेयं कस्मादर्चितवानसि ॥ २.४०.८ ॥
కురునందనా, కృష్ణుని ఆచార్యునిగా భావిస్తావా? ద్రోణుడు ఉండగా వృష్ణివంశుడిని ఎందుకు పూజించావు?
2.40.9
ऋत्विजं मन्यसे कृष्णमथवा कुरुनन्दन ।
द्वौपायने स्थिते वृद्धे कथं कृष्णोऽर्चितस्त्वया ॥ २.४०.९ ॥
కురునందనా, కృష్ణుని ఋత్విజునిగా భావిస్తావా? వృద్ధుడైన ద్వైపాయనుడు ఉండగా కృష్ణుని ఎలా పూజించావు?
2.40.10
भीष्मे शान्तनवे राजन्स्थिते पुरुषसत्तमे ।
स्वच्छन्दमृत्युके राजन्कथं कृष्णोऽर्चितस्त्वया ॥ २.४०.१० ॥
రాజా, శాంతనుని పుత్రుడు భీష్ముడు — పురుషోత్తముడు, స్వేచ్ఛామరణుడు — ఉండగా, రాజా, నీవు కృష్ణుని ఎలా పూజించావు?
2.40.11
अश्वत्थाम्नि स्थिते वीरे सर्वशास्त्रविशारदे ।
कथं कृष्णस्त्वया राजन्नर्चितः कुरुनन्दन ॥ २.४०.११ ॥
అన్ని శాస్త్రాలలో నిపుణుడైన వీరుడు అశ్వత్థామ ఉండగా, రాజా, కురునందనా, నీవు కృష్ణుని ఎలా పూజించావు?
2.40.12
दुर्योधने च राजेन्द्रे स्थिते पुरुषसत्तमे ।
कृपे च भारताचार्ये कथं कृष्णस्त्वयाऽर्चितः ॥ २.४०.१२ ॥
రాజేంద్రుడు దుర్యోధనుడు, భారతుల ఆచార్యుడు కృపుడు ఉండగా, పురుషోత్తములు ఉండగా, నీవు కృష్ణుని ఎలా పూజించావు?
2.40.13
द्रुमं कम्पुरुषाचार्यमतिक्रम्य तथाऽर्चितः ।
भीष्मके चैव दुर्धर्षे पाण्डुवत्कृतलक्षणे ॥ २.४०.१३ ॥
ద్రుముడు, కంపురుష ఆచార్యుడు దాటి, అజేయుడైన భీష్మకుడు, పాండువును పోలిన లక్షణాలు గలవాడు కూడా అలాగే పూజించబడ్డాడు.
2.40.14
नृपे च रुक्मिणि श्रेष्ठे एकलव्ये तथैव च ।
शल्ये मद्राधिपे चैव कथं कृष्णस्त्वयार्चितः ॥ २.४०.१४ ॥
రాజు రుక్మి, శ్రేష్ఠుడైన ఏకలవ్యుడు, అలాగే మద్రాధిపతి శల్యుడు ఉండగా, కృష్ణుడు నీ చేత ఎలా పూజించబడ్డాడు?
2.40.15
अयं च सर्वराज्ञां वै बलश्लाघी महाबलः ।
जामदग्न्यस्य दयितः शिष्यो विप्रस्य भारत ॥ २.४०.१५ ॥
ఇతడు రాజులందరిలో బలగర్వం గలవాడు, మహాబలుడు; జమదగ్ని కుమారుడైన పరశురాముడికి ప్రియ శిష్యుడు, ఓ భారతా.
2.40.16
येनात्मबलमाश्रित्य राजानो युधि निर्जिताः ।
तं च कर्णमतिक्रम्य कथं कृष्णस्त्वयार्चितः ॥ २.४०.१६ ॥
తన స్వబలాన్ని ఆశ్రయించి యుద్ధంలో రాజులను జయించిన కర్ణుడిని కూడా దాటి, నీవు కృష్ణుని ఎలా పూజించావు?
2.40.17
नैवर्त्विङ्नैव चाचार्यो न राजा मधुसूदनः ।
अर्चितश्च कुरुश्रेष्ठ किमन्यत्प्रियकाम्यया ॥ २.४०.१७ ॥
ఋత్విజుడు కాడు, ఆచార్యుడు కాడు, రాజు కాడు, మధుసూదనుడు పూజించబడ్డాడు; ఓ కురుశ్రేష్ఠా, ప్రియం చేయాలనే కోరిక తప్ప ఇంకేమి కారణం?
2.40.18
अथवाऽभ्यर्चनीयोऽयं युष्माकं मधुसूदनः ।
किं राजभिरिहानीतैरवमानाय भारत ॥ २.४०.१८ ॥
లేదా ఈ మధుసూదనుడు మీకు పూజనీయుడు కావచ్చు; ఓ భారతా, అవమానానికే ఇక్కడికి తీసుకురాబడిన రాజుల వల్ల ఏం ప్రయోజనం?
2.40.19
वयं तु न भयादस्य कौन्तेयस्य महात्मनः ।
प्रयच्छामः करान्सर्वे न लोभान्न च सान्त्वनात् ॥ २.४०.१९ ॥
మేమందరం ఆ మహాత్ముడైన కౌంతేయునికి భయంతో కప్పం చెల్లించడం లేదు; లోభంతో కాదు, శాంతి కోసం కూడా కాదు.
2.40.20
अस्य धर्मप्रवृत्तस्य पार्थिवत्वं चिकीर्षतः ।
करानस्मै प्रयच्छामः सोऽयमस्मान्न मन्यते ॥ २.४०.२० ॥
ధర్మాన్ని అనుసరిస్తూ రాజ్యాన్ని కోరుకునే ఇతనికి మేము కప్పం చెల్లిస్తున్నాము; అయినా ఇతడు మమ్మల్ని లెక్కచేయడు.
2.40.21
किमन्यदवमनानाद्धे यदेनं राजसंसदि ।
अप्राप्तलक्षणं कृष्णमर्घ्येणार्चितवानसि ॥ २.४०.२१ ॥
రాజుల సభలో, అర్హతా లక్షణాలు లేని కృష్ణునికి అర్ఘ్యంతో పూజించడం కంటే అవమానం మరేముంటుంది?
2.40.22
अकस्माद्धर्मपुत्रस्य धर्मात्मेति यशो गतम् ।
को हि धर्मच्युते पूजामेवं युक्तां नियोजयेत् ॥ २.४०.२२ ॥
ధర్మపుత్రునికి 'ధర్మాత్ముడు' అనే కీర్తి అకస్మాత్తుగా పోయింది. ధర్మం తప్పినవానికి ఇలాంటి తగిన పూజను ఎవరు చేస్తారు?
2.40.23
योयं वृष्णिकुले जातो राजानं हतवान्पुरा ।
जरासन्धं महात्मानमन्यायेन दुरात्मवान् ॥ २.४०.२३ ॥
వృష్ణి వంశంలో జన్మించిన ఇతడు, పూర్వం మహాత్ముడైన రాజు జరాసంధుని అన్యాయంగా, దుష్టబుద్ధితో చంపాడు.
2.40.24
अद्य धर्मात्मता चैव व्यपकृष्टा युधिष्ठिरात् ।
दर्शितं कृपणत्वं च कृष्णेऽर्घ्यस्य निवेदनात् ॥ २.४०.२४ ॥
ఈరోజు యుధిష్ఠిరుని నుండి ధర్మాత్మతను కూడా తొలగించారు; కృష్ణునికి అర్ఘ్యం సమర్పించడం వలన అతని నీచత్వం కూడా బయటపడింది.
2.40.25
यदि भीताश्च कौन्तेयाः कृपणाश्च तपस्विनः ।
ननु त्वयाऽपि बोद्धव्यं यां पूजां माधवार्हसि ॥ २.४०.२५ ॥
కౌంతేయులు భయపడినవారు, దీనులు, తపస్వులు అయితే, మాధవా, నీవు ఏ పూజకు అర్హుడవో నీవూ తెలుసుకోవాలి.
2.40.26
अथवा कृपणैरेतामुपनीतां जनार्दन ।
पूजामनर्हः कस्मात्त्वमभ्यनुज्ञातवानसि ॥ २.४०.२६ ॥
లేదా, జనార్దనా, ఈ దీనులు అర్పించిన ఈ పూజకు నీవు అనర్హుడవై ఉండి కూడా ఎందుకు అంగీకరించావు?
2.40.27
अयुक्तामात्मनः पूजां त्वं पुनर्बहुमन्यसे ।
हविषः प्राप्य निष्यन्दं प्राशिता श्वेव निर्जने ॥ २.४०.२७ ॥
నీకు తగని పూజను నీవు మళ్లీ ఎంతో గౌరవిస్తున్నావు, నిర్జన ప్రదేశంలో హవిస్సు చుక్కలను పొంది కుక్క తినినట్లు.
2.40.28
न त्वं पार्थिवेन्द्राणामपमानः प्रयुज्यते ।
त्वामेव कुरवो व्यक्तं प्रलम्भन्ते जनार्दन ॥ २.४०.२८ ॥
జనార్దనా, రాజాధిరాజుల మధ్య నీకు అవమానం జరపబడలేదు; కురువీరులు స్పష్టంగా నిన్నే మోసగిస్తున్నారు.
2.40.29
क्लीबे दारक्रिया यादृगन्धे वा रूपदर्शनम् ।
अराज्ञो राजवत्पूजा तथा ते मधुसूदन ॥ २.४०.२९ ॥
నపుంసకునితో వివాహ క్రియ, లేదా గ్రుడ్డివాడికి రూపదర్శనం ఎలాగో, మధుసూదనా, రాజు కాని నీకు రాజులా పూజ చేయడం అలాగే.
2.40.30
दृष्टो युधिष्ठिरो राजा दृष्टो भीष्मश्च यादृशः ।
वासुदेवोऽप्ययं दृष्टः सर्वमेतद्यथातथम् ॥ २.४०.३० ॥
రాజు యుధిష్ఠిరుని చూశాను; భీష్ముని చూశాను; ఈ వాసుదేవుని కూడా చూశాను; ఇదంతా యథాతథం.
2.40.31
इत्युक्त्वा शिशुपालस्तानुत्थाय परमासनात् ।
निर्ययौ सदसस्तस्मात्सहितो राजभिस्तदा ॥ २.४०.३१ ॥
ఇలా చెప్పి, శిశుపాలుడు ఆ ఉన్నత ఆసనం నుండి లేచి, అప్పుడు రాజులతో కలిసి ఆ సభ నుండి బయటకు వెళ్ళాడు.