ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 2.45
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.45.1
प्रादुर्भावसहस्राणि समतीतान्यनेकशः ।
यथाशक्ति तु वक्ष्यामि शृणु तान्कुरुनन्दन ॥ २.४५.१ ॥
ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ, ହଜାର ହଜାର ପ୍ରାଦୁର୍ଭାବ ଅନେକ ଥର ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଛି। ମୋ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ସେଥିମଧ୍ୟରୁ କିଛି କହିବି, ଶୁଣ।
2.45.2
पुरा कमलनाभस्य स्वपतः सागराम्भसि ।
पुष्करे यत्र सम्भूता देवा ऋषिगणैः सह ॥ २.४५.२ ॥
ପୂର୍ବେ କମଳନାଭ ସମୁଦ୍ର ଜଳରେ ଶୟନ କରୁଥିବା ସମୟରେ, ପୁଷ୍କରରେ ଦେବତାମାନେ ଋଷିଗଣଙ୍କ ସହ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।
2.45.3
एष पौष्करिको नाम प्रादुर्भावः प्रकीर्तितः ।
पुराणैः कथ्यते यत्र वेदश्रुतिसमाहितः ॥ २.४५.३ ॥
ଏହି ପୌଷ୍କରିକ ନାମକ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାବ କୀର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଛି; ପୁରାଣରେ ବେଦଶ୍ରୁତିରେ ନିରତ ଲୋକମାନେ ଏହା କୁହନ୍ତି।
2.45.4
वाराहस्तु श्रुतिसुखः प्रादुर्भावो महात्मनः ।
यत्र विष्णुः सुरश्रेष्ठो वाराहं रूपमास्थितः ॥ २.४५.४ ॥
ବରାହ ନାମକ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାବ ଶୁଣିବାରେ ମଧୁର; ଯେଉଁଥିରେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଷ୍ଣୁ ବରାହ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ।
2.45.5
उज्जहार महीं तोयात्सशैलवनकाननाम् ।
वेदपादो यूपदंष्ट्रः क्रतुर्दन्तश्चितीमुखः ॥ २.४५.५ ॥
ସେ ଜଳରୁ ପର୍ବତ, ବନ ଓ ଉଦ୍ୟାନ ସହିତ ପୃଥିବୀକୁ ଉଠାଇଲେ। ବେଦ ତାଙ୍କ ପାଦ, ଯୂପ ତାଙ୍କ ଦାନ୍ତ, ଯଜ୍ଞ ତାଙ୍କ ଦାନ୍ତପଂକ୍ତି ଓ ଚିତି ତାଙ୍କ ମୁଖ।
2.45.6
अग्निजिह्वो दर्भरोमा ब्रह्मशीर्षो महातपाः ।
अहोरात्रेक्षणो दिव्यो वेदाङ्गः श्रुतिभूषणः ॥ २.४५.६ ॥
ଅଗ୍ନି ଯାଙ୍କ ଜିଭ, ଦର୍ଭ ଯାଙ୍କ ରୋମ, ବ୍ରହ୍ମ (ବେଦ) ଯାଙ୍କ ମସ୍ତକ, ମହାତପା, ଦିନ-ରାତି ଯାଙ୍କ ଆଖି, ଦିବ୍ୟ, ବେଦାଙ୍ଗ ଯାଙ୍କ ଅଙ୍ଗ, ଶ୍ରୁତି ଯାଙ୍କ ଭୂଷଣ।
2.45.7
आज्यनासः स्रुवं तुण्डं सामघोषस्वनो महान् ।
धर्मसत्यमयः श्रीमान्कर्मविक्रमसत्कृतः ॥ २.४५.७ ॥
ଘିଅ ତାଙ୍କର ନାସିକା, ସ୍ରୁବ ତାଙ୍କର ମୁଖ; ସାମଗାନର ମହାଧ୍ୱନି ତାଙ୍କର ସ୍ୱର। ସେ ଧର୍ମ ଓ ସତ୍ୟମୟ, ଶ୍ରୀମାନ, ନିଜ କର୍ମବିକ୍ରମରେ ସମ୍ମାନିତ।
2.45.8
प्रायश्चित्तमुखो धीरः पशुजानुर्महावृषः ।
औद्गात्रहोमलिङ्गोऽसौ पशुबीजमहौषधिः ॥ २.४५.८ ॥
ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ତାଙ୍କର ମୁଖ, ସେ ଧୀର; ପଶୁମାନେ ତାଙ୍କର ଜାନୁ, ସେ ମହାବୃଷ। ଉଦ୍ଗାତୃ ପୁରୋହିତଙ୍କ ହୋମ ତାଙ୍କର ଚିହ୍ନ; ସେ ପଶୁବୀଜ ଓ ମହୌଷଧି।
2.45.9
बाह्यन्तरात्मा मन्त्रास्थिविकृतः सौम्यदर्शनः ।
वेदिस्कन्धो हविर्गन्धो हव्यकव्याभिवेगवान् ॥ २.४५.९ ॥
ବାହ୍ୟ ଓ ଅନ୍ତର ଆତ୍ମା ତାଙ୍କର; ମନ୍ତ୍ର ତାଙ୍କ ଅସ୍ଥି, ରୂପାନ୍ତରିତ; ତାଙ୍କର ଦର୍ଶନ ସୌମ୍ୟ। ବେଦି ତାଙ୍କ ସ୍କନ୍ଧ, ହବିର ଗନ୍ଧ ତାଙ୍କ ସୁଗନ୍ଧ; ହବ୍ୟ-କବ୍ୟ ଦିଗରେ ବେଗବାନ।
2.45.10
प्राग्वंशकायो द्युतिमान्नानादीक्षाभिरूर्जितः ।
दक्षिणाहृदयो योगी महाशास्त्रमयो महान् ॥ २.४५.१० ॥
ପ୍ରାଗ୍ବଂଶ ତାଙ୍କର ଶରୀର, ସେ ଦ୍ୟୁତିମାନ; ନାନା ଦୀକ୍ଷାରେ ସେ ବଳବାନ। ଦକ୍ଷିଣା ତାଙ୍କର ହୃଦୟ; ସେ ଯୋଗୀ, ମହାଶାସ୍ତ୍ରମୟ, ମହାନ।
2.45.11
उपाकर्मोष्ठरुचकः प्रावर्ग्यावर्तभूषणः ।
शालापत्नीसहायो वै मणिशृङ्गसमुच्छ्रितः ॥ २.४५.११ ॥
ଉପାକର୍ମ ତାଙ୍କ ଓଷ୍ଠର ଦୀପ୍ତି; ପ୍ରାବର୍ଗ୍ୟର ଆବର୍ତ ତାଙ୍କର ଭୂଷଣ। ଶାଳା ଓ ପତ୍ନୀ ତାଙ୍କ ସହାୟ; ମଣିଶୃଙ୍ଗରେ ଉନ୍ନତ।
2.45.12
एवं यज्ञवराहो वै भूत्वा विष्णुः सनातनः ।
महीं सागरपर्यन्तां सशैलवनकाननाम् ॥ २.४५.१२ ॥
ଏହିପରି ସନାତନ ବିଷ୍ଣୁ ଯଜ୍ଞବରାହ ହୋଇ, ସାଗର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ପର୍ବତ ବନ କାନନ ସହିତ ପୃଥିବୀକୁ (ଉଠାଇଲେ)।
2.45.13
कार्णवजले भ्रष्टामेकार्णवगतः प्रभुः ।
मज्जन्तीं सलिले तस्मिन्स्वदेवीं पृथिवीं तदा ॥ २.४५.१३ ॥
କାରଣାର୍ଣ୍ଣବ ଜଳରେ ପଡ଼ି ଡୁବୁଥିବା ନିଜ ଦେବୀ ପୃଥିବୀକୁ ଏକାର୍ଣ୍ଣବରେ ଥିବା ପ୍ରଭୁ ତେବେ ଦେଖିଲେ।
2.45.14
उज्जहार विषाणेन मार्गण्डेयस्य पश्यतः ।
शृङ्गेण यः समुद्धृत्य लोकानां हितकाम्यया ॥ २.४५.१४ ॥
ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ ଯିଏ ଦାନ୍ତରେ ତାହାକୁ ଉପରକୁ ଉଠାଇଲେ, ଲୋକଙ୍କ ହିତ କାମନାରେ ଶୃଙ୍ଗରେ ତାକୁ ଉଦ୍ଧାର କଲେ।
2.45.15
सहस्रशीर्षो देवेशो निर्ममे जगतीं प्रभुः ।
एवं यज्ञवराहेण भूतभव्यभवात्मना ॥ २.४५.१५ ॥
ସହସ୍ରଶୀର୍ଷ ଦେବେଶ ପ୍ରଭୁ ଜଗତ ନିର୍ମାଣ କଲେ। ଏହିପରି, ଭୂତ-ଭବ୍ୟ-ଭବାତ୍ମା ଯଜ୍ଞବରାହ ଦ୍ୱାରା (ଏହା ହେଲା)।
2.45.16
उद्धृता पृथिवी देवी पूज्या वै सागराम्बरा ।
निहता दानवाः सर्वे देवदेवेन विष्णुना ॥ २.४५.१६ ॥
ସମୁଦ୍ର ଯାହାର ବସ୍ତ୍ର, ସେହି ପୂଜ୍ୟା ଦେବୀ ପୃଥିବୀ ଉଦ୍ଧୃତ ହେଲେ। ଦେବଦେବ ବିଷ୍ଣୁ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦାନବ ନିହତ ହେଲେ।
2.45.17
वाराहः कथितो ह्येष नारसिंहमतो शृणु ।
यत्र भूत्वा मृगेन्द्रेण हिरण्यकशिपुर्हतः ॥ २.४५.१७ ॥
ଏହା ବରାହ (ରୂପ) କୁହାଗଲା। ଏବେ ନରସିଂହ (ରୂପ) ଶୁଣ, ଯେଉଁଥିରେ ମୃଗେନ୍ଦ୍ର (ସିଂହ) ହୋଇ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ନିହତ ହେଲା।