మహాభారతం · అధ్యాయం 2.45
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.45.1
प्रादुर्भावसहस्राणि समतीतान्यनेकशः ।
यथाशक्ति तु वक्ष्यामि शृणु तान्कुरुनन्दन ॥ २.४५.१ ॥
కురునందనా, వేలాది అవతారాలు అనేకసార్లు గతించాయి. నా శక్తి మేరకు వాటిలో కొన్ని చెబుతాను, వినుము.
2.45.2
पुरा कमलनाभस्य स्वपतः सागराम्भसि ।
पुष्करे यत्र सम्भूता देवा ऋषिगणैः सह ॥ २.४५.२ ॥
పూర్వం కమలనాభుడు సముద్ర జలాలలో శయనిస్తుండగా, పుష్కరంలో దేవతలు ఋషిగణాలతో కలిసి ఉద్భవించారు.
2.45.3
एष पौष्करिको नाम प्रादुर्भावः प्रकीर्तितः ।
पुराणैः कथ्यते यत्र वेदश्रुतिसमाहितः ॥ २.४५.३ ॥
ఇది పౌష్కరిక అనే అవతారమని ప్రకీర్తించబడింది; పురాణాలలో వేదశ్రుతిలో నిమగ్నులైనవారు దీనిని చెబుతారు.
2.45.4
वाराहस्तु श्रुतिसुखः प्रादुर्भावो महात्मनः ।
यत्र विष्णुः सुरश्रेष्ठो वाराहं रूपमास्थितः ॥ २.४५.४ ॥
వరాహ అవతారం వినడానికి ఇంపైనది; అందులో దేవశ్రేష్ఠుడైన విష్ణువు వరాహ రూపం ధరించాడు.
2.45.5
उज्जहार महीं तोयात्सशैलवनकाननाम् ।
वेदपादो यूपदंष्ट्रः क्रतुर्दन्तश्चितीमुखः ॥ २.४५.५ ॥
ఆయన నీటి నుండి పర్వతాలు, అడవులు, తోటలతో కూడిన భూమిని పైకెత్తాడు. వేదాలు ఆయన పాదాలు, యూపాలు కోరలు, యజ్ఞం పళ్ళు, చితి ముఖం.
2.45.6
अग्निजिह्वो दर्भरोमा ब्रह्मशीर्षो महातपाः ।
अहोरात्रेक्षणो दिव्यो वेदाङ्गः श्रुतिभूषणः ॥ २.४५.६ ॥
అగ్ని నాలుక కలవాడు, దర్భలే రోమాలు కలవాడు, బ్రహ్మమే (వేదమే) శిరస్సు కలవాడు, మహాతపస్వి, పగలు-రాత్రులే కనులు కలవాడు, దివ్యుడు, వేదాంగాలే అవయవాలు కలవాడు, శ్రుతితో అలంకరింపబడినవాడు.
2.45.7
आज्यनासः स्रुवं तुण्डं सामघोषस्वनो महान् ।
धर्मसत्यमयः श्रीमान्कर्मविक्रमसत्कृतः ॥ २.४५.७ ॥
నెయ్యే అతని ముక్కు, స్రువమే అతని ముఖం; సామగానపు మహా ధ్వనే అతని స్వరం. అతడు ధర్మసత్యమయుడు, శ్రీమంతుడు, తన కర్మపరాక్రమంతో గౌరవింపబడినవాడు.
2.45.8
प्रायश्चित्तमुखो धीरः पशुजानुर्महावृषः ।
औद्गात्रहोमलिङ्गोऽसौ पशुबीजमहौषधिः ॥ २.४५.८ ॥
ప్రాయశ్చిత్తమే అతని ముఖం, అతడు ధీరుడు; పశువులే అతని మోకాళ్లు, అతడు మహావృషభుడు. ఉద్గాతల హోమమే అతని లక్షణం; అతడు పశుబీజమూ మహౌషధమూ.
2.45.9
बाह्यन्तरात्मा मन्त्रास्थिविकृतः सौम्यदर्शनः ।
वेदिस्कन्धो हविर्गन्धो हव्यकव्याभिवेगवान् ॥ २.४५.९ ॥
బాహ్య అంతరాత్మ అతనిది; మంత్రాలే అతని ఎముకలు, రూపాంతరం చెందినవి; అతని రూపం సౌమ్యం. వేదికే అతని భుజాలు, హవిస్సుగంధమే అతని వాసన; హవ్యకవ్యాల వైపు వేగంగా సాగేవాడు.
2.45.10
प्राग्वंशकायो द्युतिमान्नानादीक्षाभिरूर्जितः ।
दक्षिणाहृदयो योगी महाशास्त्रमयो महान् ॥ २.४५.१० ॥
ప్రాగ్వంశమే అతని శరీరం, అతడు ద్యుతిమంతుడు; నానా దీక్షలచే బలపడినవాడు. దక్షిణే అతని హృదయం; అతడు యోగి, మహాశాస్త్రమయుడు, మహానుభావుడు.
2.45.11
उपाकर्मोष्ठरुचकः प्रावर्ग्यावर्तभूषणः ।
शालापत्नीसहायो वै मणिशृङ्गसमुच्छ्रितः ॥ २.४५.११ ॥
ఉపాకర్మమే అతని పెదవుల కాంతి; ప్రావర్గ్య ఆవర్తమే అతని అలంకారం. శాల, భార్య అతనికి సహాయులు; మణిశిఖరంపై ఎత్తబడినవాడు.
2.45.12
एवं यज्ञवराहो वै भूत्वा विष्णुः सनातनः ।
महीं सागरपर्यन्तां सशैलवनकाननाम् ॥ २.४५.१२ ॥
ఈ విధంగా సనాతనుడైన విష్ణువే యజ్ఞవరాహుడై, సముద్రపరివేష్టితమైన, పర్వతాలు వనాలు కాననాలతో కూడిన భూమిని (ఎత్తాడు).
2.45.13
कार्णवजले भ्रष्टामेकार्णवगतः प्रभुः ।
मज्जन्तीं सलिले तस्मिन्स्वदेवीं पृथिवीं तदा ॥ २.४५.१३ ॥
కారణార్ణవ జలంలో పడి మునిగిపోతున్న తన దేవి భూమిని, ఏకార్ణవంలో ఉన్న ప్రభువు అప్పుడు చూశాడు.
2.45.14
उज्जहार विषाणेन मार्गण्डेयस्य पश्यतः ।
शृङ्गेण यः समुद्धृत्य लोकानां हितकाम्यया ॥ २.४५.१४ ॥
మార్కండేయుడు చూస్తుండగా దంతంతో దానిని పైకెత్తినవాడు, లోకాల హితాన్ని కోరి కొమ్ముతో దానిని ఉద్ధరించాడు.
2.45.15
सहस्रशीर्षो देवेशो निर्ममे जगतीं प्रभुः ।
एवं यज्ञवराहेण भूतभव्यभवात्मना ॥ २.४५.१५ ॥
వేయి తలల దేవదేవుడు, ప్రభువు జగత్తును నిర్మించాడు. ఈ విధంగా, భూత-భవ్య-భవాత్మ అయిన యజ్ఞవరాహముచే (ఇది జరిగింది).
2.45.16
उद्धृता पृथिवी देवी पूज्या वै सागराम्बरा ।
निहता दानवाः सर्वे देवदेवेन विष्णुना ॥ २.४५.१६ ॥
సముద్రమే వస్త్రంగా కలిగిన, పూజ్యురాలైన దేవి భూమి ఉద్ధరించబడింది. దేవదేవుడైన విష్ణువుచే దానవులందరూ సంహరించబడ్డారు.
2.45.17
वाराहः कथितो ह्येष नारसिंहमतो शृणु ।
यत्र भूत्वा मृगेन्द्रेण हिरण्यकशिपुर्हतः ॥ २.४५.१७ ॥
ఇది వరాహ (రూపం) అని చెప్పబడింది. ఇక నారసింహ (రూపాన్ని) విను; అందులో మృగేంద్రుడై హిరణ్యకశిపుడు సంహరించబడ్డాడు.