ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 2.49
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.49.1
तथा भृगुकुले जन्म यदर्थं च महात्मनः ।
जामदग्न्य इति ख्यातः प्रादुर्भावश्च वैष्णवः ॥ २.४९.१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭ੍ਰਿਗੂ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ; ਜਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣਾ ਵੈਸ਼ਣਵ ਸੀ।
2.49.2
जमदग्निसुतो राजन्त्रामो नाम स वीर्यवान् ।
हेहयान्तकरो राजन्स रामो बलिनां वरः ॥ २.४९.२ ॥
ਜਮਦਗਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਰਾਮ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਸੀ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੈਹਯਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਰਾਮ ਬਲਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ।
2.49.3
कार्तावीर्यो महावीर्यो बलेनाप्रतिमस्तदा ।
रामेण जामदग्न्येन हतो विषममाचरन् ॥ २.४९.३ ॥
ਮਹਾਵੀਰ ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਉਸ ਵੇਲੇ ਬਲ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੀ; ਪਰ ਅਨਿਆਂ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹ ਜਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
2.49.4
तं कार्तवीर्यं राजानं हेहयानामरिन्दमम् ।
रथस्थं पार्थिवं रामः पातयित्वाऽवधीद्रणे ॥ २.४९.४ ॥
ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਹੈਹਯ ਰਾਜੇ ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਨੂੰ, ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਦਮਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ, ਡੇਗ ਕੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
2.49.5
जम्भस्य यज्ञं हत्वा स ऋत्विजश्चैव संस्तरे ।
जम्भस्य मूर्ध्नि भेत्ता च हन्ता च शतदुन्दुभेः ॥ २.४९.५ ॥
ਉਸ ਨੇ ਜੰਭ ਦਾ ਯੱਗ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ, ਯੱਗ-ਵੇਦੀ ਉੱਤੇ ਦੇ ਰਿਤਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ; ਜੰਭ ਦਾ ਸਿਰ ਚੀਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ਤਦੁੰਦੁਭੀ ਦਾ ਹੰਤਾ ਵੀ ਉਹੀ ਸੀ।
2.49.6
स एष कृष्णो गोविन्दो जातो भृगुषु वीर्यवान् ।
सहस्रबाहुमुद्धर्तुं सहस्रजितमाहवे ॥ २.४९.६ ॥
ਉਹੀ ਇਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਗੋਵਿੰਦ ਭ੍ਰਿਗੂ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਲਵਾਨ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮਿਆ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਖਾੜਨ ਲਈ।
2.49.7
क्षत्रियाणां चतुष्पष्टिमयुतानि महायशाः ।
सरस्वत्यां समेतानि एष वै धनुषाऽजयत् ॥ २.४९.७ ॥
ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਰਸਵਤੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਖੱਤਰੀਆਂ ਦੇ ਚੌਂਹਠ ਅਯੁਤ ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਲਏ।
2.49.8
ब्रह्मद्विषां धे तस्मिन्महस्राणि चतुर्दश ।
पुनर्जघान शूराणामतिक्रूरो रथर्षभः ॥ २.४९.८ ॥
ਉਸ ਵੇਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਦ੍ਰੋਹੀ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ… ਫਿਰ ਉਸ ਅਤਿ ਕ੍ਰੂਰ ਰਥਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਸੂਰਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
2.49.9
ततो राज्ञां सहस्रं स भङ्क्ता पूर्वमरिन्दमः ।
सहस्रं मुसलेनाहन्सहस्रमुदकृन्तत ॥ २.४९.९ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਅਰਿੰਦਮ ਨੇ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਭੰਜਕ ਸੀ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮੂਸਲ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ।
2.49.10
चतुर्दशसहस्राणि कृणदूममपाययत् ।
शिष्टान्ब्रह्मद्विषो जित्वा ततोऽस्नायत भार्गवः ॥ २.४९.१० ॥
ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ… ਲਹੂ ਦੀ ਧਾਰ ਵਹਾ ਕੇ, ਬਾਕੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਦ੍ਰੋਹੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਫਿਰ ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ।
2.49.11
रामरामेत्यमिक्रुष्टो ब्राह्मणैः क्षत्रियार्दितैः ।
निघ्नञ्शतसहस्राणि रामः परशुनाभिभूः ॥ २.४९.११ ॥
ਖੱਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੁਆਰਾ "ਰਾਮ, ਰਾਮ" ਕਹਿ ਕੇ ਪੁਕਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਪਰਸ਼ੂ ਨਾਲ ਜੇਤੂ ਰਾਮ ਨੇ ਲੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
2.49.12
न ह्यमृष्यत तां वाचमार्तैर्भृशमुदीरिताम् ।
भृगो रामाभिधावेति यदाऽक्रन्दन्द्विजातयः ॥ २.४९.१२ ॥
ਦੁਖੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਕੱਢੀ ਗਈ ਉਹ ਵਾਣੀ ਉਹ ਨਾ ਸਹਿ ਸਕਿਆ — "ਹੇ ਭ੍ਰਿਗੂ, ਹੇ ਰਾਮ, ਦੌੜ ਆਓ!" ਜਦੋਂ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਨੇ ਚੀਕਿਆ।
2.49.13
काश्मीरान्दरदान्कुन्तीन्क्षुद्रकान्मालवाञ्छवान् ।
चेदिकाशिकरूशांश्च ऋषिकान्क्रथकैशिकान् ॥ २.४९.१३ ॥
ਕਸ਼ਮੀਰੀਆਂ, ਦਰਦਾਂ, ਕੁੰਤੀਆਂ, ਕਸ਼ੁਦ੍ਰਕਾਂ, ਮਾਲਵਾਂ, ਸ਼ਵਾਂ, ਚੇਦੀਆਂ, ਕਾਸ਼ੀਆਂ, ਕਰੂਸ਼ਾਂ, ਰਿਸ਼ਿਕਾਂ, ਕ੍ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਕੈਸ਼ਿਕਾਂ ਨੂੰ।
2.49.14
अङ्गान्वङ्गान्कलिङ्गांश्च मागधान्काशिकोसलान् ।
रात्रायणान्वीतिहोत्रान्किरातान्कार्तिकावतान् ॥ २.४९.१४ ॥
ਅੰਗਾਂ, ਵੰਗਾਂ, ਕਲਿੰਗਾਂ, ਮਾਗਧਾਂ, ਕਾਸ਼ੀ ਤੇ ਕੋਸਲਾਂ, ਰਾਤ੍ਰਾਯਣਾਂ, ਵੀਤਿਹੋਤ੍ਰਾਂ, ਕਿਰਾਤਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰਤਿਕਾਵਤਾਂ ਨੂੰ।
2.49.15
एतानन्यांश्च राजन्यान्देशेदेशे सहस्रशः ।
निकृत्य निशितैर्बाणैः सम्प्रदाय विवस्वते ॥ २.४९.१५ ॥
ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜਨਿਆਂ ਨੂੰ, ਦੇਸ਼-ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ, ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟ ਕੇ ਵਿਵਸਵਾਨ ਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
2.49.16
कीर्णा क्षत्रियकोटीभिर्मेरुमन्दरभूषणा ।
त्रिः सप्तकृत्वः पृथिवी तेन निःक्षत्रिया कृता ॥ २.४९.१६ ॥
ਕਰੋੜਾਂ ਖੱਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਮੇਰੂ ਤੇ ਮੰਦਰ ਪਰਬਤਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਇੱਕੀ ਵਾਰ ਖੱਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
2.49.17
कृत्वा निःक्षत्रियां चैव भार्गवः स महायशाः ।
इन्द्रगोपकवर्णस्य जीवञ्जीवनिभस्य च ॥ २.४९.१७ ॥
ਖੱਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਭਾਰਗਵ (ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ) ਨੇ ਇੰਦ੍ਰਗੋਪਕ ਕੀੜੇ ਦੇ ਰੰਗ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਜੀਵੰਜੀਵ ਪੰਛੀ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ (ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ)।
2.49.18
पूरयित्वा च सरितः क्षतजस्य सरांसि च ।
चकार तर्पणं वीरः पितॄणां तासु तेषु च ॥ २.४९.१८ ॥
ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਸਰੋਵਰਾਂ ਨੂੰ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਉਸ ਵੀਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਤਰਪਣ ਕੀਤਾ।
2.49.19
सर्वानष्टादश द्वीपान्वशमानीय भार्गवः ।
सोऽश्वमेधसहस्राणि नरमेधशतानि च ॥ २.४९.१९ ॥
ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਅਠਾਰਾਂ ਦੀਪਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਕੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਨਰਮੇਧ ਯੱਗ ਕੀਤੇ।
2.49.20
इष्ट्वा सागरपर्यन्तां काश्यपाय महीं ददौ ।
तस्याग्रेणानुपर्येति भूमिं कृत्वा विपांसुलाम् ॥ २.४९.२० ॥
ਯੱਗ ਕਰਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਦੀ ਧਰਤੀ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ; ਉਸ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਘੁੰਮ ਕੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਧੂੜ-ਰਹਿਤ ਬਣਾਇਆ।
2.49.21
ततः कालकृतां सत्यां भार्गवाय महात्मने ।
गाधामप्यत्र गायन्ति ये पुराणविदो जनाः ॥ २.४९.२१ ॥
ਫਿਰ ਕਾਲ ਦੁਆਰਾ ਠਹਿਰਾਈ ਉਸ ਸੱਚਾਈ ਬਾਰੇ, ਮਹਾਤਮਾ ਭਾਰਗਵ ਬਾਰੇ, ਪੁਰਾਣ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਇਹ ਗਾਥਾ ਵੀ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।
2.49.22
वेदिमष्टादशोत्सेधां हिरण्यस्यातिपौरुषीम् ।
रामेण जामदग्न्येन प्रतिजग्राह काश्यपः ॥ २.४९.२२ ॥
ਜਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਅਠਾਰਾਂ ਹੱਥ ਉੱਚੀ, ਮਨੁੱਖੀ ਆਕਾਰ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਵੇਦੀ ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ।
2.49.23
एवमिष्ट्वा महाबाहुः क्रतुभिर्भूरिदक्षिणैः ।
अन्यद्वर्षशतं रामः सौभे साल्वमयोधयत् ॥ २.४९.२३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰੀ ਦੱਖਣਾ ਵਾਲੇ ਯੱਗ ਕਰਕੇ ਮਹਾਬਾਹੂ ਰਾਮ ਨੇ ਹੋਰ ਸੌ ਸਾਲ ਸੌਭ ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸਾਲਵ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ।
2.49.24
ततः स भृगुशार्दूलस्तं सौभं योधयन्प्रभुः ।
सुबन्धुरं रथं राजन्नास्थाय भरतर्षभ ॥ २.४९.२४ ॥
ਫਿਰ ਭ੍ਰਿਗੂ ਕੁਲ ਦਾ ਸ਼ੇਰ, ਸਮਰੱਥ ਰਾਮ ਸੁੰਦਰ ਰਥ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਸੌਭ ਵਿਮਾਨ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਲੱਗਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੇ ਭਰਤ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।
2.49.25
नग्निकानां कुमारीणां गायन्तीनामुपाशृणोत् ।
रामराम महाबाहो भृगूणां कीर्तिवर्धन ॥ २.४९.२५ ॥
ਨਗਨਿਕਾਂ ਤੇ ਕੁਮਾਰੀਆਂ ਗਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ — ਉਸ ਨੇ ਸੁਣਿਆ: "ਹੇ ਰਾਮ, ਰਾਮ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਭ੍ਰਿਗੂਆਂ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ!"
2.49.26
त्यज शस्त्राणि सर्वाणि न त्वं सौभं वधिष्यसि ।
शङ्खचक्रगदापाणिर्देवानामभयङ्गरः ॥ २.४९.२६ ॥
ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤਰ ਤਿਆਗ ਦੇ; ਤੂੰ ਸੌਭ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰੇਂਗਾ। ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ, ਗਦਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅਭੈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
2.49.27
युधि प्रद्युम्नसाम्बाभ्यां कृष्णः सौभं वधिष्यति ।
तच्छ्रुत्वा पुरुषव्याघ्रस्तत एव वनं ययौ ॥ २.४९.२७ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦੁਮਨ ਅਤੇ ਸਾਂਬ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸੌਭ ਨੂੰ ਮਾਰੇਗਾ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘ੍ਰ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
2.49.28
न्यस्य सर्वाणि शस्त्राणि कालकाङ्क्षी महायशाः ।
रथं सर्वायुधं चैव शरान्परशुमेव च ॥ २.४९.२८ ॥
ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਨੇ ਰੱਥ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਆਯੁਧ, ਤੀਰ ਅਤੇ ਕੁਹਾੜਾ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ।
2.49.29
धनूंष्यप्सु प्रतिष्ठाप्य रामस्तेपे परं तपः ।
ह्रियं प्रज्ञां श्रियं कीर्तिं लक्ष्मीं चामित्रकर्शनः ॥ २.४९.२९ ॥
ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਰਾਮ ਨੇ ਪਰਮ ਤਪ ਕੀਤਾ। ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਲੱਜਾ, ਬੁੱਧੀ, ਸ੍ਰੀ, ਕੀਰਤੀ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ (ਲਈ ਤਪ ਕੀਤਾ)।
2.49.30
पञ्चाधिष्ठाय धर्मात्मा तं रथं विससर्ज ह ।
आदिकाले प्रवृत्तं तु व्यभजत्करमीश्वरः ॥ २.४९.३० ॥
ਪੰਜਵੇਂ ਵਜੋਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਉਹ ਰੱਥ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਆਦਿ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋਈ (ਵਿਵਸਥਾ) ਨੂੰ ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ।
2.49.31
नाघ्नतं श्रद्धया सौभं न ह्यशक्तो महायशाः ।
जामदग्न्य इति ख्यातो यस्त्वयं भगवानुपिः। ॥ २.४९.३१ ॥
ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਜਮਦਗਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਅਸਮਰਥ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਨ।
2.49.32
सोऽस्य भागस्तपस्तेपे भार्गवो लोकविश्रुतः ॥ २.४९.३२ ॥
ਉਸ ਦੇ ਭਾਗ ਲਈ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਤਪ ਕੀਤਾ।