Mahābhārata · Adhyāya 2.52
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.52.1
यच्चके भगवान्विष्णुर्वसुदेवसुतस्तदा ।
तत्तेऽहं सम्प्रवक्ष्यामि शृणु स्रवमशेषतः ॥ २.५२.१ ॥
Lo que entonces hizo el bienaventurado Viṣṇu, hijo de Vasudeva, te lo contaré por completo; escucha.
2.52.2
वासुदेवस्य महात्म्यं चरितं च महात्मनः ।
हितार्थं सुरसर्त्यानां लोकानां च हिताय च ॥ २.५२.२ ॥
La grandeza de Vāsudeva y los hechos del magnánimo son para el bien de los dioses y de los mortales, y para el bien de los mundos.
2.52.3
यदा दिवि विभुस्तात न रेमे भगवानसौ ।
ततो व्यादिशय भूतानि विभुर्भूमिसुखावहः ॥ २.५२.३ ॥
Cuando el omnipresente y bienaventurado, querido hijo, no se deleitó en el cielo, entonces el omnipresente, dador de dicha a la tierra, ordenó a los seres.
2.52.4
निग्रहार्थाय दैत्यानां चोदयामास वै तदा ।
मुरुतश्च वसूंश्चैव सूर्याचन्द्रमसावुभौ ॥ २.५२.४ ॥
Entonces, para someter a los Daityas, en efecto impulsó a los Marutas, a los Vasus y a ambos, el sol y la luna.
2.52.5
गन्धर्वाप्सरसश्चैव रुद्रादित्यांस्तथाऽश्विनौ ।
जायध्वं मानुषे लोके सर्वलोकमहेश्वराः ॥ २.५२.५ ॥
Y a los Gandharvas y Apsarasas, asimismo a los Rudras y Ādityas, y a los dos Aśvins, dijo: 'Nazcan en el mundo humano, grandes señores de todos los mundos.'
2.52.6
जङ्गमानि विशालाक्षो ह्यात्मार्थमसृजत्प्रभुः ।
जायन्तामिति गोविन्दस्तिर्यग्योनिगतैः सह ॥ २.५२.६ ॥
El señor de ojos grandes creó en verdad los seres móviles para su propio propósito; «Que nazcan», así habló Govinda, junto con los que habían entrado en vientres animales.
2.52.7
तानि सर्वाणि सर्वज्ञो व्यजायत यदोः कुले ।
आत्मानमात्मना तात कृत्वा बहुविधं हरिः।
रत्यर्थमिह गास्तत्र ररक्ष पुरुषोत्तमः। ॥ २.५२.७ ॥
Querido, Hari, el omnisciente, habiéndose creado a sí mismo de muchas formas, nació en el linaje de Yadu en todas ellas. Allí el Puruṣottama protegió a las vacas por placer.
2.52.8
अजातशत्रो जातस्तु यथेष्ट भुवि भूमिप ।
कीर्त्यमानं मया तात निबोध भरतर्षभ ॥ २.५२.८ ॥
Oh Yudhiṣṭhira, invicto de enemigos, oh rey, nació en la tierra como deseó. Querido, oh toro de los Bharatas, escucha lo que estoy relatando.
2.52.9
सागराः समकम्पन्त मुदा चेलुश्च पर्वताः ।
जज्वलुश्चाग्नयः शान्ता जायमाने जनार्दने ॥ २.५२.९ ॥
Cuando nació Janārdana, los océanos temblaron, las montañas se estremecieron de alegría y los fuegos apacibles se encendieron.
2.52.10
शिवाः सम्प्रववुर्वाताः प्रशान्तमभवद्रजः ।
ज्योतींषि सम्प्रकाशन्त जायमाने जनार्दने ॥ २.५२.१० ॥
Cuando nació Janārdana, soplaron vientos auspiciosos, el polvo se asentó y las luces brillaron.
2.52.11
देवदुन्दुभयश्चापि सस्वनुर्भृशमम्बरे ।
अभ्यवर्षंस्तदाऽऽगम्य देवताः पुष्पवृष्टिभिः ॥ २.५२.११ ॥
En el cielo también resonaron con fuerza los tambores divinos; entonces los dioses llegaron y derramaron lluvias de flores.
2.52.12
गीर्भिर्मङ्गलयुक्ताभिः स्तुवन्वै मधुसदनम् ।
उपतस्थुस्तदा प्रीताः प्रादुर्भावे महर्षयः ॥ २.५२.१२ ॥
Alabando a Madhusūdana con palabras auspiciosas, entonces los gran videntes, complacidos, se acercaron en el momento de su manifestación.
2.52.13
ततस्तानभिसम्प्रेक्ष्य नारदप्रमुखानृषीन् ।
उपानृत्यन्नुपजगुर्गन्धर्वाप्सरसां गणाः ॥ २.५२.१३ ॥
Entonces, al ver a los sabios encabezados por Nārada, las multitudes de gandharvas y apsarasas danzaron cerca y cantaron.
2.52.14
उपतस्थे च गोविन्दं सहस्राक्षः शचीपतिः ।
अभ्यभाषत तेजस्वी महर्षीन्पूजयंस्तदा ॥ २.५२.१४ ॥
Indra, el de los mil ojos, señor de Śacī, se acercó a Govinda y, resplandeciente, habló a los grandes sabios honrándolos.
2.52.15
कृत्वा च देवकार्याणि कृत्वा देवहितानि च ।
खं लोकं लोककृद्देवः पुनर्गच्छति तेजसा ॥ २.५२.१५ ॥
Tras cumplir las obras de los dioses y el bien de los dioses, el dios creador de mundos vuelve al cielo con su resplandor.
2.52.16
इत्युक्त्वा ऋषिभिः सार्घं जगाम त्रिदिवं पुनः ।
अभ्यनुज्ञाय तान्सर्वाञ्छादयन्प्रकृतिं पराम् ॥ २.५२.१६ ॥
Dicho esto, volvió al cielo junto con los sabios, despidiéndose de todos y cubriendo la naturaleza suprema.
2.52.17
नन्दगोपकुले कृष्ण उवास बहुलाः समाः ।
ततः कदाचित्सुप्तं तं शकटस्य त्वधः शिशुम् ॥ २.५२.१७ ॥
Kṛṣṇa habitó muchos años en la familia del pastor Nanda. Luego, una vez, mientras aquel niño dormía bajo un carro.
2.52.18
यशोदा सम्परित्यज्य जगाम यमुनां नदीम् ।
शिशुलीलां ततः कुर्वन्स्वहस्तचरणौ क्षिपन् ॥ २.५२.१८ ॥
Yaśodā lo dejó y se fue al río Yamunā. Entonces el niño, agitando sus manos y pies, realizó sus juegos infantiles.
2.52.19
रुरोद मधुरं कृष्णः पादावूर्ध्वं प्रसारयन् ।
पादाङ्गुष्ठेन शकटं दारयन्नथ केशवः ॥ २.५२.१९ ॥
Kṛṣṇa lloró dulcemente, estirando los pies hacia arriba. Entonces Keśava partió el carro con el dedo gordo de su pie.
2.52.20
तत्र एकेन पादेन पातयित्वा तथा शिशुः ।
न्युब्जं पयोधराकाङ्क्षी ससार च रुरोद च ॥ २.५२.२० ॥
Allí el infante, derribándolo con un pie de esa manera, se arrastró boca abajo, deseando el pecho, y lloró.
2.52.21
पाटितं शकटं दृष्ट्वा भिन्नभाण्डपुटीकटम् ।
जनास्ते शिशुना तेन विस्मयं परमं ययुः ॥ २.५२.२१ ॥
Al ver el carro partido, sus cacharros y cestas rotos, la gente quedó sumida en gran asombro por lo que aquel niño había hecho.
2.52.22
प्रत्यक्षं शूरसेनानां दृश्यते महदद्भुतम् ।
शयानेन हतः कंसपक्षवांस्तिग्मतेजसा ॥ २.५२.२२ ॥
Ante los ojos de los Śūrasenas se vio un gran prodigio: acostado allí, aquel de fulgor feroz abatió a los partidarios de Kaṃsa.
2.52.23
पूतना चापि निहता महाकाया महास्तनी ।
ततः काले महाराज संसक्तौ रामकेशवौ ॥ २.५२.२३ ॥
También fue muerta Pūtanā, de cuerpo enorme y grandes pechos. Luego, gran rey, a su tiempo se unieron Rāma y Keśava.
2.52.24
कृष्णः सङ्कर्षणश्चोभौ रिङ्खिणौ च बभूवतुः ।
अन्योन्यकिरणाक्रान्तौ चन्द्रसूर्याविवाम्बरे ॥ २.५२.२४ ॥
Kṛṣṇa y Saṅkarṣaṇa se convirtieron ambos en niños que gateaban, envueltos por los rayos del otro, como la luna y el sol en el cielo.
2.52.25
विसर्पन्तौ च सर्वत्र महासर्पभुजौ तदा ।
रेजतुः पांसुदिग्धाङ्गौ रामकृष्णौ तदा नृप ॥ २.५२.२५ ॥
Y arrastrándose por todas partes, con brazos como grandes serpientes y cuerpos cubiertos de polvo, Rāma y Kṛṣṇa resplandecían entonces, oh rey.
2.52.26
क्वचिच्च जानुभिः स्पृष्टौ क्रीडमानौ क्वचिद्वने ।
पिबन्तौ दधिकुल्यांश्च मथ्यमाने च भारत ॥ २.५२.२६ ॥
A veces avanzando de rodillas, a veces jugando en el bosque, bebiendo los arroyos de yogur batido, oh Bhārata.
2.52.27
ततः स बालो गोविन्दो नवनीतं तदा क्षयम् ।
ग्रासमानस्तु तत्रायं गोपीभिर्ददृशे तथा ॥ २.५२.२७ ॥
Entonces aquel niño Govinda, comiendo la mantequilla mientras se consumía, fue visto allí por las pastoras de esta manera.
2.52.28
दाम्नाऽथोलूखले कृष्णो गोपीभिश्च निबन्धितः ।
तत्तथा शिशुना तेन कर्षता चार्जुनावृभौ ॥ २.५२.२८ ॥
Entonces Kṛṣṇa fue atado con una cuerda al mortero por las pastoras; mientras aquel niño lo arrastraba, los dos árboles Arjuna.
2.52.29
समूलविटपौ भग्नौ तदद्भुतमिवाभवत् ।
ततस्तौ बाल्यमुत्तीर्णौ कृष्णसङ्कर्षणावुभौ ॥ २.५२.२९ ॥
Aquellos árboles, rotos con raíces y ramas, fue en verdad algo maravilloso. Entonces aquellos dos, Kṛṣṇa y Saṅkarṣaṇa, dejaron atrás la niñez.
2.52.30
तस्मिन्नेव व्रजस्थाने सप्तवर्षै बभूवतुः ।
नीलपीताम्बरधरौ पीतश्वेतानुलेपनौ ॥ २.५२.३० ॥
En aquel mismo lugar de Vraja, los dos tenían siete años, vestían ropas azules y amarillas y estaban untados con ungüentos amarillos y blancos.
2.52.31
बभुवतुर्वत्सपालौ काकपक्षधरावुभौ ।
पर्णवाद्यं श्रुतिसुखं वादयन्तौ वराननौ ॥ २.५२.३१ ॥
Ambos se convirtieron en pastores de terneros, ambos con plumas de cuervo como adorno de cabeza, tocando un instrumento de hojas agradable al oído, de hermosos rostros.
2.52.32
शुशुभाते वनगतौ त्रिशीर्षाविव पन्नगौ ।
मयूराङ्गजकर्णौ तौ पल्लवापीडधारिणौ ॥ २.५२.३२ ॥
Ambos, andando por el bosque, brillaban como serpientes de tres cabezas; sus orejas llevaban adornos de plumas de pavo real y lucían guirnaldas de brotes.
2.52.33
वनमालापरिक्षिप्तौ सालपोताविवोद्गतौ ।
अरविन्दकृतापीडौ रज्जुयज्ञोपवीतिनौ ॥ २.५२.३३ ॥
Rodeados de guirnaldas silvestres, los dos eran como jóvenes árboles sāla que se alzaban; llevaban coronas de loto y cuerda como cordón sagrado.
2.52.34
सशिक्यतुम्बुरुकरौ गोपवेणुप्रवादकौ ।
क्वचिद्वसन्तावन्योन्यं क्रडमानौ क्वचिद्वने ॥ २.५२.३४ ॥
Con honda y el instrumento tumburu en las manos, tocando la flauta de los pastores; a veces permanecían en el bosque jugando juntos.
2.52.35
पर्णशय्यासु तौ सुप्तौ क्वचिन्निद्रान्तरैषिणौ ।
तौ वत्सान्पालयन्तौ हि शोभयन्तौ महद्वनम् ॥ २.५२.३५ ॥
En lechos de hojas dormían, a veces buscando el sueño entre medias; los dos, cuidando de los terneros, adornaban el gran bosque.
2.52.36
चञ्चूर्यन्तौ रमन्तौ च राजन्नेवं तदा शुभम् ।
ततो बृन्दावनं गत्वा वसुदेवसुतावुभौ।
गोकुलं तत्र कौन्येय चारयन्तौ विजह्रतुः ॥ २.५२.३६ ॥
Así, oh rey, los dos vagaban y se deleitaban de manera bendita; luego, habiendo ido a Vṛndāvana, los dos hijos de Vasudeva, oh hijo de Kuntī, allí en Gokula, cuidando las vacas, jugaban.