ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 2.52
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.52.1
यच्चके भगवान्विष्णुर्वसुदेवसुतस्तदा ।
तत्तेऽहं सम्प्रवक्ष्यामि शृणु स्रवमशेषतः ॥ २.५२.१ ॥
ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਜੋ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੂਰਾ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਸੁਣ।
2.52.2
वासुदेवस्य महात्म्यं चरितं च महात्मनः ।
हितार्थं सुरसर्त्यानां लोकानां च हिताय च ॥ २.५२.२ ॥
ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦਾ ਚਰਿੱਤਰ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਹੈ।
2.52.3
यदा दिवि विभुस्तात न रेमे भगवानसौ ।
ततो व्यादिशय भूतानि विभुर्भूमिसुखावहः ॥ २.५२.३ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਜਦੋਂ ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਭਗਵਾਨ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਨਾ ਹੋਏ, ਤਦ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਵਿਭੂ ਨੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।
2.52.4
निग्रहार्थाय दैत्यानां चोदयामास वै तदा ।
मुरुतश्च वसूंश्चैव सूर्याचन्द्रमसावुभौ ॥ २.५२.४ ॥
ਤਦ ਦੈਂਤਾਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਮਰੁਤਾਂ, ਵਸੂਆਂ ਅਤੇ ਸੂਰਜ-ਚੰਦਰਮਾ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਆ।
2.52.5
गन्धर्वाप्सरसश्चैव रुद्रादित्यांस्तथाऽश्विनौ ।
जायध्वं मानुषे लोके सर्वलोकमहेश्वराः ॥ २.५२.५ ॥
ਗੰਧਰਬਾਂ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਰੁਦਰਾਂ ਅਤੇ ਆਦਿੱਤਾਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਅਸ਼ਵਿਨੀ-ਕੁਮਾਰਾਂ ਨੂੰ — 'ਹੇ ਸਰਬ-ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਹਾਂ-ਈਸ਼ਵਰੋ, ਮਨੁੱਖੀ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਓ' ਆਖਿਆ।
2.52.6
जङ्गमानि विशालाक्षो ह्यात्मार्थमसृजत्प्रभुः ।
जायन्तामिति गोविन्दस्तिर्यग्योनिगतैः सह ॥ २.५२.६ ॥
ਵਿਸ਼ਾਲ-ਨੇਤਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਕਸਦ ਲਈ ਚਲਦੇ ਜੀਵ ਸਿਰਜੇ। 'ਇਹ ਜਨਮ ਲੈਣ' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੋਵਿੰਦ ਨੇ ਤਿਰਯਕ ਜੂਨੀ ਵਿੱਚ ਗਏ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ (ਆਖਿਆ)।
2.52.7
तानि सर्वाणि सर्वज्ञो व्यजायत यदोः कुले ।
आत्मानमात्मना तात कृत्वा बहुविधं हरिः।
रत्यर्थमिह गास्तत्र ररक्ष पुरुषोत्तमः। ॥ २.५२.७ ॥
ਹੇ ਤਾਤ, ਸਰਬਗਿਆਨੀ ਹਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਰਚ ਕੇ ਯਦੁ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਭ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ। ਉੱਥੇ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਨੇ ਅਨੰਦ ਲਈ ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।
2.52.8
अजातशत्रो जातस्तु यथेष्ट भुवि भूमिप ।
कीर्त्यमानं मया तात निबोध भरतर्षभ ॥ २.५२.८ ॥
ਹੇ ਅਜਾਤਸ਼ਤਰੂ, ਭੂਪਤੀ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਜਨਮੇ। ਹੇ ਤਾਤ, ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜੋ ਮੈਂ ਵਰਣਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਉਹ ਸੁਣ।
2.52.9
सागराः समकम्पन्त मुदा चेलुश्च पर्वताः ।
जज्वलुश्चाग्नयः शान्ता जायमाने जनार्दने ॥ २.५२.९ ॥
ਜਨਾਰਦਨ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਕੰਬ ਉੱਠੇ; ਪਰਬਤ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਹਿੱਲ ਗਏ; ਸ਼ਾਂਤ ਅੱਗਾਂ ਬਲ ਉੱਠੀਆਂ।
2.52.10
शिवाः सम्प्रववुर्वाताः प्रशान्तमभवद्रजः ।
ज्योतींषि सम्प्रकाशन्त जायमाने जनार्दने ॥ २.५२.१० ॥
ਜਨਾਰਦਨ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਸ਼ੁਭ ਹਵਾਵਾਂ ਵਗੀਆਂ; ਧੂੜ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਈ; ਜੋਤਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈਆਂ।
2.52.11
देवदुन्दुभयश्चापि सस्वनुर्भृशमम्बरे ।
अभ्यवर्षंस्तदाऽऽगम्य देवताः पुष्पवृष्टिभिः ॥ २.५२.११ ॥
ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਗਾੜੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਗੂੰਜ ਉੱਠੇ; ਤਦ ਦੇਵਤੇ ਆ ਕੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
2.52.12
गीर्भिर्मङ्गलयुक्ताभिः स्तुवन्वै मधुसदनम् ।
उपतस्थुस्तदा प्रीताः प्रादुर्भावे महर्षयः ॥ २.५२.१२ ॥
ਮੰਗਲਮਈ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਮਧੁਸੂਦਨ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਤਦ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਸਮੇਂ ਨੇੜੇ ਆਏ।
2.52.13
ततस्तानभिसम्प्रेक्ष्य नारदप्रमुखानृषीन् ।
उपानृत्यन्नुपजगुर्गन्धर्वाप्सरसां गणाः ॥ २.५२.१३ ॥
ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਆਦਿ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨੇੜੇ ਨੱਚੇ ਅਤੇ ਗਾਏ।
2.52.14
उपतस्थे च गोविन्दं सहस्राक्षः शचीपतिः ।
अभ्यभाषत तेजस्वी महर्षीन्पूजयंस्तदा ॥ २.५२.१४ ॥
ਹਜ਼ਾਰ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ਚੀਪਤੀ ਇੰਦਰ ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਤੇਜਸਵੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਬੋਲੇ।
2.52.15
कृत्वा च देवकार्याणि कृत्वा देवहितानि च ।
खं लोकं लोककृद्देवः पुनर्गच्छति तेजसा ॥ २.५२.१५ ॥
ਦੇਵ-ਕਾਰਜ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਹਿਤ ਕਰਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦੇਵ ਤੇਜ ਨਾਲ ਫਿਰ ਆਕਾਸ਼ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
2.52.16
इत्युक्त्वा ऋषिभिः सार्घं जगाम त्रिदिवं पुनः ।
अभ्यनुज्ञाय तान्सर्वाञ्छादयन्प्रकृतिं पराम् ॥ २.५२.१६ ॥
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਫਿਰ ਤ੍ਰਿਦਿਵ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ; ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਢਕਦੇ ਹੋਏ।
2.52.17
नन्दगोपकुले कृष्ण उवास बहुलाः समाः ।
ततः कदाचित्सुप्तं तं शकटस्य त्वधः शिशुम् ॥ २.५२.१७ ॥
ਨੰਦ ਗੋਪ ਦੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਬਹੁਤ ਸਾਲ ਵੱਸੇ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਵਾਰ, ਗੱਡੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਸੁੱਤੇ ਉਸ ਬਾਲਕ ਨੂੰ।
2.52.18
यशोदा सम्परित्यज्य जगाम यमुनां नदीम् ।
शिशुलीलां ततः कुर्वन्स्वहस्तचरणौ क्षिपन् ॥ २.५२.१८ ॥
ਯਸ਼ੋਦਾ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਯਮੁਨਾ ਨਦੀ ਵੱਲ ਚਲੀ ਗਈ। ਫਿਰ ਉਹ ਬਾਲਕ ਆਪਣੇ ਹੱਥ-ਪੈਰ ਉਛਾਲਦਾ ਬਾਲ-ਲੀਲਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
2.52.19
रुरोद मधुरं कृष्णः पादावूर्ध्वं प्रसारयन् ।
पादाङ्गुष्ठेन शकटं दारयन्नथ केशवः ॥ २.५२.१९ ॥
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਿੱਠੇ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਰੋਇਆ, ਪੈਰ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਫੈਲਾਉਂਦਿਆਂ। ਫਿਰ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਪੈਰ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ ਨਾਲ ਉਹ ਛਕੜਾ ਪਾੜ ਦਿੱਤਾ।
2.52.20
तत्र एकेन पादेन पातयित्वा तथा शिशुः ।
न्युब्जं पयोधराकाङ्क्षी ससार च रुरोद च ॥ २.५२.२० ॥
ਉੱਥੇ ਉਸ ਬਾਲ ਨੇ ਇੱਕ ਪੈਰ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡੇਗ ਕੇ, ਦੁੱਧ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ ਰੀਂਗਦਾ ਹੋਇਆ ਰੋਇਆ।
2.52.21
पाटितं शकटं दृष्ट्वा भिन्नभाण्डपुटीकटम् ।
जनास्ते शिशुना तेन विस्मयं परमं ययुः ॥ २.५२.२१ ॥
ਛਕੜਾ ਪਾਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸਦੇ ਭਾਂਡੇ ਤੇ ਟੋਕਰੀਆਂ ਟੁੱਟੀਆਂ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਬਾਲ ਦੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ।
2.52.22
प्रत्यक्षं शूरसेनानां दृश्यते महदद्भुतम् ।
शयानेन हतः कंसपक्षवांस्तिग्मतेजसा ॥ २.५२.२२ ॥
ਸ਼ੂਰਸੇਨਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਚਰਜ ਦਿਸਿਆ — ਲੇਟੇ ਹੋਏ ਹੀ ਉਸ ਤੇਜਸਵੀ ਨੇ ਕੰਸ ਦੇ ਪੱਖ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
2.52.23
पूतना चापि निहता महाकाया महास्तनी ।
ततः काले महाराज संसक्तौ रामकेशवौ ॥ २.५२.२३ ॥
ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਵਾਲੀ ਪੂਤਨਾ ਵੀ ਮਾਰੀ ਗਈ। ਫਿਰ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਮਾਂ ਆਉਣ ਤੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।
2.52.24
कृष्णः सङ्कर्षणश्चोभौ रिङ्खिणौ च बभूवतुः ।
अन्योन्यकिरणाक्रान्तौ चन्द्रसूर्याविवाम्बरे ॥ २.५२.२४ ॥
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਦੋਵੇਂ ਰੀਂਗਣ ਵਾਲੇ ਬਾਲ ਬਣ ਗਏ; ਇੱਕ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਦੂਜਾ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੰਦਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ।
2.52.25
विसर्पन्तौ च सर्वत्र महासर्पभुजौ तदा ।
रेजतुः पांसुदिग्धाङ्गौ रामकृष्णौ तदा नृप ॥ २.५२.२५ ॥
ਫਿਰ ਹਰ ਥਾਂ ਰੀਂਗਦੇ, ਮਹਾਸੱਪਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਧੂੜ ਨਾਲ ਲਿਬੜੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
2.52.26
क्वचिच्च जानुभिः स्पृष्टौ क्रीडमानौ क्वचिद्वने ।
पिबन्तौ दधिकुल्यांश्च मथ्यमाने च भारत ॥ २.५२.२६ ॥
ਕਦੇ ਗੋਡਿਆਂ ਭਾਰ ਤੁਰਦੇ, ਕਦੇ ਬਨ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੇ, ਰਿੜਕੀ ਜਾ ਰਹੀ ਦਹੀਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਪੀਂਦੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
2.52.27
ततः स बालो गोविन्दो नवनीतं तदा क्षयम् ।
ग्रासमानस्तु तत्रायं गोपीभिर्ददृशे तथा ॥ २.५२.२७ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਬਾਲਕ ਗੋਵਿੰਦ, ਮੱਖਣ ਮੁੱਕਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਉੱਥੇ ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਖਿਆ।
2.52.28
दाम्नाऽथोलूखले कृष्णो गोपीभिश्च निबन्धितः ।
तत्तथा शिशुना तेन कर्षता चार्जुनावृभौ ॥ २.५२.२८ ॥
ਫਿਰ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਓਖਲੀ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਬੰਨ੍ਹਿਆ। ਉਸ ਬਾਲਕ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਖਿੱਚਦਿਆਂ ਦੋਵੇਂ ਅਰਜੁਨ ਰੁੱਖ ਵੀ।
2.52.29
समूलविटपौ भग्नौ तदद्भुतमिवाभवत् ।
ततस्तौ बाल्यमुत्तीर्णौ कृष्णसङ्कर्षणावुभौ ॥ २.५२.२९ ॥
ਜੜ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਟਾਹਣੀਆਂ ਸਮੇਤ ਟੁੱਟੇ ਉਹ ਰੁੱਖ, ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਅਦਭੁਤ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੰਕਰਸ਼ਣ, ਬਚਪਨ ਲੰਘ ਗਏ।
2.52.30
तस्मिन्नेव व्रजस्थाने सप्तवर्षै बभूवतुः ।
नीलपीताम्बरधरौ पीतश्वेतानुलेपनौ ॥ २.५२.३० ॥
ਉਸੇ ਬ੍ਰਜ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੇ ਹੋ ਗਏ, ਨੀਲੇ ਤੇ ਪੀਲੇ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨੇ, ਪੀਲੇ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਲੇਪ ਲਾਏ ਹੋਏ।
2.52.31
बभुवतुर्वत्सपालौ काकपक्षधरावुभौ ।
पर्णवाद्यं श्रुतिसुखं वादयन्तौ वराननौ ॥ २.५२.३१ ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੱਛਿਆਂ ਨੂੰ ਚਾਰਨ ਵਾਲੇ ਬਣੇ; ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਕਾਂ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਦਾ ਮੁਕਟ ਪਹਿਨਿਆ ਸੀ; ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ ਪੱਤਿਆਂ ਦਾ ਵਾਜਾ ਵਜਾਉਂਦੇ ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੇ ਸਨ।
2.52.32
शुशुभाते वनगतौ त्रिशीर्षाविव पन्नगौ ।
मयूराङ्गजकर्णौ तौ पल्लवापीडधारिणौ ॥ २.५२.३२ ॥
ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਤਿੰਨ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਰ-ਖੰਭਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਕੋਮਲ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ।
2.52.33
वनमालापरिक्षिप्तौ सालपोताविवोद्गतौ ।
अरविन्दकृतापीडौ रज्जुयज्ञोपवीतिनौ ॥ २.५२.३३ ॥
ਵਨਮਾਲਾ ਨਾਲ ਲਿਪਟੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਉੱਗੇ ਹੋਏ ਸਾਲ ਦੇ ਨਵੇਂ ਬੂਟੇ ਸਨ; ਉਹ ਕਮਲ ਦਾ ਮੁਕਟ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਰੱਸੀ ਦਾ ਜਨੇਊ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਸਨ।
2.52.34
सशिक्यतुम्बुरुकरौ गोपवेणुप्रवादकौ ।
क्वचिद्वसन्तावन्योन्यं क्रडमानौ क्वचिद्वने ॥ २.५२.३४ ॥
ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਕਾ ਅਤੇ ਤੁੰਬੁਰੂ ਵਾਜਾ ਲਈ, ਗਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਬੰਸਰੀ ਵਜਾਉਂਦੇ; ਕਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
2.52.35
पर्णशय्यासु तौ सुप्तौ क्वचिन्निद्रान्तरैषिणौ ।
तौ वत्सान्पालयन्तौ हि शोभयन्तौ महद्वनम् ॥ २.५२.३५ ॥
ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਸੇਜ ਉੱਤੇ ਉਹ ਸੌਂਦੇ; ਕਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਨੀਂਦ ਲੱਭਦੇ; ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੱਛਿਆਂ ਦੀ ਰਖਵਾਲੀ ਕਰਕੇ ਮਹਾਨ ਜੰਗਲ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵਧਾਉਂਦੇ ਸਨ।
2.52.36
चञ्चूर्यन्तौ रमन्तौ च राजन्नेवं तदा शुभम् ।
ततो बृन्दावनं गत्वा वसुदेवसुतावुभौ।
गोकुलं तत्र कौन्येय चारयन्तौ विजह्रतुः ॥ २.५२.३६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁਭ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੇ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਸਨ; ਫਿਰ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਜਾ ਕੇ ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ, ਹੇ ਕੌੰਤੇਯ, ਉੱਥੇ ਗੋਕੁਲ ਵਿੱਚ ਗਾਵਾਂ ਚਾਰਦੇ ਖੇਡਦੇ ਰਹੇ।